I SA/Bk 116/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki w sprawie rozliczenia podatku VAT za okres od grudnia 2018 r. do października 2019 r., uznając, że organ podatkowy prawidłowo uwzględnił ostateczną decyzję dotyczącą poprzedniego okresu rozliczeniowego.
Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Skarbowego, która określiła zobowiązania podatkowe w VAT za okres od grudnia 2018 r. do października 2019 r. Organ podatkowy oparł się na wcześniejszej, ostatecznej decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego dotyczącej listopada 2018 r., która zakwestionowała nadwyżkę podatku naliczonego do przeniesienia. Spółka zarzucała naruszenie przepisów procesowych, w tym niezawieszenie postępowania. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo uwzględnił skutki poprzedniej decyzji ze względu na kaskadowy charakter VAT.
Sprawa dotyczyła skargi J. Sp.k. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Skarbowego określającą zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2018 r. do października 2019 r. Organ podatkowy oparł swoje rozliczenie na ostatecznej decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego z 7 grudnia 2022 r., która określiła spółce J1. Sp. z o.o. (poprzednikowi prawnemu skarżącej) zobowiązanie w VAT za listopad 2018 r. w kwocie 5.408.525 zł, w miejsce zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego do przeniesienia. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczące niezawieszenia postępowania podatkowego, mimo toczącego się postępowania przed NSA i TSUE, a także naruszenie zasady prawdy obiektywnej i prowadzenie postępowania dowodowego. Sąd administracyjny oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazano, że podatek VAT ma charakter kaskadowy, co oznacza, że rozliczenie za jeden okres wpływa na kolejne. Organ podatkowy był zobowiązany uwzględnić treść ostatecznej decyzji dotyczącej listopada 2018 r., nawet jeśli sprawa ta była przedmiotem skargi kasacyjnej. Sąd podkreślił, że dopóki decyzja z 7 grudnia 2022 r. pozostaje w obrocie prawnym, jej skutki są wiążące. Oddalono również wniosek o zawieszenie postępowania sądowego, wskazując, że postępowania dotyczące różnych okresów rozliczeniowych są samodzielne, a wcześniejsze postanowienia odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego były prawomocne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy jest zobowiązany uwzględnić treść ostatecznej decyzji dotyczącej poprzedniego okresu rozliczeniowego, ponieważ podatek od towarów i usług ma charakter kaskadowy, a skutki tej decyzji są wiążące dopóki pozostaje w obrocie prawnym.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że podatek VAT ma charakter kaskadowy, co oznacza, że rozliczenie za jeden okres wpływa na kolejne. Organ podatkowy był zobowiązany przyjąć rozliczenie zgodne z treścią ostatecznej decyzji dotyczącej poprzedniego okresu, nawet jeśli ta decyzja nie była jeszcze prawomocna w sensie wyroku NSA.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.p.t.u. art. 99 § ust. 12
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1, przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że organ podatkowy określi je w innej wysokości.
u.p.t.u. art. 87 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
W przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
o.p. art. 21 § § 3a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że kwota zwrotu podatku lub kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa prawidłową wysokość zwrotu podatku lub nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
o.p. art. 122 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
W toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.
p.p.s.a. art. 125 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu lub na wniosek strony, jeżeli wystąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie.
o.p. art. 201 § § 1c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe zawiesza się m.in. gdy przepis prawny mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy jest przedmiotem postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ podatkowy prawidłowo uwzględnił ostateczną decyzję dotyczącą poprzedniego okresu rozliczeniowego ze względu na kaskadowy charakter VAT. Postępowania dotyczące różnych okresów rozliczeniowych są samodzielne i nie ma obowiązku ich zawieszania. Decyzja organu podatkowego była konsekwencją wcześniejszego rozstrzygnięcia i wynikała z przepisów u.p.t.u.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez niezawieszenie postępowania podatkowego i sądowego. Naruszenie zasady prawdy obiektywnej i prowadzenie postępowania dowodowego. Niezastosowanie przepisu art. 201 § 1c pkt 2 lit. b o.p. i przyjęcie wykładni opartej o 'tożsamość przedmiotu sporu'.
