Pełny tekst orzeczenia I SA/BK 123/04

I SA/Bk 123/04 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2005-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-05-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Janusz Lewkowicz
Józef Orzel /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art. 25 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
art. 15 ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
Tezy
Nieuzasadnione wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na wynajem pomieszczeń magazynowych, w następstwie czego pomniejszono kwoty podatku naliczonego w podatku od towarów i usług powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w podatku od towarów i usług w części określenia podatku za miesiące: kwiecień, czerwice, grudzień 1999 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Józef Orzel (spr.), Sędziowie sędzia NSA Janusz Lewkowicz, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi A - Spółka z o.o. w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące IV, Vi i XII 1999 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 1.500 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. ([...]) Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B., po rozpatrzeniu po raz czwarty sprawy określenia wysokości podatku od towarów i usług należnego od A Sp. z o.o. w Ł., powołując przepisy art. 24 ust. 1 pkt 1 i art. 31 ustawy z dnia 8 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 1999 r. nr 54, poz. 572 ze zm.); art. 21 § 1 pkt 1 i 2, § 3 i § 3a, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.); art. 2 ust. 3 pkt 3b, art. 4 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 5, art. 10 ust. 2, art. 15 ust. 2a, art. 20 ust. 3, art. 25 ust. 1 pkt 3 i ust. 1 a, art. 27 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993 r. nr 11, poz. 50 ze zm.) określił Spółce: za miesiąc kwiecień 1999 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek podatnika w kwocie 13.428,00 zł w miejsce zadeklarowanej nadwyżki przez podatnika w kwocie 18.708,00 zł; za miesiąc czerwiec 1999 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek podatnika w kwocie 7.091,00 zł, w miejsce zadeklarowanej nadwyżki w kwocie 13.510,00 zł; za miesiąc grudzień 1999 r. zobowiązanie podatkowe w kwocie 207.549,00 zł w miejsce zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 4.710,00 zł. Ponadto, organ ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe: za miesiąc kwiecień – 1.584,00 zł, czerwiec - 1.925,00 zł, grudzień – 63.677,00 zł odpowiadające wysokości 30 % zawyżonej nadwyżki lub zaniżenia zobowiązania. W uzasadnieniu podano, że przeprowadzona kontrola skarbowa wykazała szereg nieprawidłowości w rozliczeniu podatku od towarów i usług.
I. W zakresie podatku naliczonego stwierdzono:
1) za miesiąc kwiecień 1999 r. Spółka pomniejszyła podatek należny o kwotę
5.280,00 zł wynikający z faktury VAT nr [...] z dnia 10.04.1999 r. wystawionej przez B Sp. z o.o. w O. za wynajem pomieszczeń magazynowych w I kwartale 1999 r. w wykonaniu umowy z dnia 4.01.1999 r. Kontrola ujawniła, że Spółka A z pomieszczeń tych nie korzystała. Organ uznał, że czynsz najmu wynikający z faktury nie może być traktowany jako koszt uzyskania przychodu w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i dlatego bezzasadnie Spółka obniżyła podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktury;
2) za miesiąc czerwiec 1999 r. Spółka A obniżyła podatek należny, z naruszeniem przepisu art. 25 ust. 1 a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, o kwotę 7.349,10 zł odnoszący się do nienależnie zapłaconego czynszu najmu pomieszczeń biurowych i magazynowych w łącznej kwocie 27.605,00 zł. Wydatek ten nie mógł być uznany za koszt uzyskania przychodu w rozumieniu przepisu art. 25 ust. 1 a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Pomieszczenia były wynajmowane od C Sp. z o.o. w Ł., która wystawiła Spółce A fakturę VAT Nr [...] i [...] obciążając za miesiąc czerwiec wg zawyżonych , nie obowiązujących już stawek czynszu. Ponadto, w rejestrze zakupów, Spółka wykazała podatek naliczony w kwocie 346,50 zł wynikający z faktury VAT nr [...] z dnia 16.06.1999 r. wystawianej przez Kancelarię Notarialną W. B. W. w Ł. za sporządzenie aktu notarialnego Rep. A nr [...] o ustanowieniu hipoteki umownej zabezpieczającej kredyt bankowy udzielony innemu podmiotowi - C Sp. z o.o. w Ł. Wydatek ten nie stanowił kosztu uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i dlatego zawarty w fakturze podatek naliczony nie mógł pomniejszyć w myśl przepisu art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatku należnego.
