I SA/Bk 146/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję o nałożeniu korekty finansowej na Gminę za naruszenie procedur zamówień publicznych, uznając brak szkody dla budżetu UE.
Gmina Drohiczyn zaskarżyła decyzję Zarządu Województwa Podlaskiego o nałożeniu 25% korekty finansowej z powodu naruszenia przepisów Prawa zamówień publicznych przy wyborze wykonawcy projektu unijnego. Gmina nie wezwała wykonawcy do przedłożenia informacji z KRK dla podmiotu zbiorowego. Sąd uznał naruszenie procedury (art. 128 ust. 1 p.z.p.), ale uchylił decyzję i umorzył postępowanie, stwierdzając brak szkody dla budżetu UE, co było warunkiem koniecznym do nałożenia korekty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę Gminy Drohiczyn na decyzję Zarządu Województwa Podlaskiego, która określiła kwotę zobowiązania do zwrotu w wysokości 245.582,00 zł z powodu naruszenia przepisów Prawa zamówień publicznych (p.z.p.) przy realizacji projektu "Montaż efektywnego oświetlenia na terenie Miasta i Gminy D.". Instytucja Zarządzająca (IZ) zarzuciła Gminie, że jako zamawiający nie wezwała wybranego wykonawcy (konsorcjum A. Sp. z o.o.) do uzupełnienia dokumentów w zakresie aktualnej informacji z Krajowego Rejestru Karnego (KRK) dla podmiotu zbiorowego, co stanowiło naruszenie art. 128 ust. 1 p.z.p. W konsekwencji, Gmina wybrała ofertę wykonawcy, który nie potwierdził braku podstaw do wykluczenia. IZ nałożyła 25% korektę finansową, uznając, że naruszenie miało szkodliwy wpływ na budżet UE. Sąd, analizując sprawę, zgodził się z IZ co do naruszenia art. 128 ust. 1 p.z.p. przez zaniechanie wezwania do uzupełnienia dokumentu. Jednakże, Sąd nie podzielił stanowiska IZ co do naruszenia art. 108 ust. 1 pkt 4 p.z.p. (zakaz ubiegania się o zamówienie) ani art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c p.z.p. (odrzucenie oferty), wskazując, że brak było dowodów na prawomocne orzeczenie zakazu, a odrzucenie oferty wymagałoby wcześniejszego wezwania. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie Sądu, że mimo naruszenia procedury, nie doszło do powstania szkody w budżecie UE w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. Sąd uznał argumentację IZ o potencjalnej szkodzie (możliwość wyboru korzystniejszej oferty w kolejnym przetargu) za nielogiczną, zwłaszcza w sytuacji, gdy wpłynęła tylko jedna oferta. Wobec braku wykazanej szkody, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie administracyjne, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz Gminy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, samo naruszenie procedury nie jest wystarczające do nałożenia korekty finansowej. Konieczne jest wykazanie, że naruszenie miało lub mogło mieć szkodliwy wpływ na budżet UE poprzez obciążenie go nieuzasadnionym wydatkiem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że argumentacja organu o potencjalnej szkodzie (możliwość wyboru korzystniejszej oferty w kolejnym przetargu) jest nielogiczna, zwłaszcza gdy w postępowaniu wpłynęła tylko jedna oferta. Brak wykazanej szkody powoduje bezprzedmiotowość postępowania w przedmiocie zwrotu środków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (21)
Główne
u.f.p. art. 207 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o finansach publicznych
p.z.p. art. 128 § ust. 1
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 art. 9 § ust. 1 pkt 2 i st. 2 pkt 8 i 9
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 art. 2 § pkt 36
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 art. 143 § ust. 2
p.z.p. art. 108 § ust. 1 pkt 4
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
p.z.p. art. 226 § ust. 1 pkt 2 lit. c
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
p.z.p. art. 16
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
p.z.p. art. 17 § ust. 2
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy art. 2 § ust. 1 pkt 1
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § pkt 7
ustawa o KRK art. 6 § ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 20 maja 2009 r. o Krajowym Rejestrze Karnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania szkody dla budżetu UE jako warunku koniecznego do nałożenia korekty finansowej. Nielogiczność argumentacji organu o potencjalnej szkodzie w sytuacji jednej oferty w przetargu. Bezprzedmiotowość postępowania w przedmiocie zwrotu środków z powodu braku szkody.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu o naruszeniu art. 108 ust. 1 pkt 4 p.z.p. i art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c p.z.p. nie została udowodniona. Niewystarczające dowody na naruszenie przepisów p.z.p. skutkujące nałożeniem korekty finansowej.
Godne uwagi sformułowania
Samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Trzeba bowiem ocenić skutki tego naruszenia dla budżetu UE. Powyższa argumentacja jawi się jako nielogiczna i nieprzystająca do realiów rozpoznawanej sprawy. Brak wykazanej szkody w budżecie UE polegająca na nieuzasadnionym wydatku w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013.
Skład orzekający
Justyna Siemieniako
przewodniczący sprawozdawca
Anna Bartłomiejczuk
sędzia asesor
Małgorzata Anna Dziemianowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykazanie, że naruszenie procedur zamówień publicznych przy realizacji projektów unijnych nie zawsze prowadzi do nałożenia korekty finansowej, jeśli nie zostanie wykazana szkoda dla budżetu UE. Podkreślenie znaczenia dowodu szkody."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku szkody dla budżetu UE, mimo naruszenia procedury. Może być mniej istotne w przypadkach oczywistej szkody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nawet naruszenie procedur nie zawsze skutkuje karą finansową, jeśli nie ma dowodów szkody. Jest to ważne dla samorządów i beneficjentów funduszy UE.