Godne uwagi sformułowania
Podatek od towarów i usług ma charakter "kaskadowy", co oznacza, że rozliczenie za jeden okres rozliczeniowy może wpływać na następne miesiące. Dopóki decyzja ostateczna nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, dopóty jej treść i skutki są wiążące dla wszystkich organów administracji. Uprawnia to w pewnym stopniu do stwierdzenia o "technicznym" charakterze wydanej decyzji, jak i wynikających z takiego charakteru konsekwencji dla wymogów uzasadnienia decyzji i generalnie prowadzenia postępowania dowodowego.
Skład orzekający
Małgorzata Anna Dziemianowicz
przewodniczący sprawozdawca
Marcin Kojło
członek
Paweł Janusz Lewkowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady kaskadowego charakteru VAT i wpływu decyzji dotyczącej poprzedniego okresu rozliczeniowego na kolejne okresy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy ostateczna decyzja dotycząca poprzedniego okresu jest przedmiotem postępowania kasacyjnego, ale pozostaje w obrocie prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady rozliczeń VAT, ale jest dość techniczna i proceduralna. Może być interesująca dla specjalistów od VAT.
“Kaskadowy VAT: Jak decyzja z poprzedniego miesiąca wpływa na Twoje rozliczenia?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bk 116/24 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2024-04-17 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-03-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Małgorzata Anna Dziemianowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Marcin Kojło Paweł Janusz Lewkowicz Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 361 art. 99 ust. 12, art. 87 ust. 1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi J. Sp.k. w Białymstoku następcy prawnego J. I Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 5 stycznia 2024 r. nr 2001-IOV.4103.60.2023 w przedmiocie określenia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okresy od grudnia 2018 r. do października 2019 r. oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z 20 października 2023 r., nr 2071-SPP.4103.13.2023.27, Naczelnik Podlaskiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku określił J. Sp. k. (dalej jako: "Spółka") - następcy prawnemu J1. Sp. z o.o. - zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy od grudnia 2018 r. do października 2019 r. w miejsce zadeklarowanych nadwyżek podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe. Po rozpoznaniu odwołania Spółki Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku decyzją z 5 stycznia 2024 r., nr 2001-lOV.4103.60.2023, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w deklaracji dla podatku od towarów i usług za grudzień 2018 r. J1. Sp. z o.o. wykazała nadwyżkę z poprzedniej deklaracji w wysokości 524.323 zł, którą rozliczała również w kolejnych okresach od stycznia do października 2019 r. Jak jednak ustalono, Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu ostateczną decyzją z 7 grudnia 2022 r., nr 408000-COP.4103.50.2020, określił tej spółce za listopad 2018 r. zobowiązanie w podatku od towarów i usług w kwocie 5.408.525 zł w miejsce zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na kolejny okres rozliczeniowy. Podatek od towarów i usług ma charakter "kaskadowy", co oznacza, że rozliczenie za jeden okres rozliczeniowy może wpływać na następne miesiące, a zatem, organ podatkowy, określając zobowiązanie podatkowe J1. Sp. z o.o., był zobowiązany do uwzględnienia kwoty podatku do przeniesienia z ostatecznej decyzji za poprzedni okres rozliczeniowy. Co więcej, decyzja ostateczna Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu ma przymiot dokumentu urzędowego. Wysokość określonego w ostatecznej decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu zobowiązania podatkowego jest zatem wiążąca dla organu podatkowego w prowadzonym postępowaniu w sprawie rozliczenia VAT za następne okresy rozliczeniowe. Biorąc pod uwagę zasadę trwałości decyzji ostatecznych, organ stwierdził, że dopóki decyzja ostateczna nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, dopóty jej treść i skutki są wiążące dla wszystkich organów administracji. Nie mogą one zatem samodzielnie dokonywać innych ustaleń niż te, które wynikają z treści takiej decyzji. Naczelnik Podlaskiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku był więc zobowiązany do zakwestionowania prawa J1. Sp. z o.o. do rozliczenia w deklaracji VAT za grudzień 2018 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym z poprzedniej deklaracji w wysokości 524.323 zł. Okoliczność miała również wpływ na prawidłowość rozliczenia podatku od towarów i usług J1. Sp. z o.o. za miesiące od stycznia do października 2019 r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółka reprezentowana przez pełnomocnika złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając decyzję w całości, Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 201 § 1c pkt 1 lit. a w zw. z art. 121 § 1, art. 122 § 1, art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej jako: "o.p."), poprzez niezawieszenie postępowania podatkowego w sytuacji istnienia przesłanek formalnych oraz uzasadnienia merytorycznego dla wstrzymania procedowania niniejszej sprawy do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej kwestii mającej bezpośredni wpływ na ocenę prawidłowości rozliczeń podatkowych skarżącej; - art. 201 § 1c pkt 2 lit. b o.p., poprzez niezastosowanie wskazanego przepisu i niezawieszenie postępowania podatkowego pomimo wykazania przez skarżącą wpływu toczącego się postępowania przed TSUE na niniejsze postępowanie podatkowe oraz przyjęcie wykładni ww. przepisu opartej o "tożsamość przedmiotu sporu", czyli przesłankę nieprzewidzianą w o.p.; - art. 125 i art. 128 w zw. z art. 120 i 122 § 1 o.p., poprzez przyjęcie wykładni oraz praktyki zastosowania niniejszego przepisu, która daje priorytet zasadzie szybkości postępowania oraz zasadzie trwałości ostatecznych decyzji podatkowych nad innymi zasadami prowadzenia postępowania, w szczególności nad zasadą prawdy obiektywnej; - art. 180 § 1 oraz art. 193 § 1 i art. 194 w zw. z art. 120 o.p., poprzez przeprowadzenie postępowania podatkowego bez zrealizowania postępowania dowodowego, lecz oparcie rozstrzygnięcia w całości na rozstrzygnięciu innego organu podatkowego, wydanym w innym postępowaniu wobec Spółki, a także przyjęcie nadrzędności dowodu z decyzji innego postępowania nad innymi dowodami w postępowaniu podatkowym, w szczególności dowodem z ksiąg podatkowych, pomimo braku podstaw prawnych dla takiej hierarchii dowodów w o.p. W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi wniósł o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zwrócenie sprawy do ponownej weryfikacji Dyrektorowi IAS; zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przypisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Pismem z 5 kwietnia 2024 r. Spółka wniosła o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Skarżąca wskazała, że argumentacja organu podatkowego opiera się w tej sprawie na wykazaniu, że kwota nadwyżki VAT przeniesiona z listopada na grudzień 2018 r. była wykazana nieprawidłowo, a organ odwołuje się w tym względzie do decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z 7 grudnia 2022 r., nr 408000-COP.4103.50.2020. W decyzji tej organ podatkowy zakwestionował prawidłowość rozliczeń podatkowych Spółki za listopad 2018 r., określając kwotę zobowiązania podatkowego w VAT, w konsekwencji czego nie wystąpiła, zdaniem organu podatkowego, kwota nadwyżki naliczonego VAT nad podatkiem należnym do przeniesienia na grudzień 2018 r. Skoro zaś nie wystąpiła kwota do przeniesienia z listopada na grudzień, nie mogła wystąpić kwota z przeniesienia w grudniu i kolejnych okresach rozliczeniowych. Spór dotyczący listopada 2018 r. toczy się w postępowaniu sądowoadministracyjnym, po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 16 marca 2023 r. Skarżąca złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a termin rozstrzygnięcia sprawy przed NSA nie został jeszcze określony. Powyższe okoliczności, zdaniem Spółki, jednoznacznie wskazują, że treść rozstrzygnięcia sporu pomiędzy skarżącą a organami podatkowymi w zakresie prawidłowości rozliczeń w VAT za listopad 2018 r. ma bezpośrednie znaczenie dla oceny merytorycznej decyzji Dyrektora IAS w niniejszym postępowaniu. Zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie ma również istotne znaczenie z perspektywy ekonomiki postępowania sądowoadministracyjnego. Postanowieniem z 10 kwietnia 2024 r. sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Dla porządku należy przypomnieć, że Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu wydał ostateczną decyzję z 7 grudnia 2022 r., nr 408000-COP.4103.50.2020, dotyczącą określenia spółce J1. Sp. z o.o. (poprzedniczce skarżącej Spółki) zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad 2018 r. w kwocie 5.408.525 zł w miejsce zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na kolejny okres rozliczeniowy. WSA w Rzeszowie wyrokiem z 16 marca 2023 r., I SA/Rz 37/23 (powoływane orzeczenia dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) oddalił skargę Spółki na te rozstrzygnięcie; obecnie skarga kasacyjna złożona od wspomnianego wyroku oczekuje na rozpoznanie przed NSA. Wskazać dalej trzeba, że stosownie do art. 121 § 1 o.p., postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W myśl art. 122 tej ustawy, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przytoczony przepis wyraża zasadę prawdy materialnej. Z zasady tej wynika dla organu obowiązek zebrania dowodów zgodnie z art. 187 § 1 o.p. tak, by dokonać wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz (odtworzyć zgodnie z rzeczywistością stan faktyczny) i w efekcie prawidłowo zastosować przepisy prawne. Wedle natomiast art. 191 o.p., organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ odwoławczy w zaskarżonej do tut. sądu decyzji prawidłowo wskazał, że istotnym elementem stanu faktycznego w niniejszej sprawie jest wynik postępowania prowadzonego wobec skarżącego, dotyczącego poprzedniego okresu rozliczeniowego, tj. listopada 2018 r. Organy podatkowe dokonały w tej sprawie, na podstawie art. 99 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm., dalej jako: "u.p.t.u."), operacji rozliczenia podatku za okresy od grudnia 2018 r. do października 2019 r., korzystając ze złożonych przez skarżącą deklaracji za te miesiące, korygując je o dane, które wynikały z decyzji z 7 grudnia 2022 r. dotyczącej listopada 2018 r. Tą bowiem decyzją organ podatkowy skorygował rozliczenie Spółki za wskazany okres rozliczeniowy bezpośrednio poprzedzający okres objęty decyzją kontrolowaną przez sąd w niniejszym postępowaniu. Zwrócić zaś trzeba uwagę, co słusznie podkreślił też organ, że podatek od towarów i usług ma charakter "kaskadowy", co oznacza, że rozliczenie za dany okres rozliczeniowy może wpływać na następne okresy (por. np. wyrok NSA z 14 stycznia 2015 r., I FSK 20/14). Znajduje to także wyraz w regulacji prawnej, np. w art. 87 ust. 1 u.p.t.u., zgodnie z którym, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Wedle natomiast art. 99 ust. 12 u.p.t.u., zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1, przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że organ podatkowy określi je w innej wysokości. Stosownie zaś do art. 21 § 3a o.p., jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że kwota zwrotu podatku lub kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa prawidłową wysokość zwrotu podatku lub nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Przytoczony wyżej przepis art. 87 ust. 1 u.p.t.u. jest wyrazem konstrukcji podatku od towarów i usług jako podatku od wartości dodanej. Elementem tej konstrukcji, pozwalającym na opodatkowanie wartości dodanej, jest pomniejszanie podatku należnego, obliczonego od całej wartości sprzedaży w okresie rozliczeniowym, o podatek naliczony, tj. wynikający z poprzedniej fazy obrotu gospodarczego, czyli zawarty w cenie nabywanych towarów i usług. W sytuacjach typowych podatek należny w danym okresie rozliczeniowym u podatnika zazwyczaj jest wyższy od podatku naliczonego, jeżeli towary i usługi przez niego nabywane i sprzedawane objęte są taką samą stawką podatkową. Istnieją jednakże sytuacje mniej typowe, gdy podatek należny jest niższy od podatku naliczonego, który podlega odliczeniu. Powstaje wówczas nadwyżka podatku naliczonego nad należnym. Ustawodawca wprowadził dwa równorzędne sposoby postępowania z powstałą nadwyżką podatku. Możliwe jest bowiem albo otrzymanie jej zwrotu na rachunek bankowy, albo przeniesienie do rozliczenia na następne okresy rozliczeniowe. Wybór sposobu postępowania pozostawiony został podatnikowi. Z kolei przepis art. 99 ust. 12 u.p.t.u. wyraża zasadę "samoobliczenia" podatku od towarów i usług przez podatnika. Zasada ta jednak nie zamyka organowi podatkowemu drogi do weryfikacji deklarowanej wysokości zobowiązania podatkowego. W przypadku bowiem, gdy w toku postępowania podatkowego ustalone zostanie, że zobowiązanie podatkowe zostało obliczone i zadeklarowane przez podatnika w niewłaściwej wysokości, wysokość tego zobowiązania w prawidłowej decyzji określa organ podatkowy, wydając decyzję, co wynika wprost z treści art. 99 ust. 12 u.p.t.u., jak też znajduje swój wyraz w art. 21 § 3a o.p. NSA w wyroku z 13 marca 2013 r., I FSK 184/12, wyjaśnił, że z przepisu art. 99 ust. 12 u.p.t.u. wynika, iż zadeklarowane przez podatnika zobowiązanie podatkowe, zwrot różnicy podatku, zwrot podatku naliczonego uznawane jest za odpowiadające stanowi faktycznemu, dopóty nie zostanie określone przez organ w innej wysokości. Przepis ten daje organom podatkowym więc kompetencję do określenia w innej wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty zwrotu różnicy podatku, kwoty zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1, niż zadeklarowanych przez podatnika. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że wydając decyzję za późniejszy okres rozliczeniowy, organ ma pełne prawo uwzględniać swoje ustalenia z postępowania odnoszącego się do okresu poprzedniego. Przykładowo NSA w wyroku z 14 stycznia 2015 r., I FSK 20/14, stwierdził, że z przepisu art. 99 ust. 12 u.p.t.u. wynika, że jeżeli naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określi kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ww. ustawy w innej wysokości niż podana w deklaracji, to taką kwotę "przyjmuje się", a zatem należy ją uwzględnić w rozliczeniach za następne okresy rozliczeniowe, co wynika z "kaskadowego" charakteru podatku od towarów i usług. Analogiczny pogląd NSA wyraził w wyroku z 14 maja 2015 r., I FSK 29 206/14. Powołane poglądy judykatury skład orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela i przyjmuje za własne. Należy zatem podkreślić, że zaskarżone rozstrzygnięcie dotyczące okresów rozliczeniowych od grudnia 2018 r. do października 2019 r. jest bezpośrednim następstwem rozliczenia za listopad 2018 r., wynikającego z decyzji organu podatkowego zmieniającej rozliczenie wykazane w deklaracji złożonej przez skarżącą. Zgodnie więc z treścią art. 99 ust. 12 u.p.t.u. oraz art. 21 § 3a o.p. należy przyjąć, że rozliczenie skarżącej w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2018 r. do października 2019 r. kształtuje się w oparciu o decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z 7 grudnia 2022 r., nr 408000-COP.4103.50.2020. W dniu 5 stycznia 2024 r., kiedy wydana została zaskarżona do tut. sądu decyzja, w obiegu prawnym znajdowała się (i nadal pozostaje w obiegu prawnym) wspomniana decyzja z 7 grudnia 2022 r. Ze względu na powołane wyżej przepisy organ odwoławczy nie mógł kwestionować treści rozliczenia skarżącej za listopad 2018 r. Przeciwnie, obowiązany był przyjąć, że rozliczenie to kształtuje się zgodnie z treścią tej decyzji. Ze względu na konstrukcję podatku od towarów i usług, jako podatku od wartości dodanej, z której, jak wyżej wskazano, wynika jednoznaczny wpływ rozliczenia za dany okres rozliczeniowy na rozliczenia podatkowe na okresy bezpośrednio następujące, organ podatkowy był obowiązany uwzględnić treść rozliczenia skarżącego w podatku od towarów i usług za listopad 2018 r. i dokonać odpowiedniej zmiany rozliczenia za kolejne miesięczne okresy rozliczeniowe. Nie ma przy tym znaczenia, że ostateczna decyzja z 7 grudnia 2022 r. nie ma cechy prawomocności, bowiem nie został jeszcze wydany wyrok przez NSA ze skargi kasacyjnej Spółki od wyroku WSA w Rzeszowie z 16 marca 2023 r., I SA/Rz 37/23. W ocenie składu orzekającego skutek polegający na tym, że dopóki w obrocie prawnym znajduje się ostateczna decyzja z 7 grudnia 2022 r., dopóty należy przyjmować, że rozliczenie skarżącej w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2018 r. do października 2019 r. kształtuje się zgodnie z jej treścią, nie opiera się jedynie na regulacji zawartej w treści art. 194 § 1 o.p., co poniekąd jest też przedmiotem skargi, ale przede wszystkim wynika z treści art. 99 ust. 12 u.p.t.u. Owszem, nie można odmówić decyzji ostatecznej przymiotu dokumentu urzędowego, niemniej jednak decydujące na gruncie niniejszej sprawy są przepisy u.p.t.u., w tym powołany powyżej, które w sposób bezpośredni kreuje stosunek zobowiązaniowy. Jeśli zatem zaskarżona decyzja została wydana w konsekwencji innego rozstrzygnięcia uprzednio podjętego w oparciu o art. 99 ust. 12 u.p.t.u., to nie oznacza, że organ uznał nadrzędność dowodu z decyzji innego postępowania nad innymi dowodami w postępowaniu podatkowym, w szczególności dowodem z ksiąg podatkowych. Z uwagi na powyższe sąd uznał za niezasadne zarzuty naruszenia art. 180 § 1 oraz art. 193 § 1 i art. 194 w zw. z art. 120 o.p. Niezależnie od tego za organem trzeba zauważyć, że z otwartego katalogu dowodów w postępowaniu podatkowym (art. 181 o.p.) wynika, że dopuszczalnym dowodem jest m.in. protokół kontroli podatkowej. W sprawie niniejszej organ przeanalizował protokół kontroli z 25 maja 2023 r., nr 2071-SKP.5000.3.23.11, w zakresie sprawdzenia rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2018 r. do października 2019 r. Z analizy treści tego dokumentu wynika, że ewidencje nabyć za okres od grudnia 2018 r. do października 2019 r. są nierzetelne. Ponadto nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty dotyczące naruszenia art. 125 i art. 128 w zw. z art. 120 i 122 § 1 o.p. Sąd stoi na stanowisku, że organ procedował w sposób prawidłowy, zgodny z prawem, przy czym należy podkreślić, że treść zaskarżonej decyzji zależała od ustaleń i wyniku zakończonego postępowania za okres poprzedzający. Uprawnia to w pewnym stopniu do stwierdzenia o "technicznym" charakterze wydanej decyzji, jak i wynikających z takiego charakteru konsekwencji dla wymogów uzasadnienia decyzji i generalnie prowadzenia postępowania dowodowego, o czym była już mowa powyżej. W tym zakresie zaakcentować wypada, że m.in. kwestia prawidłowości rozliczenia faktury korygującej nr [...] z 29 listopada 2018 r. była przedmiotem odrębnego postępowania, prowadzonego przez inny organ podatkowy, tj. Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu. Postępowanie to zakończone zostało decyzją ostateczną, zaś poczynione w tym odrębnym postępowaniu ustalenia nie były przedmiotem weryfikacji na gruncie niniejszej sprawy. Odnosząc się wreszcie do zarzutów strony skarżącej koncentrujących się na niezawieszeniu postępowania podatkowego w niniejszej sprawie (art. 201 § 1c pkt. 1 lit. a w zw. z art. 121 § 1, art. 122 § 1, art. 124 o.p.; art. 201 § 1c pkt 2 lit. b o.p.), skład orzekający uznaje je za bezzasadne. Sądowi wiadomym jest z urzędu, na co zwraca też uwagę organ, że zawieszenie postępowania podatkowego w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług od grudnia 2018 r. do października 2019 r. stanowiło materię odrębnego procedowania. Skarżąca pismem z 19 lipca 2023 r. wniosła o zawieszenie postępowania podatkowego w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług od grudnia 2018 r. do października 2019 r., prowadzonego przez Naczelnika Podlaskiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku z uwagi na brak prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu kasacyjnym od wyroku WSA w Rzeszowie (I SA/Rz 37/23) za wcześniejszy okres rozliczeniowy, tj. za listopad 2018 r., oraz w postępowaniu przed TSUE w sprawie zapytania prejudycjalnego NSA w sprawie I FSK 2003/18. Postanowieniem z 3 sierpnia 2023 r., nr 2071-SPP.4103.13.2023.8, Naczelnik Podlaskiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku odmówił zawieszenia postępowania, zaś postanowieniem z 12 października 2023 r., nr 2001-IOV.4273.30.2023, Dyrektor IAS w Białymstoku utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ drugiej instancji stwierdził m.in., że prowadzenie postępowania sądowego wobec strony za poprzedni okres rozliczeniowy (tj. za listopad 2018 r.) nie jest przeszkodą uniemożliwiającą rozstrzygnięcie sprawy za okresy od grudnia 2018 r. do października 2019 r., natomiast ww. pytanie prejudycjalne skierowane do TSUE nie ma bezpośredniego związku ze stanem faktycznym i prawnym z prowadzonym wobec Spółki postępowaniem w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2018 r. do października 2019 r. Na postanowienie organu odwoławczego Spółka wniosła skargę do WSA w Białymstoku, który wyrokiem z 7 lutego 2024 r., I SA/Bk 471/23, oddalił skargę. Wyrok jest prawomocny. W uzasadnieniu sąd wskazał m.in., że oba postępowania w zakresie podatku VAT - jako dotyczące odrębnych okresów — są postępowaniami samodzielnymi i odrębnie rozpoznawalnymi. Prowadzenie postępowania sądowego wobec strony za poprzedni okres rozliczeniowy (tj. za listopad 2018 r.) nie jest bowiem przeszkodą uniemożliwiającą rozstrzygnięcie sprawy za okresy od grudnia 2018 r. do października 2019 r. Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia. W ocenie sądu strona popełniła błąd, intepretując przepis art. 201 § 1c pkt. 2 lit. b o.p. jako podstawę do zawieszenia postępowania prowadzonego przez Naczelnika Podlaskiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku w zakresie sprawdzenia rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2018 r. do października 2019 r. względem J1. Sp. z o.o., którego następcą prawnym jest aktualnie skarżąca. Wykładnia literalna przepisu art. 201 § 1c pkt. 2 lit. b o.p. prowadzi do wniosku, że skoro mowa w nim o zawieszeniu postępowania z urzędu, gdy przepis mający wpływ na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu jest przedmiotem postępowania przed TSUE, to wniosek strony jest spóźniony. Z uwagi na treść pytania prejudycjalnego, którego przedmiot korespondował z rozstrzygnięciem w postępowaniu zakończonym decyzją wydaną przez Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z 7 grudnia 2022 r., nr 408000-COP.4103.50.2020, to ww. przesłanka mogła być rozważana jako przyczynek do zawieszenia z urzędu postępowania podatkowego w zakresie VAT prowadzonego przez Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu w zakresie VAT za listopad 2018 r., ale nie postępowania prowadzonego przez Naczelnika Podlaskiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2018 r. do października 2019 r. Problem prawny występujący w pytaniu skierowanym do TSUE dotyczył bowiem wyłącznie pierwszego z tych postępowań. Skład orzekający całkowicie popiera argumentację sądu płynącą z powoływanego wyżej wyroku z 7 lutego 2024 r., I SA/Bk 471/23, i stwierdza, że takie samo stanowisko, oczywiście w przełożeniu na brzmienie przesłanki z art. 125 § 1 o.p., przyświecało wydaniu zapadłego w niniejszej sprawie 10 kwietnia 2024 r. postanowienia o oddaleniu wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd nie dopatrzył się przy tym żadnych innych naruszeń zarówno na gruncie prawa materialnego, jak i procesowego, które przemawiałyby za wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, orzeczono o oddaleniu skargi w myśl art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI