I SA/BK 122/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę K. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego ustalającą zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w kwocie 29 826,00 zł. Sprawa dotyczyła darowizny środków pieniężnych w kwocie 170 000 zł otrzymanej w 2013 roku od matki, która nie została zgłoszona do opodatkowania. Obowiązek podatkowy powstał w momencie, gdy podatnik powołał się na fakt otrzymania darowizny w piśmie z dnia 19 października 2022 roku. Podatnik zarzucał przedawnienie zobowiązania podatkowego, błędną wykładnię przepisów dotyczących powstania obowiązku podatkowego w przypadku powołania się na darowiznę (art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn) oraz zastosowanie niewłaściwej kwoty wolnej od podatku. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że obowiązek podatkowy powstał w dniu 24 października 2022 roku, a zatem termin przedawnienia nie upłynął. Sąd uznał, że w przypadku powołania się na darowiznę w trybie art. 6 ust. 4 ustawy, zastosowanie ma 3-letni okres przedawnienia, a nie 5-letni. Ponadto, sąd potwierdził prawidłowość zastosowania kwoty wolnej od podatku w wysokości 10 434,00 zł, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów obowiązującym w dacie powstania obowiązku podatkowego (24 października 2022 roku), a nie kwoty 36 120,00 zł wynikającej z przepisów wprowadzonych później. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania przez organy podatkowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn w przypadku niezgłoszonej darowizny, zastosowanie właściwego terminu przedawnienia oraz prawidłowe ustalenie kwoty wolnej od podatku w zależności od daty powstania obowiązku podatkowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji powołania się na darowiznę po latach, a nie standardowego zgłoszenia.
Zagadnienia prawne (3)
Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn w przypadku nabycia niezgłoszonego do opodatkowania, a następnie powołania się na fakt nabycia przed organem podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia, zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w sytuacji gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, a następnie podatnik powołał się na nie przed organem podatkowym, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą tego powołania się, co miało miejsce w dniu wpływu pisma podatnika do organu.
Jaki jest termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn, gdy obowiązek podatkowy powstał na skutek powołania się na darowiznę w trybie art. 6 ust. 4 ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zastosowanie ma 3-letni okres przedawnienia, o którym mowa w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie 5-letni okres z art. 68 § 2.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na orzecznictwo NSA, stwierdził, że w sytuacji prawnej określonej w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie ma zastosowania 5-letni termin przedawnienia, lecz 3-letni.
Jaka kwota wolna od podatku od spadków i darowizn powinna zostać zastosowana, gdy obowiązek podatkowy powstał w dniu 24 października 2022 roku, a przepisy dotyczące kwoty wolnej uległy zmianie od 1 lipca 2023 roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy zastosować kwotę wolną obowiązującą w dniu powstania obowiązku podatkowego, czyli 10 434,00 zł.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podatnik błędnie powołuje się na przepisy obowiązujące od 1 lipca 2023 roku, gdyż obowiązek podatkowy powstał wcześniej, w dniu 24 października 2022 roku. W tym czasie obowiązywało rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 października 2022 roku, które ustalało kwotę wolną w wysokości 10 434,00 zł.
Przepisy (11)
Główne
u.p.s.d. art. 1 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Podatkowi podlega nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem darowizny.
u.p.s.d. art. 5
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy.
u.p.s.d. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Obowiązek podatkowy przy darowiźnie powstaje z chwilą złożenia oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia.
u.p.s.d. art. 6 § ust. 4
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia.
o.p. art. 68 § § 1
Ordynacja podatkowa
Określa 3-letni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Pomocnicze
u.p.s.d. art. 4 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Zwalnia się od podatku nabycie w drodze darowizny pieniędzy lub innych rzeczy przez osobę zaliczoną do I grupy podatkowej w wysokości nieprzekraczającej 10 434,00 zł od jednego darczyńcy, a od wielu darczyńców łącznie nie więcej niż 20 868,00 zł w okresie 5 lat, jeżeli obdarowany przeznaczy je na cele mieszkaniowe.
u.p.s.d. art. 15 § ust. 3
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Przy ustalaniu wysokości podatku przyjmuje się kwoty wartości rzeczy i praw majątkowych oraz skale podatkowe obowiązujące w dniu powstania obowiązku podatkowego.
u.p.s.d. art. 15 § ust. 4
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Nabycie darowizny podlega opodatkowaniu według stawki 20%, jeżeli obowiązek podatkowy powstał wskutek powołania się podatnika przed organem na okoliczność dokonania darowizny, a należny podatek nie został zapłacony.
u.p.s.d. art. 9 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Określa kwotę wolną od podatku dla I grupy podatkowej.
o.p. art. 68 § § 2 pkt 1 i 2
Ordynacja podatkowa
Określa 5-letni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w szczególnych przypadkach.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 października 2022 roku art. 1 § pkt 2 lit. a
Ustala kwotę wolną od podatku w wysokości 10 434 zł dla I grupy podatkowej, obowiązującą od 13.10.2022 do 30.06.2023.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek podatkowy powstał w momencie powołania się na darowiznę przed organem podatkowym (art. 6 ust. 4 u.p.s.d.). • Zastosowanie ma 3-letni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 68 § 1 o.p.). • Prawidłowo zastosowano kwotę wolną od podatku obowiązującą w dacie powstania obowiązku podatkowego (10 434,00 zł).
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Błędna wykładnia art. 6 ust. 4 u.p.s.d. w zakresie powstania obowiązku podatkowego. • Niewłaściwe zastosowanie kwoty wolnej od podatku (podniesienie kwoty 36 120,00 zł zamiast 10 434,00 zł).
Godne uwagi sformułowania
obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia. • w sytuacji prawnej określonej w art. 6 ust. 4 u.p.s.d. nie ma zastosowania termin 5-letni przedawnienia, o którym mowa w art. 68 § 2 pkt 1 i 2 o.p. • należało w tym wypadku zastosować wysokość kwoty wolnej wynikającej z rozporządzenia Ministra Finansów z 10.10.2022 roku, czyli 10.434 zł
Skład orzekający
Justyna Siemieniako
przewodniczący
Małgorzata Anna Dziemianowicz
sprawozdawca
Anna Bartłomiejczuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn w przypadku niezgłoszonej darowizny, zastosowanie właściwego terminu przedawnienia oraz prawidłowe ustalenie kwoty wolnej od podatku w zależności od daty powstania obowiązku podatkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powołania się na darowiznę po latach, a nie standardowego zgłoszenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu podatku od spadków i darowizn – momentu powstania obowiązku podatkowego i przedawnienia, co jest istotne dla wielu podatników. Wyjaśnia praktyczne zastosowanie przepisów w nietypowej sytuacji.
“Darowizna sprzed lat. Kiedy fiskus może sięgnąć po podatek? Kluczowa interpretacja sądu.”
Dane finansowe
WPS: 170 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.