“Naruszyłeś procedury UE? Nie martw się, jeśli nie ma szkody dla budżetu!”
Dane finansowe
WPS: 245 582 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bk 146/25 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2025-07-16 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-04-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Justyna Siemieniako /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Środki unijne Skarżony organ Zarząd Województwa Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1530 art. 207 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych Dz.U. 2020 poz 818 art. 9 ust. 1 pkt 2 i st. 2 pkt 8 i 9 Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j. Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320 art. 2 pkt 36 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 lipca 2025 r. sprawy ze skargi Gminy Drohiczyn na decyzję Zarządu Województwa Podlaskiego z dnia 11 lutego 2025 r. nr 8/2025 w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania przypadającej do zwrotu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Zarządu Województwa Podlaskiego na rzecz skarżącej Gminy Drohiczyn kwotę 13.256 (słownie trzynaście tysięcy dwieście pięćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z 11 lutego 2025 r. nr 8/2025 Zarząd Województwa Podlaskiego jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 (dalej powoływany jako: "organ", "Zarząd Województwa", "Instytucja Zarządzająca") określił kwotę zobowiązania w wysokości 245.582,00 zł przypadającą do zwrotu od Gminy D. (dalej powoływana jako: "Gmina", "skarżąca"), wypłaconą w związku z realizacją Projektu pn. "Montaż efektywnego oświetlenia na terenie Miasta i Gminy D." na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPPD.05.04.01-20-0059/23-00 z dnia 31 lipca 2023 r., zmienionej aneksem nr UDA-RPPD.05.04.01-20-0059/23-01 z dnia 30 kwietnia 2024 r., wraz z odsetkami. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że Gminie D. zostało przyznane dofinansowanie z budżetu środków europejskich na realizację przedmiotowego Projektu w kwocie nieprzekraczającej 1.453.738,00 zł. Strona postępowania założyła poprawę efektywności energetycznej poprzez wymianę oświetlenia ulicznego na terenie gminy D. oraz wymianę oświetlenia wewnętrznego i zewnętrznego w Zespole Szkół w D. Zgodnie z § 10 ust. 1 i 2 oraz § 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 Umowy, Beneficjent zobowiązany był do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w ramach Projektu w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców oraz dołożenia wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów, rozumianego jako brak bezstronności i obiektywności przy wyłanianiu wykonawcy do zrealizowania zamówienia, z uwzględnieniem procedur przewidzianych w ustawie z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1320 - dalej jako: p.z.p.), w przypadku gdy wymóg ich stosowania wynika z ustawy p.z.p., działając przy tym zgodnie z przepisami prawa unijnego i krajowego oraz stosownymi wytycznymi ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, w tym Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020. W trakcie realizacji Projektu Beneficjent przeprowadził w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, w wyniku którego wyłoniono w dniu 30 października 2023 r. Wykonawcę: konsorcjum A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. - lider konsorcjum oraz P. A. M. w spadku w K. (dalej jako: Wykonawca). W dniu 2 listopada 2023 r. Beneficjent zawarł z A. Sp. z o.o. umowę, w której strony za wykonanie przedmiotu umowy ustaliły wynagrodzenie ryczałtowe w łącznej wysokości 1.786.000,00 zł brutto. IZ RPOWP dokonując weryfikacji prawidłowości przeprowadzonego postępowania o zamówienie publiczne ustaliła, że doszło do naruszenia przepisów ustawy p.z.p. W dokumentacji przetargowej - w Specyfikacji Warunków Zamówienia (SWZ) Zamawiający w rozdziale VIII (Warunki udziału w postępowaniu) w pkt 1 wskazał, że: "o udzielenie zamówienia mogą ubiegać się Wykonawcy, którzy nie podlegają wykluczeniu na zasadach określonych w rozdziale IX SIWZ, oraz spełniają określone przez Zamawiającego warunki udziału w postępowaniu". Z kolei w rozdziale IX (Podstawy wykluczenia z postępowania) w pkt 1 ppkt 1 SWZ Zamawiający wskazał, że z postępowania o udzielenie zamówienia wykluczy wykonawców, w stosunku do których zachodzi którakolwiek z okoliczności wskazanych w art. 108 p.z.p., a w rozdziale X (Oświadczenia i dokumenty, jakie zobowiązani są dostarczyć wykonawcy w celu potwierdzenia spełnienia warunków udziału w postępowaniu oraz wykazania braku podstaw wykluczenia - podmiotowe środki dowodowe) w pkt 1 ppkt 9 SWZ Zamawiający wskazał, że: "Zamawiający wzywa Wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 10 dni od dnia wezwania, podmiotowych środków dowodowych, jeżeli wymagał ich złożenia w ogłoszeniu o zamówieniu łub dokumentach zamówienia, aktualnych na dzień złożenia podmiotowych środków dowodowych. Podmiotowe środki dowodowe wymagane od Wykonawcy obejmują: informację z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie art. 108 ust. 1 pkt 1 pkt 2 oraz art. 108 ust. 1 pkt 4 p.z.p., dotyczącej orzeczenia zakazu ubiegania się o zamówienie publiczne tytułem środka karnego sporządzonej nie wcześniej niż 6 miesięcy przed jej złożeniem". IZ RPOWP ustaliła, że Wykonawca, którego oferta została wybrana (w postępowaniu wpłynęła tylko jedna oferta) nie przedłożył na wezwanie Zamawiającego z dnia 17 października 2023 r. podmiotowego środka dowodowego w postaci informacji z Krajowego Rejestru Karnego (dalej jako: KRK) dotyczącego podmiotu zbiorowego, jakim jest A. sp. z o.o. z siedzibą w S. W związku z tym, Zamawiający zobligowany był, na podstawie art. 128 ust. 1 p.z.p., wezwać Wykonawcę do uzupełnienia dokumentu, aby potwierdzić, że Wykonawca nie podlega wykluczeniu. Z akt postępowania o udzielenie zamówienia nie wynika jednak, by Zamawiający dopełnił ciążącego na nim obowiązku. Co za tym idzie. Zamawiający udzielił zamówienia Wykonawcy, który nie potwierdził braku podstaw wykluczenia, zatem powinien podlegać odrzuceniu zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c) p.z.p. Z decyzji wynika, że Zamawiający w piśmie z 5 kwietnia 2024 r. wyjaśniał, iż w jego ocenie dokumenty złożone w terminie składania ofert (określonym do dnia 16 października 2023 r.), jak też na wezwanie Zamawiającego z dnia 17 października 2023 r. (określającego termin na złożenie środków dowodowych do dnia 27 października 2023 r.) wyczerpują wymagania określone przepisami prawa. Wykonawca w terminie składania ofert przedłożył Zamawiającemu dwa Standardowe Formularze Jednolitego Europejskiego Dokumentu Zamówienia, w których - w części III: Podstawy wykluczenia, w sekcji A: Podstawy związane z wyrokami skazującymi za przestępstwo, w kolumnie z pytaniem: "czy w stosunku do samego Wykonawcy bądź jakiejkolwiek osoby będącej członkiem organów administracyjnych, zarządzających lub nadzorczych Wykonawcy lub posiadającej w przedsiębiorstwie wykonawcy uprawnienia do reprezentowania, uprawnienia decyzyjne lub kontrolne, wydany został prawomocny wyrok z jednego z wyżej wymienionych powodów, orzeczeniem sprzed najwyżej pięciu lat lub w którym okres wykluczenia określony bezpośrednio w wyroku nadał obowiązuje’’ - zaznaczył odpowiedź negatywną. Co więcej, na fakt spełnienia przez Wykonawcę wymagań określonych w SWZ, zdaniem Zmawiającego, wskazywały także wydruk z KRS i trzy dokumenty wystawione przez Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego, datowane na 18 września 2023 r. i 18 października 2023 r., odnoszące się do członków zarządu A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. – Ł. M. i K. M. oraz zarządcy sukcesyjnego P. A. M. w spadku – M. M., z których wynika, że żadna z ww. osób na dzień wystawienia dokumentów nie figurowała w KRK. Ponadto Gmina D. w dniu 8 kwietnia 2024 r. przekazała IZ RPOWP informację z KRK dotyczącą A. Sp. z o.o., z której wynikało, że podmiot ten na dzień 8 kwietnia 2024 r. nie figurował w kartotece podmiotów zbiorowych KRK. Dodatkowo, Gmina D. przedłożyła IZ RPOWP oświadczenie z dnia 4 kwietnia 2024 r. złożone przez Ł. M. i K. M. potwierdzające, że na dzień składania/uzupełniania oferty Wykonawca nie podlegał wykluczeniu z przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Zdaniem IZ RPOWP, w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, doszło do naruszenia przez skarżącą art. 128 ust. 1 w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 4, art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c), art. 16 i art. 17 ust. 2 p.z.p. oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy (Dz.U z 2020 r. poz. 2415 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie MRPiT"). Zamawiający zaniechał wezwania Wykonawcy do uzupełnienia dokumentów w zakresie aktualnej informacji z KRK podmiotu zbiorowego (A. Sp. z o.o. z siedzibą w S.) i wybrał ofertę Wykonawcy, który nie potwierdził braku podstaw wykluczenia. Organ zaznaczył, że mając nawet na uwadze to, że działanie Zamawiającego można by było potraktować jako niezamierzone, to jednak nieumyślność nie może chronić Zamawiającego przed konsekwencjami zaniechania zweryfikowania Wykonawcy pod kątem spełnienia wszystkich przesłanek wykluczenia przewidzianych w SWZ. W zaistniałym stanie faktycznym kluczowe znaczenie ma fakt, że Zamawiający nie posiadał aktualnego zaświadczenia z KRK dla podmiotu zbiorowego, a w związku z tym nie był w stanie zbadać postawionego przez siebie warunku braku podstaw wykluczenia podmiotu, którego oferta została wybrana w zakresie spełnienia art. 108 ust 1 pkt 4 p.z.p. Zdaniem organu naruszenie wymienionych przepisów - zaniechanie przez Zamawiającego wezwania Wykonawcy do uzupełnienia dokumentów w zakresie aktualnej informacji z KRK podmiotu zbiorowego i wybór oferty Wykonawcy, który nie potwierdził braku podstaw wykluczenia - miało szkodliwy wpływ na budżet UE poprzez obciążenie go "nieuzasadnionym" wydatkiem, za który uznaje się z kolei wydatek poniesiony niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, spełniający kryteria dochodzenia zwrotu. Organ stwierdził, że nie jest możliwe stwierdzenie, jaki wpływ na wynik przetargu miałoby przeprowadzenie postępowania z zachowaniem przepisów p.z.p. w zakresie wymaganych przez stronę dokumentów potwierdzających brak podstaw do wykluczenia wykonawców, a tym samym spełnienia warunków udziału w postępowaniu. W konsekwencji naruszenia polegającego na zaniechaniu wezwania Wykonawcy, tj. A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. jako podmiotu zbiorowego, zgodnie z art. 126 ust. 1 p.z.p., do potwierdzenia spełnienia warunku udziału, tj. przedłożenia brakującej informacji z KRK, doszło do wydatkowania środków dofinansowania w Projekcie z naruszeniem przepisów prawa, co prowadzi do sytuacji, w której podmiot czerpie korzyść w postaci pełnej kwoty dofinansowania z postępowania przeprowadzonego sprzecznie z zasadami udzielania zamówień publicznych. Nie można wykluczyć sytuacji, że gdyby Wykonawca był oceniany w sposób prawidłowy, jego oferta nie zostałaby wybrana, a z uwagi na fakt, że w postępowaniu nie było innych ofert, to w kolejnym postępowaniu krąg wykonawców mógłby być inny i mogli oni przedstawić oferty z niższą ceną. W niniejszej sprawie - w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania o jego udzielenie (powtórzenia przetargu na skutek odrzucenia jedynej oferty, pochodzącej od Wykonawcy, który nie przedłożył aktualnej informacji z KRK dotyczącej podmiotu zbiorowego i nie udowodnił, że nie podlega wykluczeniu) mogłoby dojść do wyboru korzystniejszej finansowo oferty i wydatkowania środków unijnych w niższej wysokości na realizację Projektu. Nie można bowiem z całą pewnością wykluczyć, że w kolejnym postępowaniu krąg wykonawców mógłby być inny, a Zamawiający uzyskałby atrakcyjniejszą cenowo ofertę wykonania przedmiotowego zamówienia, dzięki czemu zaoszczędzone zostałyby środki dofinansowania. Z uwagi na pośrednie, rozproszone, trudne do oszacowania skutki finansowe ujawnionej nieprawidłowości (nie można bowiem jednoznacznie wskazać rozmiaru szkody w budżecie Unii Europejskiej w wyniku udzielenia zamówienia w sposób niezgodny z zasadami p.z.p.), organ kierując się zasadą proporcjonalności i mając na uwadze, że anulowanie całości współfinansowania ze środków EFRR jest niewspółmierne do charakteru i wagi naruszenia uznał, że dla określenia wysokości korekty finansowej posłuży się metodą wskaźnikową, tj. wskaźnikami procentowymi ujętymi w załączniki do Rozporządzenia w sprawie korekt. Dokument ten sam w sobie zawiera ocenę charakteru oraz wagi, jaką dla danej nieprawidłowości przypisała Polska jako państwo członkowskie przyporządkowując konkretną stawkę procentową do konkretnego naruszenia prawa zamówień publicznych, w ślad za zaleceniami Komisji Europejskiej. Wskazane w nim wskaźniki procentowe różnicują korekty finansowe w zależności od charakteru i wagi nieprawidłowości. IZ uznała, że dla naruszenia, którego dopuścił się Zamawiający, tj. art. 128 ust. 1 w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 4, art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c) oraz art. 16 i art. 17 ust. 2 p.z.p. (zaniechanie przez Zamawiającego wezwania do uzupełnienia dokumentów w zakresie aktualnej informacji z KRK podmiotu zbiorowego) zastosowanie ma stawka korekty finansowej w wysokości 25%, wynikająca z poz. 14 załącznika do rozporządzenia w sprawie korekt (nieprawidłowe zastosowanie kryteriów kwalifikacji). W związku z tym, że taryfikator nie przewiduje możliwości miarkowania stawki korekty, organ nie znalazł podstaw do jej obniżenia. Nie zgadzając się z powyższą decyzją Zarządu Województwa skarżąca Gmina, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białystoku. Zaskarżając ją w całości zarzuciła naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 128 ust. 1 p.z.p. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 20 maja 2009 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1068 ze zm., dalej jako: "ustawa o KRK") poprzez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że zaniechanie wezwania Wykonawcy do uzupełnienia aktualnego dokumentu w zakresie informacji z Krajowego Rejestru Karnego dotyczącej podmiotu zbiorowego A. sp. z o.o. jest uchybieniem skutkującym nałożeniem na skarżącą 25% korekty finansowej, podczas gdy organy samorządu terytorialnego oraz inne organy wykonujące zadania publiczne – a takim organem jest skarżąca – w przypadkach kiedy jest to uzasadnione potrzebą wykonania nałożonych na nie zadań określonych w ustawie, może wystąpić o dostęp do KRK dla podmiotu zbiorowego; 2) art. 108 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 226 ust 1 pkt 2 lit. c) p.z.p. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że Wykonawca spełnia przesłanki do wykluczenia z postępowania, w sytuacji gdy Wykonawca w ostateczności przedłożył zaświadczenie z KRK, zgodnie z którym członkowie zarządu spółki A. nie figurują w rejestrze karnym, a zatem wobec Wykonawcy nie orzeczono zakazu ubiegania się o zamówienia publiczne; II. prawa procesowego mającego wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako: k.p.a.) poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego, polegające na przyjęciu a priori, że kolejne postępowanie (w związku z odrzuceniem oferty Wykonawcy) mogłoby doprowadzić do wybrania oferty bardziej korzystnej cenowo, w sytuacji gdy w toku postępowania wpłynęła tylko jedna oferta, zaś twierdzenia organu o ewentualnych ofertach bardziej korzystnych cenowo są czysto hipotetyczne. W oparciu o powyższe skarżąca Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z właściwymi przepisami. W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności rozważenia wymaga, czy organ prawidłowo stwierdził naruszenie wskazanych w kontrolowanym rozstrzygnięciu przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych w postępowaniu przetargowym prowadzonym przez Gminę. Z ustaleń organu wynika, że IZ zarzuciła Gminie D., że ta jako Zamawiający zaniechała wezwania Wykonawcy do uzupełnienia dokumentów w zakresie aktualnej informacji z KRK podmiotu zbiorowego (A. Sp. z o.o. z siedzibą w S.) i wybrała ofertę tego Wykonawcy, który nie potwierdził braku podstaw wykluczenia. Strona skarżąca zasadniczo nie zaprzecza, że sytuacja taka miała miejsce tj. zaniechała wezwania Wykonawcy do przedstawienia informacji z KRK, która zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych jest podmiotowym środkiem dowodowym. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy potwierdza, że wybrany Wykonawca nie przedłożył podmiotowego środka dowodowego w postaci informacji z KRK dotyczącego podmiotu zbiorowego, jakim jest spółka A., a Gmina istotnie zaniechała dopełnienia obowiązku wezwania Wykonawcy do uzupełnienia dokumentów w zakresie aktualnej informacji. Sąd zgadza się z organem, że Wykonawca nie sprostał w ten sposób formalnemu wymogowi wynikającemu z dokumentacji przetargowej. W rozdziale VIII w pkt 1 wskazano, że: "o udzielenie zamówienia mogą ubiegać się Wykonawcy, którzy nie podlegają wykluczeniu na zasadach określonych w rozdziale IX SWZ, oraz spełniają określone przez Zamawiającego warunki udziału w postępowaniu". Z kolei w rozdziale IX (Podstawy wykluczenia z postępowania) w pkt 1 ppkt 1 SWZ Zamawiający wskazał, że z postępowania o udzielenie zamówienia wykluczy wykonawców, w stosunku do których zachodzi którakolwiek z okoliczności wskazanych w art. 108 p.z.p., a w rozdziale X (Oświadczenia i dokumenty, jakie zobowiązani są dostarczyć wykonawcy w celu potwierdzenia spełnienia warunków udziału w postępowaniu oraz wykazania braku podstaw wykluczenia - podmiotowe środki dowodowe) w pkt 1 ppkt 9 SWZ Zamawiający wskazał, że: "Zamawiający wzywa Wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 10 dni od dnia wezwania, podmiotowych środków dowodowych, jeżeli wymagał ich złożenia w ogłoszeniu o zamówieniu łub dokumentach zamówienia, aktualnych na dzień złożenia podmiotowych środków dowodowych. Podmiotowe środki dowodowe wymagane od Wykonawcy obejmują: informację z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie art. 108 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 108 ust. 1 pkt 4 p.z.p., dotyczącej orzeczenia zakazu ubiegania się o zamówienie publiczne tytułem środka karnego sporządzonej nie wcześniej niż 6 miesięcy przed jej złożeniem". Bez wątpienia, Wykonawca nie przedłożył Zamawiającemu informacji z Krajowego Rejestru Karnego. W takiej sytuacji Zamawiający był zobligowany wezwać go do uzupełnienia dokumentu, aby potwierdzić, że Wykonawca nie podlega wykluczeniu. Tego obowiązku Zamawiający nie dopełnił. Sąd zgadza się z Instytucją Zarządzającą co do tego, że przesłanie w trakcie weryfikacji postępowania o udzielenie zamówienia publicznego informacji z KRK dotyczącej A. Sp. z o.o. z siedzibą w S., z której wynika, że podmiot ten na dzień 8 kwietnia 2024 r. nie figuruje w kartotece podmiotów zbiorowych KRK, było działaniem spóźnionym. Istotne jest bowiem to, że na dzień badania ofert Zamawiający nie dysponował wymaganym podmiotowym środkiem dowodowym, a w celu prawidłowego i zgodnego z przepisami prawa wyboru oferty, powinien był dysponować taką informacją, która byłaby aktualna na dzień złożenia podmiotowych środków dowodowych (rozdział X. pkt 1 ppkt 9 SWZ). Bez znaczenia z punktu widzenia spełnienia wymogu przedstawienia podmiotowych środków dowodowych pozostaje również podnoszona przez Gminę okoliczność, że mogła ona samodzielnie pozyskać wymaganą informację z KRK. Gmina nie była bowiem w stanie wykazać, że o taką informację do KRK wystąpiła i była w jej posiadaniu na datę wyboru oferty. Odnosząc się do faktu złożonych oświadczeń o niepodleganiu wykluczeniu należy stwierdzić, że rację ma Instytucja Zarządzająca, iż takie oświadczenie nie jest w myśl art. 7 pkt 17 p.z.p. podmiotowym środkiem dowodowym, a jedynie potwierdza ono brak podstaw wykluczenia na etapie składania ofert. Oświadczenie zastępuje tymczasowo wymagany podmiotowy środek dowodowy (art. 125 ust. 3 p.z.p.). W przypadku złożenia takiego oświadczenia, Zamawiający winien był wezwać do złożenia podmiotowego środka dowodowego w postaci zaświadczenia z KRK (art. 126 ust. 1 p.z.p.) W toku postępowania Gmina podnosiła, że dokumenty złożone w terminie składania ofert (określonym do dnia 16 października 2023 r.), jak też na wezwanie Zamawiającego z dnia 17 października 2023 r. (określającego termin na złożenie środków dowodowych do dnia 27 października 2023 r.) wyczerpują wymagania określone przepisami prawa. Wskazywano, że Wykonawca w terminie składania ofert przedłożył Zamawiającemu dwa Standardowe Formularze Jednolitego Europejskiego Dokumentu Zamówienia (dalej jako: JEDZ), w których - w części III: Podstawy wykluczenia, w sekcji A: Podstawy związane z wyrokami skazującymi za przestępstwo, w kolumnie z pytaniem: "czy w stosunku do samego Wykonawcy bądź jakiejkolwiek osoby będącej członkiem organów administracyjnych, zarządzających lub nadzorczych Wykonawcy lub posiadającej w przedsiębiorstwie wykonawcy uprawnienia do reprezentowania, uprawnienia decyzyjne lub kontrolne, wydany został prawomocny wyrok z jednego z wyżej wymienionych powodów, orzeczeniem sprzed najwyżej pięciu lat lub w którym okres wykluczenia określony bezpośrednio w wyroku nadał obowiązuje’’ - zaznaczył odpowiedź negatywną. Ponadto podnoszono, że na fakt spełnienia przez Wykonawcę wymagań określonych w SWZ wskazywały także wydruk z KRS i trzy dokumenty wystawione przez Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego, datowane na 18 września 2023 r. i 18 października 2023 r., odnoszące się do członków zarządu A. – Ł. M. i K. M. oraz zarządcy sukcesyjnego P. A. M. w spadku – M. M., z których wynika, że żadna z ww. osób na dzień wystawienia dokumentów nie figurowała w KRK. Sąd potwierdza stanowisko IZ, że istotne w sprawie jest to, że na dzień badania ofert Zamawiający nie dysponował podmiotowym środkiem dowodowym. Przedłożone przez wybranego Wykonawcę dwa dokumenty JEDZ nie czyniły zadość wymaganiom określonym przepisami prawa i nie wskazywały na wypełnienie przez Wykonawcę warunków określonych w SWZ, tj. warunku potwierdzenia braku podstaw wykluczenia na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 p.z.p. Podsumowując: nie budzi wątpliwości Sądu istnienie po stronie Zamawiającej Gminy obowiązku wezwania Wykonawcy do uzupełnienia podmiotowego środka dowodowego w postaci informacji z KRK podmiotu zbiorowego. Zgodzić się też trzeba z Instytucją Zarządzającą co do tego, że nieumyślność działania nie chroni Zamawiającego przed konsekwencjami zaniechania zweryfikowania. Istotne jest to, że na skutek zaniechania Zamawiający nie posiadał aktualnego zaświadczenia z KRK dla podmiotu zbiorowego, w konsekwencji czego nie był w stanie zbadać warunku braku podstaw wykluczenia podmiotu, którego oferta została wybrana w zakresie spełnienia art. 108 ust 1 pkt 4 p.z.p. Sąd nie zgadza się natomiast z tym, że Gmina naruszyła art. 108 ust. 1 pkt 4 p.z.p. Przepis ten stanowi, że z postępowania o udzielenie zamówienia wyklucza się wykonawcę, wobec którego prawomocnie orzeczono zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne. Naruszenie tego przepisu wymagałoby ustalenia, że wobec wykonawcy prawomocnie orzeczono zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne, a zamawiający nie wykluczył go z postępowania o udzielenie zamówienia. W tej sprawie takich ustaleń nie dokonano. Zamawiający nie wezwał Wykonawcy do przedstawienia podmiotowego środka dowodowego w postaci aktualnej informacji z KRK i taki środek dowodowy nie został mu przedstawiony. Nie sposób jednak wywodzić na tej podstawie, że wobec Wykonawcy prawomocnie orzeczono zakaz ubiegania się o zamówienie publiczne i że istniała podstawa do zastosowania wskazanego przepisu tj. wykluczenia wykonawcy z postępowania. Nie bez znaczenia pozostaje to, że z materiału dowodowego nie tylko nie wynika, jakoby wobec Wykonawcy orzeczono zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne, lecz wiele wskazuje na to, że taki zakaz nie został orzeczony. Wskazują na to: - przedłożone Zamawiającemu dwa Standardowe Formularze Jednolitego Europejskiego Dokumentu Zamówienia w których - w części III: Podstawy wykluczenia, w sekcji A: Podstawy związane z wyrokami skazującymi za przestępstwo, w kolumnie z pytaniem: "czy w stosunku do samego Wykonawcy bądź jakiejkolwiek osoby będącej członkiem organów administracyjnych, zarządzających lub nadzorczych Wykonawcy lub posiadającej w przedsiębiorstwie wykonawcy uprawnienia do reprezentowania, uprawnienia decyzyjne lub kontrolne, wydany został prawomocny wyrok z jednego z wyżej wymienionych powodów, orzeczeniem sprzed najwyżej pięciu lat lub w którym okres wykluczenia określony bezpośrednio w wyroku nadał obowiązuje’’ – Wykonawca zaznaczył odpowiedź negatywną; - wydruk z KRS i dokumenty wystawione przez Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego, datowane na 18 września 2023 r. i 18 października 2023 r., odnoszące się do członków zarządu A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. – Ł. M. i K. M. oraz zarządcy sukcesyjnego P. A. M. w spadku – M. M., z których wynika, że żadna z tych osób na dzień wystawienia dokumentów nie figurowała w KRK. - złożone przez Ł. M i K. M oświadczenia z 4 kwietnia 2024 r. potwierdzające, że na dzień składania/uzupełniania oferty Wykonawca nie podlegał wykluczeniu z przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, - przedłożona Instytucji Zarządzającej 8 kwietnia 2024 r. informacja z KRK dotycząca spółki A., z której wynika, że podmiot ten na dzień 8 kwietnia 2024 r. nie figurował w kartotece podmiotów zbiorowych KRK. Wskazane powyżej dokumenty nie potwierdzają wprawdzie w sposób wymagany przepisami p.z.p., że na dzień składania ofert Wykonawca nie figurował w kartotece podmiotów zbiorowych KRK, jednak wskazują pośrednio, że gdyby Zamawiający nie zaniechał wezwania do uzupełnienia brakujących środków dowodowych, Wykonawca byłby w stanie wykazać, że nie zachodziły wobec niego przesłanki wykluczenia z art. 108 ust. 1 pkt 4 p.z.p. Sąd zauważa ponadto, że organ błędnie przyjął naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c p.z.p. Przepis ten stanowi, że Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona przez wykonawcę, który nie złożył w przewidzianym terminie oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, lub podmiotowego środka dowodowego, potwierdzających brak podstaw wykluczenia lub spełnianie warunków udziału w postępowaniu, przedmiotowego środka dowodowego, lub innych dokumentów lub oświadczeń. Z cytowanego przepisu wynika, że w sytuacji braku złożenia przez Wykonawcę podmiotowego środka dowodowego, Zamawiający jest zobowiązany do odrzucenia oferty. Odrzucenie oferty jest jednak możliwe po uprzednim wezwaniu do złożenia podmiotowego środka dowodowego. Wskazuje na to choćby przywołany w kontrolowanej decyzji wyrok KIO z 18 grudnia 2020 r. KIO 3202/20, gdzie podkreślono, iż "Czynność wezwania do uzupełnienia dokumentu, jak również udzielenia wyjaśnień jest czynnością, która bez wątpienia ma istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem w sytuacji, gdy wykonawca nie uzupełni żądanego dokumentu, będzie to następnie podstawą do czynności bardzo dolegliwych względem wykonawcy, tj. wykluczenia go z postępowania z uwagi na niewykazanie spełnienia warunków udziału w postępowaniu, co bez wątpienia będzie miało wpływ na wynik prowadzonego postępowania". Odrzucenie oferty musi więc zostać poprzedzone wezwaniem do uzupełnienia dokumentu, które to wezwanie stanowi w postępowaniu zamówieniowym ochronę wykonawcy przed dolegliwymi skutkami. Celem cytowanego przepisu art. 226 p.z.p. jest zatem przede wszystkim ochrona potencjalnego wykonawcy przed odrzuceniem oferty. W sytuacji, z którą mamy do czynienia w tej sprawie, odrzucenie oferty nie miało miejsca, zatem nie sposób potwierdzić, aby doszło do naruszenia tego przepisu. Naruszenie go w opisanej sytuacji jawi się jako całkowicie potencjalne. Podsumowując tę część rozważań, należy stwierdzić, że ma rację Instytucja Zarządzająca twierdząc, że Zamawiająca Gmina naruszyła art. 128 ust. 1 p.z.p., zgodnie z którym: Jeżeli wykonawca nie złożył oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, podmiotowych środków dowodowych, innych dokumentów lub oświadczeń składanych w postępowaniu lub są one niekompletne lub zawierają błędy, zamawiający wzywa wykonawcę odpowiednio do ich złożenia, poprawienia lub uzupełnienia w wyznaczonym terminie, chyba że: 1) wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo oferta wykonawcy podlegają odrzuceniu bez względu na ich złożenie, uzupełnienie lub poprawienie lub 2) zachodzą przesłanki unieważnienia postępowania. Niewątpliwie Zamawiająca Gmina, pomimo obowiązku, zaniechała wezwania Wykonawcy do uzupełnienia dokumentacji poprzez złożenie podmiotowego środka dowodowego w postaci informacji z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności. Niewątpliwie Wykonawca nie dostarczył w terminie wskazanym przez zamawiającego (wezwaniem z dnia 17 października 2023 r.) określonych podmiotowych środków dowodowych, w tym informacji z Krajowego Rejestru Karnego wymaganej do wykazania braku podstaw wykluczenia z postępowania. Brak wezwania do przedłożenia podmiotowego środka dowodowego stanowiło niewątpliwie naruszenie art. 128 ust. 1 p.z.p. Nie można natomiast potwierdzić, aby swoim działaniem Gmina naruszyła art. 108 ust. 1 pkt 4 czy art. 226 ust. 1 pkt 2 p.z.p. Doszło do naruszenia, które polegało na zaniechaniu wezwania wykonawcy do uzupełnienia dokumentów w zakresie aktualnej informacji z KRK podmiotu zbiorowego i wyborze oferty Wykonawcy, który nie potwierdził braku podstaw wykluczenia. Organ – IZ nie zgromadził jednak dowodów i nie przedstawił stosownej argumentacji pozwalającej przyjąć, że doszło do naruszenia art. 108 ust 1 pkt 4 i art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c. Wykazano jedynie naruszenie art. 128 ust. 1 pkt 4 p.z.p. Podkreślenia wymaga, że zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego należało do dokumentów żądanych od Wykonawcy na potwierdzenie braku skazania osób uprawnionych do jego reprezentacji za określone przestępstwa (art. 108 ust. 1 pkt 1 i 2 p.z.p.) – wynika to wprost z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych. Nieprzedłożenie takiego dokumentu w terminie oznaczało, że zamawiający nie mógł zweryfikować, czy wybrany wykonawca spełnia warunki udziału i nie podlega wykluczeniu, a zatem – w świetle przytoczonego przepisu art. 226 p.z.p. Odrzucenie oferty mogło jednak nastąpić dopiero po dokonaniu wezwania do jej złożenia. Ostatecznie należy zgodzić się z organem, że skarżąca dopuściła się w niniejszej sprawie naruszenia procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p. - mianowicie naruszyła art. 128 ust. 1 p.z.p. Stwierdzenie naruszenia – nawet jeśli miało to miejsce w innym zakresie niż to wskazała Instytucja Zarządzająca – wymaga oceny, czy wystąpiła w sprawie nieprawidłowość. Pojęcia te nie są wszak tożsame. W myśl art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Zatem samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Trzeba bowiem ocenić skutki tego naruszenia dla budżetu UE. Środki unijne podlegają zatem zwrotowi tylko wówczas, gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 - co oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Nieprawidłowość ma zatem miejsce wówczas, gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 2 pkt 36 w zw. z art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013, a to poprzez ustalenie, że wystąpiły przesłanki do nałożenia korekty finansowej, w szczególności zaś, że wskutek naruszenia przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych doszło do powstania szkody w budżecie ogólnym UE. IZ uznała, iż "Nie jest możliwe stwierdzenie, jaki wpływ na wynik przetargu miałoby przeprowadzenie postępowania z zachowaniem przepisów p.z.p. w zakresie wymaganych przez stronę dokumentów potwierdzających brak podstaw do wykluczenia wykonawców, a tym samym spełnienia warunków udziału w postępowaniu. W konsekwencji naruszenia polegającego na zaniechaniu wezwania Wykonawcy, tj. A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. jako podmiotu zbiorowego, zgodnie z art. 126 ust. 1 pzp, do potwierdzenia spełnienia warunku udziału, tj. przedłożenia brakującej informacji z KRK, doszło do wydatkowania środków dofinansowania w Projekcie z naruszeniem przepisów prawa, co prowadzi do sytuacji, w której podmiot czerpie korzyść w postaci pełnej kwoty dofinansowania z postępowania przeprowadzonego sprzecznie z zasadami udzielania zamówień publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska organu, że wskazane naruszenie przez skarżącą procedur miało szkodliwy wpływ na budżet UE poprzez wystąpienie szkody w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. Nie można zgodzić się z IZ, że w tej sprawie nie jest możliwe stwierdzenie, jaki wpływ na wynik przetargu miałoby przeprowadzenie postępowania z zachowaniem przepisów p.z.p. Sąd uznaje za całkowicie pozbawioną podstaw argumentację, w myśl której "w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania o jego udzielenie (powtórzenia przetargu na skutek odrzucenia jedynej oferty, pochodzącej od Wykonawcy, który nie przedłożył aktualnej informacji z KRK dotyczącej podmiotu zbiorowego i nie udowodnił, że nie podlega wykluczeniu) mogłoby dojść do wyboru korzystniejszej finansowo oferty i wydatkowania środków unijnych w niższej wysokości na realizację Projektu. Nie można bowiem z całą pewnością wykluczyć, że w kolejnym postępowaniu krąg wykonawców mógłby być inny, a Zamawiający uzyskałby atrakcyjniejszą cenowo ofertę wykonania przedmiotowego zamówienia, dzięki czemu zaoszczędzone zostałyby środki dofinansowania". Powyższa argumentacja jawi się jako nielogiczna i nieprzystająca do realiów rozpoznawanej sprawy. Nie broni się ona w sytuacji, gdy w postępowaniu przetargowym – jak miało to miejsce w tej sprawie - zgłosił się tylko jeden wykonawca. Twierdzenie, że w kolejnym postępowaniu pojawi się inny krąg wykonawców jest twierdzeniem życzeniowym, niezwykle mało realnym i niezrozumiałym. Przyjęte przez organ rozumowanie byłoby uzasadnione w sytuacji, gdyby w postępowaniu zamówieniowym sformułowano warunki przystąpienia do przetargu, których ostatecznie nie zastosowano wobec wybranego Wykonawcy. Taka sytuacja nie wystąpiła w tej sprawie. Zaaprobowanie przedstawionej przez organ argumentacji prowadziłoby do sytuacji, w której de facto stwierdzenie każdego naruszenia należałoby zrównać z wystąpieniem nieprawidłowości. Zgodzić się należy z organem, że skarżąca dopuściła się w niniejszej sprawie naruszenia procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p. - mianowicie naruszyła art. 128 ust. 1 p.z.p. Art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. statuując jako przesłankę obowiązku zwrotu uzyskanego dofinansowania wskazuje na wykorzystanie środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Zgodnie zaś z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że użyte w art. 184 ust. 1 u.f.p. sformułowanie "inne procedury" dokonywania wydatków mają szeroki zakres pojęciowy i zalicza się do nich przede wszystkim procedury przewidziane w ustawie Prawo zamówień publicznych. Aby zachodziły podstawy do zastosowania w sprawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z 184 ust. 1 u.f.p. koniecznym jest ustalenie, że swoim działaniem lub zaniechaniem skarżąca wyrządziła lub mogła wyrządzić szkodę w budżecie Unii, a tego w niniejszej sprawie zabrakło. Nie wskazano w kontrolowanej decyzji związku między stwierdzonymi nieprawidłowościami a szkodą w budżecie Unii. W orzecznictwie wskazuje się, że związek ten wymaga wykazania logicznego następstwa zdarzeń zapoczątkowanych naruszeniem prawa, a zakończonych finansowaniem lub możliwością finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu Unii (por. wyroki NSA z 7 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5280/16 i z 13 kwietnia 2019 r. sygn. akt I GSK 174/19 oraz wyrok TSUE z 14 lipca 2016 r. C-406/14). Poczynione w sprawie ustalenia pozwalały na stwierdzenie, że wobec braku wyrządzenia w budżecie UE jakiejkolwiek szkody, brak było podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w przedmiocie zwrotu dofinansowania przyznanego skarżącej w ramach RPOW Podlaskiego za lata 2014-2020. Jak stanowi art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. wyroki NSA z 21 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 967/05, 14 października 2014 r. sygn. akt I OSK 530/14; 8 września 2022 r. sygn. akt II GSK 744/19). Bezprzedmiotowość postępowania występuje wtedy, gdy w sposób oczywisty zachodzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem mimo naruszenia przez skarżącą przepisów prawa (procedur), nie wstąpiła szkoda w budżecie UE polegająca na nieuzasadnionym wydatku w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, bowiem Naruszenie prawa materialnego, poprzez błędne jego zastosowanie w okolicznościach tego przypadku spowodowało, że sąd postanowił uchylić zaskarżoną decyzję i jednocześnie umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 145 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1325 ze zm.). O kosztach sąd orzekł stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ww. ustawy i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI