I SA/Bk 105/23

I SA/Bk 105/23 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-09-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Andrzej Melezini /przewodniczący/
Justyna Siemieniako /sprawozdawca/
Paweł Janusz Lewkowicz
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Finanse publiczne
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2082
art. 17 ust. 3, art. 34 ust. 1
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 września 2023 r. sprawy ze skargi J. H. na czynność Prezydenta Miasta Białegostoku w przedmiocie wypłaty dotacji oświatowej w zaniżonej wysokości za okres od września 2021 r. do stycznia 2023 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli sądowej jest czynność Prezydenta Miasta Białegostoku wypłaty dotacji oświatowej Według skarżącej, od września 2021 r. wypłata ta miała miejsce w nieprawidłowej, zaniżonej wysokości.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skardze pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie:
- przepisów prawa materialnego tj. art. 17 ust. 3 w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, Dz. U. z 2022 r. poz 2082 ze zm., dalej: "u.f.z.o." poprzez ich błędne zastosowanie i nieprzyznanie na rzecz skarżącej pełnej kwoty dotacji, o której w art. 17 ust. 1 u.f.z.o., a co za tym idzie wypłatę dotacji oświatowej za okres od września 2021 r. do stycznia 2023 r. w niepełnej wysokości, podczas gdy placówka skarżącej spełniła wszystkie wymagane przepisami warunki przyznania jej pełnej kwoty dotacji na każdego ucznia, a zatem brak było podstawy do jej zaniżenia, w związku z czym za powyższy okres organ zobowiązany był wypłacać skarżącej kwotę stanowiącą 100% stawki dotacji.
- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na ustalenie należnej skarżącej kwoty dotacji, tj. art. 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 2000 ze zm.)(dalej: "k.p.a.") poprzez brak dokładnego rozważenia stanu faktycznego i prawnego sprawy,-podważenie zasady zaufania obywateli do władzy publicznej i naruszenie słusznego interesu skarżącej poprzez niewypłacenie dotacji w pełnej wysokości za okres od września 2021 r. do stycznia 2023 r. i zaniżenie jej o 25 %, podczas gdy placówka skarżącej spełniła wszystkie warunki określone w art. 17 ust. 1 u.f.z.o. umożliwiające przyznanie niesamorządowym przedszkolom z budżetu gminy 100% kwoty dotacji na każdego ucznia.
W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o:
1. stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności Prezydenta Miasta Białegostoku w postaci wypłaty dotacji za okres od września 2021 r. do stycznia 2023 r. w zaniżonej wysokości,
2. uznanie uprawnienia skarżącej do przyznania dotacji za okres od września 2021 r. do stycznia 2023 r. we właściwych wysokościach odpowiadających stawce 100% dotacji na ucznia i uznanie obowiązku wypłaty tej dotacji przez organ wraz z odsetkami liczonymi od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin przekazania dotacji za poszczególne miesiące,
4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej tj. w kwocie 2.880 zł, wpisu od skargi w wysokości 200 zł, a także opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
W uzasadnieniu skargi podano, że skarżąca prowadzi Niepubliczne Przedszkole Rodzinne w B. przy ul. [...]. Przedszkole to jest placówką, której na podstawie art. 17 u.f.z.o. przysługuje na każdego, ucznia z budżetu gminy dotacja w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji dla przedszkoli. W okresie od września 2021 r do stycznia 2023 r. skarżąca zamiast 100% kwoty dotacji otrzymywała od gminy jedynie 75%, mimo iż jej placówka nieprzerwanie spełnia wymogi uprawniające ją do otrzymania pełnej kwoty dotacji, które zresztą spełniała także w latach poprzedzających wyżej wskazany okres, kiedy to otrzymywała 100 % stawki dotacji. Sytuacja uległa zmianie na skutek wyników otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego oraz określenia kryteriów wyboru najkorzystniejszych ofert ogłoszonego zarządzeniem Prezydenta Miasta Białegostoku nr 1113/20 z dnia 21 grudnia 2020 r. Skarżąca w dniu 11 stycznia 2021 r. złożyła ofertę dotyczącą realizacji zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego, udostępniając Miastu Białystok 100% miejsc w prowadzonym przez siebie przedszkolu. Komisja Konkursowa, powołana zarządzeniem Prezydenta Miasta Białegostoku nr 28/21 z dnia 15 stycznia 2021 r., celem zaopiniowania ofert na realizację zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego na terenie Miasta Białegostoku, w dniu 26 stycznia 2021 r. zakończyła ocenę formalną i merytoryczną zgłoszonych ofert w konkursie. Oferta Niepublicznego Przedszkola Rodzinnego została oceniona przez Komisję Konkursową pozytywnie, jako placówka spełniająca wymagania formalne i merytoryczne, uzyskując przy tym 57 punktów. Mimo to. Prezydent Miasta Białegostoku zarządzeniem z dnia 11 lutego 2021 r. nr 84/21 ogłosił wyniki w/w konkursu, w którym bezzasadnie nie uwzględnił wyłonionej przez Komisję Konkursową oferty Niepublicznego Przedszkola Rodzinnego. Skarżąca zaskarżyła przedmiotowe zarządzenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku (sprawa była prowadzona pod sygn. akt I SA/Bk 67/22), który stwierdził, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane z naruszeniem prawa.
Następnie Prezydent Miasta Białegostoku próbował wstecznie zmienić uznane za niezgodne z prawem zarządzenie nr 84/21 wydając nowe zarządzenie nr 503/22 z dnia 3 czerwca 2022 r., na które J.H. również złożyła skargę do WSA w Białymstoku (sygn. akt: I SA/Bk 376/22). W rezultacie, na skutek wydania przez Wojewodę Podlaskiego rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia 28 lipca 2022 r. stwierdzającego nieważność zarządzenia nr 503/22, postępowanie przed sądem administracyjnym zostało umorzone.
Skarżąca wskazuje, że na skutek pominięcia jej placówki w wynikach konkursu ogłoszonego zarządzeniem z dnia 11 lutego 2021 r. nr 84/21, które zostało przez WSA w Białymstoku uznane jako wydane z naruszeniem prawa, Niepubliczne Przedszkole Rodzinne w B. nie otrzymuje od września 2021 r. pełnej kwoty tj. 100% dotacji na ucznia, należnej mu na podstawie art. 17 ust. 1 u.f.z.o. Wskutek bezprawnego zarządzenia, Prezydent Miasta Białegostoku wypłacał skarżącej dotację oświatową w zaniżonej wysokości tj. 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, nie stosując się do wyroku Sądu i w dalszym ciągu pomijając placówkę skarżącej jako oferenta wyłonionego w konkursie, któremu zostanie zlecone zadanie publiczne. W załączonej tabeli skarżąca przedstawiła szczegółowe wyliczenie różnicy pomiędzy wypłaconą kwotą stanowiącą 75% dotacji, a należną jej pełną kwotą tj. 100% dotacji na każdego ucznia.
Zdaniem skarżącej, ze stanowiska WSA w Białymstoku zawartego w wyroku bezsprzecznie wynika, że skarżąca winna zostać uwzględniona w wykazie oferentów wyłonionych w konkursie ofert na realizację zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego na terenie Miasta Białegostoku, który stanowi załącznik nr 1 do zarządzenia Prezydenta Miasta Białegostoku nr 84/21 z dnia 2 lutego 2021 r., a co za tym idzie, należy uznać, że począwszy od września 2021 r. skarżąca jest uprawniona do otrzymywania dotacji w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji dla przedszkoli, tj. w wysokości 100% stawki dotacji na każdego ucznia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Przytoczył treść art. 22 ust. 1 u.f.z. i odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że Komisja Konkursowa, powołana zarządzeniem Prezydenta Miasta Białegostoku Nr 28/21 z dnia 15 stycznia 2021 r., celem zaopiniowania ofert na realizację zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego, stosownie do postanowień zarządzenia Nr 1113/20 Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ogłoszenia otwartego konkursu ofert, dokonała oceny formalnej i merytorycznej ofert (cz. VII ust. 1 Ogłoszenia stanowiącego załącznik do zarządzenia). Następnie Komisja Konkursowa przedstawiła Prezydentowi Miasta Białegostoku wyniki oceny merytorycznej. Ostatecznego wyboru najkorzystniejszych ofert dokonał Prezydent Miasta Białegostoku, w formie zarządzenia (§ 10 ust. 1 i 2 regulaminu otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego przez osoby prowadzące niepubliczne przedszkola i niepubliczne inne formy wychowania przedszkolnego wraz z określeniem kryteriów wyboru składanych ofert, stanowiącego załącznik do uchwały Nr XXXII/479/20 Rady Miasta Białystok z dnia 23 listopada 2020 r., a także cz. VII ust. 4 Ogłoszenia). Zatem uwzględnienie przedszkola skarżącej przez Komisję Konkursową w protokole z posiedzenia Komisji Konkursowej w zestawieniu "Lista złożonych ofert", "Lista ofert spełniających wymagania formalne", w tabeli oceny punktowej, a także w tabeli w Podsumowaniu, którą poprzedza stwierdzenie: Komisja zaopiniowała pozytywnie 11 ofert - nie oznacza, jak twierdzi skarżąca, że Prezydent "bezzasadnie nie uwzględnił wyłonionej przez Komisję Konkursową oferty Niepublicznego Przedszkola Rodzinnego". Oznacza to jedynie, że zgodnie z przepisami Ogłoszenia konkursu. Komisja przedstawiła Prezydentowi Miasta Białegostoku wyniki oceny merytorycznej ofert, zaś ostateczną decyzję o zleceniu zadania publicznego podjął Prezydent Miasta Białegostoku w formie zarządzenia (Nr 84/21 z dnia 2 lutego 2021 r.). Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku, z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Bk 67/22, Prezydent Miasta Białegostoku miał prawo do dokonania w drodze zarządzenia ostatecznego wyboru najkorzystniejszych ofert, a "Sąd nie kwestionuje, że złożenie oferty w konkursie na realizację zadania publicznego i pozytywna ocena dokonana przez Komisję Konkursową nie gwarantuje zamieszczenia w wykazie oferentów wyłonionych w konkursie, którym zostanie zlecone zadanie publiczne i z którymi zostanie podpisana umowa "dotacyjna". Prezydent Miasta Białegostoku, na podstawie protokołu Komisji Konkursowej z dnia 26 stycznia 2021 r. w zarządzeniu Nr 84/21 z 2 lutego 2021 r., w sprawie ogłoszenia wyników otwartego konkursu ofert (...) nie mógł uwzględnić Niepublicznego Przedszkola Rodzinnego w B. wśród oferentów wyłonionych w konkursie, którym zostanie zlecone zadanie publiczne, bowiem naruszyłby w ten sposób przepisy zarządzenia o ogłoszeniu konkursu. W ogłoszeniu konkursu jasno wskazano, że "W wyniku otwartego konkursu ofert Miasto Białystok zamierza pozyskać w przedszkolach niepublicznych maksymalnie 750 wolnych miejsc. Za miejsca wolne uznaje się również miejsca, na które przyjęto dzieci w postępowaniu rekrutacyjnym na rok szkolny 2020/2021, w ramach umowy w sprawie powierzenia realizacji zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego zawartej pomiędzy Miastem Białystok, a przedszkolem niepublicznym." (cz. IV ust. 2. Ogłoszenia). W ofertach składanych w ramach konkursu, zgodnie ze wzorem oferty stanowiącym załącznik Nr 1 do ogłoszenia o otwartym konkursie ofert, oferenci wskazywali aktualną liczbę dzieci i liczbę oferowanych wolnych miejsc, które zostaną przekazane do dyspozycji Miasta Białystok oraz udział tych miejsc w liczbie miejsc ogółem. Wyłonione do realizacji zadania zostały te przedszkola, które uzyskały największą liczbę punktów zgodnie z oceną punktową Komisji Konkursowej, z uwzględnieniem liczby miejsc, jaką Miasto Białystok zamierzało pozyskać w ramach konkursu ofert. Oferta Skarżącej uzyskała najmniejszą liczbę punktów, dlatego nie została przyjęta do realizacji.
Uwzględnienie tej oferty, z liczbą zaoferowanych 46 miejsc, spowodowałoby przekroczenie ustalonej wcześniej, w ogłoszeniu konkursu, maksymalnej liczby 750 miejsc, jaką Miasto Białystok zamierzało pozyskać w drodze konkursu. W wyniku rozstrzygnięcia konkursu ofert Miasto Białystok zawarło z 10 przedszkolami umowy na okres od 1 września 2021 r. do 31 sierpnia 2025 r. na łączną liczbę 710 miejsc (w tym 362 miejsca dostępne dla Miasta Białystok w roku szkolnym 2021/2022 w postępowaniu rekrutacyjnym), zgodnie z ogłoszeniem konkursu.
Organ przytoczył treść art. 22 ust. 1 u.f.z.o., i wskazał, że oferta skarżącej nie została uwzględniona w zarządzeniu Prezydenta Miasta Białegostoku Nr 84/21 z 2 lutego 2021 r., w sprawie ogłoszenia wyników otwartego konkursu ofert. Zaznaczył, ze faktem jest, że na skutek wyroku WSA w Białymstoku w sprawie sygn. akt I SA/Bk 67/22, zarządzenie Nr 84/21 utraciło moc prawną z dniem 13 kwietnia 2022 r., ale w dacie wydania zarządzenie miało moc prawną, a zawarte w jego wykonaniu umowy "dotacyjne" z dziesięcioma, wyłonionymi w drodze konkursu, przedszkolami pozostają w obrocie prawnym i de facto środki przeznaczone na realizację zadania zostały rozdysponowane. Zatem umowa na realizację zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego na okres od 1 września 2021 r. do 31 sierpnia 2025 r. z Niepublicznym Przedszkolem Rodzinnym w B. nie została zawarta, tym samym Niepubliczne Przedszkole Rodzinne w B. nie spełnia warunków, o których mowa w art. 17 ust. 1 u.f.z.o., a konkretnie zastrzeżenia dotyczącego art. 22 w związku z art. 250 ustawy o finansach publicznych. Wobec powyższego brak było i w dalszym ciągu brak jest podstawy faktycznej i prawnej umożliwiającej wypłacanie ww. Przedszkolu dotacji, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.f.z.o., tj. w wysokości równej 100% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, co samo w sobie czyni skargę niezasadną. Brak umowy dotacyjnej stanowi nieusuwalną przeszkodę do wypłaty dotacji ponad poziom 75 %, przewidziany w art. 17 ust. 3 u.f.z.o. Dotację w tej wysokości otrzymuje aktualnie, zgodnie z przepisami, prowadzone przez Skarżącą Niepubliczne Przedszkole Rodzinne w B.
Organ administracji podnosi ponadto, że wyliczenia skarżącej zawarte w skardze dotyczące różnicy pomiędzy kwotą 75 % dotacji, a kwotą 100% dotacji, zawierają błędy. Skarżąca nie przedstawiła dotychczas jakiegokolwiek dowodu na prawidłowość powoływanej liczby uczniów, a weryfikacja ich faktycznej liczby może nastąpić wyłącznie w trybie kontroli. Przedszkole skarżącej nie było jednak kontrolowane przez organ w latach 2021- 2022 i z tego względu organ nie może potwierdzić prawidłowości przedstawianych danych.
Organ administracji podnosi przy tym, że zgodnie z art. 34 ust. 1 u.f.z.o. dotacja jest przekazywana w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń 1 za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; wobec powyższego podane w skardze daty, w których upłynęły terminy przekazania dotacji za poszczególne miesiące, nie są prawidłowe.
W piśmie z 24 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącej rozszerzył skargę wnosząc o objęcie stwierdzeniem bezskuteczności czynności wypłaty dotacji w zaniżonej wysokość również okres od dnia złożenia skargi do dnia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Okoliczności faktyczne jak i ramy prawne sprawy są w zasadzie bezsporne. Otóż art. 22 ust. 4 u.f.z.o stanowi, że gmina, która nie zapewnia wszystkim dzieciom, którym ma obowiązek zapewnić możliwość korzystania z wychowania przedszkolnego, miejsca korzystania z wychowania przedszkolnego, jest obowiązana przeprowadzić otwarty konkurs ofert dla niepublicznych przedszkoli, szkół podstawowych, w których zorganizowano oddział przedszkolny, lub innych form wychowania przedszkolnego.
Przepis art. 22 ust. 3 u.f.z.o. przewiduje, że regulamin otwartego konkursu ofert oraz kryteria wyboru ofert określa rada gminy w drodze uchwały, uwzględniając konieczność zapewnienia jak najlepszych warunków realizacji wychowania przedszkolnego. Regulamin określa w szczególności: 1) przewidywany okres, w jakim uczniowie będą mogli korzystać z placówek wychowania przedszkolnego, o których mowa w art. 17 ust. 1, art. 19 ust. 1 i art. 21 ust. 1, z tym że wskazane jest aby okres ten umożliwiał uczniowi uczęszczanie do danej placówki wychowania przedszkolnego do czasu zakończenia przez niego korzystania z wychowania przedszkolnego; 2) miejsca, w których uczniowie będą kontynuowali wychowanie przedszkolne, po zakończeniu korzystania z wychowania przedszkolnego w placówkach wychowania przedszkolnego, o których mowa w art. 17 ust. 1, art. 19 ust. 1 i art. 21 ust. 1.
Zatem punktem wyjścia dla wszczęcia procedury konkursowej jest uchwała rady podjęta na podstawie art. 22 ust. 3 u.f.z.o. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 23 listopada 2020 r. Rada Miasta Białystok, kierując się potrzebą uzupełnienia puli miejsc dostępnych w publicznych przedszkolach samorządowych, podjęła uchwałę Nr XXXII/479/20 w sprawie określenia regulaminu otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego oraz określenia kryteriów wyboru najkorzystniejszych ofert. Zgodnie z § 4 uchwały, konkurs ofert miał zostać ogłoszony przez Prezydenta Miasta Białegostoku. Prezydent Miasta Białegostoku w dniu 21 grudnia 2020 r. wydał zarządzenie Nr 1113/20 w sprawie ogłoszenia otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego oraz określenia kryteriów wyboru najkorzystniejszych ofert. W dniu 15 stycznia 2021 r. Prezydent Miasta Białegostoku wydał z kolei zarządzenie Nr 28/21 w sprawie powołania Komisji Konkursowej do zaopiniowania ofert na realizację zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego prowadzonego na terenie Miasta Białegostoku przez podmioty prowadzące niepubliczne przedszkola lub niepubliczne szkoły podstawowe, w których zorganizowano oddziały przedszkolne.
Komisja Konkursowa oceniła ofertę skarżącej pozytywnie, zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym (łącznie pozytywnie zaopiniowano 11 ofert). Wyniki prac komisji zostały przedstawione Prezydentowi, który w zarządzeniu 2 lutego 2021 r. nr 84/21, stanowiącej załącznik do tego aktu informacji o rozstrzygnięciu konkursu ofert na realizację zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego na terenie Miasta Białegostoku przez podmioty prowadzące niepubliczne przedszkola, zawarł wykaz 10 oferentów wyłonionych w konkursie, którym zlecone zostanie zadanie publiczne, pomijając skarżącą, a także miejsce prowadzenia przedszkoli, których dotyczą oferty oraz liczbę miejsc dostępnych w postępowaniu rekrutacyjnym do przedszkoli dla Miasta Białegostoku w roku szkolnym 2021/2022.
Powyższe zarządzenie, będące rozstrzygnięciem otwartego konkursu ofert, stanowiło następnie podstawę do zawarcia z wybranymi podmiotami umów w sprawie powierzenia realizacji zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego, na mocy której podmioty te uzyskały dotację, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.f.z.o. Wśród osób, z którymi zawarto umowę, nie znalazła się skarżąca.
Przedmiotem sporu jest to, czy stronie skarżącej prowadzącej niepubliczne przedszkole, w sytuacji, gdy została ona oceniona pozytywnie przez Komisję Konkursową jako placówka spełniająca wymagania formalne i merytoryczne, lecz Prezydent Miasta Białegostoku zarządzeniem ogłosił wyniki w/w konkursu nie uwzględniając oferty skarżącej i w związku z tym nie została z nią zawarta umowa, przysługuje dotacja w wysokości 100% kwoty dotacji dla przedszkoli.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.f.z.o., niepubliczne przedszkole niebędące przedszkolem specjalnym otrzymuje na każdego ucznia z budżetu gminy dotację w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy, jeżeli to przedszkole spełnia następujące warunki:
1) określone w art. 13 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, z tym że czas bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe, nie może być krótszy niż czas bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki ustalony przez radę gminy dla przedszkoli prowadzonych przez gminę,
2) pobiera opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego nie wyższe niż opłaty ustalone przez radę gminy na podstawie art. 52 ust. 1 pkt 1,
3) prowadzi dokumentację przebiegu nauczania, wychowania i opieki ustaloną dla publicznych przedszkoli,
4) liczba uczniów w oddziale przedszkolnym nie jest wyższa niż liczba uczniów w oddziale publicznego przedszkola określona w przepisach wydanych na podstawie art. 111 ustawy - Prawo oświatowe,
5) zapewnia uczniom pomoc psychologiczno-pedagogiczną zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo oświatowe,
6) stosuje zasady przyjmowania do publicznych przedszkoli określone w rozdziale 6 ustawy - Prawo oświatowe
- z zastrzeżeniem art. 22.
Stosownie do treści art. 22 ust. 1 u.f.z.o., dotację, o której mowa w art. 17 ust. 1, art. 19 ust. 1 lub art. 21 ust. 1, przyznaje się po przeprowadzeniu otwartego konkursu ofert ogłaszanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
Do ogłoszenia otwartego konkursu ofert stosuje się odpowiednio przepisy art. 13 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1057 oraz z 2021 r. poz. 1038, 1243 i 1535).
Uchwała regulaminowa stanowi podstawę wydania przez Prezydenta Miasta zarządzenia zawierającego ogłoszenie otwartego konkursu ofert. Przyjmuje się, że rozstrzygnięcie konkursu również powinno nastąpić w formie zarządzenia wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Zarządzenie będące rozstrzygnięciem otwartego konkursu ofert, wieńczy konkurs na realizację zadania publicznego. Stanowi ono podstawę do zawarcia z wybranymi podmiotami umów w sprawie powierzenia realizacji zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego, na mocy której podmioty te uzyskują dotację, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.f.z.o. Zatem dopiero rozstrzygnięcie otwartego konkursu w drodze zarządzenia i zawarcie umowy z wytypowanymi oferentami pozwala mówić o przyznaniu dotacji w rozumieniu art. 22 ust. 1 u.f.z.o.
W sytuacji, gdy skarżąca, pomimo uzyskania pozytywnych ocen Komisji Konkursowej, nie została wytypowana przez Prezydenta i nie została z nią zawarta umowa, brak jest podstawy prawnej do tego, by przyznać jej na każdego ucznia z budżetu gminy dotację w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji dla przedszkoli.
Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 13 kwietnia 2022 r. w sprawie o sygn. I SA/Bk 67/22 - złożenie oferty w konkursie na realizację zadania publicznego i pozytywna ocena dokonana przez Komisję Konkursową nie gwarantuje zamieszczenia w wykazie oferentów wyłonionych w konkursie, którym zostanie zlecona zadanie publiczne, i z którymi zostanie zawarta umowa "dotacyjna". W tym zakresie bowiem Prezydentowi przysługuje swego rodzaju uznanie administracyjne, który zgodnie z zapisami Regulaminu otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego oraz określenia kryteriów wyboru najkorzystniejszych ofert, dokonuje w drodze zarządzenia ostatecznego wyboru najkorzystniejszych ofert (§ 10 załącznika do uchwały Uchwała Nr XXXII/479/20 Rady Miasta Białystok z dnia 23 listopada 2020 r.).
Dopóki więc skarżąca nie zostanie wyłoniona w otwartym konkursie ofert, nie można mówić o ziszczeniu się warunków przewidzianych w art. 17 ust. 1 u.f.z.o. i przyznaniu jej dotacji w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji dla przedszkoli.
Sąd miał na uwadze to, że zarządzenie Prezydenta Miasta Białegostoku z 2 lutego 2021 r. nr 84/21 stanowiło przedmiot kontroli sądowej. Na skutek skargi złożonej przez skarżącą na wskazane zarządzenie Prezydenta Miasta Białegostoku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Bk 67/22 stwierdził, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że istotną wadą kontrolowanego zarządzenia był brak uzasadnienia. Sąd podkreślił, że nie kwestionuje tego, iż złożenie oferty w konkursie na realizację zadania publicznego i pozytywna ocena dokonana przez Komisję Konkursową nie gwarantuje zamieszczenia w wykazie oferentów wyłonionych w konkursie, którym zostanie zlecona zadanie publiczne, i z którymi zostanie zawarta umowa "dotacyjna". Wskazał, że w tym zakresie Prezydentowi przysługuje swego rodzaju uznanie administracyjne. Wskazał sąd na zapisy Regulaminu otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego oraz określenia kryteriów wyboru najkorzystniejszych ofert, gdzie wskazano, że Prezydent dokonuje w drodze zarządzenia ostatecznego wyboru najkorzystniejszych ofert (§ 10 załącznika do uchwały Uchwała Nr XXXII/479/20 Rady Miasta Białystok z dnia 23 listopada 2020 r.). Z powodu braku uzasadnienia, zarządzenie zostało ocenione jako arbitralne i przekraczające granice uznania administracyjnego. Sąd zaznaczył, że stwierdzenie nieważności aktu było niemożliwe z uwagi na upływ jednego roku od jego wydania.
Podkreślić trzeba, że z uwagi na upływ czasu sąd nie wyeliminował aktu z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jego nieważności, co wywoływałoby skutek ex tunc. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa nie eliminuje zaś tego aktu z obrotu prawnego z mocą wsteczną. Rozstrzygnięcie w postaci stwierdzenia wydania aktu z naruszeniem prawa powoduje,. że akt taki traci moc prawną z dniem orzeczenia o jego niezgodności z prawem. Akt, jakim jest zarządzenie Prezydenta Miasta Białegostoku, pozostał zatem w obrocie prawnym jako obowiązujący od daty jego podjęcia do utraty mocy prawnej na skutek wyroku sądowego, tj. do 13 kwietnia 2022 r. Pomimo wyeliminowania zarządzenia z obrotu prawnego, w mocy pozostają umowy zawarte na jego podstawie. Wszak zostały one zawarte w czasie, gdy sporny akt pozostawał w obrocie prawnym W efekcie środki przeznaczone na realizację zadania zostały rozdysponowane i nie zachodzą podstawy do podważenia prawidłowości zawarcia umów z podmiotami wyłonionymi w konkursie ofert.
Jeśli zarządzenie wskazujące skarżącą jako oferenta nie zostało wydane i nie podpisano z nią umowy, sąd administracyjny nie jest władny stwierdzić, że dotacja od września 2021 r. jest wypłacana w nieprawidłowej wysokości i uznać uprawnienia skarżącej do przyznania tej dotacji w wysokości odpowiadającej stawce z art. 17 ust. 1 u.f.z.o.
Jak wynika z akt sprawy, organ podejmował próbę usunięcia wad zarządzenia Prezydenta Miasta Białegostoku z 2 lutego 2021 r. W dniu 3 czerwca 2022 r. Prezydent Miasta Białegostoku wydał zarządzenie nr 503/22 zmieniające zarządzenie Nr 84/21 w sprawie ogłoszenia wyników otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego prowadzonego na terenie Miasta Białegostoku przez osoby prowadzące niepubliczne przedszkola. Wojewoda Podlaski wydał jednak 28 lipca 2022 r. rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność zarządzenia nr 503/22. Wskazano w tym rozstrzygnięciu, że zarządzenie nr 84/21 utraciło moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem, a zatem zarządzenie nr 503/22 jest bezprzedmiotowe. Zanegowano w zarządzeniu nr 503/22 przyjęcie wstecznej mocy jego obowiązywania.
Słusznie zwraca uwagę organ na treść art. 250 ustawy o finansach publicznych (u.f.p.), który znajduje zastosowanie również w sprawie niniejszej. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, zarząd jednostki samorządu terytorialnego, udzielając dotacji celowej, w tym jednostce sektora finansów publicznych, w przypadku gdy odrębne przepisy lub umowa międzynarodowa nie określają trybu i zasad udzielania lub rozliczania tej dotacji, zawiera umowę, która określa w szczególności:
1) wysokość dotacji, cel lub opis zakresu rzeczowego zadania, na którego realizację są przekazywane środki dotacji;
2) termin wykorzystania dotacji, nie dłuższy niż do dnia 31 grudnia danego roku budżetowego;
3) termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji oraz termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji celowej, z tym że termin ten nie może być dłuższy niż terminy zwrotu określone w niniejszym dziale.
Istotność warunków, jakie powinna zawierać umowa, zarówno wskazanych w art. 250 u.f.p. jak i w art. 17 ust. 1 u.f.z.o. sprawia, że bez jej zawarcia nie można mówić o spełnieniu warunków przyznania dotacji w oczekiwanej przez skarżącą wysokości.
Sąd podziela zatem stanowisko organu, że skoro umowa na realizację zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego na okres od 1 września 2021 r. do 31 sierpnia 2025 r. z Niepublicznym Przedszkolem Rodzinnym w B. nie została zawarta, to wymienione Przedszkole nie spełnia warunków, o których mowa w art. 17 ust. 1 u.f.z.o., a konkretnie zastrzeżenia dotyczącego art. 22 w związku z art. 250 u.f.p. Jeżeli nie zostały spełnione przesłanki zawarte w powołanych regulacjach prawnych, nie ma podstaw prawnych do przyznania skarżącej dotacji w wysokości równej 100% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli. Zgodzić się trzeba, że brak umowy dotacyjnej stanowi przeszkodę do wypłaty skarżącej dotacji ponad poziom 75 %, przewidziany w art. 17 ust. 3 u.f.z.o.
W sprawie istotne jest to, że ze skarżącą umowa nie została podpisana ani na mocy zarządzenia z 2 lutego 2021 r., ani potem, tj. po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 13 kwietnia 2022 r. i z tego powodu nie są spełnione przesłanki z art. 17 ust. 1 u.f.z.o. uzasadniające wypłatę dotacji w wysokości żądanej przez skarżącą.
Końcowo należy wskazać, że sąd administracyjny nie posiada instrumentów do badania, czy placówka skarżącej spełniła wszystkie wymagane przepisami warunki przyznania jej pełnej kwoty dotacji na każdego ucznia. Kompetencje i narzędzia do tego posiadają właściwe organy. Te zaś, z uwagi na brak podpisanej ze skarżącą umowy, w latach 2021 – 2022 nie prowadziły kontroli jej działalności skarżącej, a zatem również nie są w stanie potwierdzić prawidłowości danych warunkujących przyznanie płatności w wysokości żądanej przez skarżącą.
Przyjęte przez sąd stanowisko czyni niezasadnym odnoszenie się do twierdzeń stron odnoszących się do wyliczeń kwot dotacji za poszczególne miesiące.
Nie dostrzegając naruszenia zarzucanych w skardze przepisów Sąd, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 269) orzekł o oddaleniu skargi.