I SA/BK 108/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał sprawę ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Białymstoku, która utrzymywała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność nakazu płatniczego wydanego przez Burmistrza Moniek. Pierwotny nakaz płatniczy z 30 stycznia 2024 r. ustalał łączną wysokość zobowiązania pieniężnego za rok 2024 dla nieruchomości położonej w gminie P. Decyzją z 21 czerwca 2024 r. okres ten został zmieniony na I-VI 2024 r. SKO wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nakazu płatniczego, uznając go za wadliwy z powodu rażącego naruszenia prawa, w tym skierowania go do osób zmarłych (E. W. i B. W.) oraz do skarżącego, który nie był podatnikiem. Skarżący w swojej skardze do WSA kwestionował te ustalenia, zarzucając naruszenie przepisów KPA. Sąd administracyjny, analizując sprawę, podzielił stanowisko SKO. Stwierdził, że nakaz płatniczy z 30 stycznia 2024 r. był wadliwy, ponieważ został skierowany do osób zmarłych (B. W. zmarła w 2009 r., E. W. w 2023 r.), co stanowi rażące naruszenie prawa (art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej). Ponadto, sąd uznał, że nakaz został skierowany do skarżącego, który jako dzierżawca (posiadacz zależny) nie spełniał przesłanek do uznania go za podatnika podatku rolnego ani od nieruchomości (art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku rolnym), co stanowiło wadę nieważności z art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że zdolność prawna osoby fizycznej ustaje z chwilą śmierci, a osoba zmarła nie może być stroną postępowania. Argumenty skarżącego dotyczące jego zaangażowania w dzierżawę czy kwestie spadkowe nie miały wpływu na rozstrzygnięcie. Wobec powyższego, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie wadliwości decyzji administracyjnych skierowanych do osób zmarłych oraz interpretacja statusu dzierżawcy jako podatnika podatków lokalnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale stanowi ważny głos w sprawie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i podatkowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nakaz płatniczy skierowany do osoby zmarłej może być uznany za ważny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nakaz płatniczy skierowany do osoby zmarłej jest wadliwy i podlega stwierdzeniu nieważności.
Uzasadnienie
Zdolność prawna osoby fizycznej ustaje z chwilą śmierci, a osoba zmarła nie może być stroną postępowania ani podmiotem praw i obowiązków, w tym podatkowych. Wydanie decyzji w stosunku do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa.
Czy dzierżawca nieruchomości może być uznany za podatnika podatku rolnego lub od nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dzierżawca, będący posiadaczem zależnym, nie może być uznany za podatnika podatku rolnego ani od nieruchomości, chyba że spełnia inne przesłanki określone w przepisach.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku rolnym określają krąg podatników, który obejmuje m.in. właścicieli, posiadaczy samoistnych i użytkowników wieczystych. Dzierżawca, będący posiadaczem zależnym, nie spełnia tych kryteriów, chyba że zachodzą inne szczególne okoliczności.
Czy naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego może być podstawą do uchylenia decyzji w sprawie podatkowej?
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu podatkowym stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, a przepisy KPA mają zastosowanie jedynie analogicznie, jeśli nie są sprzeczne z przepisami szczególnymi.
Uzasadnienie
Postępowanie podatkowe jest regulowane przez Ordynację podatkowa. Sąd analizuje legalność procedowania pod kątem naruszenia przepisów tej ustawy, a nie KPA, chyba że przepisy Ordynacji podatkowej odsyłają do KPA lub zawierają analogiczne regulacje.
Przepisy (15)
Główne
o.p. art. 247 § § 1 pkt 3 i 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Nakaz płatniczy skierowany do osoby zmarłej lub osoby niebędącej stroną w sprawie (niebędącej podatnikiem) jest wadliwy i podlega stwierdzeniu nieważności.
u.p.o.l. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Określa krąg podatników podatku od nieruchomości.
u.p.r. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym
Określa krąg podatników podatku rolnego.
Pomocnicze
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzuty naruszenia przepisów KPA nie mogły się ostać, gdyż postępowanie podatkowe reguluje Ordynacja podatkowa.
k.c. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną; zdolność prawna ustaje w chwili śmierci.
k.c. art. 336
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Definicja posiadacza samoistnego i zależnego.
k.c. art. 693
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Umowa dzierżawy.
k.c. art. 708
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Umowa dzierżawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd obowiązany jest do analizy całości sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
o.p. art. 123 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
o.p. art. 210 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Obowiązkowe elementy decyzji.
o.p. art. 133
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Definicja strony postępowania podatkowego.
o.p. art. 102 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Wstąpienie spadkobierców w miejsce zmarłej strony.
o.p. art. 233 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Umorzenie postępowania odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nakaz płatniczy skierowany do osób zmarłych stanowi rażące naruszenie prawa. • Dzierżawca nieruchomości nie jest podatnikiem podatku rolnego ani od nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
śmierć powoduje ustanie podmiotowości prawnej • Osoba zmarła nie może być zatem podmiotem praw i obowiązków • wydanie decyzji w stosunku do osoby zmarłej, a więc osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji • Dzierżawca nigdy bowiem nie jest samoistnym posiadaczem (jest posiadaczem zależnym).
Skład orzekający
Dariusz Marian Zalewski
przewodniczący
Marcin Kojło
sprawozdawca
Justyna Siemieniako
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wadliwości decyzji administracyjnych skierowanych do osób zmarłych oraz interpretacja statusu dzierżawcy jako podatnika podatków lokalnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale stanowi ważny głos w sprawie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i podatkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii proceduralnych w prawie podatkowym – możliwości prowadzenia postępowania wobec osób zmarłych i statusu dzierżawcy jako podatnika. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Czy można nałożyć podatek na zmarłego? Sąd rozstrzyga o wadliwym nakazie płatniczym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.