I SA/Bk 147/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2007-05-16
NSApodatkoweŚredniawsa
VATeksport towarówzwrot towarufakturadokument SADpodstawa opodatkowaniapostępowanie podatkoweskarżącyorgan podatkowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki M. Sp. z o.o. w sprawie opodatkowania eksportu towarów, uznając, że faktury i dokumenty SAD jednoznacznie potwierdzają sprzedaż, a nie zwrot towaru.

Spółka M. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za 2001 r., kwestionując opodatkowanie wywozu towarów jako eksport, twierdząc, że był to zwrot towaru. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że faktury i dokumenty SAD jednoznacznie potwierdzają sprzedaż, a nie zwrot, co skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę M. Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2001 r. Spółka kwestionowała opodatkowanie wywozu towarów do firmy C. jako eksport, twierdząc, że był to zwrot towaru. Organy podatkowe oparły swoje rozstrzygnięcie na fakturach VAT i dokumentach SAD, które jednoznacznie wskazywały na sprzedaż. Sąd administracyjny, badając prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego, uznał, że organy podatkowe właściwie zastosowały przepisy ustawy o VAT, a ustalony stan faktyczny, oparty na dokumentach źródłowych, nie został skutecznie podważony przez skarżącą. Sąd podkreślił, że w sytuacji, gdy prawo materialne uzależnia skutek od określonej formy dowodowej, odstępstwa od tej zasady nie są dopuszczalne, a faktury i dokumenty SAD jednoznacznie potwierdzały sprzedaż, a nie zwrot towaru. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Wywóz towarów potwierdzony fakturami VAT i dokumentami SAD stanowi eksport towarów w rozumieniu ustawy o VAT, a nie zwrot towaru.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że faktury VAT i dokumenty SAD jednoznacznie potwierdzają sprzedaż towarów i ich wywóz z polskiego obszaru celnego, co kwalifikuje się jako eksport. Twierdzenie o zwrocie towaru nie zostało poparte dowodami i jest sprzeczne z dokumentami źródłowymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

Dz.U. 1993 nr 11 poz 50 art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega eksport towarów.

Dz.U. 1993 nr 11 poz 50 art. 4 § pkt 4

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Eksport towarów rozumiany jako potwierdzony przez graniczny urząd celny wywóz towarów z polskiego obszaru celnego w wykonaniu czynności określonych w art. 2 ust. 1 i 3.

Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm. art. 32 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Obowiązek wystawiania faktury stwierdzającej sprzedaż towarów.

Pomocnicze

Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 180 § par. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek podejmowania przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury VAT i dokumenty SAD jednoznacznie potwierdzają sprzedaż towarów i ich wywóz jako eksport. Twierdzenie o zwrocie towaru nie zostało poparte dowodami i jest sprzeczne z dokumentami źródłowymi. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny w oparciu o dokumenty źródłowe.

Odrzucone argumenty

Wywóz towarów stanowił zwrot towaru do kontrahenta, a nie eksport. Organy podatkowe nie zebrały całego materiału dowodowego i nie rozpoznały go w sposób wyczerpujący, pomijając dowód z zeznań świadków. Organ podatkowy przyjął postawę bierną i przerzucił ciężar postępowania dowodowego na podatnika.

Godne uwagi sformułowania

Zgodnie z treścią tego przepisu zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego została doręczona podatnikowi po upływie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W niniejszej sprawie termin przedawnienia dla dodatkowego zobowiązania podatkowego za rozpatrywane miesiące 2001 r. rozpoczął swój bieg od dnia 1 stycznia 2002 r. i upłynął 31 grudnia 2004 r. Zgodnie z przepisem art. 20 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) do przedawnienia zobowiązań powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z zastrzeżeniem § 2, który stanowił, że jeżeli dotychczasowe przepisy określają korzystniejsze dla podatnika, płatnika lub inkasenta zasady i terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych, stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Wystawiając faktury strona wywiązała się z obowiązku określonego w art. 32 ust. 1 w/w ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, zgodnie z którym podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 2, obowiązani są wystawiać fakturę stwierdzającą w szczególności sprzedaż towarów, jej datę, cenę jednostkową bez podatku, wartość sprzedaży, kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy. W orzecznictwie nie jest kwestionowane, że prawidłowe sporządzenie dokumentów i należyte ich księgowanie obciąża podatnika. Wskazuje się, że obowiązek ten nie może być zastąpiony dowodami z zeznań świadków czy stron. Jeśli transakcja miałaby mieć inny przebieg i zakres, to rzeczą podatnika jest zawrzeć innej treści umowę oraz wystawić faktury zgodne z ich faktycznym przebiegiem i zakresem, a nie ex post wysuwać twierdzenia sprzeczne z wystawionymi dokumentami.

Skład orzekający

Sławomir Presnarowicz

przewodniczący

Urszula Barbara Rymarska

sprawozdawca

Wojciech Stachurski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie znaczenia dokumentów źródłowych (faktur, dokumentów SAD) w postępowaniu podatkowym oraz ograniczeń dowodów z zeznań świadków w przypadku jasnych dokumentów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozróżnienia między eksportem a zwrotem towaru w kontekście przepisów o VAT obowiązujących w 2001 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę postępowania podatkowego dotyczącą znaczenia dokumentów źródłowych i ciężaru dowodu, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Faktury VAT i dokumenty SAD kluczowe w sporze o eksport towarów – sąd wyjaśnia znaczenie dowodów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 147/07 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2007-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący/
Urszula Barbara Rymarska /sprawozdawca/
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 1365/07 - Wyrok NSA z 2009-01-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art. 2 ust. 2, art. 4 pkt 4
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 180 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Katarzyna Luto, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 maja 2007 r. sprawy ze skargi M. Spółka z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2001 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił decyzję Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z [...] listopada 2006 r., określającą spółce z ograniczoną odpowiedzialnością M. z siedzibą w B. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2001 r., wysokość odsetek za zwłokę od podatku należnego z tytułu importu usług za niektóre miesiące 2001 r. oraz ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące 2001 r., za które określono zobowiązanie w podatku VAT - w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, w pozostałej zaś części decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe powstaje w drodze wydania i doręczenia decyzji ustalającej jego wysokość. O zobowiązaniu tego rodzaju (do zmiany Ordynacji podatkowej
z dniem 31 grudnia 2002 r.) była mowa w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z treścią tego przepisu zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego została doręczona podatnikowi po upływie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W niniejszej sprawie termin przedawnienia dla dodatkowego zobowiązania podatkowego za rozpatrywane miesiące 2001 r. rozpoczął swój bieg od dnia 1 stycznia 2002 r. i upłynął 31 grudnia 2004 r. Zatem decyzja organu pierwszej instancji z 21 listopada 2006 r. została wydana z przekroczeniem
3-letniego terminu określonego w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie
z przepisem art. 20 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) do przedawnienia zobowiązań powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
z zastrzeżeniem § 2, który stanowił, że jeżeli dotychczasowe przepisy określają korzystniejsze dla podatnika, płatnika lub inkasenta zasady i terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych, stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. podniósł, że w świetle przepisów art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów
i usług podlega eksport towarów rozumiany (zgodnie z art. 4 pkt 4) jako potwierdzony przez graniczny urząd celny wywóz towarów z polskiego obszaru celnego
w wykonaniu czynności określonych w art. 2 ust. 1 i 3. Do czynności eksportu, stosownie do przepisu art. 18 ust. 3 ustawy, można zastosować stawkę preferencyjną w wysokości 0% pod warunkiem prowadzenia przez podatnika ewidencji określonej w art. 27 ust. 4 ustawy. Spółka nie wykazała w prowadzonych urządzeniach księgowych oraz w deklaracji VAT-7 eksportu towarów do N. dokonanego w lutym i w marcu 2001 r. Tym samym czynności te nie są objęte
preferencyjną 0 % stawką podatku.
Zdaniem organów podatkowych w niniejszej j sprawie nie budzi wątpliwości, że przedmiotowy towar został wywieziony z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
co zostało potwierdzone jednolitymi dokumentami administracyjnymi SAD
(nr [...] z dnia [...].02.2001 r. i nr [...] z [...].03.2001 r.) oraz że transakcje pomiędzy podatnikiem a [...] firmą C. potwierdzone zostały fakturami VAT nr [...] z [...].02.2001 r. i nr [...] z [...].03.2001 r. Powyższe dokumenty jednoznacznie potwierdzają, iż Spółka M. dokonała sprzedaży na rzecz [...] kontrahenta tj. wykonała czynności określone w art. 2 ustawy, a przez to dokonała eksportu. Twierdzenie Spółki, iż w rozpatrywanej spawie nastąpił zwrot towaru, a nie jego sprzedaż należy uznać za niewiarygodne, gdyż nie potwierdzają tego żadne dowody.
Organ odwoławczy wskazał, że dokonując rozstrzygnięcia organ podatkowy oparł się na dokumentach dostarczonych przez Spółkę (faktury VAT, dokumenty eksportowe SAD), których autentyczności Spółka nie kwestionuje. Natomiast żądanie przesłuchania świadków nie dotyczyło okoliczności ustalenia autentyczności dokumentów Spółki, a ustalenia okoliczności faktycznych, które w przekonaniu Spółki były inne niż wynikające z dokumentów księgowych. Organ uznał, że dokumenty Spółki dostatecznie jasno wskazują, jaki był stan faktyczny, i nie mógł on zostać podważony zeznaniami świadków. Strona powinna brać udział w ustalaniu prawdy materialnej, czynnie uczestnicząc w postępowaniu podatkowym. Podatnik powinien sam ujawnić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
Z powyższego wynika, że zarówno organ jak i podatnik powinni współdziałać
w dążeniu do ustalenia prawdy materialnej. Dokonując rozstrzygnięcia
w przedmiotowym zakresie organ oparł się na dokumentach dostarczonych przez podatnika. Wynika z nich, że M. Spółka z o.o. dokonała sprzedaży towaru na rzecz [...] firmy C., w wyniku której nastąpił wywóz towarów z Polski (eksport). Jednak z uwagi na niedopełnienie ustawowych warunków Spółka nie miała prawa do zastosowania stawki w wysokości 0%, a transakcję należało opodatkować stawką w wysokości 7%.
Od decyzji powyższej, w części dotyczącej określenia zobowiązania
w podatku od towarów i usług za miesiące luty i marzec 2001 r. M. Spółka z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: 1) przepisów materialnego prawa podatkowego, a mianowicie art. 4 pkt 4 i art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz
o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50), poprzez przyjęcie, że zwrot towaru,
do firmy C., stanowi eksport towarów w rozumieniu ustawy oraz 2) przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 121 § 1, 122, 180, 187 oraz 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. DZ. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60) poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych oraz przez nie zebranie całego materiału dowodowego
i nie rozpoznanie go w sposób wyczerpujący i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że przesłanką do zaistnienia czynności eksportu towarów jest obowiązek dokonania wywozu towarów
w następstwie wykonania czynności wymienionych w art. 2 ust. 1 i 3 ustawy. Zdaniem podatnika ze zgromadzonych w postępowaniu materiałów oraz
ze złożonych wyjaśnień wynika, że przedmiotowe towary nie zostały sprzedane spółce C., lecz dokonano ich zwrotu. Podatnik wystawił faktury jedynie po to, aby potwierdzić i udokumentować zwrot towarów. Zdaniem skarżącego za powyższym przemawia również fakt, że dokonując zwrotu towarów oba podmioty odstąpiły od wzajemnych płatności. Sam fakt wystawienia faktur nie świadczy jeszcze o dokonaniu czynności sprzedaży. Niezbędnym jest ustalenie, czy pomiędzy stronami czynności prawnej nastąpiło zawarcie umowy sprzedaży.
Skarżąca spółka podniosła, że poprzez umowę sprzedaży sprzedawca dąży do uzyskania ceny, a kupujący do stania się właścicielem przedmiotu sprzedaży.
W przedmiotowej sprawie nie mogło dojść do zawarcia umowy sprzedaży, gdyż podatnik nie przekazał towarów z zamiarem uzyskania wynagrodzenia oraz jedna
ze stron czynności (C.) nie była zobowiązana do świadczenia wzajemnego, a mianowicie do zapłaty ceny. Zgodnym zamiarem stron i celem przedmiotowej czynności było dokonanie zwrotu towarów, a nie ich sprzedaż. Przez termin "zgodny zamiar stron" należy rozumieć uzgodnione przez strony czynności elementy faktyczne i prawne kształtujące treść umowy w jej istotnych postanowieniach. Wskazano, że w przedmiotowej sprawie organ podatkowy sam rozstrzygnął, jaki był zamiar stron, nie uwzględniając ich wyjaśnień, które rozwiałyby wątpliwości w tym zakresie.
W ocenie skarżącego organ podatkowy ustalając charakter czynności dokonanej pomiędzy skarżącą Spółką, a firmą C. powinien wziąć pod uwagę zeznania świadków, które potwierdziłyby fakt, że czynność zwrócenia towaru spółce C. nie wypełniała znamion umowy sprzedaży, gdyż celu takiego trudno szukać w oświadczeniach woli obu stron uczestniczących w tej czynności. Skarżący podkreślił, że organy podatkowe z jednej strony zarzucają podatnikowi nie przedstawienie żadnych dowodów na okoliczność dokonania zwrotu towarów, a z drugiej strony nie przeprowadzają dowodu z zeznań świadków wskazanych przez podatnika, których zeznania niewątpliwie przyczyniłyby się do ustalenia charakteru dokonanej czynności i w konsekwencji do rozstrzygnięcia sprawy. Organy podatkowe nie dopełniły ciążących na nich obowiązków ustawowych, bowiem nie zebrały całego materiału dowodowego i nie rozpatrzyły go w sposób wyczerpujący. W szczególności pominęły dowód w zeznań świadków, który w ocenie podatnika ma kluczowe znaczenie dla wyjaśnienia przedmiotowej sprawy. Organ podatkowy przyjął postawę całkowicie bierną i cały ciężar postępowania dowodowego przerzucił na podatnika. Ponadto ograniczając się jedynie do udowodnienia określonych okoliczności za pomocą faktur nie wziął pod uwagę wyjaśnień stron, czy też ewentualnych zeznań świadków, które zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej mają taki sam walor dowodowy jak inne wymienione w powyższym artykule środki dowodowe. Organ podatkowy nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, a istniejące wątpliwości rozstrzygnął arbitralnie na niekorzyść podatnika.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy
te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd w rozpoznawanej sprawie nie stwierdził naruszenia prawa, a tym samym nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej
w B.
Rozpoznając niniejszą sprawę w pierwszej kolejności należało rozważyć podniesiony przez skarżącego zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego.
W doktrynie wskazuje się, że naruszenie prawa materialnego może polegać
w szczególności na błędnej jego wykładni lub zastosowaniu do ustalonego stanu faktycznego sprawy przepisu, który nie może mieć do niego zastosowania (błąd subsumcji), albo na zastosowaniu przepisu nieobowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Istotne jest, aby istniał związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem prawa a treścią rozstrzygnięcia, polegający na tym, że gdyby nie było stwierdzonego przez sąd uchybienia, to treść rozstrzygnięcia administracyjnego byłaby inna (zob.: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, J.P. Tarno, Warszawa 2006, s. 309). Należy podkreślić, że naruszenie prawa materialnego ma miejsce wówczas, gdy niewłaściwie zastosowano przepisy prawa (lub ich nie zastosowano) do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Tymczasem skarżący zarzuca naruszenie przepisów materialnego prawa podatkowego, nie zgadzając się jednocześnie z ustalonym przez organy podatkowe stanem faktycznym. Kwestionuje mianowicie, że dokonał sprzedaży towarów
na rzecz niemieckiej firmy C., wskazując, że będący przedmiotem niniejszej sprawy wywóz towarów nastąpił w wyniku ich zwrotu tej firmie. Dlatego też rozpatrując zarzut naruszenia prawa materialnego należało zbadać prawidłowość jego zastosowania do stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe. Prawidłowość ustalenia stanu faktycznego należy natomiast ocenić badając, czy organy nie uchybiły przepisom prawa, regulującym zasady postępowania, lub czy nie doszło do innego naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania.
W ustalonym stanie faktycznym organy podatkowe właściwie zastosowały przepisy ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz
o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Zgodnie z regulacją art. 2 ust. 2 wymienionej ustawy opodatkowaniu podlega m.in. eksport i import towarów lub usług W myśl natomiast art. 4 pkt 4 ustawy przez eksport towarów rozumie się potwierdzony przez graniczny urząd celny wywóz towarów z polskiego obszaru celnego w wykonaniu czynności określonych w art. 2 ust 1 i 3, a więc również
w wykonaniu czynności sprzedaży towarów.. Organy podatkowe ustaliły, że spółka M. dokonała eksportu towarów w wykonaniu sprzedaży ich firmie C., w związku z tym powstało zobowiązanie podatkowe, którego wysokość organy określiły w zaskarżonej decyzji.
Strona nie kwestionuje, że dokonała wywozu towarów z polskiego obszaru celnego. Wywóz ten jest potwierdzony dokumentami SAD nr [...] z dnia [...].02.2001 r. i nr [...] z [...].03.2001 r. Przedmiotem sporu jest natomiast rozstrzygnięcie, czy do wywozu tego doszło w wykonaniu sprzedaży towarów, tj. czynności wymienionej w art. 2 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym – jak ustaliły organy podatkowe, czy też – jak twierdzi skarżący - w wykonaniu ich zwrotu niemieckiemu kontrahentowi.
Organy podatkowe dokonały ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie w oparciu o faktury VAT Nr [...] z [...] lutego 2001 r. i Nr [...] z [...] marca 2001 r. oraz dokumenty SAD nr [...] z [...] lutego 2001 r. i nr [...] z [...] marca 2001 r. Z dokumentów tych wynika, że skarżąca Spółka dokonała sprzedaży towarów na rzecz C., w wykonaniu której dokonała wywozu towarów z polskiego obszaru celnego.
W wystawionych przez skarżącego fakturach spółka z ograniczoną odpowiedzialnością M. została wskazana jako sprzedawca wymienionych w dokumentach towarów, zaś C., jako ich nabywca. Wystawiając faktury strona wywiązała się z obowiązku określonego w art. 32 ust. 1 w/w ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, zgodnie z którym podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 2, obowiązani są wystawiać fakturę stwierdzającą w szczególności sprzedaż towarów, jej datę, cenę jednostkową bez podatku, wartość sprzedaży, kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy.
Jedną z zasad ogólnych postępowania podatkowego jest zasada prawdy obiektywnej, mająca podstawowy wpływ na ukształtowanie całego postępowania oraz dla rozłożenia ciężaru dowodów w postępowaniu podatkowym. Z zasady tej, ustanowionej w art. 122 Ordynacji podatkowej, wynika obowiązek podejmowania przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej wskazano natomiast, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy,
a nie jest sprzeczne z prawem. Ordynacja podatkowa przyjmuje zasadę równej mocy środków dowodowych, nie wprowadzając żadnych ograniczeń, co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu istnienia danego faktu. Jednak przedmiotem dowodu musi być okoliczność będąca przedmiotem sprawy
i mająca znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy. Przepisy Ordynacji podatkowej nie rozstrzygnęły, jednoznacznie sprzeczności, jaka zachodzi między regulacjami materialnego prawa podatkowego i prawem o postępowaniu podatkowym. Z jednej strony przepisy proceduralne odrzucają formalną teorię dowodów, zgodnie z którą daną okoliczność można wiązać wyłącznie z określonym rodzajem dowodu, a z drugiej strony, prawo materialne w wielu przypadkach przewiduje szczególny rygoryzm formalnych środków dowodowych w postępowaniu podatkowym. Dotyczy to przede wszystkim różnego rodzaju dowodów księgowych (zob.: Ordynacja podatkowa. Komentarz, C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla, 2003, wyd. III.)
W doktrynie – nie negując co do zasady twierdzenia, że przepisy prawa materialnego nie eliminują możliwości zastosowania zasad określonych w art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej w zakresie dowodzenia określonych zdarzeń gospodarczych - wskazuje się, że w sytuacji, kiedy przepis prawa materialnego wprost uzależnia zaistnienie określonego skutku od zachowania określonej formy dowodowej, odstępstwa od tak zapisanej zasady nie mogą mieć miejsca (zob.: Ordynacja podatkowa. Komentarz,
S. Babiarz, B. Deuter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Warszawa 2006, str. 574-575).
Faktury VAT Nr [...] z [...] lutego 2001 r. oraz Nr [...] z [...] marca 2001 r. zostały sporządzone przez skarżącego w związku z dokonanymi przez niego operacjami gospodarczymi. Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie dokumenty źródłowe, jakimi są faktury VAT i dokumenty SAD nie nasuwają żadnych wątpliwość, co do rodzaju czynności prawnych dokonanych pomiędzy skarżącą spółką
a [...] firmą C. Nie ma przy tym żadnych innych dowodów źródłowych, które mogłyby wskazywać, że przedmiotowa czynność stanowi zwrot towarów, a nie ich sprzedaż. Spółka nie kwestionuje autentyczności, ani też prawdziwości i rzetelności wystawionych przez siebie dokumentów źródłowych. Jednocześnie wskazuje jednak, że stan faktyczny był inny niż wynika to z tych dokumentów. Ustalenie takie nie byłoby jednak możliwe bez podważenia ich prawdziwości.
W orzecznictwie nie jest kwestionowane, że prawidłowe sporządzenie dokumentów i należyte ich księgowanie obciąża podatnika. Wskazuje się,
że obowiązek ten nie może być zastąpiony dowodami z zeznań świadków czy stron. Jeżeli więc strona nie sporządziła dokumentów w wymaganej formie, brak podstaw, aby w postępowaniu podatkowym zastąpić ten brak innymi dowodami. Dowody
z zeznań świadków czy stron mogą być bowiem uwzględnione tylko w przypadku wyjaśnienia wątpliwości związanej z treścią istniejącego dowodu źródłowego (por.: wyrok NSA z 21 października 1996 r., SA/Sz 3081/95, opubl. LEX nr 27344). Analogicznie uwagi te można odnieść do sytuacji, gdy strona w sporządzonych przez siebie dokumentach zobrazowała dokonane operacje gospodarcze.
W przedmiotowej sprawie rzeczywisty charakter transakcji dokonanych między firmami wynika z faktur wystawionych przez skarżąca Spółkę. W orzecznictwie wyrażono pogląd, że jeśli transakcja miałaby mieć inny przebieg i zakres, to rzeczą podatnika jest zawrzeć innej treści umowę oraz wystawić faktury zgodne z ich faktycznym przebiegiem i zakresem, a nie ex post wysuwać twierdzenia sprzeczne
z wystawionymi dokumentami (zob.: wyrok NSA z 17 stycznia 2006 r., I FSK 500/05, opubl. LEX nr 187589).
Ponadto należy zauważyć, że sama spółka – wskazując, że wywóz towarów poza polski obszar celny był wynikiem ich zwrotu [...] kontrahentowi – przyznaje, że nie była importerem tych towarów. W wyjaśnieniach stanowiących aneks do protokołu z dnia 21 czerwca 2006 r. podała, że "były to transakcje w ramach pomocy przekazania towaru z powrotem do N.". W odpowiedzi na wezwanie organu podatkowego z dnia 7 listopada 2006 r. spółka wyjaśniła, że nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających dopuszczenie do obrotu na polskim obszarze celnym towarów od firmy C., ponieważ nie była importerem. Towar był wwieziony, zgłoszony i oclony przez firmę "P.". Skoro, więc skarżąca Spółka nie była importerem towarów od spółki C., nie mogła również dokonać ich powrotnego wywozu.
Mając na uwadze powyższe należało uznać, że podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania
są niezasadne. Organy podatkowe w sposób właściwy przyprowadziły postępowanie, dążąc do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i do ustalonego stanu zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego.
W konkluzji należy zatem stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co w świetle art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniało oddalenie skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI