I SA/Po 935/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę podatniczki, uznając, że nie miała ona prawa do odliczenia podatku VAT z faktur wystawionych przez nierzetelnych kontrahentów, ponieważ nie dochowała należytej staranności przy ich wyborze.
Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku VAT przez spółkę A. A. od faktur za usługi montażu stoisk targowych, wystawionych przez podwykonawców M. K. i B. Z. Organy podatkowe uznały faktury za nierzetelne, twierdząc, że usługi nie zostały faktycznie wykonane przez wskazane podmioty, a spółka nie dochowała należytej staranności przy ich wyborze. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając brak dowodów na rzeczywiste wykonanie usług przez wskazanych kontrahentów oraz ich nierzetelność, a także brak należytej staranności po stronie skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpatrzył skargę spółki A. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego. Organy podatkowe zakwestionowały prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego VAT z faktur wystawionych przez M. K. oraz B. Z. za usługi montażu i demontażu stoisk targowych w marcu i kwietniu 2019 roku. Uzasadnieniem było stwierdzenie, że usługi te nie zostały faktycznie wykonane przez wskazanych wystawców faktur, a sami kontrahenci (M. K. i jego podwykonawca P. B., a także B. Z.) okazali się nierzetelni. W szczególności wskazano na brak wiarygodnych dowodów potwierdzających wykonanie usług, niewiarygodne zeznania dotyczące nawiązania współpracy, brak środków finansowych i technicznych, a także brak zatrudnionych pracowników u podwykonawców. Sąd administracyjny, analizując zgromadzony materiał dowodowy, uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Podkreślono, że spółka nie dochowała należytej staranności przy wyborze kontrahentów, nie zweryfikowała ich wiarygodności, a okoliczności transakcji (np. brak siedziby, brak działań marketingowych, rozbieżności w zeznaniach) powinny wzbudzić podejrzenia o potencjalne nadużycie podatkowe. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, potwierdzając brak prawa do odliczenia podatku naliczonego z nierzetelnych faktur.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują faktycznie zrealizowanych zdarzeń gospodarczych, zwłaszcza jeśli podatnik wiedział lub mógł domniemywać nierzetelność kontrahenta i nie dochował należytej staranności przy jego wyborze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały faktury wystawione przez M. K. i B. Z. z powodu braku dowodów na faktyczne wykonanie usług, nierzetelności kontrahentów oraz braku należytej staranności po stronie skarżącej spółki w ich weryfikacji. Okoliczności transakcji, takie jak brak siedziby, brak działań marketingowych, rozbieżności w zeznaniach, powinny wzbudzić podejrzenia o nadużycie podatkowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku należnego nie przysługuje m.in. w przypadku faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu zdarzenia gospodarczego lub gdy podatnik wiedział lub mógł wiedzieć, że faktura dokumentuje czynność nierzetelną.
Pomocnicze
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa.
o.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe powinno budzić zaufanie do organów podatkowych.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
o.p. art. 180 § 1
Ordynacja podatkowa
Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem.
o.p. art. 187
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe obowiązane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd orzeka o jej oddaleniu.
p.p.s.a. art. 106 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo ustaliły nierzetelność kontrahentów (M. K., B. Z.) z powodu braku dowodów na faktyczne wykonanie usług. Spółka A. A. nie dochowała należytej staranności przy wyborze kontrahentów, co potwierdzają liczne okoliczności (brak weryfikacji, brak siedziby, rozbieżności w zeznaniach). Faktury wystawione przez nierzetelnych kontrahentów nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego VAT.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów postępowania podatkowego (art. 233 § 1, art. 180 § 1, art. 187, art. 121 § 1, art. 122, art. 191 o.p.). Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 86 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u.). Wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego.
Godne uwagi sformułowania
spółka zadeklarowała zakup usług montażu i demontażu stoisk targowych od podwykonawców faktury wystawione przez te podmioty miały jedynie charakter dokumentacyjny nie było natomiast możliwe ustalenie w sprawie, które faktury zakupu VAT [...] refakturowano jako faktury sprzedaży VAT nie dochowała należytej staranności przy ich doborze mohl domyślać się lub wiedział, że otrzymał faktury od nierzetelnych kontrahentów podstawę do obniżenia podatku należnego może stanowić wyłącznie faktura poprawna pod względem formalnym i materialnym nie można uznać za prawidłowe faktur, gdy dokumentują one zdarzenia gospodarcze, które w ogóle nie zaistniały nie dochowała należytej staranności kupieckiej w kontaktach z firmą M. K. oraz firmą B. Z. podatnik może bowiem korzystać z prawa do odliczenia podatku od towarów i usług z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług dokonanych przez innego podatnika wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jej wystawcę czynność podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. wiedział lub mógł się domyślać, że uczestniczy w transakcjach stanowiących nadużycia podatkowe.
Skład orzekający
Izabela Kucznerowicz
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Bejgerowska
sędzia
Michał Ilski
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej należytej staranności przy wyborze kontrahentów w VAT, oceny rzetelności faktur oraz ryzyka uczestnictwa w oszustwie podatkowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z usługami montażu stoisk targowych, jednak przedstawione zasady oceny należytej staranności są uniwersalne dla transakcji VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady odpowiedzialności podatnika w kontekście VAT, pokazując, jak brak należytej staranności może prowadzić do utraty prawa do odliczenia podatku. Jest to ważny przykład dla przedsiębiorców.
“Czy Twoja firma dochowuje należytej staranności przy wyborze kontrahentów VAT? Sąd wyjaśnia, kiedy odliczenie podatku staje się niemożliwe.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 935/22 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2023-03-10 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-12-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Kucznerowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Bejgerowska Michał Ilski Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1540 art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187, art. 188, art. 191, art. 192, Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dz.U. 2018 poz 2174 art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn. Dz.U. 2023 poz 259 art. 106 § 3, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Dnia 10 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Asesor sądowy WSA Michał Ilski Protokolant: starszy specjalista Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2023 roku sprawy ze skargi A. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za marzec i kwiecień 2019 roku oddala skargę. Uzasadnienie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] decyzją z 4 lutego 2022 r., określił A. A. . z siedzibą w Z. (dalej jako: "spółka", "strona" lub "skarżąca") w podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 2019 r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości [...] zł. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że spółka w badanym okresie prowadziła działalność gospodarczą związaną z organizacją targów i kongresów. Spółka zadeklarowała zakup usług montażu i demontażu stoisk targowych od podwykonawców: [...] M. K. oraz [...] – B. B. Zawarty, a następnie zadeklarowała sprzedaż tych usług na rzecz zagranicznych kontrahentów. Przeprowadzone w spółce postępowanie podatkowe wykazało że usługi montażu stoisk targowych w marcu oraz kwietniu 2019 r. zostały wykonane, lecz nie przez podmioty widniejące jako wystawcy przedmiotowych faktur, tj. [...] M. K. oraz [...] B. B. Zawarty, a faktury wystawione przez te podmioty miały jedynie charakter dokumentacyjny. Nie było natomiast możliwe ustalenie w sprawie, które faktury zakupu VAT wystawione przez [...] M. K. oraz [...] Z. B. refakturowano jako faktury sprzedaży VAT wystawione przez A. sp. z o.o. na rzecz zagranicznych kontrahentów. W związku z powyższym faktury sprzedaży wystawione przez Spółkę na rzecz zagranicznych kontrahentów zostały uznane przez organ podatkowy I instancji za dokumenty rzetelne. W ocenie organu I instancji M. K. nie przedstawił wiarygodnych dowodów, które mogły potwierdzić faktyczny przebieg i wykonanie przez niego usług na rzecz spółki. Dowodem takim w ocenie organu nie było przekazanie przez stronę na rzecz M. K. umowy na świadczenie usługi. M. K. nie potrafił podać wiarygodnych informacji dotyczących okoliczności nawiązania współpracy ze swoim podwykonawcą firmą [...] P. B. i w jaki sposób weryfikował jego wiarygodność biznesową. Nie przedstawił dowodów na aktywne poszukiwanie innego podwykonawcy, który mógł wykonać usługi w niższej cenie i nie wskazał jakie okoliczności zadecydowały o wyborze firmy [...] P. B.. W ocenie organu I instancji nie były to działania charakterystyczne dla rzetelnego przedsiębiorcy, który podjąłby wszelkie możliwe działania w celu udowodnienia organom podatkowym, że wystawione przez niego faktury można uznać za rzetelne. Dodatkowo na nierzetelność faktur wystawionych przez M. K. na rzecz strony w ocenie organu I instancji wskazuje fakt, że z ogólnej kwoty należności z faktur wystawionych w marcu 2019 r. przez M. K., tj. kwoty [...]zł, a w kwietniu 2019 r. była to kwota [...]zł, strona ani M. K. mimo wezwań nie przedstawili dowodów na uregulowanie należności. Zdaniem organu przedsiębiorca, który faktycznie wykonał daną usługę i poniósł z tego tytułu koszty, podjąłby działania w celu odzyskania należności. M. K. nie posiadał w momencie rzekomej realizacji usługi środków finansowych i gwarancji strony, że zapłata nastąpi i uzyska środki finansowe na pokrycie bieżących wydatków. Organ podkreślił, że racjonalny przedsiębiorca kalkuluje przychody i koszty w taki sposób, aby działalność przyniosła zyski. Natomiast M. K. poniósł na rzekomej "współpracy" ze stroną stratę. W ocenie organu I instancji podwykonawca M. K. firma [...] P. B. zatrudniając w badanym okresie 2 pracowników i nie posiadając środków trwałych umożliwiających wykonanie usługi montażu i demontażu stoisk targowych oraz uniemożliwiając zweryfikowanie prawidłowości rozliczenia podatku należnego z faktur będących w posiadaniu firmy [...] M. K. - działała jak nierzetelny podmiot, a faktura wystawiona na rzecz firmy [...] M. K. nie potwierdza faktycznie wykonanej czynności opodatkowanej przez wymienioną firmę. Jednocześnie Naczelnik wskazał, że ukrywania dokumentacji podatkowej przed organami podatkowymi nie można zakwalifikować jako działanie w dobrej wierze. Firma [...] P. B. nie przedstawiła dokumentów potwierdzających rozliczenie faktur sprzedaży wystawionych na rzecz [...] M. K.. Organ I instancji wskazał ponadto, że posiadając 2 zatrudnionych pracowników - jako deklarowany podwykonawca firmy M. K., podmiot ten miał za małą liczbę środków osobowych do wykonania usług, których realizacja wymagała licznego personelu technicznego - zakres świadczeń wykraczał wg organu podatkowego poza możliwości wykonania tych usług samodzielnie. Z kolei analiza plików [...] wykazała, że nie poniósł on żadnych wydatków kosztowych (np. tytułem wynajmu pracowników), co dodatkowo potwierdza nierzetelność faktur wystawionych na rzecz M. K.. Naczelnik wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w kwietniu, M. K. nie korzystał z usług podwykonawcy, w związku z czym posiadał za małą liczbę środków osobowych (4 pracowników) do wykonania usług, których realizacja wymagała licznego personelu technicznego - zakres świadczeń wykraczał wg organu podatkowego poza możliwości wykonania tych usług samodzielnie. W ocenie organu I instancji na działanie jako nierzetelny podmiot firmy [...] Z. B. wskazuje przede wszystkim brak wystarczającej ilości pracowników i środków trwałych umożliwiających wykonanie usługi montażu i demontażu stoisk targowych oraz uniemożliwianie zweryfikowania prawidłowości rozliczenia podatku należnego z faktur będących w posiadaniu firmy A. sp. z o.o. B. Z. w czasie postępowania podatkowego nie przedstawił dokumentów potwierdzających pobyt za granicą oraz posiadania środków technicznych do wykonania usług na rzecz A. sp. z o.o. Badanie stanu zatrudnienia ww. firmy wykazało, że nie posiadał on zatrudnionych pracowników, co świadczy o tym, że jako deklarowany podwykonawca firmy A. sp. z o.o. nie miał środków osobowych do wykonania usług, których realizacja wymagała licznego personelu technicznego - zakres świadczeń wykraczał wg organu podatkowego poza możliwości wykonania tych usług samodzielnie. Podkreślono także, że nic nie wskazuje by B. Z. wynajął pracowników - czego można byłoby się spodziewać. Analiza plików wykazała, że nie poniósł on żadnych wydatków kosztowych, co dodatkowo potwierdza nierzetelność faktur wystawionych na rzecz A. sp. z o.o. Naczelnik zaznaczył, że prowadzona działalność przez B. Z. przynosiła jedynie przychody, co jest niespotykane w branży, w której wykonuje się usługi budowlane. W konsekwencji organ stwierdził, że A. sp. z o.o. nie miała prawa do odliczenia podatku z faktur wystawionych przez [...] M. K. oraz faktur wystawionych przez [...] B. B. Zawarty, a łączna kwota zawyżenia kwoty netto podatku VAT z ww. faktur wniosła w badanym okresie odpowiednio [...] zł i [...] zł, tj.: w marcu 2019 r. kwota netto: [...] zł i podatek VAT: [...] zł, w kwietniu 2019 r. kwota netto: [...] zł i podatek VAT: [...] zł. W ocenie organu materiał dowodowy wskazuje, że strona wiedziała lub mogła domyślać się, że otrzymała faktury od nierzetelnych kontrahentów i nie dochowała należytej staranności przy ich doborze. W odwołaniu od powyższej decyzji, pełnomocnik strony wniósł o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy. Strona zarzuciła decyzji naruszenie: - art. 86 ust. 1, art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm. – dalej "u.p.t.u."), - art. 121 § 1 i art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2021 r. poz. 1540 ze zm. – dalej: "o.p."). Decyzją z dnia 28 września 2022 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu i instancji. Organ wskazał, że ze stanu faktycznego wynika, że Spółka A. A. w celu obniżenia należnego podatku VAT posłużyła się fakturami dokumentującymi zakup usług montażu stoisk targowych wystawionymi przez rzekomych głównych podwykonawców, którzy w rzeczywistości nie wykonali rzeczonych usług. Udowodniono jednocześnie, że podmiot deklarujący świadczenie usług na rzecz głównego podwykonawcy - M. K., również nie mógł wspomnianych usług wykonać. Natomiast A.A. nie podjęła wystarczających działań, zmierzających do rzetelnej weryfikacji podmiotu widniejącego na spornych fakturach i bezkrytycznie przyjmowała faktury na których jako dostawcę wskazywano [...] M. K. oraz firmę B. Z.. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w ocenie organu odwoławczego pozwalał przyjąć, że prezes zarządu Spółki A. A. mógł domyślać się lub wiedział, że otrzymał faktury od nierzetelnych kontrahentów, nie dochował należytej staranności przy ich doborze oraz, że dokonane transakcje mogły się wiązać z nadużyciem w sferze podatku VAT. Nawiązując współpracę z firmą M. K. oraz firmą B. Z. strona weryfikując tego kontrahenta ograniczyła się w istocie do sprawdzenia wyłącznie strony formalnej jego działalności (rejestracja w C. E. D. G. i VAT). M. K. wskazywał co prawda na działanie z polecenia, które mogłoby w ocenie organu odwoławczego ewentualnie świadczyć o próbie pozyskania informacji, opinii od innych podmiotów działających w branży, jednak zeznania prezesa A. A. oraz M. K. są ze sobą niezgodne, a dodatkowo nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. M. K. utrzymuje bowiem, że jest osobą powszechnie znaną w branży, a W. S. otrzymał kontakt do jego firmy od przedstawiciela firmy A. K. z [...], z którą to firmą F. wcześniej współpracowała. Z kolei prezes A. A. twierdzi, że informacje o firmie M. K. otrzymał od samego pana M. K.. Ponadto podmiot mający rzekomo rekomendować firmę M. K. zaprzeczył znajomości jego osoby oraz jakiejkolwiek współpracy z nim, a następnie stwierdził, że to firma A .A., a nie odwrotnie polecała współpracę z firmą F. . Strona podjęła zatem współpracę z nowym, nieznanym sobie kontrahentem, jednoosobowym podmiotem nie posiadającym siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności. Strona nie miała również żadnej wiedzy na temat ewentualnego potencjału firm F. i firmy B. Z. w zakresie możliwości realizacji prac objętych spornymi fakturami, zarówno w zakresie osobowym, posiadanych narzędzi, środków transportu itp. Również wpis w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dotyczący M. K. - który miał być weryfikowany przez stronę - w rubrykach dotyczących rodzaju działalności gospodarczej w roku 2019 zawierał informacje, że firma F. zajmuje się m.in. realizacją projektów budowlanych związanych z wnoszeniem budynków, działalnością usługową związana z przeprowadzkami, transportem towarów i in., natomiast wpis informujący o tym że działalność tej firmy obejmuje również działalność związaną z organizacja targów, wystaw i kongresów został zgłoszony przez M. K. dopiero w kwietniu 2021 r. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że zarówno firma F. jak i firma B. Z. były w praktyce niemal "niewidoczne" dla potencjalnych nowych klientów. Nie istniały ich strony internetowe, za pośrednictwem których możliwe byłoby sprawdzenie firm, ich potencjału, doświadczenia. M. K. ani B. Z. nie wskazali również, aby podejmowali jakiekolwiek działania marketingowe (reklamy, ogłoszenia, oferty), które miałyby na celu pozyskanie klienta i uwidocznienie jego marki w ogólnodostępnej przestrzeni. Z zeznań M. K. wynika, że praktycznie jedynym źródłem pozyskiwania przez niego klientów były polecenia i rekomendacje wcześniejszych odbiorców usług. Jak już jednak wcześniej wskazał organ brak jest jakichkolwiek wiarygodnych dowodów, aby strona na podstawie tego właśnie źródła informacji budowała obraz firmy F. jako potencjalnie rzetelnego i wiarygodnego usługodawcy. Podsumowując w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej prawidłowa jest teza postawiona przez organ I instancji, że A. A. mogła się domyślać lub wiedziała że otrzymuje i ewidencjonuje faktury od nierzetelnego kontrahenta, a tym samym nie dochowała należytej staranności kupieckiej w kontaktach z firmą M. K. oraz firmą B. Z.. Organ odwoławczy podkreślił, że podstawę do obniżenia podatku należnego może stanowić wyłącznie faktura poprawna pod względem formalnym i materialnym, a więc taka, która nie tylko zawiera wszystkie niezbędne elementy (m.in. nazwy podmiotów, numery identyfikacji podatkowej, kwot transakcji, stawkę podatku, datę wystawienia, datę sprzedaży itd.), ale także dokumentuje rzeczywiście dokonane czynności pomiędzy wskazanymi na niej podmiotami. Obrót towarem lub świadczenie usług udokumentowane fakturą jest zdarzeniem gospodarczym o skutkach podatkowych, natomiast nie jest nim dostarczenie samych dokumentów (faktur), choćby od strony formalnej poprawnych. Sam fakt posiadania przez Spółkę A. A. faktur rozliczonych w deklaracjach za okres objęty prowadzonym postępowaniem, nie przesądza o możliwości zrealizowania prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdyż prawo to związane jest przede wszystkim z rzeczywistym nabyciem towarów, bądź usług, a nie tylko z otrzymaniem samych faktur, które wprawdzie są poprawne pod względem formalnym, ale nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu transakcji. Prawidłowość materialna faktury zachodzi wówczas, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze związane z wykonywanymi przez nabywcę czynnościami opodatkowanymi. Natomiast nie można uznać za prawidłowe faktur, gdy dokumentują one zdarzenia gospodarcze, które w ogóle nie zaistniały, ich przebieg był inny niż to wynika z treści faktury, bądź dokumentujących czynności, których wyłącznym celem było nadużycie prawa. Organ odwoławczy zgodził się więc z organem I instancji, że w niniejszej sprawie, warunek dla obniżenia podatku należnego o kwoty wykazanego w spornych fakturach podatku naliczonego nie został spełniony (art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u.). Organ odwoławczy stwierdził także, że pomimo istniejących wątpliwości, brak jest jednoznacznego potwierdzenia ewentualnej fikcyjności usług świadczonych przez A. A. na rzecz podmiotów zagranicznych. Pismem z dnia 18 listopada 2022 r. skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Wniosła także o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu otrzymanego przez skarżącą od prezesa A. K. - M. G., z uwagi na fakt, iż podmiot oświadcza, że współpracował wcześniej z F. M. K. oraz polecał podwykonawcę skarżącej. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 233 § 1 pkt 1 oraz 2 w zw. z art. 127 o.p., poprzez utrzymanie w mocy, oraz nieuchylenie w całości decyzji organu I instancji, - art. 180 § 1 o.p., jako niedopuszczenie jako dowód w postępowaniu podatkowym ksiąg podatkowych skarżącej, - art. 187 o.p., poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, co skutkowało przyjęciem, że skarżąca nie dochowała należytej staranności w doborze podwykonawcy, - art. 121 § 1 w zw. z art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu skarżonej decyzji, jako iż rozstrzygnięcie organu II instancji opiera się na z góry założonym celu, tj. a. próbie udowodnienia skarżącej nie dochowania należytej staranności w doborze kontrahenta M. K. F. [...] oraz B. Z., pomimo braku istnienia i zgromadzenia obiektywnych dowodów to potwierdzających oraz istnienia dowodów przeciwnych, b. próbie udowodnienia skarżącej nie dochowania należytej staranności w doborze kontrahentów M. K. [...] oraz B. Z. w oparciu o szereg wniosków o charakterze insynuacyjnym, nie znajdujących poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Organ nie określił ponadto jakich aktów staranności należy wymagać w stosunkach gospodarczych tego rodzaju, c. rozstrzyganiu wszelkich wątpliwości na niekorzyść skarżącej, bez podejmowania działań niezbędnych do ich wyjaśnienia, d. pozbawienia prawa do odliczenia przez skarżącą podatku naliczonego ze spornych faktur, mimo braku udowodnienia zarówno przez organ I instancji, jak i organ II instancji, że skarżąca wiedziała lub mogła wiedzieć, iż transakcja mająca stanowić podstawę do odliczenia podatku, mogła wiązać się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu, co zarazem nie znajduje oparcia w orzecznictwie krajowych sądów administracyjnych oraz Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, - art. 191 o.p., poprzez wykroczenie poza zakres swobodnej oceny dowodów, w tym pomijanie dowodów korzystnych dla skarżącej i wyciąganie z dowodów niedotyczących bezpośrednio skarżącej, negatywnych dla niej skutków, dokonywanie ustaleń nie znajdujących odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym, jak również sprzecznych z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (analogicznie jak miało miejsce w przypadku organu I instancji), II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 86 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u., poprzez odmowę prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur otrzymanych od M. K. [...] oraz B. Z. [...], - art. 87 ust.1 u.p.t.u., poprzez odmowę prawa do zwrotu na rachunek bankowy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w części, w jakiej nadwyżka ta wynikała z faktur otrzymanych od M. K. [...] oraz B. Z. [...], - art. 88 ust. 3a pkt. 4 lit. a) u.p.t.u., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że skarżąca nie mogła obniżyć podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur otrzymanych od M. K. [...] oraz B. Z. [...], gdyż zdaniem organu faktury te nie dokumentują zdarzeń gospodarczych, które faktycznie miały miejsce. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Istota sporu w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy skarżąca miała prawo na podstawie art. 86 ust. 1 u.p.t.u. do odliczenia podatku naliczonego dotyczącego nabycia usług montażu i demontażu stoisk targowych wykazanego w fakturach wystawionych przez M. K. [...] oraz B. Z. [...] w marcu i kwietniu 2019 r. Poza sporem pozostaje, że spółka zrealizowała usługi montażu i demontażu stoisk targowych wobec zagranicznych kontrahentów. Zarazem nie podważając realizacji prac na rzecz ww. odbiorców i negując wykonanie usług przez wystawców faktur na spółkę, nie ustalono rzeczywistego podmiotu/podmiotów, które miałyby te usługi wykonać. Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji. Kwestionując legalność zaskarżonej decyzji, strona skarżąca podniosła zarzuty dotyczące zarówno naruszenia przepisów postępowania podatkowego jak i przepisów prawa materialnego. Sąd, dokonując kontroli przeprowadzonego przez organy obu instancji postępowania pod kątem prawidłowości przeprowadzonego postępowania, nie stwierdził, aby przepisy wskazane w skardze zostały naruszone. Z przebiegu utrwalonych w aktach sprawy czynności proceduralnych wynika, że organy podatkowe działały praworządnie (art. 120 o.p.), a więc na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa. Nie naruszyły też zasady zaufania z art. 121 § 1 o.p. Okoliczność, że skarżąca nie zgodziła się z przyjętym w sprawie rozstrzygnięciem, nie oznacza, że doszło do naruszenia powołanych zasad ogólnych postępowania podatkowego. Ponadto zgodnie z art. 122 w zw. z art. 187 o.p., organy podjęły wszelkie działania niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ustalenia dotyczącego posługiwania się nierzetelnymi fakturami dokonano na podstawie obszernego materiału dowodowego. Zgodnie z art. 180 § 1 o.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Norma ta zawiera zatem otwarty katalog dowodów w postępowaniu podatkowym. Z kolei wskazane w art. 181 o.p. rodzaje dowodów należy odczytywać jako egzemplifikację dowodów dopuszczonych w postępowaniu podatkowym, a nie jako wyczerpujące wymienienie takich dowodów. Przepis ten wprowadza odstępstwo od reguły bezpośredniego prowadzenia postępowania dowodowego przez organ podatkowy i w istotny sposób ogranicza zasadę bezpośredniości. Dopuszcza, aby w postępowaniu podatkowym były wykorzystane dowody i materiały zgromadzone w innych postępowaniach. Istotne jest, aby strona postępowania miała zagwarantowane prawo czynnego udziału w postępowaniu poprzez możliwość zapoznania się z treścią dowodów włączonych do akt sprawy i odniesienia się do nich. Prawo to miała strona zagwarantowane w niniejszym postępowaniu. W badanej sprawie o naruszeniu prawa nie może świadczyć niedopuszczenie jako dowodu w postępowaniu podatkowym ksiąg podatkowych skarżącej. Zgodnie z art. 188 o.p., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Na podstawie powołanego przepisu organ podatkowy nie jest zobowiązany do uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych strony postępowania, jeżeli okoliczności mające znaczenie dla sprawy stwierdzone są wystarczająco innymi dowodami (por. wyrok NSA z 21 lipca 2016 r., I FSK 808/16 – powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasada zupełności materiału dowodowego z art. 187 § 1 i art. 188 o.p. nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia. Samo zgłoszenie wniosków dowodowych przez stronę nie powoduje samo przez się konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody (por. wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r., I FSK 1739/15). Odnosząc się do błędnej oceny materiału dowodowego wyjaśnić trzeba, że w polskiej procedurze podatkowej obowiązuje wobec uregulowania wynikającego z art. 122 i art. 191 o.p. zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Ocena przydatności danego dowodu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest weryfikowana wyłącznie wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego (wyrok NSA z 30 stycznia 2013 r., II FSK 1212/11). Zgodnie z art. 191 o.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Natomiast w myśl art. 192 o.p. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Organ I instancji w decyzji w sposób precyzyjny wskazał dowody, które posłużyły do wyciągnięcia wskazanych w decyzji wniosków. W ocenie Sądu, ocena materiału dowodowego jest zgodna z zasadą swobodnej oceny dowodów. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły zespół faktów, które stały się podstawą faktyczną wydanej decyzji. Oceniając materiał dowodowy, organy uwzględniły w pełni kontekst wydarzeń, a poczynione ustalenia zostały przekonywająco i logicznie uzasadnione. Podkreślić należy, że zasadność twierdzenia, że organ podatkowy naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 o.p. wymaga wykazania, że uchybił on zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu organu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczająca polemika z ustaleniami organów poprzez proste zaprzeczenie poczynionym ustaleniom, gdy podniesione w skardze zarzuty mają charakter ogólnikowy. Wobec powyższego zarzut naruszenia przez organy podatkowe zasady swobodnej oceny należy uznać za bezpodstawny. Wskazać ponadto należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest na tyle czytelne, że nie ma wątpliwości co do tego, jakich ustaleń faktycznych dokonały organy podatkowe obu instancji i na jakich dowodach oparły swoje rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy szczegółowo opisał ustalony stan faktyczny. W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest na tyle wyczerpujące, że pozwala stronie skarżącej na odniesienie się do zawartej tam argumentacji i dokonanie oceny prawidłowości zawartych w decyzji ustaleń i rozstrzygnięć. Podsumowując tę część rozważań, należy stwierdzić, że organy podatkowe w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przeprowadziły postępowanie dowodowe, którego wyniki bez przekroczenia granic ustawowych poddały rzetelnej analizie i ocenie, wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. A zatem wbrew stanowisku skarżącej zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania w takim zakresie, by naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, zasadnie organy zakwestionowały faktury wystawione na rzecz spółki przez [...] M. K.. Zgromadzone w postępowaniu podatkowym dowody świadczyły o tym, że usługi montażu stoisk targowych w marcu i kwietniu 2019 r. zostały wykonane przez inny podmiot niż widniejący jako wystawca przedmiotowych faktur, tj. [...] M. K.. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, że M. K. oraz jego podwykonawca – [...] P. B. nie mogli wykonać usług montażu stoisk targowych, a faktury wystawione przez M. K. miały jedynie charakter dokumentacyjny. W ocenie Sądu organy słusznie stwierdziły, że M. K. nie przedstawił wiarygodnych dowodów, które mogły potwierdzić faktyczny przebieg i wykonanie przez niego usług na rzecz spółki. Rację mają organy, że nie były takimi dowodami przekazanie przez stronę na rzecz M. K. umowy na świadczenie usługi. M. K., który miał nadzorować przebieg usług i był odpowiedzialny za realizację zlecenia, nie potrafił bowiem udzielić szczegółowych wyjaśnień związanych realizacją usług. Nie potrafił podać wiarygodnych informacji dotyczących okoliczności nawiązania współpracy z podwykonawcą i w jaki sposób weryfikował jego wiarygodność biznesową. Nie przedstawił dowodów na aktywne poszukiwanie innego podwykonawcy, który mógł wykonać usługi w niższej cenie i nie wskazał jakie okoliczności zadecydowały o wyborze firmy [...] P. B.. Na nierzetelność faktur wystawionych przez M. K. na rzecz strony wskazuje też fakt, iż z ogólnej kwoty należności z faktur wystawionych w marcu 2019 r. przez M. K., tj. kwoty [...]zł, a w kwietniu 2019 r. była to kwota [...]zł, strona ani M. K. mimo wezwań nie przedstawili dowodów na uregulowanie należności. Przedsiębiorca, który faktycznie wykonał daną usługę i poniósł z tego tytułu koszty, podjąłby działania w celu odzyskania pozostałej kwoty należności. W przedmiotowej sprawie brak dowodów na działania M. K. w tym zakresie poprzez np. wniesienie sprawy do sądu lub wysłanie monitów do zleceniodawcy. Poza tym M. K. nie posiadał w momencie rzekomej realizacji usługi środków finansowych i gwarancji strony, że zapłata nastąpi i uzyska środki finansowe na pokrycie bieżących wydatków. Na nierzetelność M. K. wskazują poza tym rozbieżne informacje w zakresie nawiązania współpracy ze spółką. Wg informacji udzielonych przez M. K. W. S. zgłosił się do niego z polecenia Prezesa firmy A. K. - M. G.. Informacja w powyższym zakresie nie została potwierdzona przez ww. firmę A. K., która poinformowała, iż Spółka A. B. Sp. z o.o. nie podjęła żadnej współpracy z firmą [...] M. K., natomiast kontakt z firmą A. A. Sp. z o.o. i A. E. Sp. z o.o. nawiązała w związku z obsługą wspólnych kontrahentów z zagranicy. Ponadto w uzupełnieniu do ww. odpowiedzi ww. spółka oświadczyła, iż firma A. Sp. z o.o. i A. E. Sp. z o.o. polecała współpracę z firmą [...] M. K.. Informacja w powyższym zakresie korespondowała z zeznaniami W. S., podczas których oświadczył on, że kontakt do M. K. otrzymał od niego samego z informacją, że wykonuje on usługi montażu i demontażu stoisk targowych. Mając na uwadze powyższe zasadnie organy nie uznały informacji dotyczących okoliczności nawiązania współpracy, udzielonych przez M. K., za wiarygodne, przyznając równocześnie walor wiarygodności informacjom udzielonych przez firmę A. B. sp. z o.o. i zeznaniom W. S.. Ponadto niewiarygodne wydają się również zeznania M. K. dotyczące korzystania z usług podwykonawców do wykonywania montażu i demontażu stoisk targowych. M. K. nie pamiętał nazw firm podwykonawców, z których usług korzystał, mimo iż współpracował z nimi jeszcze zanim zaczął współpracę z A. A.. Nie potrafił też wskazać ilu pracowników i na jakiej podstawie zatrudniał w okresie marzec i kwiecień 2019 r. oraz podać szczegółów dotyczących usług wykazanych w fakturach wystawionych na rzecz spółki. Rację ma organ, że zatrudniając i współpracując z danymi osobami codziennie przez dłuższy czas M. K. powinien znać chociażby z imienia i nazwiska swoich pracowników, tym bardziej jak sam zeznał "zarządzał zespołem". Natomiast nierzetelność firmy [...] P. B., będącej rzekomym podwykonawcą firmy [...] M. K., została potwierdzona m.in. poprzez niezłożenie informacji i dokumentów pozwalających zweryfikować i potwierdzić faktyczny przebieg realizacji usługi. W świetle zebranych dowodów zasadnie organy stwierdziły, że firma posiadając w badanym okresie 2 pracowników i nie posiadając środków trwałych umożliwiających wykonanie usługi montażu i demontażu stoisk targowych oraz uniemożliwiając zweryfikowanie prawidłowości rozliczenia podatku należnego z faktur będących w posiadaniu firmy [...] M. K. nie potwierdziła faktycznie wykonanej czynności opodatkowanej przez ww. firmę. Firma P.-B. nie przedstawiła dokumentów potwierdzających rozliczenie faktur sprzedaży wystawionych na rzecz [...] M. K., jak również nie przedstawiła dokumentów potwierdzających pobyt za granicą oraz posiadanie środków technicznych do wykonania usług. Badanie stanu zatrudnienia ww. firmy wykazało natomiast, że posiadała ona 2 zatrudnionych pracowników, czyli nie posiadała środków osobowych do wykonania usług, których realizacja wymagała licznego personelu technicznego. Z kolei analiza plików [...] wykazała, że nie poniosła ona też żadnych wydatków kosztowych (np. tytułem wynajmu pracowników), co dodatkowo potwierdza nierzetelność faktur wystawionych na rzecz M. K.. W ocenie Sądu organy również słusznie stwierdziły, że firma [...] Z. B. okresie 02-03/2019 r. nie posiadając wystarczającej ilości pracowników i środków trwałych umożliwiających wykonanie usługi montażu i demontażu stoisk targowych oraz uniemożliwiając zweryfikowanie prawidłowości rozliczenia podatku należnego z faktur będących w posiadaniu firmy A. A. sp. z o.o. działała jak nierzetelny podmiot, a faktury wystawione na rzecz firmy A. A. nie potwierdzą faktycznie wykonanej czynności opodatkowanej przez wymienioną firmę. Takimi dowodami nie były także przesłane projekty stoisk targowych. Dowodem takim nie były też zdjęcia z poszczególnych etapów montażu stoisk, na których widoczny był m.in. B. Z.. Naczelnik dwukrotnie wezwał B. Z. do udzielenia szczegółowych pisemnych informacji m.in. w zakresie posiadanych przez firmę środków transportu, podania danych personalnych pracowników wykonujących montaż na rzecz A. A., sposobu odbierania płatności za wykonane usługi, dowodów potwierdzających pobyt za granicą, dowodów potwierdzających otrzymanie zapłaty. Wezwany, pomimo każdorazowego odebrania przesyłek, w ogóle nie ustosunkował się do pism organu. Badanie stanu zatrudnienia ww. firmy wykazało natomiast, że nie posiada ona zatrudnionych pracowników. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] poinformował bowiem, iż B. Z. w marcu i kwietniu 2019 r. nie zgłosił do ubezpieczeń żadnych pracowników. Zasadnie organ zauważył, że ukrywanie dokumentacji podatkowej przed organami podatkowymi i nieudzielanie informacji nie można zakwalifikować jako działanie w dobrej wierze. S. B. Zawarty w czasie postępowania podatkowego nie przedstawił dokumentów potwierdzających pobyt za granicą oraz posiadania środków technicznych do wykonania usług na rzecz A. A. sp. z o.o., to świadczy to o tym, że jako deklarowany podwykonawca firmy A. A. sp. z o.o. nie miał środków osobowych do wykonania usług, których realizacja wymagała licznego personelu technicznego, a zakres świadczeń wykraczał wg organu podatkowego poza możliwości wykonania tych usług samodzielnie. Zgromadzony materiał dowodowy nie wskazywał też, żeby B. Z. wynajął pracowników, analiza plików wykazała, że nie poniósł on żadnych wydatków kosztowych, co dodatkowo potwierdza nierzetelność faktur wystawionych na rzecz A. A. sp. z o.o. Działalność prowadzona przez B. Z. przynosiła jedynie przychody, co jak słusznie zauważył organ odwoławczy jest niespotykane w branży, w której wykonuje się usługi budowlane. W konsekwencji zakwestionowane faktury nie mogły, stosownie do dyspozycji art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o wykazany w nich podatek naliczony. W świetle powyższych przepisów podatnik może bowiem korzystać z prawa do odliczenia podatku od towarów i usług z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług dokonanych przez innego podatnika wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jej wystawcę czynność podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. W przypadku, gdy podatek wynika jedynie z faktury, która nie dokumentuje faktycznego zdarzenia rodzącego obowiązek podatkowy u jej wystawcy - faktura taka nie daje uprawnienia do odliczenia wykazanego w niej podatku. Faktura nie odzwierciedla rzeczywistego przebiegu konkretnej operacji gospodarczej m.in. wtedy, gdy opisane w tej fakturze zdarzenie gospodarcze nie miało miejsca pomiędzy wskazanymi w niej podmiotami. Natomiast jak ustaliły organy faktury VAT wystawione przez [...] M. K. oraz [...] B. B. Zawarty są nierzetelne w ujęciu podmiotowym, tzn. podmiot, który je wystawił nie wykonał wskazanych w nich usług. M. K. nie potrafił udzielić szczegółowych wyjaśnień związanych z rzekomą realizacją ww. usług. Nie potrafił również powiedzieć ilu pracowników i na jakiej podstawie zatrudniał w marcu i kwietniu 2019 r. Prace dokumentowane spornymi fakturami miały zostać wykonane z pomocą firmy podwykonawczej tj. P. B., a rola samego M. K. miała polegać na sprawowaniu nadzoru nad prowadzonymi pracami. Tymczasem, jak wykazało prowadzone postępowanie, brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających udział P. B. w wykonaniu spornych prac (nie miała ona organizacyjnych możliwości ich wykonania). Ponadto M. K., jak już wspomniano, nie potrafił w swych wyjaśnieniach przedstawić jakichkolwiek dowodów, wskazać na jakiekolwiek okoliczności, które uprawdopodobniłyby jego wersję o wykonaniu usług na rzecz A. A., pomimo tego, że jako osoba mająca czuwać nad przebiegiem prac taką szczegółową wiedzę winien posiadać. N. B. Zawarty, mimo odebrania wezwania organu, w ogóle się do niego nie ustosunkował. Badanie stanu zatrudnienia ww. firmy wykazało jedynie, że posiadała on 2 zatrudnionych pracowników, czyli nie posiadała środków osobowych do wykonania usług, których realizacja wymagała licznego personelu technicznego. Z kolei analiza plików [...] wykazała, że nie poniósł on żadnych wydatków kosztowych (np. tytułem wynajmu pracowników), co dodatkowo potwierdzało nierzetelność faktur wystawionych na rzecz M. K.. W kontekście ustalonego stanu faktycznego Sąd nie ma wątpliwości, że prezes zarządu spółki wiedział lub mógł się domyślać, że uczestniczy w transakcjach stanowiących nadużycia podatkowe. Na powyższe wskazuje brak sprawdzenia wiarygodności kontrahentów, ich siedzib, brak faktycznej weryfikacji osobowych i materiałowych środków do realizacji zlecenia i poprzestanie na oświadczeniu. Kolejną okolicznością przemawiającą za takim stwierdzeniem jest wystawianie faktur przez M. K. i kontynuowanie "współpracy" pomimo niedokonania przez Spółkę zapłaty kwot wynikających z faktur wystawionych przez ww. kontrahenta, przy równoczesnym zaniechaniu dochodzenia przez tego kontrahenta należności. Wskazać też należy na brak faktycznego nadzoru nad przebiegiem realizacji usługi w miejscu lokalizacji targów. W ocenie Sądu wątpliwość co do wiarygodności transakcji powinien też wzbudzić wpis w C. E. i I. o D. G. dotyczący M. K. - w rubrykach dotyczących rodzaju działalności gospodarczej w roku 2019 zawierał informacje, że firma F. zajmuje się m.in. realizacją projektów budowlanych związanych z wnoszeniem budynków, działalnością usługową związana z przeprowadzkami, transportem towarów i in., natomiast wpis informujący o tym że działalność tej firmy obejmuje również działalność związaną z organizacją targów, wystaw i kongresów został zgłoszony przez M. K. dopiero w kwietniu 2021 r. Ponadto, zarówno firma F. jak i firma B. Z. były w praktyce niemal "niewidoczne" dla potencjalnych nowych klientów. Nie istniały ich strony internetowe, za pośrednictwem których możliwe byłoby sprawdzenie firm, ich potencjału, doświadczenia. M. K. ani B. Z. nie wskazali również, aby podejmowali jakiekolwiek działania marketingowe (reklamy, ogłoszenia, oferty), które miałyby na celu pozyskanie klienta i uwidocznienie jego marki w ogólnodostępnej przestrzeni. Z zeznań M. K. wynika natomiast, że praktycznie jedynym źródłem pozyskiwania przez niego klientów były polecenia i rekomendacje wcześniejszych odbiorców usług. W świetle powyższego stanowisko organów, w tym ocena materiału dowodowego, okazały się zgodne z prawem. Strona podjęła współpracę z nowym, nieznanym sobie kontrahentem, jednoosobowym podmiotem nie posiadającym siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności, a swoją weryfikację opierała jedynie na sprawdzeniu kontrahenta w rejestrze CEIDG, VAT oraz informacjach od innych podmiotów z branży. Podobnie sytuacja przedstawia się w zakresie podjęcia współpracy spółki z firmą B. Z.. Brak w aktach sprawy jakichkolwiek przejawów aktywności na polu wstępnej weryfikacji potencjalnego kontrahenta, brak dowodów na próby pozyskania informacji, opinii od innych podmiotów działających w branży poczynione przez stronę. Strona nie miała więc żadnej wiedzy na temat ewentualnego potencjału firm F. i B. Z. w zakresie możliwości realizacji prac objętych spornymi fakturami, zarówno w zakresie osobowym, posiadanych narzędzi, środków transportu itp. Niewątpliwie, w działalności gospodarczej zawarcie transakcji z podmiotem nieuczciwym, uczestniczącym w oszustwie podatkowym lub innym rodzaju nadużycia w VAT, jest elementem ryzyka związanego z prowadzeniem takiej działalności, ale nie zwalnia to przedsiębiorcy z racjonalnej oceny, czy w danych okolicznościach nie stanie się ogniwem lub narzędziem nadużycia lub oszustwa w VAT. Jeżeli istnieją przesłanki, by podejrzewać istnienie nieprawidłowości lub oszustwa, przezorny przedsiębiorca powinien zasięgnąć informacji na temat innego przedsiębiorcy, u którego zamierza nabyć towary lub usługi, w celu upewnienia się co do jego wiarygodności (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2022 r. sygn. I FSK 1876/18 oraz postanowienie TSUE z 14 kwietnia 2021 r. w sprawie C-108/20, pkt 28-29). Zdaniem Sądu fakty jakie miały miejsce przy zawieraniu transakcji z ww. podmiotem powinny wzbudzić w Spółce podejrzenia co do jego rzetelności i wiarygodności. Zauważyć należy, że skarżąca dokonuje próby analizy pojedynczych, wybranych okoliczności tworzących stan faktyczny sprawy. Powyższa analiza ma na celu wykazanie, że każda z tych okoliczności - poddana odrębnej ocenie - może być oceniona inaczej, niż dokonał tego w toku postępowania organ podatkowy. W związku z tym należy podkreślić, iż w analizowanym przypadku organ zasadnie uznał, że W. S. przeprowadzając sporne transakcje wiedział lub powinien był wiedzieć że przeprowadzając te transakcje może uczestniczyć w oszustwie w podatku od towarów i usług, z uwagi na wystąpienie tych wielu wyżej wskazanych okoliczności jednocześnie. Zgodzić się należy ze stanowiskiem pełnomocnika strony, że każda z tych okoliczności rozpatrywana oddzielnie, nie przesądza sama w sobie o fikcyjnym charakterze spornych nabyć i sprzedaży. Jednakże rozpatrywane łącznie, w kontekście całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pozwalają na wysnucie przeświadczenia o takim właśnie ich charakterze. Ta ocena nie jawi się bynajmniej jako dowolna, lecz jako oparta na racjonalnych przesłankach, zgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego. Zawierane transakcje nie były incydentalne, lecz miały charakter powtarzalny, co tym bardziej wymagało od strony sprawdzenia wiarygodności kontrahenta. Również, wbrew twierdzeniu skarżącej, brak siedziby i stałego miejsca prowadzenia działalności winien stanowić wyraźny sygnał do zainteresowania się rzetelnością przyszłego kontrahenta. Skarżąca podjęła współpracę z nowym, nieznanym sobie kontrahentem, jednoosobowym podmiotem nie posiadającym stałej siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności. Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że okoliczność braku posiadania adresu przez potencjalnego kontrahenta jest irrelewantna z punktu widzenia oceny zachowania należytej staranności kupieckiej. Nawet jeśli przyjąć za prawdziwe wyjaśnienia M. K., że cała jego firma mieści się w telefonie, laptopie i teczce, to w przypadku podjęcia współpracy w zakresie usług, których wartość sięgała kilkudziesięciu tysięcy złotych miesięcznie, brak jakiegokolwiek adresu kontrahenta zgłoszonego w oficjalnych i dostępnych rejestrach, powinien co najmniej zwrócić uwagę skarżącej, w kontekście wątpliwości co do wiarygodności potencjalnego kontrahenta. Okoliczność ta mogła bowiem świadczyć o jego potencjalnej nierzetelności i utrudnionym kontakcie w przypadku wystąpienia jakichkolwiek nieprawidłowości w zakresie wykonywanych usług. Zaznaczyć należy, że działalność gospodarcza powinna być podejmowana i wykonywana w sposób zawodowy, a pojęcie profesjonalizmu wiąże się z należytą starannością. To w interesie osób prowadzących działalność gospodarczą leży podjęcie działań, które wyeliminowałyby ryzyko współpracy z nierzetelnymi podmiotami, ponieważ to podatnik ponosi negatywne konsekwencje odliczenia podatku naliczonego z faktury nie odzwierciadlającej rzeczywistej transakcji. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę powyższe, skarżąca nie dochowała należytej staranności przy współpracy z nieznanymi jej podmiotami, a okoliczności transakcji wskazują, że mogła podejrzewać, iż dokonane transakcje mogły się wiązać z nadużyciem w sferze podatku VAT, a mimo tego nie podjęła czynności mających na celu wyeliminowanie ryzyka udziału w oszustwie podatkowym. Wyżej wskazane przesłanki można też określić jako obiektywne kryteria niedochowania należytej staranności przez W. S. w zarządzaniu spółką i zawieraniu przez niego transakcji mających na celu osiąganie nienależnych korzyści podatkowych. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 - dalej: "p.p.s.a"), oddalił wniosek dowodowy pełnomocnika skarżącej zawarty w skardze. W świetle wyżej cytowanego przepisu przeprowadzenie wnioskowanych dowodów przez Sąd nie było bowiem niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI