I SA/BK 114/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łomży, które cofnęły spółce "S." Sp. z o.o. zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Podstawą cofnięcia zezwolenia była sprzedaż alkoholu osobom nieletnim, które okazały sprzedawczyni sfałszowaną kartę medyczną na telefonie. Organy administracji uznały, że sprzedaż alkoholu osobie nieletniej, niezależnie od okoliczności, stanowi bezwzględną przesłankę do cofnięcia zezwolenia na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Sąd administracyjny zakwestionował to stanowisko, wskazując na błędną interpretację przepisów. Sąd podkreślił, że art. 15 ust. 2 ustawy zezwala sprzedawcy na żądanie okazania dokumentu stwierdzającego wiek nabywcy w przypadku wątpliwości, i nie precyzuje, jaki to ma być dokument. W ocenie Sądu, sprzedawczyni, żądając okazania dokumentu i weryfikując wiek na podstawie karty medycznej, działała z należytą starannością, a fakt, że dokument okazał się sfałszowany, czego nie potrafił od razu stwierdzić nawet funkcjonariusz policji, nie powinien automatycznie prowadzić do cofnięcia zezwolenia. Sąd uznał, że organy nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego i błędnie zinterpretowały przepisy, nie biorąc pod uwagę okoliczności, że sprzedaż nastąpiła w wyniku oszustwa ze strony nabywcy. W związku z tym Sąd uchylił obie decyzje i nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu, w tym incydentalności zdarzenia i indywidualnych okoliczności sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących sprzedaży alkoholu nieletnim, weryfikacji wieku nabywców oraz zasad cofania zezwoleń na sprzedaż alkoholu w kontekście oszustwa ze strony nabywcy.
Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży na podstawie sfałszowanego dokumentu, którego fałszerstwa sprzedawca nie mógł wykryć. Może być mniej istotne w przypadkach oczywistej sprzedaży nieletnim bez próby weryfikacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sprzedaż napojów alkoholowych osobie nieletniej na podstawie sfałszowanego dokumentu, którego fałszerstwa sprzedawca nie mógł wykryć przy zachowaniu należytej staranności, stanowi bezwzględną podstawę do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprzedaż na podstawie sfałszowanego dokumentu, którego fałszerstwa sprzedawca nie mógł wykryć przy zachowaniu należytej staranności, nie uzasadnia automatycznego cofnięcia zezwolenia, jeśli organ nie ustalił wyczerpująco stanu faktycznego i nie wziął pod uwagę okoliczności oszustwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cofnięcie zezwolenia wymaga nie tylko ustalenia faktu sprzedaży alkoholu nieletniemu, ale także oceny, czy sprzedawca podjął adekwatne działania weryfikacyjne. Sprzedaż na podstawie sfałszowanego dokumentu, którego fałszerstwa nie można było wykryć, nie powinna prowadzić do sankcji, jeśli organ nie przeprowadził wnikliwego postępowania wyjaśniającego i błędnie zinterpretował przepisy dotyczące dokumentów stwierdzających wiek.
Jaki rodzaj dokumentu może być uznany za dokument stwierdzający wiek nabywcy napojów alkoholowych zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Każdy dokument, który stwierdza wiek nabywcy, a nie tylko ściśle określony dokument tożsamości.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przepis art. 15 ust. 2 ustawy nie precyzuje rodzaju dokumentu i dopuszcza użycie każdego dokumentu potwierdzającego wiek, np. dowodu osobistego, prawa jazdy, paszportu, legitymacji studenckiej czy szkolnej. Sprzedawca nie ma obowiązku ani możliwości weryfikacji autentyczności okazanego dokumentu.
Przepisy (9)
Główne
u.w.t.p.a. art. 18 § ust. 10 pkt 1 lit. a
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w przypadku nieprzestrzegania zasad sprzedaży, w szczególności sprzedaży osobom nieletnim.
u.w.t.p.a. art. 15 § ust. 1 i 2
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Zakaz sprzedaży napojów alkoholowych osobom do lat 18. Sprzedający jest uprawniony do żądania okazania dokumentu stwierdzającego wiek nabywcy w przypadku wątpliwości.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do oceny materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.c. art. 535 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy sprzedaży.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż alkoholu osobie nieletniej na podstawie sfałszowanego dokumentu, którego fałszerstwa sprzedawca nie mógł wykryć przy zachowaniu należytej staranności, nie powinna skutkować automatycznym cofnięciem zezwolenia. • Art. 15 ust. 2 u.w.t.p.a. dopuszcza użycie każdego dokumentu stwierdzającego wiek nabywcy, nie tylko dokumentu tożsamości. • Organy nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego i błędnie oceniły dowody (np. zdjęcia śladów spożywania alkoholu, zeznania świadków). • Sprzedawczyni działała z należytą starannością, żądając okazania dokumentu i weryfikując wiek na podstawie karty medycznej.
Odrzucone argumenty
Sprzedaż alkoholu osobie nieletniej jest bezwzględną przesłanką do cofnięcia zezwolenia, niezależnie od okoliczności. • Karta medyczna nie jest dokumentem stwierdzającym wiek nabywcy. • Brak wiedzy sprzedawcy o fałszerstwie dokumentu nie ma znaczenia dla odpowiedzialności przedsiębiorcy.
Godne uwagi sformułowania
sprzedaż napojów alkoholowych osobie małoletniej na podstawie okazanego dokumentu w postaci karty medycznej ze sfałszowaną datą urodzenia przez sprzedawcę • tzw. karty medycznej nie można uznać ani za dokument stwierdzający tożsamość, ani za dokument stwierdzający wiek • brak po stronie sprzedawczyni świadomości charakteru tzw. karty medycznej nie wnosi do sprawy nic, co mogłoby powodować konieczność odmiennego rozstrzygnięcia • Sąd orzekający w sprawie stoi na stanowisku, że cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wymaga ustalenia zarówno faktu sprzedaży napojów alkoholowych osobom do lat 18, jak też tego, czy sprzedawca podjął adekwatne działania mające na celu weryfikację wieku takiej osoby. • Sprzedawca nie ma ani możliwości, ani obowiązku ustalenia, czy dokument, na jaki powołuje się nabywca, zawiera dane prawdziwe, czy może został sfałszowany. • Skoro dokument potwierdzający wiek osoby nabywającej alkohol był sfałszowany i sprzedawczyni przy zachowaniu należytej staranności tego nie zauważyła, to przedsiębiorca nie może ponosić dotkliwych skutków w postaci cofnięcia zezwoleń na sprzedaż alkoholu.
Skład orzekający
Justyna Siemieniako
przewodniczący sprawozdawca
Marcin Kojło
sędzia
Dariusz Marian Zalewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sprzedaży alkoholu nieletnim, weryfikacji wieku nabywców oraz zasad cofania zezwoleń na sprzedaż alkoholu w kontekście oszustwa ze strony nabywcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży na podstawie sfałszowanego dokumentu, którego fałszerstwa sprzedawca nie mógł wykryć. Może być mniej istotne w przypadkach oczywistej sprzedaży nieletnim bez próby weryfikacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie okoliczności faktycznych w postępowaniach administracyjnych i jak sądowa kontrola może korygować nadmiernie rygorystyczne stosowanie przepisów. Dotyczy powszechnego problemu sprzedaży alkoholu nieletnim i pokazuje pułapki związane z weryfikacją wieku.
“Sąd: Sprzedaż alkoholu nieletnim na fałszywy dokument to nie zawsze koniec zezwolenia!”
Sektor
alkoholowy
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.