I SA/Bk 143/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku odmawiające zwolnienia spod egzekucji kwoty 18.930,00 zł. Środki te zostały zajęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sokółce z rachunku bankowego skarżącego, który prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących nienależnie pobranych środków z funduszy Unii Europejskiej. Skarżący twierdził, że zajęta kwota była dopłatą dla rolników na zakup nawozów, potwierdzoną tytułem przelewu ARiMR, i zgodnie z art. 32 ustawy o ARiMR oraz art. 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), nie podlega zajęciu. Organy egzekucyjne odmówiły zwolnienia, wskazując, że zajęto wierzytelność z rachunku bankowego, a nie samą dotację, oraz że środki te nie znajdowały się na wyodrębnionym rachunku bankowym wymaganym przez art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że wyłączenie z egzekucji środków pochodzących z dotacji wymaga, aby znajdowały się one na wyodrębnionym rachunku bankowym, co w tym przypadku nie miało miejsca, gdyż na rachunku znajdowały się również inne środki. Ponadto, sąd stwierdził, że choć środki ARiMR mogą pochodzić z funduszy UE, w tym konkretnym przypadku nie można było zastosować art. 32 ustawy o ARiMR, ponieważ źródłem finansowania nie były środki unijne. Sąd wskazał również na potrzebę wykazania przez zobowiązanego, że możliwe jest prowadzenie egzekucji z innych składników majątkowych, czego skarżący nie uczynił.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia z egzekucji środków pochodzących z dotacji ARiMR, znaczenie 'ważnego interesu zobowiązanego' oraz charakter uznania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym środki nie znajdowały się na wyodrębnionym rachunku bankowym i nie pochodziły bezpośrednio ze środków UE.
Zagadnienia prawne (2)
Czy środki pieniężne pochodzące z dopłat ARiMR, wpłacone na ogólny rachunek bankowy rolnika, podlegają zajęciu egzekucyjnemu w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli znajdują się na wyodrębnionym rachunku bankowym przeznaczonym do obsługi dotacji i pochodzą ze środków UE. W tym przypadku środki wpłynęły na ogólny rachunek bankowy, który nie był wyodrębniony, a także nie pochodziły bezpośrednio ze środków UE, co wyklucza zastosowanie przepisów o wyłączeniu z egzekucji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyłączenie z egzekucji środków pochodzących z dotacji wymaga ich przechowywania na wyodrębnionym rachunku bankowym. Ponadto, środki te musiałyby bezpośrednio pochodzić ze środków UE, aby zastosowanie znalazł art. 32 ustawy o ARiMR. W analizowanej sprawie oba warunki nie zostały spełnione.
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek zwolnić spod egzekucji składnik majątkowy zobowiązanego, jeśli wykaże on ważny interes i możliwość zaspokojenia z innych składników majątkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ egzekucyjny może, ale nie musi zwolnić składnik majątkowy, nawet jeśli przesłanki z art. 13 § 1 u.p.e.a. są spełnione. Jest to uznanie administracyjne podlegające ograniczonej kontroli sądu. Zobowiązany musi wykazać ważny interes oraz możliwość zaspokojenia z innych składników majątkowych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że instytucja zwolnienia z egzekucji na podstawie art. 13 § 1 u.p.e.a. opiera się na uznaniu administracyjnym. Zobowiązany musi wykazać ważny interes oraz możliwość zaspokojenia z innych składników majątkowych, a organ ma prawo, ale nie obowiązek, uwzględnić wniosek. Kontrola sądowa dotyczy zgodności z prawem, a nie samego uznania.
Przepisy (9)
Główne
u.p.e.a. art. 8 § § 1 pkt 15
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Nie podlegają egzekucji administracyjnej środki pochodzące z dotacji przyznanej z budżetu państwa na określone cele i znajdujące się na wyodrębnionym rachunku bankowym prowadzonym dla obsługi bankowej dotacji, chyba że wierzytelność egzekwowana powstała w związku z realizacją projektu, na który środki te były przeznaczone.
u.p.e.a. art. 13 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego.
ustawa o ARiMR art. 32
Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Należności ustalane w drodze decyzji administracyjnej lub wierzytelności wynikające z umów z tytułów płatności określonych w odrębnych przepisach, realizowanych przez Agencję ze środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na ich współfinansowanie, nie podlegają zajęciu na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego oraz przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 7 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie.
u.p.e.a. art. 7 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
u.f.p. art. 5 § ust. 1 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Określa środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegających zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie EFTA, jak również inne środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi.
k.p.a. art. 8
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
k.p.a. art. 9
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania stron.
PPSA art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Środki pieniężne wpłacone na ogólny rachunek bankowy, nawet jeśli pochodzą z dopłat ARiMR, nie korzystają z wyłączenia z egzekucji, jeśli nie znajdują się na wyodrębnionym rachunku bankowym. • Wyłączenie z egzekucji środków pochodzących z funduszy UE wymaga, aby były to środki bezpośrednio z UE, a nie np. krajowe środki współfinansujące. • Instytucja zwolnienia z egzekucji na podstawie art. 13 § 1 u.p.e.a. opiera się na uznaniu administracyjnym, a zobowiązany musi wykazać ważny interes oraz możliwość zaspokojenia z innych składników majątkowych.
Odrzucone argumenty
Środki z dopłaty ARiMR, nawet wpłacone na ogólny rachunek bankowy, nie podlegają zajęciu egzekucyjnemu na podstawie art. 32 ustawy o ARiMR i art. 13 u.p.e.a. • Naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) i zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. • Przesłanka ważnego interesu zobowiązanego jest swoistą klauzulą generalną, której znaczenie należy rozpatrywać w kontekście okoliczności konkretnej sprawy. • O istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria. • Zobowiązany musi wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych. • Cechą instytucji z art. 13 § 1 u.p.e.a. jest to, że działa ona na zasadzie rozstrzygania spraw w oparciu o tzw. uznanie administracyjne. • Nie jest zatem dopuszczalna modyfikacja katalogu przedmiotów podlegających wyłączeniu spod egzekucji i nie należy w odniesieniu do art. 8 u.p.e.a. stosować wykładni rozszerzającej.
Skład orzekający
Andrzej Melezini
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Anna Dziemianowicz
członek
Paweł Janusz Lewkowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia z egzekucji środków pochodzących z dotacji ARiMR, znaczenie 'ważnego interesu zobowiązanego' oraz charakter uznania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym środki nie znajdowały się na wyodrębnionym rachunku bankowym i nie pochodziły bezpośrednio ze środków UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego, ponieważ dotyczy ważnych kwestii interpretacyjnych związanych z egzekucją administracyjną i ochroną środków pochodzących z funduszy publicznych.
“Czy dopłaty ARiMR chronią Twoje pieniądze przed komornikiem? Kluczowa interpretacja sądu.”
Dane finansowe
WPS: 18 930 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.