3) za miesiąc grudzień 1999 roku Spółka obniżyła podatek należny o podatek naliczony zawarty w fakturach Nr [...] z dnia 29.12.1999 r. i Nr [...] z tej samej daty o kwoty po 29.040,00 zł wystawionych przez D za wynajem Spółce pomieszczeń magazynowych w G. Kontrola wykazała, że Spółka nie korzystała z wynajętych pomieszczeń, czyli były one zbędne w prowadzeniu działalności gospodarczej, zaś wydatki nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i dlatego po myśli przepisu art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym wynikający z faktur VAT podatek naliczony nie mógł pomniejszać podatku należnego.
II. W zakresie podatku należnego kontrola wykazała zaniżenie podatku o kwotę 228.217,00 zł. Spółka A w miesiącu grudniu 1999 r. wydała firmie E Sp. z o.o. w K. nieruchomość położoną w L. Spółka A przyjęła, że wydanie nieruchomości było zwolnione od podatku od towarów i usług. Organ podatkowy wykazywał, że przeniesienie własności nieruchomości nie nastąpiło w wyniku umowy sprzedaży, lecz była to czynność wydania nieruchomości w miejsce poprzedniego świadczenia pieniężnego powodująca zwolnienie Spółki A z długu w trybie przepisów art. 453 Kc. Taka czynność prawna w części dotyczącej budynków i budowli, w stanie prawnym obowiązującym w 1999 roku, z mocy przepisu art. 2 ust. 3 pkt 3 b ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podlegała opodatkowaniu 22 % stawką podatku VAT. Zawierając w 1999 roku umowę w trybie art. 453 Kc podatnik nie korzystał ze zwolnienia przewidzianego
w art. 7 ust. 1 ustawy z 8.01.1993 r. Zwolnienie mogło bowiem być zastosowane tylko wówczas, gdy towary używane były sprzedane albo darowane. Zwolnienie to nie obejmowało umowy przeniesienia własności budynków i budowli w trybie przepisów art. 453 Kodeksu cywilnego. Wydanie budynków i budowli w trybie przepisów art. 453 Kc powodowało powstanie obowiązku podatkowego
w podatku VAT z mocy przepisu art. 2 ust. 3 pkt 3 b ustawy o VAT, w stanie prawnym obowiązującym w 1999 roku, w wysokości 22% stawki podatku. Zarówno w akcie notarialnym, jak i w fakturze strony nie wyodrębniły w wartości transakcji wartości gruntu i wartości budynków na nim posadowionych. Prezes Spółki A wyjaśnił, że budynki i budowle nie przedstawiały żadnej wartości. Organ nie podzielił tych wyjaśnień, bowiem przy zakupie przedmiotowej nieruchomości w dniu 5.12.1997 r. Spółka nabyła od L. Przedsiębiorstwa Budowlanego przedmiotową nieruchomość i w akcie dokumentującym zakup nieruchomości wyszczególniona była wartość wieczystego użytkowania gruntu – 1.062.650,00 zł oraz wartość budynków i budowli – 1.265.567,00 zł. Organ argumentował, że skoro Spółka A nabyła od poprzednika prawo użytkowania wieczystego gruntu wraz z własnością budynków i budowli znajdujących się na tym gruncie, to nie mogła wydać w trybie przepisów art. 453 Kc tylko prawa wieczystego użytkowania gruntu. Ponieważ budynki i budowle już miały ustaloną wartość w akcie notarialnym zakupu z grudnia 1997 r., gdzie ustalono ją na 1.265.567,00 zł brutto, przeto organ przyjął tą wartość przy określaniu wysokości podatku stosując 22% stawkę podatkową i wyliczył podatek na kwotę 228.217,00 zł, który nie został przez Spółkę zadeklarowany. Podano, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe zostało ustalone w oparciu o przepisy art. 27 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 8.01.1993 r. w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia zobowiązania lub zawyżenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
Odwołując się od powyższej decyzji Spółka twierdziła, że z treści aktu notarialnego wynika, że przedmiotem umowy była tylko wartość prawa wieczystego użytkowania gruntu. Podtrzymywała wyjaśnienia tej kwestii zawarte w odwołaniach z dnia 26.05.2003 r., 14.08.2003 r. i 7.10.2003 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...].03.2004 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organu II instancji stwierdził, że Spółka A wystawiając fakturę VAT nr [...] i wykazując ją w deklaracji VAT-7 nieprawidłowo zakwalifikowała przeniesienie prawa wieczystego użytkowania gruntów w trybie przepisów art. 453 jako czynność zwolnioną od podatku od towarów i usług. Zgodnie z regulacją wynikającą z art. 4 ust. 1 ustawy budynki i budowle zalicza się do towarów i stosując przepisy art. 2 ust. 3 pkt 3 "b" ustawy opodatkowaniu podlegało wydanie towarów w miejsce świadczenia usług. Stosownie do przepisu art. 15 ust. 2 a ustawy o VAT, jeżeli przedmiotem sprzedaży są budynki i budowle trwale z gruntem związane, to z podstawy opodatkowania wyłącza się wartość gruntu. Podano, że w akcie notarialnym oraz w fakturze strony nie określiły wartości budynków i budowli. Wezwana Spółka A unikała podania ich wartości. Inspektor Kontroli Skarbowej powołał biegłego, który określił wartość budynków i budowli na kwotę netto 2.931.256,00 zł. Ponieważ wartość ta była wyższa od ceny, którą Spółka zapłaciła przy nabyciu nieruchomości, przeto organ podatkowy przyjął wartość bardziej korzystną podatnikowi tj. wynikającą z aktu notarialnego dokumentującego nabycie nieruchomości, gdzie budynki i budowle były wycenione na kwotę netto 1.037.500,00 zł i od tej wartości wyliczony został podatek VAT.
Skarżąc powyższą decyzję Spółka wnosiła o jej uchylenie w całości
i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zarzucała, że zaskarżona decyzja została wydana bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, a ponadto niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego, a w szczególności ustawy o podatku od towarów i usług oraz
o podatku akcyzowym. Spółka podnosiła, że organy podatkowe bezzasadnie zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z najmem pomieszczeń w Ł., O. i G. Zdaniem skarżącej Spółki, przedmiotem obrotu pomiędzy stronami umowy zawartej w trybie przepisów art. 453 Kc było wyłącznie prawo wieczystego użytkowania gruntu. Zdaniem skarżącego, w momencie przeniesienia prawa wieczystego użytkowania gruntu, znajdujące się na nim budynki i budowle były zupełnie zdewastowane i nie przedstawiały żadnej realnej wartości. Podnosiła, że koszt wybudowania nowego budynku magazynowego wynosi 300,00 zł/m2, co po przemnożeniu przez ilość metrów - 3.326, daje wartość 998.010,00 zł, koszt zaś wybudowania wiaty wynosi 120.000,00 zł.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko reprezentowane w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia
27 kwietnia 2005 roku w sprawie oznaczonej sygnaturą: I SA/Bk 124/04 orzekł
o uchyleniu zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określającą skarżącej Spółce A wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 rok. Z treści uzasadnienia wyroku w przedmiotowej sprawie wynika, że Sąd podzielił stanowisko skarżącej Spółki o niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności w sprawie. W szczególności Sąd uznał, że nie zostało należycie wyjaśnione zagadnienie zakwestionowania przez organy podatkowe obu instancji zaliczenia przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na wynajem pomieszczeń magazynowych w G. i O. Organy podatkowe nie wykazały, że w momencie zawierania umów najmu wydatki te były niecelowe. Nie miały one uzasadnienia w prowadzonej działalności gospodarczej, zaś Spółka zawierając umowy najmu nie kierowała się celem uzyskania przychodów. W ocenie Sądu konieczne jest w tym zakresie uzupełnienie materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych rzutuje na prawidłowość określenia podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1999 roku. Z powyższych względów Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji, uznając za uzasadnioną skargę w zakresie podatku od towarów i usług. Rozstrzygnięcie Sąd oparł na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zwrot kosztów sądowych (wpisu) Sąd orzekł po myśli przepisu art. 200 wyżej powołanej ustawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy winien odnieść się do twierdzeń Spółki A, że przyjęta do określenia podatku należnego za miesiąc grudzień 1999 roku wartość budynków i budowli znajdujących się w L. na gruncie będącym w wieczystym użytkowaniu została zawyżona. Organy przyjęły jako podstawę określenia podatku wartość 1.265.567,00 zł. Spółka twierdzi, że wartość wybudowania nowych budynków byłaby niższa od wartości budynków istniejących od ponad 40 lat, którą to wartość przyjęto do określenia wysokości podatku należnego za miesiąc grudzień 1999 roku. Zagadnienie to wymaga wyjaśnienia przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.