I SA/Bk 130/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi P.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieistnienia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Suwałkach z dnia 10 lipca 2023 r. Skarżący twierdził, że decyzja ta, określająca zobowiązanie w VAT za lata 2018-2020, nie weszła do obrotu prawnego, ponieważ została doręczona bezpośrednio jemu, a nie jego pełnomocnikowi. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując, że Ordynacja podatkowa nie przewiduje trybu stwierdzenia nieistnienia decyzji ostatecznej, a wszelkie zarzuty dotyczące wadliwości decyzji powinny być rozpatrywane w ramach przewidzianych prawem środków, takich jak stwierdzenie nieważności. Wniosek o stwierdzenie nieważności został już prawomocnie oddalony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku podzielił stanowisko organów, oddalając skargę. Sąd podkreślił, że decyzje ostateczne korzystają z zasady trwałości, a ich wzruszenie jest możliwe tylko w ściśle określonych trybach nadzwyczajnych. Ponadto, sąd odwołał się do wcześniejszego wyroku WSA w tej samej sprawie (I SA/Bk 127/24), który oddalił skargę na postanowienie o odmowie stwierdzenia nieważności, uznając, że doręczenie decyzji stronie zamiast pełnomocnikowi nie było rażącym naruszeniem prawa w kontekście braku zgłoszenia pełnomocnictwa do akt sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie braku możliwości wszczęcia postępowania w sprawie nieistnienia decyzji ostatecznej oraz interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu podatkowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnego zgłoszenia pełnomocnictwa do akt sprawy oraz braku trybu 'nieistnienia decyzji' w Ordynacji podatkowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ podatkowy ma obowiązek wszcząć postępowanie w celu stwierdzenia nieistnienia decyzji ostatecznej, jeśli strona podnosi zarzut nieprawidłowego doręczenia decyzji z pominięciem pełnomocnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie ma takiego obowiązku, ponieważ Ordynacja podatkowa nie przewiduje trybu stwierdzenia nieistnienia decyzji ostatecznej, a wszelkie zarzuty dotyczące wadliwości decyzji powinny być rozpatrywane w ramach przewidzianych prawem środków, takich jak stwierdzenie nieważności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzje ostateczne korzystają z zasady trwałości, a ich wzruszenie jest możliwe tylko w ściśle określonych trybach nadzwyczajnych. Brak jest podstaw prawnych do wszczęcia postępowania w trybie 'nieistnienia decyzji', a strona skorzystała już z trybu stwierdzenia nieważności, który został oddalony.
Czy doręczenie decyzji podatkowej stronie zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi, w sytuacji braku zgłoszenia pełnomocnictwa do akt sprawy, stanowi rażące naruszenie prawa uniemożliwiające wejście decyzji do obrotu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pełnomocnictwo nie zostało formalnie zgłoszone do akt sprawy zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, doręczenie decyzji stronie zamiast pełnomocnikowi nie jest rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę NSA II FPS 1/22 oraz wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym do wywołania skutku procesowego konieczne jest złożenie pełnomocnictwa szczególnego do akt sprawy w konkretnym postępowaniu. W związku z tym, doręczenie decyzji stronie a nie pełnomocnikowi nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Przepisy (25)
Główne
o.p. art. 165a § § 1
Ordynacja podatkowa
Gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. 'Inne przyczyny' oznaczają sytuacje, gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa lub interpretacja przepisów uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie żądania, np. gdy zapadła już decyzja ostateczna.
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, zgodnie z zasadą legalizmu.
o.p. art. 128
Ordynacja podatkowa
Zasada trwałości decyzji podatkowych; uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w o.p. oraz w ustawach szczególnych.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy jest niezasadna.
Dz.U. 2023 poz 2383 art. 165a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 120 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
o.p. art. 247 § § 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Podstawa do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
t. j. art. 168 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 123 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 247 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 219
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 239
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 42 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej art. 16
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej art. 48 § ust. 1 i 2
o.p. art. 122 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 217 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ordynacja podatkowa nie przewiduje postępowania w sprawie stwierdzenia nieistnienia decyzji ostatecznej. • Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa i nie mogą prowadzić postępowań nieprzewidzianych ustawą. • Decyzje ostateczne korzystają z zasady trwałości i mogą być wzruszone tylko w trybach nadzwyczajnych. • Kwestie dotyczące doręczenia decyzji stronie zamiast pełnomocnikowi, przy braku zgłoszenia pełnomocnictwa do akt, nie stanowią rażącego naruszenia prawa.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 165a § 1 o.p. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. • Zarzut naruszenia art. 2a o.p. w zw. z art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP i art. 16, 48 KPP UE poprzez pozbawienie prawa do obrony. • Zarzut naruszenia art. 122 § 1 o.p. w zw. z art. 124 o.p. w zw. z art. 121 § 1 o.p. poprzez niewystarczające ustalenie stanu faktycznego. • Zarzut naruszenia art. 210 § 4 o.p. w zw. z art. 217 § 2 o.p. w zw. z art. 219 o.p. poprzez fragmentaryczne wyjaśnienie okoliczności.
Godne uwagi sformułowania
Ordynacja podatkowa nie przewiduje postępowania w sprawie stwierdzenia nieistnienia ww. decyzji ostatecznej NUS. • Po pierwsze takiego trybu o.p. nie przewiduje, a organy podatkowe zgodnie z zasadą legalizmu mogą działać wyłącznie na podstawie prawa, a po drugie sama strona skorzystała z innego oficjalnego trybu by ten sam skutek osiągnąć - żądając stwierdzenia nieważności spornej decyzji. • Doręczenie decyzji stronie a nie pełnomocnikowi nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Skład orzekający
Paweł Janusz Lewkowicz
przewodniczący
Małgorzata Anna Dziemianowicz
członek
Dariusz Marian Zalewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku możliwości wszczęcia postępowania w sprawie nieistnienia decyzji ostatecznej oraz interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnego zgłoszenia pełnomocnictwa do akt sprawy oraz braku trybu 'nieistnienia decyzji' w Ordynacji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – możliwości kwestionowania decyzji ostatecznych. Choć wynik jest zgodny z utrwalonym orzecznictwem, wyjaśnienie braku trybu 'nieistnienia decyzji' jest istotne dla praktyków.
“Czy można 'nie istnieć' jako decyzja podatkowa? Sąd wyjaśnia granice prawa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.