I SA/Bk 115/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości za 1998 r. z powodu błędów w ustaleniu powierzchni użytkowej budynków i niewłaściwej oceny dowodów.
Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 1998 r. Skarżący kwestionował sposób naliczania podatku przez organy administracji, które błędnie zakwalifikowały część budynków jako związane z działalnością gospodarczą i nieprawidłowo ustaliły ich powierzchnię użytkową. Sąd administracyjny uznał, że organy naruszyły przepisy postępowania, nie wzięły pod uwagę wszystkich dowodów (w tym wyników oględzin) i błędnie oceniły materiał dowodowy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę W. J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczącą podatku od nieruchomości za 1998 r. Sprawa miała długą historię, obejmującą decyzje Prezydenta Miasta S. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a także wcześniejsze postępowanie przed WSA i NSA. Kluczowym problemem było prawidłowe ustalenie powierzchni użytkowej budynków oraz ich kwalifikacja (mieszkalne, związane z działalnością gospodarczą, pozostałe) dla celów opodatkowania. Organy podatkowe, w szczególności SKO, uchyliły decyzję organu I instancji, ale następnie wydały własną decyzję, która również okazała się wadliwa. Sąd administracyjny stwierdził, że organy naruszyły zasady postępowania podatkowego, w tym zasadę prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów. Szczególnie istotne było nieuwzględnienie przez SKO dowodu z oględzin nieruchomości z 28 grudnia 2005 r., który wykazał, że wysokość budynku portierni pozwalała na zastosowanie 50% stawki podatku od jego powierzchni użytkowej. Sąd uznał, że organy błędnie ustaliły powierzchnię użytkową tego budynku, co wpłynęło na wysokość podatku. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na niejasności dotyczące budynku stróżówki, który mógł zostać wyburzony, a jego opodatkowanie było niejasne. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na konieczność ponownego, prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy błędnie ustalił powierzchnię użytkową budynku portierni, nie stosując prawidłowo przepisów o 50% zaliczaniu powierzchni pomieszczeń o wysokości od 1,40 m do 2,20 m.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że oględziny przeprowadzone w 2005 r. wykazały wysokość pomieszczeń budynku portierni, która powinna skutkować zaliczeniem 50% powierzchni użytkowej, a organ nie uwzględnił tego dowodu prawidłowo.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
u.p.o.l. art. 4 § 1 pkt. 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Podstawą opodatkowania dla budynków i ich części jest powierzchnia użytkowa.
u.p.o.l. art. 4 § ust. 2 i ust. 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Powierzchnię pomieszczeń o wysokości od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej w 50%, a poniżej 1,40 m pomija się.
u.p.o.l. art. 5
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Pomocnicze
o.p. art. 121 § par.1
Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
o.p. art. 247 § §1 pkt. 3
Ordynacja podatkowa
Przesłanki wznowienia postępowania.
o.p. art. 240 § §1 pkt. 5
Ordynacja podatkowa
Przesłanki wznowienia postępowania.
o.p. art. 210 § §1 pkt. 6 i §4
Ordynacja podatkowa
Wymogi uzasadnienia decyzji.
o.p. art. 68 § §1
Ordynacja podatkowa
Termin wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe.
o.p. art. 68 § §2
Ordynacja podatkowa
Skutki niezłożenia deklaracji w terminie.
p.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Funkcje kontrolne sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądowej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji.
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o niewykonalności aktu.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe ustalenie powierzchni użytkowej budynku portierni z uwagi na jego wysokość. Niewzięcie pod uwagę przez organ odwoławczy dowodu z oględzin nieruchomości. Wątpliwości co do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w odniesieniu do wyburzonych budynków (budynek stróżówki).
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej (przedawnienie). Zarzut wydania przez Prezydenta Miasta S. kilku decyzji o identycznej sygnaturze (nie miał wpływu na wynik sprawy). Zarzut nieistnienia przesłanek do wznowienia postępowania (uznany za niezasadny).
Godne uwagi sformułowania
Granica nie jest ostra, ale doktryna prawa wypracowała pewne kryteria, według których można badać, czy ramy swobody nie zostały przekroczone w kierunku dowolności. Trudno bowiem przyjąć, z logicznego punktu widzenia, iż wysokość pomieszczeń nieużytkowanego budynku na przestrzeni kilku lat uległa zmniejszeniu. Obowiązkiem organu podatkowego było dokładne ustalenie stanu faktycznego w sprawie, zatem oparcie się przy wydaniu zaskarżonej decyzji wyłącznie o złożone wykazy, bez uwzględnienia innych dowodów przeprowadzonych z urzędu było złamaniem zasady oficjalności i prawdy obiektywnej.
Skład orzekający
Sławomir Presnarowicz
przewodniczący sprawozdawca
Mieczysław Markowski
sędzia
Urszula Barbara Rymarska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących powierzchni użytkowej budynków dla celów podatku od nieruchomości, zasady postępowania dowodowego w sprawach podatkowych, znaczenie dowodu z oględzin."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów obowiązujących w 1998 r. oraz późniejszych lat podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i ocena dowodów w postępowaniu podatkowym, nawet w rutynowych sprawach dotyczących podatku od nieruchomości. Pokazuje też zawiłości procedury administracyjnej.
“Błędy w pomiarach budynków kosztowały podatnika tysiące złotych – sąd wyjaśnia, jak liczyć podatek od nieruchomości.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bk 115/06 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2006-08-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-03-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Mieczysław Markowski Sławomir Presnarowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Urszula Barbara Rymarska Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Podatkowe postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 1991 nr 9 poz 31 art. 4 ust. 1 pkt. 1, ust. 2 i ust. 3 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 121 par.1, art.122, art. 191 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski,, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Marcin Kojło, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi W. J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 1998 r. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję, 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz W. J. W. kwotę 2.815,00 zł (słownie: dwa tysiące osiemset piętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...].09.2003 r. Nr [...], wydaną wobec W. J. W. w ramach wznowionego postępowania podatkowego, Prezydent Miasta S. uchylił w całości decyzję Nr [...] z dnia [...].02.1998 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 1998 r. i ustalił podatek w kwocie 69 613,90 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podatkowy wskazał, że W. W. od czasu nabycia nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], tj. od 1993 r., opłacał podatek od nieruchomości na podstawie decyzji wymiarowych, które z kolei wydawane były w oparciu o wykaz nieruchomości złożony przez podatnika, a także zapisy ewidencji gruntów. W tym okresie, aż do 1998 r. włącznie podatnik wykazywał do opodatkowania: - budynki mieszkalne o pow. 4300 m kw. - budynki mieszkalne związane z działalnością gospodarczą o pow. 1400 m kw. - grunty związane z działalnością gospodarczą o pow. 1800 m kw. - grunty pozostałe o pow. 21.264 m kw. Przeprowadzona w 2001 roku przez inspektora kontroli skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w B. Ośrodek Zamiejscowy w S. kontrola wykazała, iż W. W. niewłaściwe kwalifikował sposób wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości, czym spowodował znaczne zaniżenie dochodu miasta. Organ I instancji stwierdził, iż budynek o pow. 4.300 m kw., który według złożonej przez podatnika informacji miał charakter budynku mieszkalnego, w istocie związany był z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Według organu podatkowego W. W. jako obywatel Szwecji od 1983 r. prowadzi w Polsce działalność gospodarczą. W latach 1992-2001 na nieruchomości przy ul. [...] w S. działalność prowadziły następujące firmy utworzone przez W. W., jako jedynego ich udziałowca: PZ "W." (działalność jednoosobowa, w latach 1992-1999), "L." Sp. z o.o. z siedzibą w L. (od 1998 r.), "A. Sp. z o.o. S., ul. [...] (w latach 1995 - 2001). Ponadto spółka "L." podnajmowała część nieruchomości innym przedsiębiorcom na mocy zawiązanych z nimi umów dzierżawy. Powyższe zdaniem organu I instancji jednoznacznie wskazuje, iż nieruchomość przy ul. [...] w S. związana była z działalnością gospodarczą. Od powyższej decyzji podatnik złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. odwołanie, w którym zarzucił wydanej decyzji naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 3 i 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. W wyniku rozpoznania odwołania decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] organ odwoławczy uchylił wydaną decyzję w części dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości i w to miejsce ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie 34 946,50 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przyznał, że uzasadniony jest zarzut dotyczący zaliczenia w zaskarżonej decyzji wszystkich budynków znajdujących się na posesji przy ul. [...] w S. jako związanych z działalnością gospodarczą. Podkreślił, iż jak wynika z pisma podatnika z dnia 1 kwietnia 1993 r. włączonego do protokołu w dniu 5 grudnia 2003 r. w 1998 r. wykorzystywał on na działalność gospodarczą budynki o powierzchni 1400 m kw, zaś pozostałe budynki stanowiły powierzchnię 4300 m kw. Według tego dokumentu powierzchnia gruntu związanego z działalnością gospodarczą wynosiła 1800 m kw., a grunt pozostały to pow. 21 263 m kw. Dokument ten wobec nie składania przez podatnika w okresie 1998-2000 wykazów nieruchomości stanowi aktualną podstawę do ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 1998 r. Nabyta przez W. W. nieruchomość nie była częścią składową P.Z. "W.", ani też nie wchodziła w skład majątku spółki "L." założonej przez podatnika w 1998 roku, a tym samym z założenia nie służyła realizacji określonych zadań gospodarczych. Jeżeli więc nieruchomość nie wchodziła w skład jakiegokolwiek przedsiębiorstwa, to nie można przyjąć, że nieruchomość znajdowała się w posiadaniu przedsiębiorcy. Według SKO w S. z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że W. W. wynajmował część swojej nieruchomości znajdującej się przy ul. [...] w S. podmiotom gospodarczym, i tylko w stosunku do tej części nieruchomości mają zastosowanie najwyższe stawki. Pozostała część powierzchni budynków i gruntu powinna być objęta stawką właściwą dla gruntów i budynków "pozostałych". Natomiast zdaniem organu II instancji przeprowadzone postępowanie wykazało, iż wbrew twierdzeniom podatnika na terenie przedmiotowej nieruchomości nie znajdował się budynek mieszkalny. Na decyzję organu II instancji pełnomocnik W. W. w dniu 20.01.2004 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zdaniem skarżącego podatek od nieruchomości budynkowych znajdujących się w S. przy ul. [...] powinien być ustalony zgodnie z "pierwotną decyzją" w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za zaskarżony okres. Na okoliczność wykorzystywania tych budynków na cele mieszkaniowe należało zdaniem skarżącego przesłuchać poprzednią właścicielkę – B..M. J., czego jednak organy konsekwentnie odmawiały. Jednocześnie skarżący zarzucił naruszenie art.190 Ordynacji podatkowej, przez nie zawiadomienie podatnika o przesłuchaniu świadków Z. D. i T. J. na okoliczność sposobu wykorzystywania i przeznaczenia budynków należących do podatnika. Podobnie jak w odwołaniu od decyzji I instancji w skardze podniesiono, iż oba organy nie wzięły pod uwagę faktu wyburzenia przez Miasto S. na przełomie października i listopada 1999 r. część budynków o łącznej pow. 1.350 m kw. Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie sygn. akt I SA/Bk 23/04 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że żaden z organów prowadzących określone postępowanie wyjaśniające w zakresie zaliczenia określonych części nieruchomości do danej kategorii budynków, nie dokonał pomiaru powierzchni użytkowych budynków wykorzystywanych na cele związane z działalnością gospodarczą. Ponadto stwierdził, że organy nie wyjaśniły kwestii istnienia budynku mieszkalnego, wymienionego w akcie notarialnym z dnia 22 maja 2001 r. jak również sposobu jego wykorzystywania. Na powyższy wyrok Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt II FSK 544/05 oddalił skargę kasacyjną i orzekł o kosztach postępowania sądowego. Sąd podkreślił, że złożona skarga kasacyjna pozbawiona była usprawiedliwionych podstaw, ponieważ zaskarżony wyrok odpowiada prawu, mimo nieznacznych błędów w jego uzasadnieniu. Po ponownym rozpoznaniu odwołania podatnika i uzupełnieniu materiału dowodowego w sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., Nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji w części w jakiej orzekała o ustaleniu wymiaru podatku od nieruchomości za 1998 r. i ustalił wymiar tego podatku za 1998 r. w wysokości 29 711,70 zł. W pozostałym zakresie decyzja organu I instancji pozostała w mocy. Biorąc pod uwagę pismo Naczelnika Wydziału Geodezji, Gospodarki Nieruchomościami i Rolnictwa Urzędu Miejskiego w S. z dnia 26 września 2005 r., kserokopię operatu szacunkowego nieruchomości sporządzony w 1998 r. oraz wcześniej zgromadzone dowody organ II instancji przyjął, dla celów podatku od nieruchomości, że w 1998 roku budynki związane z działalnością gospodarczą miały powierzchnię 1400 m kw., budynki mieszkalne 1454,10 m kw, budynki pozostałe 2 845,90 m kw., grunty związane z działalnością gospodarczą 1800 m kw, zaś grunty pozostałe powierzchnię 21 264 m kw. Organ II instancji wskazał, iż jako budynki mieszkalne uznano budynki wskazane przez pełnomocnika podatnika w oświadczeniu z 5 marca 2002 r. oraz w piśmie z dnia 21 marca 2002 r. – odnośnie podatku od nieruchomości za 1998 r. był to budynek o nr inwentarzowym 102 o pow. 1307 m kw. oraz rozebrany z końcem października 1999 r. budynek o powierzchni 147,10 m kw. Jednocześnie zaznaczył, że mimo dokonania pomiaru powierzchni użytkowej budynków znajdujących się na nieruchomości W. W. przy ul. [...] w S. w dniu 28 grudnia 2005 r., co zalecał WSA – fakt ten nie wniósł do sprawy nowych dowodów mających wpływ na rozstrzygnięcie. Spowodowane to było wyburzeniem większości z 12 budynków (pozostało jedynie 3), wśród których nie stwierdzono żadnego budynku mieszkalnego. W sytuacji gdy stan faktyczny z lat 1998-2002 jest niemożliwy do zweryfikowania poprzez oględziny, organ odwoławczy zmuszony był ustalić przedmiot podatku na podstawie dostępnych i możliwych do wykorzystania dokumentów. Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zaskarżając ją w całości. Zarzucił zaskarżonej decyzji: - naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 4 ust. 2 i art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych przez przyjęcie, iż od budynków o wysokości 1,4 do 2,2 m wysokości należy liczyć 100% powierzchni użytkowej, - sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, przez naliczenie podatku od nieruchomości za lata 1999-2001 od wyburzonych w październiku 1999 r. przez Urząd Miejski w S. trzech budynków o łącznej powierzchni 1 441,3 m kw. (1265,8 + 147,1+28,4). - naruszenie przez Prezydenta Miasta S. przepisu art. 247§1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie w dniu [...].09.2003 r. pięciu decyzji o identycznej sygnaturze [...], - naruszenie przepisu art. 240§1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania przez Prezydenta Miasta S., - naruszenie art. 210§1 pkt. 6 i §4 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji Prezydenta S. zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, - naruszenie przepisu art. 68§1 Ordynacji podatkowej, przez wydanie decyzji w sprawie podatku od nieruchomości po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w dniu 28 grudnia 2005 r., w trakcie oględzin nieruchomości skarżącego, komisja dokonała pomiarów budynków, z których wynika, że wysokość budynku portierni nie przekracza wysokości 2,2 m. Oznacza to, że podatek od nieruchomości powinien być liczony nie od powierzchni 12,88 m kw, lecz od 50% tej powierzchni, czyli 6,44 m kw. Podkreślił również, że organ błędnie naliczył podatek od budynków za lata 1999-2001, albowiem część z nich została w rzeczywistości wyburzona przez miasto, w szczególności budynek stróżówki o powierzchni 28,40 m kw. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnoście przedstawionych zarzutów wskazało, że oględziny przeprowadzone w dniu 28 grudnia 2005 r. dotyczyły stanu faktycznego na tenże dzień i nie mogą mieć wpływu na ustalenie stanu faktycznego dotyczącego okresu 1998-2002. Podkreślił, że w stosunku do 1998 r. podstawą ustalenia stanu faktycznego w sprawie były: pismo Naczelnika Wydziału Geodezji Urzędu Miejskiego w S. z dnia [...] września 2005 r., oświadczenie podatnika z dnia 5 marca 2002 r., wyjaśnienia pełnomocnika strony z dnia 21 marca 2002 r. oraz oświadczenie W. W. z dnia 1 kwietnia 1993 r. W kwestii nie uwzględnienia przy obliczaniu podatku od nieruchomości budynku stróżówki o powierzchni 28,40 m kw, organ zaznaczył, iż brak jest dowodów na istnienie takiego budynku jak również nie zostało potwierdzone, iż został on wyburzony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skardze nie można odmówić słuszności w znacznej części. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę uznał, iż zostały naruszone przepisy postępowania podatkowego mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisami zawartymi w Rozdziale 11 Działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), organy podatkowe w toku postępowania podatkowego są zobowiązane do prowadzenia postępowania dowodowego. Istotą tego postępowania jest ustalenie wszelkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, po to, by następnie dokonać ich oceny pod kątem przepisów materialnoprawnych. Udowodnienie jakiegoś faktu nie ma wyłącznie znaczenia procesowego, ale ma także znaczenie materialnoprawne, gdyż od tego zależy prawidłowe zastosowanie normy prawnej. W ramach dokonywanej oceny zebranego materiału dowodowego organy podatkowe związane są ogólnymi zasadami postępowania podatkowego, w tym w szczególności wynikającymi z przepisów: art. 191 Ordynacji podatkowej (zasada swobodnej oceny dowodów), art.121 § 1 Ordynacji podatkowej (zasada zaufania) i art. 122 Ordynacji podatkowej (zasada prawdy obiektywnej), a oceny dokonane w ramach postępowania nie mogą być dowolne. Organy powinny przestrzegać granicy między swobodą oceny a dowolnością oceny dowodów i materiału dowodowego. Granica ta nie jest ostra, ale doktryna prawa wypracowała pewne kryteria, według których można badać, czy ramy swobody nie zostały przekroczone w kierunku dowolności. Są nimi: 1. zgodność oceny z prawidłami logiki, 2. zgodność oceny z prawami nauki i doświadczenia, 3. traktowanie zebranych dowodów i materiału dowodowego jako zjawisk obiektywnych, 4. ocenianie dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy, 5. wszechstronność oceny i in. (por. Jan Zimmermann, Ordynacja podatkowa, komentarz - postępowanie podatkowe. Toruń 1998 s.163-164). Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że w toku postępowania powołane zasady zostały naruszone. Nie podjęto wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie wzięto pod uwagę wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów. Zgodzić się należy z pełnomocnikiem skarżącego, iż organ odwoławczy, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie wziął pod uwagę wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, w szczególności dowodu w postaci oględzin nieruchomości należących do skarżącego przeprowadzonego w dniu 28 grudnia 2005 r. Podkreślić należy, iż powyższy dowód, jak wynika z treści protokołu z dnia 28 grudnia 2005 r., jak i treści pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. adresowanego do Prezydenta Miasta S. z dnia 29 listopada 2005 r. został przeprowadzony na wyraźne polecenie organu odwoławczego w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego w sprawie. Z treści powyższego protokołu wynika, iż budynek portierni oznaczony na mapie Nr 2 ma powierzchnię użytkową 12,88 m kw, z tym, że wszystkie pomieszczenia tegoż budynku mają wysokość 2,20 m. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9 poz. 31 ze zm.) podstawę opodatkowania dla budynków i ich części stanowi powierzchnia użytkowa tego przedmiotu opodatkowania. Za powierzchnię użytkową budynku uważa się powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigów. Powierzchnię pomieszczeń o wysokości w świetle od 1,40 m. do 2,20 m. zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50% a jeżeli wysokość ta jest mniejsza niż 1.40 m., powierzchnię tę pomija się (art. 4 ust. 2 i 3 przywołanej ustawy). W świetle powyższych przepisów i przeprowadzonego na wniosek organu podatkowego dowodu w postaci oględzin budynków położonych w S. przy ul. [...] jednoznacznie wynika, iż przyjęta przez organ powierzchnia użytkowa budynku portierni została zawyżona. Powinna ona wynosić, tak jak wskazał to pełnomocnik skarżącego tj. 6,44 m kw, a nie jak przyjął to organ 12,88 m kw. Powyższe spowodowało błędne wyliczenie podatku od nieruchomości za 1998 r. Argumentacja organu podatkowego dotycząca spornej kwestii przedstawiona przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, nie może być uznana za prawidłową. Wbrew twierdzeniom organu, fakt przeprowadzenia oględzin budynku w grudniu 2005 r. w żaden sposób nie dyskwalifikuje tego dowodu odnośnie ustalenia stanu faktycznego dotyczącego okresu za lata 1998-2002. Budynek portierni, jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie był remontowany, modernizowany czy też przebudowywany przez podatnika, zatem stwierdzona w 2005 r. wysokość pomieszczeń budynku musiała istnieć również w latach wcześniejszych. Trudno bowiem przyjąć, z logicznego punktu widzenia, iż wysokość pomieszczeń nieużytkowanego budynku na przestrzeni kilku lat uległa zmniejszeniu. Powyższej oceny nie zmienia fakt, iż skarżący w złożonych wykazach nieruchomości z dnia 2 lipca 2001 r. i 22 października 2002 r. nie wskazał wysokości poszczególnych budynków. Obowiązkiem organu podatkowego było dokładne ustalenie stanu faktycznego w sprawie, zatem oparcie się przy wydaniu zaskarżonej decyzji wyłącznie o złożone wykazy, bez uwzględnienia innych dowodów przeprowadzonych z urzędu było złamaniem zasady oficjalności i prawdy obiektywnej wynikających z art. 122 i 187 przywołanej ustawy Ordynacja podatkowa. Wskazać w tym miejscu należy na wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1995 r. sygn. akt SA/Lu 507/95 (LEX Nr 27107), w którym Sąd stwierdził, iż organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć żadnego dowodu. Pominięcie jakiegokolwiek dowodu, może nasuwać wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistością ustalonego stanu faktycznego oraz może wzbudzić wątpliwości, co do trafności oceny innych dowodów. Również drugi z zarzutów pełnomocnika skarżącego, dotyczący niewłaściwego ustalenia łącznej powierzchni użytkowej budynków "wyburzonych" przyjętej przez organ dla celów podatku od nieruchomości zasługuje na uwzględnienie. Wskazać przede wszystkim należy, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, czy organ przyjął do wyliczenia podatku od nieruchomości za 1998 r. tzw. budynek stróżówki, o powierzchni 28,4 m kw, o którym pisze w odwołaniu pełnomocnik skarżącego czy też nie. Zaznaczyć wręcz należy, że w odpowiedzi na skargę organ kwestionuje istnienie takiego budynku, co jest sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż zobowiązanie podatkowe dotyczące 1998 r. ustalone zostało przez organ odwoławczy między innymi w oparciu o pismo Naczelnika Wydziału Geodezji, Gospodarki Nieruchomościami i Rolnictwa Urzędu Miejskiego w S. z dnia [...] września 2005 r. i kserokopię operatu szacunkowego nieruchomości z lipca 1998 r. W operacie tym, obok budynków przyjętych przez organ jako budynki mieszkalne o powierzchni odpowiednio 1307 m kw. i 147,10 m kw. wymieniony jest również budynek dyżurki zlokalizowany przy bramie od strony ulicy [...] o powierzchni 28,40 m kw. Tymczasem w zaskarżonej decyzji w ogóle się o nim nie wspomina, nie wiadomo zatem, czy powyższy budynek został uwzględniony przez organ przy wymiarze podatku od nieruchomości za 1998 r., czy też nie. Z uwagi na definicję budynku przyjętą w cytowanej ustawie o podatkach i opłatach lokalnych na potrzeby podatku od nieruchomości, w stanie prawnym obowiązującym w 1998 r., wątpliwości budzi również zapis w dokonanym operacie nieruchomości, w którym stwierdza się, iż w budynku tym nie ma "pokrycia dachu". Nie wiadomo zatem, w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy, czy ten obiekt budowlany stanowił przedmiot opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, czy też nie. W ocenie Sądu pozostałe podnoszone przez pełnomocnika skarżącego zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Odnośnie zarzutu wydania przez Prezydenta Miasta S. kilku decyzji o identycznym numerze podkreślić należy, że nie są one przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tym nie mniej powyższe uchybienie z pewnością nie miało wpływu na wynik sprawy, albowiem jak wynika z akt sprawy skarżący doskonale orientuje się w zakresie przedmiotowym poszczególnych decyzji organu I instancji. Powyższe uchybienie nie może być zatem uznane za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Za niezasadny należało również uznać zarzut dotyczący nieistnienia przesłanek do wznowienia postępowania. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w obszerny sposób wyjaśnił przesłanki wznowienia postępowania i przyczyny, dla których zostało wznowione niniejsze postępowanie. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela powyższą argumentację. Nie można również zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącego, iż uzasadnienie decyzji organu I instancji nie zawiera podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Organ powołał przepisy mające zastosowanie w sprawie, a fakt nie przytoczenia ich treści w uzasadnieniu decyzji nie miał wpływu na prawidłowość wydanej decyzji. W ocenie Sądu niezasadny był również ostatni z zarzutów pełnomocnika skarżącego, dotyczący naruszenia art. 68§1 omawianej ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę, iż przepis ten nie ma w sprawie zastosowania, albowiem podatnik nie złożył w wymaganym terminie deklaracji na podatek od nieruchomości za 1998 r. W sytuacji nie złożenia deklaracji w terminie, zgodnie z art. 68§2 tejże ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązanie podatkowe nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] września 2003 r. i doręczona stronie w dniu 2 października 2003 r., a zatem została wydana przed upływem 5-letniego okresu przedawnienia. Podkreślić przy tym należy, iż fakt późniejszego toczenia się postępowania odwoławczego i sądowoadministracyjnego nie ma wpływu na bieg powyższego terminu przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny, już na gruncie ustawy z dnia 19.12.1980 r. o zobowiązaniach podatkowych, w wyroku z dnia 8 grudnia 1994 r., sygn. akt SA/P 1980/94 (Monitor Podatkowy z 1995 r., Nr 7, s. 220), wskazał, iż trzyletni okres przedawnienia prawa do wydania decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego dotyczy tylko decyzji organu I instancji, a zatem upływ terminu przedawnienia prawa do wymiaru podatku nie stanowi przeszkody do uchylenia przez organ podatkowy w całości lub w części zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja organu podatkowego I instancji została wydana przed upływem tego terminu. Oznacza to, że dopuszczalne jest nie tylko utrzymanie w mocy decyzji organu podatkowego I instancji, ale również uchylenie jej przez organ II instancji i merytoryczne orzekanie w sprawie, ale tylko w zakresie, w jakim jest to korzystne dla podatnika w porównaniu z decyzją organu I instancji (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki – Ordynacja podatkowa – Komentarz 2006 r. s. 321). Końcowo Sąd pragnie podkreślić, iż w pozostałym zakresie organ odwoławczy, przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe w prawidłowy sposób uwzględnił zalecenia wynikające z uzasadnienia wyroku WSA w Białymstoku z dnia 23 kwietnia 2004 r. sygn. akt I SA/Bk 23/04. Przeprowadził postępowanie pod kątem ustalenia rzeczywistej powierzchni użytkowej budynków należących do W. W., jak również ustalenia charakteru tych budynków, w szczególności czy stanowią tzw. budynki mieszkalne. Powyższej oceny nie zmienia fakt nie przesłuchania w charakterze świadka Pani B. M. J., który to dowód, został pominięty w sprawie. Tym niemniej, wskazane powyżej uchybienia obligowały Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji i stwierdzenia, iż nie może być ona wykonana w całości. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ podatkowy powinien, dokonując wnikliwej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, wyliczyć w prawidłowej wysokości powierzchnię użytkową budynków należących do W. W., w szczególności budynku portierni i stróżówki. W celu wyjaśnienia tej kwestii należy rozważyć nie tylko dotychczas zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ale również, jeżeli zajdzie taka potrzeba przeprowadzić dodatkowe, postępowanie dowodowe. Powyższe pozwoli na wyliczenie w prawidłowej wysokości podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości za 1998 r. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję. W oparciu o przepisy art. 152 tejże ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu, a o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 cytowanej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI