I SA/BK 152/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, potwierdzając obowiązek zapłaty akcyzy od oleju opałowego zużytego na cele inne niż opałowe, nawet jeśli nie był on pierwotnie przeznaczony do celów opałowych.
Sprawa dotyczyła obowiązku zapłaty podatku akcyzowego od oleju opałowego, który został zużyty na cele inne niż opałowe. Skarżący, L. B., kwestionował nałożenie na niego obowiązku podatkowego, argumentując, że ustawa nie wskazuje nabywcy oleju opałowego jako podatnika w takiej sytuacji. Sąd uznał jednak, że przepis art. 35 ust. 6 pkt 1 lit. c) ustawy o VAT i akcyzie jednoznacznie wskazuje nabywcę jako podmiot zobowiązany do zapłaty akcyzy, gdy olej opałowy jest przeznaczony na cele inne niż opałowe. Oddalono skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę L. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B., dotyczącą podatku akcyzowego za grudzień 2002 r. Organy skarbowe określiły L. B. zobowiązanie podatkowe, ponieważ stwierdzono, że nabył on olej opałowy, który następnie został zużyty na cele inne niż opałowe (ogrzewanie warsztatu, urządzeń samochodowych itp.). Skarżący podnosił, że w obowiązującym stanie prawnym nie wskazano go jako podatnika w takiej sytuacji, a przepis art. 35 ust. 6 ustawy o VAT i akcyzie określa jedynie moment powstania obowiązku podatkowego, a nie podmiot. Kwestionował również nałożenie podatku na podstawie przepisów wykonawczych oraz podnosił zarzut podwójnego opodatkowania. Sąd oddalił skargę, uznając argumentację organów skarbowych za prawidłową. Sąd podkreślił, że przepis art. 35 ust. 6 pkt 1 lit. c) ustawy o VAT i akcyzie, wprowadzony w celu zapewnienia zgodności z Konstytucją RP, jednoznacznie wskazuje nabywcę oleju opałowego jako podatnika w przypadku jego przeznaczenia na cele inne niż opałowe. Sąd uznał, że taka wykładnia jest logiczna i celowościowa, a obowiązek podatkowy nabywcy jest niezależny od obowiązku sprzedawcy. W związku z tym, organy skarbowe prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i określiły zobowiązanie podatkowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, nabywca oleju opałowego, który przeznaczył go na cele inne niż opałowe, jest podatnikiem podatku akcyzowego na podstawie art. 35 ust. 6 pkt 1 lit. c) ustawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 35 ust. 6 pkt 1 lit. c) ustawy o VAT i akcyzie, wprowadzony w celu zgodności z Konstytucją, jednoznacznie wskazuje nabywcę oleju opałowego jako podatnika w sytuacji jego zużycia na cele inne niż opałowe. Taka wykładnia jest logiczna i celowościowa, a obowiązek podatkowy nabywcy jest niezależny od obowiązku sprzedawcy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.p.t.u. i u.p.a. art. 34 § ust.1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlegają czynności określone w art.2, dotyczące wyrobów akcyzowych.
u.p.t.u. i u.p.a. art. 35 § ust. 6 pkt. 1 lit.c
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Obowiązek podatkowy w przypadku olejów opałowych przeznaczonych na cele inne niż opałowe powstaje dla podatników nabywających te wyroby z dniem nabycia i przeznaczenia ich na cele inne niż opałowe.
Pomocnicze
rozp. MF art. 14 § ust.2
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie podatku akcyzowego
Pomniejszenie należnego podatku akcyzowego o podatek zawarty w cenach zakupu.
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych.
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nakładanie podatków i innych danin publicznych następuje w drodze ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym ciąży na nabywcy oleju opałowego, który przeznaczył go na cele inne niż opałowe, zgodnie z art. 35 ust. 6 pkt 1 lit. c) ustawy o VAT i akcyzie. Nałożenie obowiązku podatkowego na nabywcę jest zgodne z Konstytucją RP, ponieważ zostało oparte na ustawie. Obowiązek podatkowy nabywcy jest niezależny od obowiązku podatkowego sprzedawcy, co wyklucza zarzut podwójnego opodatkowania.
Odrzucone argumenty
Ustawa nie wskazuje nabywcy oleju opałowego jako podatnika w przypadku jego zużycia na cele inne niż opałowe. Przepis art. 35 ust. 6 ustawy określa jedynie moment powstania obowiązku podatkowego, a nie podmiot. Nałożenie podatku na podstawie przepisów wykonawczych jest niezgodne z Konstytucją. Nałożenie podatku zarówno na sprzedawcę, jak i nabywcę stanowi podwójne opodatkowanie.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązek podatkowy w zakresie akcyzy ciąży także na nabywcy wyrobów akcyzowych w przypadku olejów opałowych przeznaczonych na cele inne niż opałowe. Wskazana norma prawna indywidualizuje podmiot podatku akcyzowego, w związku z zaistnieniem stanu faktycznego w postaci zużycia oleju opałowego na inne cele niż opałowe. Racjonalny ustawodawca nie wskazuje momentu powstania obowiązku podatkowego, jeżeli nie chce objąć tym obowiązkiem określonego kręgu podmiotów. Obowiązek podatkowy nie może bowiem powstać bez podmiotu podatku.
Skład orzekający
Sławomir Presnarowicz
przewodniczący sprawozdawca
Mieczysław Markowski
sędzia
Urszula Barbara Rymarska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku zapłaty podatku akcyzowego od oleju opałowego zużytego na cele inne niż opałowe, w szczególności w kontekście określenia podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2002 roku, choć zasady interpretacji przepisów mogą być nadal aktualne. Konieczne jest sprawdzenie ewentualnych późniejszych zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z interpretacją przepisów dotyczących oleju opałowego i obowiązku akcyzowego, co jest istotne dla przedsiębiorców z branży.
“Kiedy olej opałowy staje się paliwem do zapłaty akcyzy? Sąd wyjaśnia obowiązek nabywcy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bk 152/06 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2006-08-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Mieczysław Markowski
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Barbara Rymarska
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Sygn. powiązane
I FSK 61/07 - Wyrok NSA z 2007-12-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art. 34 ust.1, art. 35 ust. 6 pkt. 1 lit.c
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Dz.U. 2002 nr 27 poz 269
par. 14 ust.2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 84, art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Tezy
Obowiązek podatkowy w zakresie akcyzy ciąży także na nabywcy wyrobów akcyzowych w przypadku olejów opałowych przeznaczonych na cele inne niż opałowe - art. 35 ust. 6 pkt 1 lit. c) ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Wskazana norma prawna indywidualizuje podmiot podatku akcyzowego, w związku z zaistnieniem stanu faktycznego w postaci zużycia oleju opałowego na inne cele niż opałowe. Inaczej mówiąc norma ta wiąże zaistnienie skutku prawnego w postaci powstania obowiązku w podatku akcyzowym z określonymi zachowaniami podmiotu podatku, przejawiającymi się w zużyciu nabytego oleju opałowego na inne cele niż opałowe.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski,, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Marcin Kojło, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc grudzień 2002 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2005r. nr [...], Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił L. B. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiące grudzień 2002r. w kwocie [...] zł.
Przeprowadzone postępowanie kontrolne i podatkowe wykazało, że L. B., prowadząc działalność gospodarczą w ramach [...] "P." w P. w miesiącu grudniu 2002r. dokonał w firmie "E." zakupu oleju opałowego w łącznej ilości [...] l. Zakupy te nie zostały ujęte w dokumentacji księgowej firmy "P.", jak również w rejestrze prowadzonym dla potrzeb podatku od towarów i usług. Jednocześnie ustalono, że w powyższym okresie [...] l oleju opałowego zostało zużytych na cele inne niż opałowe. W związku z tym na kontrolowanym, jako nabywcy oleju ciążył obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym. W swoim rozstrzygnięciu organ skarbowy powołał się m.in. na treść art. 34 ust.1, art. 35 ust.6 ustawy z dnia
8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
(Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), jak też na treść § 4 ust.1, § 5 pkt 1, § 14 ust.2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 27, poz. 269).
Nie godząc się z powyższą decyzją, podatnik wniósł odwołanie. Rozstrzygnięciu Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. zarzucił naruszenie przepisów art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 1 pkt 5 i ust. 6c ustawy
o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki faktyczne i prawne ku temu. Odwołujący się argumentował, że w stanie prawnym obowiązującym w kontrolowanym okresie ustawodawca nie określił jako podatnika osoby przeznaczającej olej opałowy na cele inne niż opałowe, ani też nie wskazał jako czynności podlegającej opodatkowaniu zużycia oleju opałowego na cele inne niż opałowe. W katalogu podatników określonym w sposób wyczerpany w art. 35 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie wskazano, aby podatnikiem był podmiot zużywający wyroby akcyzowe na cele niezgodne z przeznaczeniem. Strona nie zgodziła się również jakoby w przedmiotowej sprawie była nabywcą wyrobów akcyzowych,
od których nie pobrano podatku akcyzowego lub pobrano w kwocie niższej
niż należna.
Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia
[...] lutego 2006r., Nr [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i orzekając co do istoty sprawy, określił L. B. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc grudzień 2002r. w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podkreślił, że strona nie neguje faktu, iż nabyty przez nią olej opałowy był zużywany na cele inne niż opałowe, jak również nie kwestionuje poprawności wyliczenia ilości oleju opałowego zużytego na inne cele. Z zeznań strony i świadków (D. Ś., B. Ś., K. J., G. Ł., D. C.) wynika, iż zakupiony olej opałowy zużywany był do ogrzewania warsztatu mechanicznego, urządzeń chłodniczo grzewczych na naczepach samochodowych, urządzenia myjącego pojazdy, mycia silników oraz urządzeń i części samochodów ciężarowych, wózka widłowego i samochodu marki "Kamaz".
Na tle powyższego Dyrektor Izby Celnej w B. podniósł, że olej opałowy jest wyrobem akcyzowym wymienionym w poz.1 wykazu wyrobów akcyzowych w załączniku nr 6 do ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zgodnie z treścią art. 34 ust. 1 tej ustawy, opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlegają czynności określone w art.2, dotyczące towarów wymienionych w zał. Nr 6 do ustawy, zwanych dalej wyrobami akcyzowymi. Obowiązek podatkowy w zakresie akcyzy ciąży na nabywcy wyrobów akcyzowych, od których nie pobrano podatku akcyzowego lub pobrano
w kwocie niższej niż należna, a w przypadku olejów opałowych przeznaczonych na cele inne niż opałowe powstaje dla podatników nabywających te wyroby - z dniem nabycia tych wyrobów i przeznaczenia ich następnie na cele inne niż opałowe,
a jeżeli tego dnia nie można ustalić - z dniem stwierdzenia przez upoważniony organ,
że posiadane wyroby nie są przeznaczone na cele opałowe (art. 35 ust. 1 pkt 5
w zw. z art.35 ust.6 pkt 1 lit.c ustawy). Mając powyższe na uwadze obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym ciąży na nabywcy oleju opałowego, który następnie przeznaczył olej opałowy na cele inne, niż opałowe. Moment powstania obowiązku podatkowego dla wyrobów opodatkowanych podatkiem akcyzowym określają przepisy zawarte nie tylko w art. 6 ust. 1 i ust. 2 cyt. ustawy, ale również przepisy art. 35 ust. 2a - 6 tej ustawy. Obowiązek ten powstaje z dniem nabycia tych wyrobów a następnie przeznaczenia ich na cele inne niż opałowe. Opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega nie wyrób akcyzowy, lecz czynność danego podmiotu związana z tym wyrobem. Z punktu widzenia obowiązku podatkowego wyrób akcyzowy jest neutralny do czasu połączenia z podmiotem akcyzy i dopiero czynności podmiotu w stosunku do wyrobu rodzą ten obowiązek. Stąd też zdaniem organu odwoławczego zarzut strony, iż decyzji naruszono art. 34 ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 5 i ust. 6 pkt 1 lit.c cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez zastosowanie ich w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki faktyczne i prawne ku temu, jest bezzasadny. Zdaniem organu odwoławczego, obowiązek podatkowy dotyczący oleju opałowego zużytego na cele inne niż opałowe szczegółowo reguluje art. 35 ust. 6 pkt 1 lit.c tej ustawy. Wskazując natomiast na treść § 4, § 5 i § 14 ust.2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego, Dyrektor Izby Celnej w B. ocenił, że organ pierwszej instancji w swojej decyzji uwzględnił powyższe przepisy, pomniejszając należny podatek akcyzowy od oleju opałowego zużytego na cele inne niż opałowe
o podatek zawarty w cenach zakupu.
Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że w zaskarżonej decyzji, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. zastosował niewłaściwe stawki podatku akcyzowego dla oleju opałowego i nieprawidłowo określił zobowiązanie podatkowe
w podatku akcyzowym za miesiąc grudzień 2002r. Podkreślił przy tym, iż w związku
z tym, że na fakturach zakupu oleju opałowego zawartość siarki w oleju opałowym wynosiła 0,12 %, stawkę podatku akcyzowego dla oleju opałowego zużytego na inne cele niż opałowe przyjmuje się z załącznika Nr 1 poz.1 pkt 2 lit.a) do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego,
w wysokości 1.090 zł/1000l. W związku z tym zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc grudzień 2002r. wynosi [...] zł.
Z decyzją Dyrektora Izby Celnej w B. nie zgodził się L. B. i złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę, wnosząc o uchylenie decyzji pierwszej i drugiej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:
- art. 34 ust.1 oraz art. 35 ust.1 pkt 5 i ust 6c ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki faktyczne i prawne ku temu;
- art. 84 i 217 Konstytucji RP, poprzez nałożenie podatku na podmiot, na którym nie ciążył obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym.
Zdaniem skarżącego przepis art. 35 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, w żadnym wypadku nie określa podmiotu, na którym ciąży obowiązek. Przepis ten określa tylko i wyłącznie moment powstania obowiązku podatkowego. Niezrozumiała jest w ocenie skarżącego wykładnia tego przepisu dokonana przez organ drugiej instancji, zgodnie z którą obowiązek podatkowy
w podatku akcyzowym ciążył na nabywcy oleju opałowego, który przeznaczył ten olej na cele inne niż opałowe. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że obowiązek podatkowy (...) powstaje dla podatników nabywających te wyroby (...). Kto jest zaś podatnikiem - to określa wyłącznie art. 35 ust.1 powołanej ustawy. W katalogu podatników określonym
w art. 35 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
nie wskazano ażeby podatnikiem był podmiot zużywający wyroby akcyzowe na cele niezgodne z ich przeznaczeniem. W ówczesnym stanie prawnym brak było zatem regulacji rangi ustawowej charakteryzującej podatnika ze względu na okoliczność zużycia wyrobu akcyzowego w sposób inny niż zgodny z przeznaczeniem.
Mając powyższe na uwadze należy zadaniem skarżącego dojść do wniosku, że skarżonymi decyzjami powinność zapłacenia podatku nałożono na podmiot, który nie został wskazany przez ustawodawcę podatkowego jako podatnik. O obowiązku zapłaty podatku można mówić tylko wówczas, gdy podatnik został scharakteryzowany w ustawie (art. 84 i 217 Konstytucji RP). Bezpodstawne jest również powoływanie się
w uzasadnieniu decyzji drugiej instancji na przepisy wykonawcze, a mianowicie § 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie podatku akcyzowego, gdyż przepisy te nie mogą w polskich realiach konstytucyjnych kreować podmiotu stosunku podatkowo – prawnego, innego niż określony w ustawie.
Ponadto skarżący zauważył, że ze zgromadzonego materiału dowodowego można wyciągnąć wnioski o istnieniu obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym,
z tytułu sprzedaży przedmiotowego oleju przez firmę "E.". Ponieważ w firmie tej również trwa postępowanie kontrolne, istnieje prawdopodobieństwo wymierzenia podatku akcyzowego z tytułu sprzedaży oleju opałowego firmie "P.". Nałożenie podatku zarówno po stronie sprzedawcy, jak i po stronie nabywcy oznaczać będzie podwójne opodatkowanie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B., podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zatem zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy,
lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145
§ 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził podnoszonych w skardze naruszeń przepisów prawa. Organy skarbowe właściwie dokonały subsumcji norm prawa materialnego pod prawidłowo ustalony stan faktyczny. Nie naruszyły przy tym przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie stało się ustalenie, czy ustawodawca w ustawie z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz.50 ze zm.) wskazał jako podmiot opodatkowania podatkiem akcyzowym nabywcę oleju opałowego, który przeznaczył olej opałowy na inne cele, niż opałowe. Skarżący nie kwestionował, że olej opałowy był przez niego zużywany na cele inne, niż opałowe, jak również nie podważał poprawności wyliczenia ilości oleju opałowego zużytego w miesiącu grudniu 2002r. na cele inne, niż opałowe. Zajął natomiast stanowisko, iż w katalogu podmiotów określonym w art. 35 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie wskazano, aby podatnikiem podatku akcyzowego
był podmiot zużywający wyroby akcyzowe na cele niezgodne z ich przeznaczeniem.
Ustalenie powyższej spornej kwestii jest determinowane przywołanymi
w skardze przepisami art. 84 i art. 217 Konstytucji RP. Wskazane normy konstytucyjne dotyczą nakładania ciężarów, świadczeń i podatków. Zgodnie z tymi unormowaniami obywatel ma obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawach. Niemniej jednak,
jako że ciężary podatkowe stanowią przejaw ingerencji państwa w sferę własności obywatela, obowiązek ich ponoszenia powinien być regulowany wyłącznie w drodze ustawy. Stąd też art. 217 Konstytucji RP jednoznacznie stanowi, że nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy.
Ustalenie podmiotu opodatkowania to ogólnie rzecz ujmując jego zindywidualizowanie, połączone z określonym stanem faktycznym - hipotetyczną sytuacją, z którą ustawodawca wiąże określone skutki prawne. Połączenie tych dwóch elementów powoduje, że powstaje norma prawna wyszczególniająca istnienie określonego obowiązku podatkowego, czyli powinności świadczenia publicznoprawnego przez tenże podmiot, w związku z zaistnieniem stanu faktycznego zawartego w danej normie.
W piśmiennictwie zwraca się uwagę, że w stosunku prawnopodatkowym najistotniejszym elementem jest obowiązek zapłaty podatku. Dlatego też podmiot podatku to osoba, z którą przepisy prawa łączą obowiązek zapłaty podatku. Podkreśla się, iż istota podmiotowości podatkowej zostaje w istocie sprowadzona przez ustawodawcę do przypisania przez ustawę podatkową konkretnego obowiązku prawnego. Podmiot podatku jest natomiast elementem konstrukcji normy prawnopodatkowej. Norma podatkowa wiąże zaś zaistnienie skutku prawnego
z określonymi zachowaniami podmiotu podatku. Owe zachowania składają się na przedmiot podatku. "Podatnikiem jest osoba obowiązana do zapłaty podatku
w związku z zaistnieniem u niej zdarzenia stypizowanego w normie pod postacią przedmiotu podatku" (zob. szerzej: M. Kalinowski, "Podmiotowość prawna podatnika", Toruń 1999, s.95 – 97, 119 – 120, s.132 – 133).
W stanie prawnym obowiązującym w 2002r. przedmiotowy i podmiotowy zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług, a także podatkiem akcyzowym wynikał głównie z przepisów art. 2 i 5 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Niezależnie jednak od obowiązku podatkowego określonego w tych przepisach, obowiązek podatkowy w zakresie podatku akcyzowego określał także przepis art. 35 tejże ustawy. Wśród podmiotów podatku akcyzowego ustawodawca wymienił w tym przepisie między innymi: producentów, importerów, sprzedawców wyrobów akcyzowych, a także nabywców wyrobów akcyzowych,
od których nie pobrano podatku akcyzowego lub pobrano w kwocie niższej, niż należna – art. 35 ust. 1 ustawy. Z przepisu art. 35 ust. 6 pkt 1 lit. c) tej ustawy wynika natomiast, iż obowiązek podatkowy w przypadku olejów opałowych oraz olejów napędowych, jeżeli sprzedaż dotyczy oleju zabarwionego na czerwono
i oznaczonego znacznikiem przeznaczonego na cele inne, niż opałowe, powstaje
dla podatników nabywających te wyroby z dniem nabycia tych wyrobów
i przeznaczenia ich następnie na cele inne niż opałowe, a jeżeli tego dnia nie można ustalić, z dniem stwierdzenia przez upoważniony organ, że posiadane wyroby nie są przeznaczone na cele opałowe. Konstrukcja tego przepisu niewątpliwie wskazuje
na moment powstania obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym. Jednocześnie zdaniem Sądu unormowanie to wskazuje także na podmiot podatku akcyzowego, kategorię podatników będących nabywcami wyrobów akcyzowych (olejów opałowych), przeznaczających owe wyroby na cele inne niż opałowe. Wskazać przy tym należy na kontekst wprowadzenia omawianego uregulowania
do ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Przepis art. 35 ust.6 dodany został ustawą z dnia 15 lutego 2002 r. o zmianie ustawy o podatku
od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, o zmianie ustawy o Policji
oraz o zmianie ustawy - Kodeks wykroczeń (Dz. U. Nr 19, poz.185). Intencją ustawodawcy było niewątpliwie zapewnienie zgodności przepisów regulujących opodatkowanie podatkiem akcyzowym z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej,
a zwłaszcza z cytowaną wyżej regulacją art. 217 Konstytucji RP. Unormowaniem tym wprowadzono szczególne zasady powstawania obowiązku podatkowego
w przypadku wyrobów akcyzowych w postaci olejów opałowych. Logiczna
i celowościowa wykładania przepisu art. 35 ust. 6 pkt 1 lit.c) cyt. ustawy o podatku
od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym daje podstawę do stwierdzenia,
że przepis ten wskazuje na nabywcę oleju opałowego jako podatnika podatku akcyzowego w sytuacji wykorzystania oleju na cele inne niż opałowe. Inne rozumienie tego przepisu prowadziłoby do wniosku, że jest on całkowicie zbędny. Racjonalny ustawodawca nie wskazuje momentu powstania obowiązku podatkowego, jeżeli nie chce objąć tym obowiązkiem określonego kręgu podmiotów. Obowiązek podatkowy nie może bowiem powstać bez podmiotu podatku.
Sąd pragnie przy tym zwrócić uwagę na treść art. 6 ust. 1 cyt. ustawy
o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Otóż zgodnie z tym unormowaniem obowiązek podatkowy (także w podatku akcyzowym) powstaje,
co do zasady, z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. Opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega zatem nie stricte wyrób akcyzowy, lecz czynność danego podmiotu związana z tym wyrobem. Zauważyć następnie należy,
iż ustawodawca odniósł się w przepisie art. 35 ust.6 pkt 1 lit.c) ustawy
do ostatecznego przeznaczenia oleju opałowego, będącego przedmiotem sprzedaży (czyli czynności stanowiącej przedmiot opodatkowania podatkiem akcyzowym)
na inne cele niż opałowe. Racjonalnie rzecz ujmując, w ten sposób jako podatnik został wskazany nabywca tego wyrobu akcyzowego ("Obowiązek podatkowy
w przypadku olejów opałowych oraz olejów napędowych [...] powstaje
dla podatników nabywających te wyroby [...]).
Zdaniem Sądu w ten sposób wskazana została wyjątkowa sytuacja,
która determinuje powstanie obowiązku podatkowego po stronie nabywcy oleju opałowego. Wskazana norma prawna indywidualizuje podmiot podatku akcyzowego, w związku z zaistnieniem stanu faktycznego w postaci zużycia oleju opałowego
na inne cele niż opałowe. Inaczej mówiąc norma ta wiąże zaistnienie skutku prawnego w postaci powstania obowiązku w podatku akcyzowym z określonymi zachowaniami podmiotu podatku, przejawiającymi się w zużyciu nabytego oleju opałowego na inne cele niż opałowe.
Podsumowując zatem, obowiązek podatkowy w zakresie akcyzy ciąży także
na nabywcy wyrobów akcyzowych w przypadku olejów opałowych przeznaczonych na cele inne niż opałowe - art. 35 ust. 6 pkt 1 lit. c) ustawy o podatku od towarów
i usług oraz o podatku akcyzowym. Podkreślić przy tym należy, że jest to obowiązek niezależny od obowiązku podatkowego sprzedawcy wyrobu akcyzowego. Dlatego też bezzasadne są argumenty skarżącego o podwójnym opodatkowaniu po stronie sprzedawcy i nabywcy oleju opałowego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, organy skarbowe stwierdzając,
że zakupiony przez L. B. olej opałowy nie został zużyty wyłącznie na cele opałowe, prawidłowo zastosowały przepisy art. 34 ust.1 oraz art. 35 ust. 6 pkt 1 lit. c) cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Organ odwoławczy, prawidłowo również obliczył zobowiązanie w podatku akcyzowym w miesiącach zakupu oleju, pomniejszając należny podatek akcyzowy o podatek zawarty w cenach zakupu tego wyrobu akcyzowego - § 14 ust.2 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego.
Odnosząc się do zarzutu bezpodstawnego powoływania się przez organ odwoławczy na przepis § 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie podatku akcyzowego, Sąd pragnie zauważyć, że organy skarbowe nie wywiodły z tego uregulowania istnienia obowiązku podatkowego po stronie podatnika. Konsekwentnie w skarżonej decyzji podkreślano, że obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym w przedmiotowym stanie faktycznym, kreuje przepis art. 35 ust.6 pkt 1 lit. c) ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Analiza uzasadnienia decyzji organu odwoławczego przekonuje natomiast, że powołanie się na wspomniany
§ 12 cyt. rozporządzenia w sprawie podatku akcyzowego nastąpiło w kontekście wykazania, iż fakt wymienienia w ustawowym katalogu podatników podatku akcyzowego, nie przesądza, co do zasady, o konieczności zapłaty tego podatku. Okoliczność ta dla przedmiotowej sprawy pozostaje jednak nieistotna.
W tym stanie rzeczy, Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 84 i art. 217 Konstytucji RP oraz przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Dlatego też na mocy art. 151 cyt. ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji wyroku.