I SA/BK 133/24

I SA/Bk 133/24 - Postanowienie WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2024-05-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Dariusz Marian Zalewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 par. 1 pkt 5 i par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2024 r. sprawy ze skargi N. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 8 stycznia 2024 r. Nr 2001-IOD.603.5.2023 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w zakresie podatku od towarów i usług za maj 2015 r. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. ,
Uzasadnienie
N. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 8 stycznia 2024 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2015 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.
Wniosek o odrzucenie umotywowano faktem, że Sąd Rejonowy w Białymstoku, VIII Wydział Gospodarczy postanowieniem z 8 marca 2023 r., [...], ogłosił upadłość dłużnika, którym jest skarżąca jako osoba nieprowadząca działalności gospodarczej; postanowienie to stało się prawomocne 8 kwietnia 2023 r. Wiedzę o toczącym się postępowaniu upadłościowym organ powziął 4 marca 2023 r. po otrzymaniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2024 r., I FSK 1965/23, odrzucającego skargę strony o wznowienie postępowania. Jak wskazał organ, skargę z 26 lutego 2024 r. w niniejszej sprawie złożył pełnomocnik reprezentujący skarżącą, w aktach brak natomiast stosownego pełnomocnictwa do działania przez pełnomocnika w imieniu ustanowionego skarżącej syndyka. Wobec tego skargi nie można uznać za sporządzoną przez uprawnioną osobę, przez co powinna ona zostać odrzucona.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 26 marca 2024 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do złożenia do akt postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnictwa lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi aktualnego na datę sporządzenia skargi wraz z dowodem uiszczenia należnej opłaty skarbowej – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik przy piśmie z 27 marca 2024 r. przedłożył uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego mu przez adw. M. F. w dniu 18 lutego 2024 r.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 12 kwietnia 2024 r. wezwano adw. M.F. do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi aktualnego na datę sporządzenia skargi wraz z dowodem uiszczenia należnej opłaty skarbowej – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie sądu, adw. M. F. przy piśmie z 24 kwietnia 2024 r., przedłożył uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa udzielonego mu przez skarżącą w dniu 18 lutego 2024 r. wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 19 kwietnia 2024 r. m.in.: wykonano wydruk obwieszczenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości skarżącej oraz obwieszczenia informacji o prawomocności postanowienia o ogłoszeniu upadłości i dołączono je do akt sprawy; poinformowano pełnomocnika skarżącej o zapadłym 8 marca 2023 r. postanowieniu o ogłoszeniu upadłości skarżącej, wobec czego postępowanie sądowe może być wszczęte i prowadzonego przez syndyka lub przez osobę umocowaną; poinformowano syndyka o skargach strony, które wpłynęły do tut. sądu; wezwano syndyka do podpisania skargi oraz do wypowiedzenia się czy podtrzymuje skargę w niniejszej sprawie – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Syndyk skarżącej w dniu 29 kwietnia 2024 r. podpisał skargę, a jednocześnie w piśmie z tego dnia wskazał, że skargi nie podtrzymuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Stosownie do art. 50 § 2 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
W myśl art. 25 § 1 p.p.s.a., osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Z kolei art. 26 § 1 wskazuje, że zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25.
Zauważenia wymaga, że w myśl art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 1520 ze zm.), po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Zgodnie z art. 144 ust. 2 tej ustawy, postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym.
W doktrynie przedmiotu wskazuje się, że ogłoszenie upadłości nie wpływa na zdolność procesową upadłego, która nie jest uprawnieniem do występowania w charakterze strony w konkretnym procesie, lecz ogólną kwalifikacją podmiotu polegającą na tym, że może on osobiście podejmować czynności procesowe. Jej wyznacznikiem w odniesieniu do osób fizycznych jest posiadanie zdolności do czynności prawnych, a w odniesieniu do osób prawnych – wyłącznie zdolności sądowej (D. Chrapoński [w:] Prawo upadłościowe. Komentarz, wyd. II, red. A. J. Witosz, Warszawa 2021, art. 144). Również w orzecznictwie przyjmuje się, że brak legitymacji formalnej danego podmiotu w konkretnym postępowaniu sądowym (np. brak legitymacji formalnej upadłego do występowania w charakterze strony postępowania dotyczącego masy upadłości) nie może być utożsamiany z brakiem po jego stronie zdolności procesowej. Niemniej jednak, jak wielokrotnie podkreślano, wejście do sprawy syndyka na miejsce upadłego jest szczególnym (bezwzględnym) podstawieniem procesowym. Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci legitymację do występowania w sprawach dotyczących masy, pozostaje natomiast stroną w znaczeniu materialnoprawnym jako podmiot stosunku prawnego, z którego wyniknął spór (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1841/13 i przywołane tam judykaty).
W związku z powyższym, składając skargę do sądu, skarżąca nie posiadała już legitymacji formalnej do jej wniesienia, a zatem nie mogła również skutecznie ustanowić pełnomocnika do jej reprezentowania. Z akt sprawy wynika, że w 8 marca 2023 r. Sąd Rejonowy w Białymstoku VIII Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość dłużnika N. K. oraz wyznaczył syndyka masy upadłości w osobie J. G. Postanowienie stało się prawomocne od 8 kwietnia 2023 r.
Stroną postępowania w niniejszej sprawie jest zatem syndyk, któremu przysługuje wyłączna legitymacja formalna do zaskarżenia decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku. N.K., będąc stroną w znaczeniu materialnym, pozbawiona jest legitymacji formalnej do występowania w postępowaniu sądowym.
Z nadesłanego oświadczenia syndyka wynika natomiast, że nie podtrzymuje on skargi wniesionej przez N. K. Mimo zatem jej podpisania sąd uznał, że wolą syndyka nie było zainicjowanie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym w niniejszej sprawie, zaś skarga wniesiona pierwotnie przez N.K. (reprezentowaną przez pełnomocnika), została w istocie wniesiona przez osobę nieuprawnioną – nieposiadającą zdolności sądowej.
Mając na uwadze okoliczność, że skarga została wniesiona przez osobę nieposiadającą zdolności sądowej, sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia o jej odrzuceniu.