I SA/BK 15/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2007-02-23
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościgrunty pod wodamidzierżawaprawo wodnezmiana umowyobowiązek podatkowySkarb PaństwaMarszałek Województwa

Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że zmiana przedmiotu umowy dzierżawy z gruntów jeziornych na prawo rybackie wyłącza obowiązek podatkowy od nieruchomości za grunty pod jeziorem od września 2004 r.

Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za grunty pod jeziorem W. za 2004 rok. Skarżący, dzierżawiący grunty od 1999 r., kwestionował naliczanie podatku po zmianie umowy dzierżawy w sierpniu 2004 r., która ograniczyła przedmiot dzierżawy do prawa rybackiego. Organy podatkowe utrzymywały obowiązek podatkowy, argumentując, że umowa dzierżawy nadal obejmuje grunty. WSA uchylił decyzję, stwierdzając, że zmiana przedmiotu dzierżawy wyłączyła skarżących z kręgu podatników od września 2004 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości za grunty pod jeziorem W. za 2004 rok. Sprawa rozpoczęła się od decyzji Wójta Gminy W., który ustalił podatek dla G. i A. F. za grunty pod jeziorem, będące przedmiotem dzierżawy od 1999 r. Po zawarciu aneksu w sierpniu 2004 r., który zmienił przedmiot dzierżawy na 'prawo rybackiego użytkowania jeziora', skarżący twierdzili, że nie podlegają już opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości za grunty pod jeziorem. Organy podatkowe, w tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymywały decyzję, argumentując, że umowa dzierżawy nadal obejmuje całą nieruchomość, a zmiana przepisów Prawa wodnego nie wyłączyła obowiązku podatkowego. WSA, po rozpoznaniu sprawy, uznał, że zmiana przedmiotu dzierżawy na prawo rybackie od września 2004 r. spowodowała, iż skarżący nie posiadają już gruntów pod jeziorem na podstawie umowy, co wyłącza ich z kręgu podatników podatku od nieruchomości. Sąd wskazał również na istotne kwestie proceduralne i materialnoprawne, w tym na zmianę podmiotu reprezentującego Skarb Państwa po wejściu w życie Prawa wodnego w 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej uchylił poprzedni wyrok WSA, wskazując na błędną wykładnię art. 217 ust. 4 Prawa wodnego i podkreślając, że zmiana podmiotu reprezentującego Skarb Państwa nastąpiła z mocy prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zmiana przedmiotu dzierżawy sprawia, że istniejący stosunek prawny nie dotyczy już gruntów pod jeziorem, co wyłącza posiadacza z obowiązku podatkowego od nieruchomości za te grunty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że po zmianie umowy dzierżawy na prawo rybackie, skarżący nie władali już gruntami pod jeziorem na podstawie umowy, co zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyłącza ich z obowiązku podatkowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 4 lit. a

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Podatnikami podatku od nieruchomości są posiadacze nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub z innego tytułu prawnego. Po zmianie przedmiotu dzierżawy na prawo rybackie, posiadanie gruntów pod jeziorem nie wynika już z umowy.

Pomocnicze

p.w. art. 11 § ust. 1

Ustawa Prawo wodne

Określa podmioty zobowiązane do uiszczania podatku od nieruchomości od gruntów pod jeziorami.

p.w. art. 217 § ust. 4

Ustawa Prawo wodne

Stanowi, że z dniem wejścia w życie ustawy (1 stycznia 2002 r.) w prawa i obowiązki wydzierżawiającego grunty pokryte wodami wstępują odpowiednie organy (np. Marszałek Województwa), co następuje z mocy prawa.

p.w. art. 217 § ust. 5

Ustawa Prawo wodne

Dotyczy wykonywania uprawnień Skarbu Państwa w zakresie rybactwa śródlądowego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o niepodleganiu wykonaniu uchylonej decyzji.

p.p.s.a. art. 200 § w zw. z art. 205 § 1 i § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 190

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek uwzględnienia wykładni prawa dokonanej przez NSA.

p.w. art. 14 § ust. 3

Ustawa Prawo wodne

Gospodarowanie gruntami stanowiącymi własność Skarbu Państwa pokrytymi płynącymi wodami powierzchniowymi.

u.r.ś.

Ustawa o rybactwie śródlądowym

Przepisy dotyczące rybactwa śródlądowego.

o.p. art. 230 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Tryb dokonywania wymiaru uzupełniającego.

o.p. art. 120

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zasada praworządności w postępowaniu podatkowym.

o.p. art. 187

Ustawa Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

o.p. art. 191

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

o.p. art. 210

Ustawa Ordynacja podatkowa

Wymogi formalne decyzji podatkowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana przedmiotu umowy dzierżawy na prawo rybackie wyłącza posiadacza z obowiązku podatkowego od nieruchomości za grunty pod jeziorem. Zmiana podmiotu reprezentującego Skarb Państwa nastąpiła z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2002 r. na podstawie Prawa wodnego.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe argumentowały, że umowa dzierżawy nadal obejmuje grunty pod jeziorem, a zmiana przepisów Prawa wodnego nie wyłączyła obowiązku podatkowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymywało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że obowiązek podatkowy trwa.

Godne uwagi sformułowania

zmiana podmiotu reprezentującego Skarb Państwa w wymienionych w tym uregulowaniu stosunkach zobowiązaniowych. zmiana przedmiotu dzierżawy sprawia, że skarżący, jako nie władający od tego momentu z tytułu prawnego gruntami pod jeziorem, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. zmiana podmiotu reprezentującego Skarbu Państwa w tego rodzaju stosunkach zobowiązaniowych z dniem 1 stycznia 2002 r. nastąpiła z mocy samego prawa

Skład orzekający

Mieczysław Markowski

przewodniczący sprawozdawca

Janusz Lewkowicz

sędzia

Wojciech Stachurski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących zmiany podmiotu reprezentującego Skarb Państwa oraz skutków zmiany przedmiotu umowy dzierżawy dla obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany umowy dzierżawy gruntów pod wodami i interpretacji przepisów Prawa wodnego w kontekście podatku od nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna treść umowy i jak zmiany prawne mogą wpływać na obowiązki podatkowe, nawet w przypadku długotrwałych relacji prawnych.

Czy zmiana umowy dzierżawy na 'prawo rybackie' zwalnia z podatku od nieruchomości za jezioro?

Dane finansowe

WPS: 678,4 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 15/07 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2007-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Janusz Lewkowicz
Mieczysław Markowski /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
art. 3 ust.1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
art. 11 ust.1, art.217 ust.4
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
Tezy
W związku z regulacją art. 11 ust.1 i art. 217 ust.4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne, z dniem 1 stycznia 2002 r. nastąpiła z mocy prawa
zmiana podmiotu reprezentującego Skarb Państwa w wymienionych w tym uregulowaniu stosunkach zobowiązaniowych. Od tej daty uprawnienia
właścicielskie w stosunku do gruntów po Jeziorem Wiżajny wykonuje Marszałek Województwa Podlaskiego.
Zmiana umowy dzierżawy określająca przedmiot dzierżawy jako "prawo rybackiego użytkowania jeziora Wiżajny" sprawia, że skarżący, jako nie władający
od tego momentu z tytułu prawnego gruntami pod jeziorem, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zmiana umowy dzierżawy sprawiła
bowiem, że istniejący stosunek prawny nie dotyczy już gruntów pod jeziorem.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia NSA Janusz Lewkowicz, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] i [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za grunty pod jeziorem za 2004 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego A. F. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wójt Gminy W. decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. znak: Nr [...] ustalił G. i A. F. wysokość podatku od nieruchomości za grunty pod jeziorem W. o pow. [...] ha w kwocie 678,40 złotych za okres od 1 stycznia 2004 r. do 31 sierpnia 2004 r. W uzasadnieniu tejże decyzji organ podatkowy wskazywał między innymi, że na podstawie umowy zawartej w dniu 1 lutego 1999 r. G. i A. F. byli do dnia 9 sierpnia 2004 r. dzierżawcami tzw. nieruchomości jeziorowej jeziora W. o pow. [...] ha,
a zgodnie z zawiadomieniem Starostwa Powiatowego w S. po modernizacji operatu ewidencji gruntów powierzchnia ta wynosi [...] ha. W związku
z zawarciem w dniu 10 sierpnia 2004 r. aneksu Nr [...]/2004 od dnia 10 sierpnia 2004 r., podatnicy G. i A. F. są dzierżawcami prawa rybackiego użytkowania jeziora W. o pow. [...] ha i aktualnie dzierżawa nie obejmuje gruntów pod jeziorem.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. F., wnosił o zaprzestanie naliczania podatku od nieruchomości stanowiących grunty pod wodami płynącymi - za okres od 1 stycznia 2004 r. do 31 sierpnia 2004 r., a także o zwrot zapłaconego podatku za 2002 i 2004 rok wraz z odsetkami. Odwołujący się wskazywał, że obowiązująca od 1 stycznia 2002 r. ustawa - Prawo wodne w art. 217 ust. 5 stanowi, że Agencja Nieruchomości Rolnych w terminie 10 lat od dnia wejścia w życie tej ustawy, w stosunku do jezior wykonuje uprawnienia Skarbu Państwa wyłącznie w zakresie rybactwa śródlądowego (prawo rybackiego użytkowania wód). Podmiot ten utracił więc uprawnienia właścicielskie w stosunku do gruntu pod wodami płynącymi na rzecz innych jednostek, w tym regionalnego zarządu gospodarki wodnej oraz marszałków województw. Odwołujący się twierdził, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, do świadczenia obowiązku podatkowego jest zobowiązany posiadacz nieruchomości, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem tj. Agencją. Zatem skoro Agencja od 1 stycznia 2002 r. utraciła uprawnienia właścicielskie w stosunku do gruntów pokrytych wodami, to należy wnioskować jak na wstępie.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., zwróciło sprawę organowi I instancji w celu dokonania wymiaru uzupełniającego w trybie art. 230 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa stwierdzając, iż wysokość podatku od nieruchomości za 2004r. dla G. i A. F. powinno dotyczyć całego roku kalendarzowego, a nie tylko za 8 miesięcy tj. od 1 stycznia 2004 r. do 31 sierpnia 2004 r., jak orzekł organ I instancji w decyzji z dnia [...] listopada 2004 r.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. znak: [...] Wójt Gminy W., działając na podstawie między innymi art. 230 ustawy Ordynacja podatkowa - dokonał wymiaru uzupełniającego dla G. i A. F. poprzez zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za grunty pod jeziorem W. o pow. [...] ha w kwocie [...] złotych za okres od 1 stycznia do 31 sierpnia 2004 r. i ustalił wysokość podatku za okres od 1 września 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. za grunty pod jeziorem W. o pow. [...] ha w kwocie [...] złotych. Organ podatkowy I instancji wskazał, iż mimo faktu, że od 1 stycznia 2002 r. zgodnie
z art. 217 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - obecnie Agencja Nieruchomości Rolnych wykonuje uprawnienia Skarbu Państwa jedynie w zakresie rybactwa śródlądowego, a uprawnienia właścicielskie sprawuje między innymi Marszałek Województwa, to odwołujący się są nadal dzierżawcami całej nieruchomości (wód i gruntów pod tymi wodami), a tym samym są podatnikami podatku od nieruchomości. Stąd też podatek ten należało uzupełnić dodatkowym wymiarem za okres od 1 września do 31 grudnia 2004 r. w kwocie [...] złotych.
Od decyzji tej odwołanie wniósł P. A. F. wnosząc o zaprzestanie naliczania podatku od nieruchomości stanowiących grunty pod wodami płynącymi, za łączny okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2004 r. w kwocie łącznej [...] złotych. Odwołujący się wniósł też o zwrot niesłusznie naliczonego podatku za 2002 i 2003 rok, powołując w swoim uzasadnieniu w całości argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. znak: [...] i [...] utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. W uzasadnieniu tegoż rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślał, iż stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, podatnikami podatku od nieruchomości są między innymi osoby fizyczne będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem Agencją Nieruchomości Rolnych lub z innego tytułu prawnego. Z akt sprawy wynika, iż G. i A. F. od 1 lutego 1999 r. są dzierżawcami nieruchomości jeziorowej jeziora W. w obrębie S., tj. działki o nr geodezyjnym [...], o pow. [...] ha (patrz umowa z dnia 1 lutego 1999 r., zawiadomienie o zmianie Starostwa Powiatowego w S. z 8 lutego 2002 r.). Faktu tego podatnicy nie ujawnili
w złożonych informacjach o nieruchomościach. Wskazując na treść art. 217 ust.4, ust.5, ust.5a i ust.6 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. nr 115, poz. 1229 ze zm.), organ wyraził pogląd, że przepis ten dotyczy tylko zmian uprawnień Skarbu Państwa w zakresie wykonywania rybactwa śródlądowego, co jest zresztą treścią załączonego przez podatnika do akt sprawy aneksu nr [...]/2004 z dnia 10 sierpnia 2004 r., bowiem tylko w zakresie prawa rybackiego użytkowania jeziora - Agencja Nieruchomości Rolnych sprawuje uprawnienia Skarbu Państwa i tylko do 31 grudnia 2005 r. jak wynika z cyt. wyżej przepisu. Natomiast jeśli chodzi o grunt pod jeziorami, to według wypisu z rejestru gruntów Starostwa Powiatowego w S. z dnia 5 stycznia 2005 r. działka o nr geodezyjnym nr [...], tj. jezioro W. o pow. [...] ha będąca własnością Skarbu Państwa, a w stosunku do którego uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa sprawuje aktualnie, zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 4 Marszałek Województwa [...] (dotychczas tj. do końca 2001 r. Agencja Nieruchomości Rolnych) i wobec trwania tejże umowy dzierżawy, należało stwierdzić że obowiązek podatkowy w stosunku do całej nieruchomości nadal trwa. Zmiana, o której mowa wynika z treści art. 14 ust. 3 ustawy Prawo wodne, który stanowi, że gospodarowanie gruntami stanowiącymi własność Skarbu Państwa, o których mowa w ust. 2 tego przepisu tj. grunty pokryte płynącymi wodami powierzchniowymi wykonują w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa odpowiednio organy, o których mowa w art. 11 ust. 1 tej ustawy. Z powyższego w ocenie organu odwoławczego wynika, iż zmiana przepisów Prawa wodnego polegająca na zmianie zakresu i podmiotu nadzoru nad rybackim użytkowaniem jezior oraz zmianie podmiotu sprawującego uprawnienia właścicielskie w stosunku do gruntów Skarbu Państwa pod jeziorami, nie spowodowała bezpośrednio wygaśnięcia obowiązku podatkowego wobec posiadaczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa dopóki posiadanie to wynika z umowy zawartej z właścicielem. Bezspornym jest więc w sprawie, iż wysokość podatku od nieruchomości na 2004 r. ustalona dla G. i A. F. w obu zaskarżonych decyzjach jest prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem A. F., zaskarżył je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W swojej skardze podatnik wnosił o zaprzestanie naliczania podatku od nieruchomości stanowiących grunty pod wodami płynącymi, a także zwrot niesłusznie naliczonego podatku za 2002 i 2003 rok wraz z odsetkami.
Skarżący wskazywał, iż zgodnie z postanowieniem umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa Ośrodek Terenowy w S., płacił na rzecz gminy podatek od gruntu pod wodami płynącymi zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych. W dniu 1 stycznia 2002 roku weszła w życie ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku - Prawo wodne, gdzie zgodnie
z treścią art. 217 ust. 5 Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa w terminie 10 lat od dnia wejścia w życie ustawy w stosunku do jezior wykonuje uprawnienia Skarbu Państwa wyłącznie w zakresie rybactwa śródlądowego (prawo rybackiego użytkowania wód). Instytucja ta utraciła więc uprawnienia właścicielskie w stosunku do gruntu pod wodami płynącymi, na rzecz innych jednostek, w tym RZGW oraz Marszałków właściwych województw. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych, do świadczenia obowiązku podatkowego jest zobowiązany posiadacz nieruchomości, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem tj. Agencją. Ponieważ Agencja od dnia 1 stycznia 2002 roku utraciła uprawnienia właścicielskie w stosunku do gruntów pokrytych wodami, w związku z czym skarżący wnioskuje o zaprzestanie naliczania podatku od nieruchomości stanowiących grunty pod wodami płynącymi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie podzieliło zarzutów zawartych w tym piśmie skarżącego i wniosło o oddalenie skargi.
Wyrokiem z dnia 30 marca 2005 r., w sprawie sygn. akt I SA/Bk 41/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Sąd stwierdził, że zgromadzony przez organy podatkowe materiał dowodowy znajdujący się aktach, nie pozwala na udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy w stanie prawnym obowiązującym w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2004 r. ciążył na G. F. i A. F. (ewentualnie na innych podmiotach) obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za grunty pod Jeziorem W., położonym na terenie Gminy W. wskazując przy tym, że w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. 115, poz. 1229 ze zm.), również w świetle tego aktu prawnego, począwszy od tej daty, należy ustalać krąg podmiotów zobowiązanych do uiszczania podatku nieruchomości od gruntów pod jeziorami, czyli pod wodami publicznymi.
Według Sądu l instancji, z treści art. 11 ust. 1, art. 217 ust. 4 i ust. 5 a tej ustawy wynika, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy w stosunku do gruntów pod Jeziorem W. uprawnienia właścicielskie powinien od dnia 1 stycznia 2002 r. wykonywać Marszałek Województwa [...], co jednak nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. W szczególności nie wiadomo, czy Marszałek Województwa [...] wykonywał jako administrator uprawnienia właścicielskie wobec przedmiotowych gruntów jeziornych przez cały 2004 r., czy też należy przyjąć, że uprawnienia te posiadała wówczas Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa (po zmianach nazewniczych Agencja Nieruchomości Rolnych).
Sąd wskazał nadto, że jeśli potwierdziłoby się, że Marszałek Województwa [...] wstąpił w prawa i obowiązki Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, czyli wydzierżawiającego uprzednio skarżącym grunty pod Jeziorem W., to wówczas do wyjaśnienia pozostaje kwestia, czy nastąpiło, czy też nie rozwiązanie zawartej przez skarżących w dniu 29 marca 1996 r. umowy dzierżawy, co jest również istotne w odniesieniu do aneksu nr [...]/2004 z dnia 10 sierpnia 2004 r. Jeśli bowiem Marszałek Województwa [...] wstąpił w prawa i obowiązki Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, to niezrozumiałym pozostaje dlaczego, Agencja Nieruchomości Rolnych w dalszym ciągu w przywołanym aneksie, nawiązuje do treści umowy z dnia 29 marca 1996 r., gdyż w takiej sytuacji, nie powinna być już podmiotem uprawnionym do zmiany umowy dzierżawy z dnia 29 marca 1996 r. Ustanowienie umownego prawa rybackiego użytkowania Jeziora W. na rzecz skarżących, nawiązujące do postanowień ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz.U. z 1999 r., Nr 66, poz. 750 ze zm.), co kształtuje zupełnie nową, odmienną treść praw i obowiązków stron. W takim bowiem przypadku, gdyby okazało się, że jest to jedyna obowiązująca umowa i nie miałby miejsca fakt posiadania przez skarżących przedmiotowych gruntów jeziornych bez tytułu prawnego, to wówczas ciążyłby na nich w 2004 r. obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Obowiązek ów spoczywałby na podmiocie określonym w art. 3 ust. 1 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, i na właścicielu danych gruntów. Kwestie te, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, nie były w ogóle wyjaśniane z udziałem zainteresowanych podmiotów, co uchybia treści art. 120, art. 187, art. 191 i art. 210 Ordynaci podatkowej.
W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., zaskarżając powyższy wyrok w całości, na podstawie art. 176 w związku z art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami Administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniosło o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia.
Wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2006 r., w sprawie sygn. akt II FSK 1055/05, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA w Białymstoku
i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał przede wszystkim za trafny zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 217 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego
z treści tego przepisu wynika, że jeżeli stanowiące własność Skarbu Państwa wody oraz grunty pokryte tymi wodami przed dniem wejścia w życie tej ustawy, czyli przed dniem 1 stycznia 2002 r. zostały oddane w użytkowanie, wydzierżawione lub wynajęte, z dniem jej wejścia w życie w prawa i obowiązki oddającego
w użytkowanie, wydzierżawiającego lub wynajmującego, wstępują odpowiednio organy, o których mowa w art. 11 ust. 1, tj. minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, dyrektor parku narodowego i marszałek województwa. Oznacza to, iż zmiana podmiotu reprezentującego Skarbu Państwa w tego rodzaju stosunkach zobowiązaniowych
z dniem 1 stycznia 2002 r. nastąpiła z mocy samego prawa, na co słusznie zwrócono uwagę w skardze kasacyjnej, a nie na skutek dokonania odpowiednich wpisów do ewidencji gruntów i budynków.
Poza tym sąd kasacyjny zauważył, że analiza przepisów ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie daje wystarczających podstaw do stwierdzenia, że wpis do ewidencji gruntów i budynków ma w rozpatrywanej sprawie charakter konstytutywny. Artykuł 21 ust. 1 tej ustawy określa bowiem jedynie cele prowadzenia tej ewidencji, która służy gromadzeniu i dostarczaniu danych na potrzeby planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków
i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Wpis ten miał zatem charakter wtórny w stosunku do zmiany jaka nastąpiła z mocy samego prawa po stronie podmiotu władającego w imieniu Skarbu Państwa przedmiotową nieruchomością. W rezultacie za wadliwą uznać również należy ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe uchybiły art. 120, art. 187, art. 191 i art. 210 Ordynacji podatkowej. Ocena ta stanowiła bowiem jedynie konsekwencję dokonania przez Sąd l instancji błędnej wykładni art. 217 ust. 4 ustawy Prawo wodne, w rezultacie czego doszło do naruszenia art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zadaniem sądu administracyjnego jest zatem zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy,
lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145
§ 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Konfrontując zaskarżoną decyzję z przepisami prawa sąd, któremu sprawa została przekazana, winien także uwzględnić wykładnię prawa dokonaną w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 ustawy - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Zgodnie z art. 3 ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach
i opłatach lokalnych, w stanie prawnym obowiązującym w 2004 r., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3,
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,
3) użytkownikami wieczystymi gruntów,
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,
b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
Z uregulowania art. 2 ust.3 pkt cytowanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika natomiast, że w 2004 r. ustawodawca przewidział opodatkowanie podatkiem od nieruchomości również jezior.
Zwrócić trzeba także uwagę na regulację zawartą w art. 11 ust.1 i art. 217 ust.4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz.1229 ze zm.). Otóż omawiana ustawa, z dniem wejścia jej w życie – tj. 1 stycznia 2002 r., przewidziała w art. 11 ust.1 krąg podmiotów zobowiązanych do uiszczania podatku od nieruchomości od gruntów pod jeziorami. Ponadto w przepisie przejściowym postanowiono, że jeżeli stanowiące własność Skarbu Państwa wody oraz grunty pokryte tymi wodami zostały przed dniem wejścia w życie ustawy oddane
w użytkowanie, wydzierżawione lub wynajęte, z dniem wejścia w życie ustawy
w prawa i obowiązki oddającego w użytkowanie, wydzierżawiającego lub wynajmującego, wstępują odpowiednio organy, o których mowa w art. 11 ust. 1,
z zastrzeżeniem ust. 5 i 6 (por. art. 217 ust.4 ustawy – Prawo wodne). Zatem z dniem 1 stycznia 2002 r. nastąpiła z mocy prawa zmiana podmiotu reprezentującego Skarb Państwa w wymienionych w tym unormowaniu stosunkach zobowiązaniowych. Od tej daty uprawnienia właścicielskie w stosunku do gruntów pod Jeziorem W. wykonuje Marszałek Województwa [...].
Niemniej jednak kluczową kwestią w sprawie jest okoliczność, że skarżący, na mocy umowy zawartej w dniu 1 lutego 1999 r. stał się wspólnie z G. F., dzierżawcą nieruchomości jeziorowej W. o łącznej powierzchni [...] ha. Do przedmiotowej umowy dzierżawy zawarto natomiast aneks nr [...]/2004 z dnia 10 sierpnia 2004 r., w którym określono, że przedmiotem dzierżawy jest "prawo rybackiego użytkowania jeziora W. (...)".
Niewątpliwie zatem, do końca miesiąca sierpnia 2004 roku, Państwo G. i A. F., jako posiadacze nieruchomości jeziorowej, byli na podstawie art. 3 ust.1 pkt 4a cytowanej ustawy - o podatkach i opłatach lokalnych, podatnikami podatku od nieruchomości. Posiadanie przez nich gruntów pod jeziorami wynikało bowiem z umowy zawartej z podmiotem reprezentującym właściciela nieruchomości – Skarbu Państwa.
W ocenie Sądu natomiast, przytoczona wyżej zmiana przedmiotu dzierżawy sprawia, że Państwo G. i A. F., jako nie władający od tego momentu z tytułu prawnego gruntami pod Jeziorem W. - nie podlegają od miesiąca września 2004 roku opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W tym stanie rzeczy bowiem zmiana przedmiotu dzierżawy spowodowała, że posiadanie przez nich nieruchomości, stanowiącej własność Skarbu Państwa (gruntu pod Jeziorem W.) nie wynika już z umowy. Zmiana umowy dzierżawy sprawiła, że istniejący stosunek prawny nie dotyczy już gruntów pod jeziorem, tylko dzierżawy prawa do rybackiego użytkowania przedmiotowego jeziora.
W tym stanie rzeczy, skład orzekający w niniejszej sprawie, stwierdza, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 3 ust.1 pkt 4a cytowanej ustawy - o podatkach i opłatach lokalnych.
Rozpoznając ponownie sprawę organy uwzględnią wyrażoną w niniejszym wyroku ocenę prawną sprawy.
Końcowo, odnosząc się do żądania skargi zwrotu niesłusznie naliczonego podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za 2002 i 2003 roku, Sąd pragnie zwrócić uwagę, że owa kwestia nie była objęta przedmiotem przeprowadzonego przez organy w niniejszej sprawie postępowania podatkowego i wydania zaskarżonej decyzji. W takiej sytuacji Sąd nie może merytorycznie ustosunkować się do powyższego żądania.
Wobec powyższego orzeczono jak sentencji orzeczenia, przy zastosowaniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie o niepodleganiu wykonaniu uchylonej decyzji, Sąd oparł o przepis art. 152 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania orzeczono natomiast stosownie do treści art. 200 w zw.
z art. 205 § 1i § 3 tejże ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI