I SA/BK 147/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd umorzył postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu z powodu jego śmierci, gdyż zobowiązanie było ściśle związane z jego osobą i nie przeszło na spadkobierców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku umorzył postępowanie dotyczące solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki za zaległości VAT. Powodem umorzenia była śmierć skarżącego, stwierdzona na podstawie aktu zgonu. Sąd uznał, że odpowiedzialność ta jest ściśle związana z osobą zmarłego i nie przechodzi na spadkobierców zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej i Kodeksu cywilnego.
Sprawa dotyczyła skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu E. sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług. W trakcie postępowania sądowego organ poinformował o śmierci skarżącego. Sąd, po otrzymaniu odpisu aktu zgonu, stwierdził, że T. K. zmarł 18 marca 2024 r. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd umarza postępowanie w przypadku śmierci strony, gdy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Sąd uznał, że odpowiedzialność podatkowa członka zarządu jest takim właśnie zobowiązaniem, które wygasa wraz ze śmiercią i nie przechodzi na spadkobierców, powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej, Kodeksu cywilnego oraz orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd umarza postępowanie w przypadku śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność podatkowa członka zarządu jest zobowiązaniem ściśle związanym z jego osobą i nie przechodzi na spadkobierców, wygasając wraz ze śmiercią zobowiązanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzono
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
p.p.s.a. art. 161 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
o.p. art. 107 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem osoby trzecie, ale wyłącznie w przypadkach i zakresie przewidzianym w ustawie.
o.p. art. 97
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis określa zasady sukcesji zobowiązań podatkowych, jednak jedynie w odniesieniu do podatników i płatników. Nie przewiduje następstwa prawnego w przypadku śmierci osoby trzeciej.
k.c. art. 922 § § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Wyraźnie stanowi, że prawa i obowiązki zmarłego nie wchodzą do spadku, jeśli są ściśle związane z jego osobą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Śmierć strony postępowania, której przedmiotem jest odpowiedzialność podatkowa członka zarządu, skutkuje umorzeniem postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego Ordynacja podatkowa nie przewiduje następstwa prawnego w wypadku śmierci osoby trzeciej zobowiązania ściśle związane z osobą zmarłego i jako niewchodzące do spadku [...] wygasają wraz ze śmiercią zobowiązanego
Skład orzekający
Justyna Siemieniako
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady umorzenia postępowania w przypadku śmierci strony, gdy przedmiotem jest odpowiedzialność podatkowa członka zarządu, która jest ściśle związana z osobą zmarłego i nie przechodzi na spadkobierców."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest proceduralna, ale pokazuje ważną zasadę dotyczącą wygasania zobowiązań podatkowych po śmierci osoby fizycznej, co może być istotne dla spadkobierców i doradców podatkowych.
Dane finansowe
WPS: 19 779 PLN
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bk 147/24 - Postanowienie WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2024-04-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-04-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Justyna Siemieniako /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.) Hasła tematyczne Umorzenie postępowania Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Umorzono postępowanie Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 161 § 1 pkt 2, art. 161 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 2383 art. 107 § 1, art. 97 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 16 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 24 stycznia 2024 r. Nr 2001-IEW.4123.11.2023 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej T. K. jako członka zarządu za zaległości E. sp. z o.o. w S. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od października 2018 r. do stycznia 2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie sądowe. , Uzasadnienie Pismem z 9 kwietnia 2024 r. T. K. (dalej: "Skarżący") wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 24 stycznia 2024 r., nr 2001-IEW.4123.11.2023, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z 22 września 2023 r., nr 2012-SEW.4123.6.2023.5, orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako członka zarządu E. sp. z o.o. w S. za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za październik, listopad, grudzień 2018 r. oraz styczeń 2019 r. w łącznej wysokości 19.779 zł z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 8.727, wraz z drugim członkiem zarządu W. K. W odpowiedzi na skargę organ poinformował Sąd, że Skarżący zmarł [...] marca 2024 r., co wynika z danych z centralnej ewidencji bazy PESEL. Z uwagi na powyższe organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z 11 kwietnia 2024 r. Urząd Stanu Cywilnego w S. przesłał odpis aktu zgonu Skarżącego (k. 20 akt sądowych), który potwierdza, że T. K. zmarł 18 marca 2024 r. w S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Przedmiotem niniejszego postępowania jest orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu E. sp. z o.o. wraz z drugim członkiem zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług. Wskazać należy, że stosownie do treści art. 107 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2023 poz. 2383 ze zm., dalej: "o.p."), za zaległości podatkowe odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem osoby trzecie, ale wyłącznie w przypadkach i zakresie przewidzianym w ww. ustawie. Istotne pozostaje także to, że Ordynacja podatkowa zawiera wyczerpujący katalog przypadków, w których odpowiedzialnością za należności podmiotu pierwotnie zobowiązanego mogą być obciążone osoby trzecie. Będą to zatem jedynie podmioty wprost wskazane w ustawie. Krąg osób będących potencjalnymi osobami trzecimi zakreślony jest więc wyczerpująco w przepisach art. 110-117 o.p. i nie ma możliwości jego poszerzania. Żaden z tych przepisów nie przewiduje zaś, aby następcy prawni osoby pełniącej funkcję członka zarządu osoby prawnej mogli być obciążeni jego odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe tej osoby prawnej. Są to zatem zobowiązania ściśle związane z osobą zmarłego i jako niewchodzące do spadku, o czym przesądza art. 922 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. 2023 poz. 1610 ze zm.), wygasają wraz ze śmiercią zobowiązanego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt I GZ 227/19). Zasady sukcesji zobowiązań podatkowych określa przepis art. 97 o.p. jednak, co należy podkreślić, jedynie w odniesieniu do podatników i płatników. Ordynacja podatkowa nie przewiduje zaś następstwa prawnego w wypadku śmierci osoby fizycznej będącej inkasentem lub osobą trzecią. Spadkobiercy tych podmiotów nie wstępują zatem z mocy art. 97 o.p. w prawa i obowiązki zmarłego. Powyższe stanowisko zostało podzielone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2006 r., sygn. akt SK 46/05 oraz postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt II FSK 859/12; z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1791/11, II FSK 2149/11, II FSK 2150/11, II FSK 2151/11 oraz z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1304/11. W tym stanie rzeczy uznać należy, że przedmiot postępowania odnosił się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego T. K., co uzasadnia umorzenie postępowania sądowego. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI