I SA/Bk 144/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2005-08-19
NSApodatkoweWysokawsa
VATodliczenie podatku naliczonegoprzekształcenie spółkispółka cywilnaspółka z o.o.sukcesja podatkowaOrdynacja podatkowaustawa o VAT

WSA w Białymstoku uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając prawo spółki przekształconej ze spółki cywilnej do odliczenia podatku naliczonego VAT za zakupy dokonane przed rejestracją VAT-R.

Spółka z o.o. powstała z przekształcenia spółki cywilnej domagała się prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT za zakupy dokonane w okresie od daty wpisania do KRS do daty złożenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R. Organy podatkowe odmówiły, powołując się na brak zgłoszenia rejestracyjnego. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że spółka przekształcona wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki poprzednika prawnego, w tym prawo do odliczenia VAT, zgodnie z art. 93 § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Sprawa dotyczyła spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która powstała w wyniku przekształcenia spółki cywilnej. Spółka domagała się prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach dokumentujących zakupy dokonane w okresie od daty wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego (30.01.2002 r.) do dnia złożenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R (11.02.2002 r.). Organy podatkowe odmówiły tego prawa, opierając się na art. 25 ust. 3 ustawy o VAT i podatku akcyzowym, który uzależniał prawo do odliczenia od dokonania zgłoszenia rejestracyjnego. Sąd administracyjny w Białymstoku uznał skargę za uzasadnioną. Sąd wskazał, że spółka z o.o. powstała z chwilą zawarcia umowy spółki (24.12.2001 r.), a nie dopiero z chwilą wpisu do KRS. Kluczowe było zastosowanie art. 93 § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który stanowił, że spółka kapitałowa powstała w wyniku przekształcenia spółki nie mającej osobowości prawnej wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki przekształconego podmiotu. Sąd podkreślił, że żaden przepis ustawy o VAT nie wyłączał sukcesji praw i obowiązków w zakresie prawa do odliczenia VAT w przypadku przekształcenia spółki. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stycznia i lutego 2002 r. oraz zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością powstała w wyniku przekształcenia spółki cywilnej ma prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach dokumentujących zakup towarów dokonany przed zgłoszeniem rejestracyjnym w zakresie podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka z o.o. powstała z chwilą zawarcia umowy spółki, a nie dopiero z chwilą wpisu do KRS. Kluczowe jest zastosowanie art. 93 § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który przewiduje sukcesję praw i obowiązków podatkowych w przypadku przekształcenia spółki nie mającej osobowości prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 93 § § 4 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Spółka kapitałowa powstała w wyniku przekształcenia spółki nie mającej osobowości prawnej wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształconego podmiotu.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 25 § ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przepis ten stanowił, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy nie dokonali zgłoszenia rejestracyjnego. Sąd uznał, że nie miał zastosowania w sytuacji sukcesji praw.

k.s.h. art. 161 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Z chwilą zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powstaje spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji.

k.s.h. art. 11 § § 2

Kodeks spółek handlowych

Do spółki kapitałowej w organizacji w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące danego typu spółki po jej wpisie do rejestru.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka z o.o. powstała w wyniku przekształcenia spółki cywilnej wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki poprzednika prawnego, w tym prawo do odliczenia VAT naliczonego. Zastosowanie art. 93 § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej jest kluczowe dla uznania prawa do odliczenia VAT za zakupy dokonane przed rejestracją VAT-R. Spółka z o.o. w organizacji powstaje z chwilą zawarcia umowy spółki, a nie dopiero z chwilą wpisu do KRS.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe błędnie zastosowały art. 25 ust. 3 ustawy o VAT, uzależniając prawo do odliczenia od dokonania zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R, ignorując sukcesję prawną.

Godne uwagi sformułowania

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością powstała w wyniku przekształcenia spółki cywilnej ma prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach dokumentujących zakup towarów dokonany przed zgłoszeniem rejestracyjnym w zakresie podatku od towarów i usług (VAT - R) - stosownie do regulacji wynikającej z art. 93 § 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. W rozpatrywanej sprawie umowa Spółki z o.o. została zawarta w dniu 24 grudnia 2001 roku, czyli od tej daty powstała już Spółka z o.o. "S." w organizacji.

Skład orzekający

Józef Orzel

przewodniczący sprawozdawca

Urszula Barbara Rymarska

członek

Wojciech Stachurski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uznanie prawa do odliczenia VAT naliczonego przez spółkę przekształconą ze spółki cywilnej za zakupy dokonane przed rejestracją VAT-R, interpretacja art. 93 § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz momentu powstania spółki z o.o. w organizacji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia spółki cywilnej w spółkę z o.o. i prawa do odliczenia VAT w okresie przejściowym. Interpretacja przepisów może ewoluować wraz ze zmianami legislacyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatkowego związanego z przekształceniami spółek i prawem do odliczenia VAT, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i ich doradców prawnych.

Przekształcasz spółkę cywilną w z.o.o.? Sprawdź, czy możesz odliczyć VAT za zakupy sprzed rejestracji!

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 144/05 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2005-08-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Józef Orzel /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Barbara Rymarska
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 93 par. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Tezy
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością powstała w wyniku przekształcenia spółki cywilnej ma prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach dokumentujących zakup towarów dokonany przed zgłoszeniem rejestracyjnym w zakresie podatku od towarów i usług (VAT - R) - stosownie do regulacji wynikającej z art. 93 § 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Józef Orzel (spr.), Sędziowie asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi S. - Spółka z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2002 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części zaskarżonej tj. dotyczącej miesiąca stycznia 2002 r. i miesiąca lutego 2002 r. 2. stwierdza, że zaskarżona czynność nie może być wykonana w części wymienionej w pkt 1, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego Spółki z o.o. "S." w Z. kwotę 3.430 zł (słownie: trzy tysiące czterysta trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pełnomocnik procesowy "S." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z., radca prawny I. M., wniósł w dniu 12 maja 2005 r. skargę sądowoadministracyjną na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2005 r., Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...].02.2005 r. Nr [...] określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty, marzec, lipiec, wrzesień, październik, listopad 2002 r. oraz ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe za te okresy.
Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji tylko w zakresie rozstrzygnięć dotyczących miesiąca: stycznia i lutego 2002 r. Pozostałe zaś miesiące objęte decyzją nie były skarżone. Ponadto wnosił o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja w zakresie objętym skargą, wydana została z obrazą przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 2, 7 i 9 Konstytucji RP, art. 5 ust. 8 tytułu V i VI Dyrektywy Komisji Europejskiej gwarantującej podmiotowi gospodarczemu prawo do odliczenia podatku VAT w trakcie dokonywania przekształcania form prowadzenia działalności gospodarczej, a także art. 93 § 4 Ordynacji podatkowej. Zarzucono też, że doszło do naruszenia przepisu art. 122 Ordynacji podatkowej przez zaniechanie ustalenia sposobu rozliczania podatku od towarów i usług występującego w Spółce cywilnej M. i M. S. przekształconą w Spółkę z o.o. "S.", w rezultacie czego odmówiono obniżenia podatku należnego w Spółce z o.o. "S." za miesiące I i II 2002 r., o podatek naliczony zawarty w fakturach VAT dokumentujących zakup towarów przez Spółkę cywilną M. i M. S. Autor skargi podnosił, że podatnicy byli ustawowo zobowiązani do przekształcenia Spółki cywilnej w Spółkę prawa handlowego. Przywołując orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazywano, że organy podatkowe obu instancji określając wysokość podatku od towarów i usług za miesiące styczeń i luty 2002 roku nie mogły nie uwzględniać regulacji zawartej w art. 93 Ordynacji podatkowej czemu dał wyraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 sierpnia 2000 r. w sprawie: SA/Bk 957/99 oraz z dnia 11 marca 2003 r. w sprawie SA/Rz 870/01.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wnosił o jej oddalenie. Wyjaśnił, że spór dotyczy możliwości obniżenia przez Spółkę z o.o. "S." kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z 403 faktur VAT dokumentujących zakupy dokonane w okresie od 30.01.2002 r. do 10.02.2002 r. tj. od dnia wpisania Spółki do Krajowego Rejestru Sądowego do dnia złożenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT – R. Organ uznał za bezsporny fakt powstania Spółki z o.o. "S." w wyniku przekształcenia spółki cywilnej o nazwie "H. D. i H. M. S. M. S." w Z., dokonanej aktem notarialnym z dnia
24.12.2001 r. Rep. A Nr [...].
Dnia 30.01.2002 r. Spółka z o.o. "S." została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego. Zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług (VAT-R) Spółka z o.o. "S." złożyła do Urzędu Skarbowego w Z. w dniu 11.02.2002 r., co Urząd Skarbowy potwierdził (VAT-5). Argumentował, że skoro Spółka z o.o. "S." zgłoszenie rejestracyjne VAT-R złożyła dnia 11.02.2002 r., to organy podatkowe obu instancji prawidłowo postąpiły kwestionując prawo Spółki z o.o. "S." do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych w okresie od 30.01.2002 r. do 10.02.2002 r. tj. przed dniem złożenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 93 § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie w ogóle nie miało miejsca następstwo prawne. Ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego o naruszeniu norm ustawy zasadniczej organ wyjaśnił, że nie mogły wystąpić te naruszenia skoro organy podatkowe obu instancji orzekły zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, który stanowi, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy nie dokonali zgłoszenia rejestracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Odmowę obniżenia podatku należnego obciążającego Spółkę z o.o. "S." o podatek naliczony zawarty w fakturach VAT dokumentujących zakup towarów w okresie od 30.01.2002 r. do 10.02.2002 r. tj. od daty wpisania Spółki przez Sąd do Krajowego Rejestru Sądowego (30.01.2002 r.) do dnia złożenia przez Spółkę zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R (11.02.2002 r.) oparto na przepisie art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r.
o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zm.). Organy podatkowe obu instancji odmówiły zastosowania regulacji zawartej w przepisie
art. 93 § 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 160, poz. 1083 ze zm.) pomimo tego, że jak wynika z treści § 1 i § 2 aktu notarialnego z dnia
24 grudnia 2001 r., Repertorium A Nr [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "S." w Z. powstała w wyniku przekształcenia spółki pod firmą "H. D. i H. M. S. M. S." spółka cywilna w Z. (k. 10/37 akt administracyjnych). Wspólnicy Spółki z o.o. na pokrycie kapitału zakładowego spółki wnieśli aportem przedsiębiorstwo działające w formie spółki cywilnej "H. D. i H. M. S., M. S." spółka cywilna (§ 5 ust. 1 aktu notarialnego). W skład wniesionego przez wspólników aportem do Spółki z o.o. przedsiębiorstwa wchodziły wszystkie jego składniki materialne i niematerialne (§ 5 ust. 2 umowy Spółki).
W świetle powyższego nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia zastosowanie przez organy podatkowe obu instancji przepisu art. 25 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, z pominięciem regulacji zawartej w art. 93 § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Żaden przepis ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie zawierał stwierdzenia, że sukcesja praw i obowiązków przewidzianych w prawie podatkowym nie obejmuje prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach dokumentujących zakup towarów przez podmiot gospodarczy przekształcony w Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Organy podatkowe przyjęły, że Spółka z o.o. powstała z chwilą wpisania jej do Krajowego Rejestru Sądowego. Tymczasem
z akt administracyjnych wynika, że umowę Spółki z o.o. "S." zawarto w dniu 24.12.2001 r.
Stosowanie do regulacji zawartej w art. 161 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych z chwilą zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powstaje spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji.
W rozpatrywanej sprawie umowa Spółki z o.o. została zawarta w dniu 24 grudnia 2001 roku, czyli od tej daty powstała już Spółka z o.o. "S." w organizacji. Organy podatkowe obu instancji nie dokonały oceny, jak na obowiązki podatkowe Spółki z o.o. wpływał fakt powstania z dniem 24.12.2001 r. Spółki z o.o. w organizacji, przy uwzględnieniu przepisu art. 11 § 2 Kodeksu spółek handlowych, który stanowił, że do spółki kapitałowej
w organizacji w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące danego typu spółki po jej wpisie do rejestru.
Ponadto przepisy art. 93 § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej stanowiły, że jeżeli odrębne ustawy nie regulowały inaczej to spółka kapitałowa powstała w wyniku przekształcenia spółki nie mającej osobowości prawnej, wstępowała we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego, prawa i obowiązki przekształconego podmiotu. Takie też stanowisko reprezentowało orzecznictwo sądowoadministracyjne (por. wyrok NSA z dnia 11.02.2003 r. I SA/Łd 955/01 – ONSA Nr I, poz. 29 za 2004 r. oraz powołane tam wyroki – str. 262). Taki sam pogląd reprezentowany jest w doktrynie prawa podatkowego – por. Hanna Litwińczuk, Przekształcenia spółek – aspekty podatkowe, Przegląd podatkowy Nr 5 (121) maj 2001 r., str. 5 oraz C. Kosikowski, H. Dzwonkowski,
A. Uchla, Ustawa Ordynacja podatkowa, Komentarz Dom Wydawniczy ABC 2003r., wyd. III – Komentarz do art. 93 Ordynacji podatkowej.
Mając powyższe na uwadze Sąd stosując przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął po myśli przepisów art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.