I SA/Bd 935/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w sprawie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od faktur wystawionych przez nieuczciwego kontrahenta, uznając materiał dowodowy za niepełny i wymagający uzupełnienia o dowody z postępowań karnych.
Sprawa dotyczyła prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego VAT od faktur wystawionych przez firmę M. G., które zdaniem organów nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. Podatnik kwestionował te ustalenia, wskazując na błędy organów w ocenie dowodów i odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Sąd uznał, że materiał dowodowy jest niepełny, zwłaszcza w świetle wyroków karnych dotyczących M. G. i jego działalności w innych spółkach, i uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując uzupełnienie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę R. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od września 2012 r. do maja 2014 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo Skarżącego do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "M." M. G., uznając je za fikcyjne i nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Skarżący zarzucił organom błędy w ocenie dowodów, odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów (np. opinii biegłych) oraz naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, dokumenty z postępowań karnych dotyczących M. G. oraz ustalenia dotyczące innych spółek, stwierdził, że materiał dowodowy jest niezupełny. W szczególności, wyroki karne wskazywały na aktywny udział M. G. w procederze wyłudzania materiałów budowlanych, co podważało ustalenia organów o braku możliwości dysponowania przez niego tym towarem. Sąd uznał, że przedwczesne jest przesądzanie o fikcyjności transakcji i braku prawa do odliczenia VAT, dopóki nie zostaną uzupełnione dowody, w tym z postępowań karnych i dotyczących innych spółek. W związku z tym, uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał organowi uzupełnienie postępowania dowodowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje, jeśli faktura dokumentuje rzeczywiste zdarzenie gospodarcze, a podatnik działał w dobrej wierze, nie wiedząc i nie mogąc wiedzieć o oszukańczym charakterze transakcji. W tej sprawie materiał dowodowy wymagał uzupełnienia, co uniemożliwiło definitywne rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustalenia organów o fikcyjności faktur i braku prawa do odliczenia VAT były przedwczesne w świetle dowodów z postępowań karnych dotyczących kontrahenta, które wskazywały na jego aktywny udział w wyłudzaniu towarów. Konieczne było uzupełnienie materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Pomocnicze
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy.
O.p. art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wymóg wyczerpującego uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Materiał dowodowy jest niepełny i wymaga uzupełnienia o dowody z postępowań karnych. Organy podatkowe przedwcześnie wydały decyzję, nie wyjaśniając wszystkich istotnych okoliczności. Wyroki karne dotyczące M. G. podważają ustalenia organów o braku możliwości dysponowania przez niego towarem.
Godne uwagi sformułowania
przedwczesne jest przesądzenie w oparciu o nadesłany tut. Sądowi materiał dowodowy stan faktyczny sprawy budzi wątpliwości, a sprawę nie wyjaśniono w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji sama faktura natomiast nie tworzy prawa do odliczenia VAT w niej wykazanego pozbawienie prawa do odliczenia podatku naliczonego jest niedopuszczalne w sytuacji, gdy podatnik nie wiedział i nie mógł wiedzieć, że transakcja wiązała się z oszustwem podatkowym.
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
przewodniczący sprawozdawca
Urszula Wiśniewska
sędzia
Ewa Kruppik-Świetlicka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do odliczenia VAT w przypadku nieuczciwych kontrahentów, znaczenie dowodów z postępowań karnych dla postępowań podatkowych, obowiązki organów w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wymaga uzupełnienia dowodów, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie dowodów i jak dowody z innych postępowań (np. karnych) mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Podkreśla również znaczenie dobrej wiary podatnika.
“Czy wyroki karne mogą uratować prawo do odliczenia VAT? Sąd uchyla decyzję z powodu niepełnych dowodów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 935/17 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2018-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Ewa Kruppik-Świetlicka
Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 1488/18 - Wyrok NSA z 2022-12-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 201
art. 122, art. 187, art. 188, art. 197, art. 191, art. 210 par. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a)
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant: Starszy asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2018r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] [...]. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące do września 2012r. do maja 2014r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz R. K. kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]. wydaną dla R. K. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. orzekł w przedmiocie podatku od towarów
i usług za poszczególne miesiące od września 2012r. do maja 2014r.
Rozpatrując złożone odwołanie, decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu podatkowym organ pierwszej instancji wydał w dniu [...]. decyzję, którą określił kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące od września 2012r. do maja 2014r. Podał, że podstawę wydania decyzji stanowiło bezpodstawne odliczenie podatku naliczonego wykazanego w fakturach VAT, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych - wykazanych dostaw materiałów budowlanych - wystawionych przez Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "M. " M. G. na łączną kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł. Na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004r.
o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej: "u.p.t.u.", organ pierwszej instancji stwierdził, że zakwestionowane faktury, będące podstawą wpisów do ewidencji zakupów, na których jako wystawca widnieje ww. podmiot, wykazują transakcje, które nie zostały dokonane, a zatem faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o wynikający z nich podatek naliczony.
W złożonym odwołaniu Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania podatkowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: art. 21 § 3a ustawy z dnia
29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017r., poz. 201), dalej: "O.p.", w zw. z art. 99 ust. 1 i ust. 12 oraz art. 109 ust. 3 u.p.t.u. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, wynikające z błędnego ustalenia, że złożone przez podatnika deklaracje VAT-7 zawierają nieprawidłowości, wynikające z błędnego prowadzenia ewidencji zakupów VAT w tych miesiącach; art. 181 O.p. w zw. z art. 187 i art. 188 O.p. w zw.
z art. 191 oraz art. 237 O.p. poprzez niesłuszne oddalenie wniosku dowodowego
o przeprowadzenie dowodu z kompleksowej opinii biegłych z zakresu rachunkowości oraz z zakresu budownictwa; art. 210 § 4 O.p. w zw. z art. 121 § 1 i art. 122 O.p. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji czy i jakie znaczenie miał fakt znany organowi z urzędu, a z którego wynikało, że M. G. przebywał w chwili przesłuchania i wcześniej w zakładzie karnym, a tym samym żądanie od niego w tym czasie przedłożenia dokumentów było niemożliwe do wykonania, zaś organ
w ponownym postępowaniu wiedząc o tym fakcie, nie uznał, iż należy zweryfikować
czy M. G. nadal przebywa w zakładzie karnym i czy nadal nie ma sposobności przedstawienia dokumentów podatkowych dotyczących jego własnej działalności; art. 122 O.p. w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 oraz art. 210 § 4 O.p. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji na jakiej podstawie odmówiono wiarygodności zeznaniom Strony, świadków w tym M. G. oraz dowodom
z dokumentów; art. 86 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.t.u. poprzez błędne jego niezastosowanie w sprawie; art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na niewłaściwym przyjęciu, że zakwestionowane faktury VAT wystawione przez PUH "M." M. G. nie odzwierciedlają faktycznych zdarzeń gospodarczych.
Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazując na stan faktyczny zaistniały w sprawie podał, że na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w T. przy ul. [...], zawartej w dniu [...]. między A. U. (wynajmującym)
a M. G. (najemcą) oraz treści zeznań A. U. ustalono, iż w okresie od września 2012r. do sierpnia 2013r. (w którym zostały wystawione zakwestionowane faktury), M. G. nie prowadził działalności gospodarczej pod wskazanym adresem. Lokal, który M. G. podał jako adres prowadzenia działalności został mu wynajęty na czas określony, tj. od dnia [...]. do dnia [...]. Ponadto jak ustalono, M. G. pomimo dokonania zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od [...]. do [...]. nie opłacał żadnych składek z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej
w latach 2012-2013. Firma PUH "M." M. G. nie figurowała także w ewidencji podatników podatku od towarów i usług w Drugim Urzędzie Skarbowym w T.. M. G. nie składał w organie podatkowym deklaracji VAT-7 dla podatku od towarów i usług, jak również nie rozliczał tego podatku.
Organ podał, że w wyniku weryfikacji złożonych przez M. G. zeznań w zakresie podmiotów gospodarczych, od których miał on dokonać zakupu materiałów budowlanych ustalono, iż: Przedsiębiorstwo Wielobranżowe J. G.; W. Sp. z o.o.; T. S..A.; 3. S.A.; B. Sp. z o.o.; T. Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego "P. " Sp. z o.o.; Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "M.-B." B.P.
E.P. Spółka Jawna; Przedsiębiorstwo Handlowo-Produkcyjne [...] Sp. z o.o.; Transport Ciężarowy A. R.; Transport Ciężarowy A. J. oraz Publiczny Transport Ciężarowy R. B. - nie zawierały żadnych transakcji z firmą "M." M. G. na dostawę materiałów budowlanych,
jak również nie świadczyły usług transportowych w okresie od września 2012r. do sierpnia 2013r. W trakcie prowadzonego postępowania M. G. nie przedłożył żadnych dokumentów źródłowych, tj. faktur VAT, rejestrów VAT, potwierdzeń zapłaty i innych dokumentów, które potwierdziłyby fakt dokonania nabycia towarów budowlanych, a następnie wykazanych jako dostawy dla firmy Skarżącego.
W toku prowadzonego postępowania organ poddał również ocenie m.in. przekazane przez Prokuraturę Okręgową w T. postanowienie z dnia [...]. Nr V Ds 25/12 o postawieniu zarzutów M. G.. Prokuratura postawiła M. G. zarzut o to, że w nieustalonym okresie, ale co najmniej od 2 listopada do [...]. w T. będąc właścicielem podmiotu PUH "M." M. G. z siedzibą w T., działając w wykonaniu tego samego zamiaru, wystawił nierzetelne dokumenty w postaci 34 faktur VAT, pomagając w ten sposób innemu podmiotowi do przedłożenia w urzędzie skarbowym opartych na nich deklaracji podatkowych VAT-7, zawierających nieprawdę co do okoliczności nabycia od podmiotu PUH "M." M. G. katod niklowych
i żelazo-niklu.
Organ odwoławczy po dokonaniu analizy akt sprawy uznał za zasadne ustalenia organu pierwszej instancji, że wystawione przez M. G. zakwestionowane faktury nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych między podmiotami wykazanymi w tych fakturach. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, organ pierwszej instancji w oparciu o zebrany materiał dowodowy ustalił z całą pewnością, że dostawcą towarów budowlanych, które zostały wymienione w zakwestionowanych fakturach nie był podmiot widniejący w tych dokumentach. M. G. nie nabył materiałów budowlanych, co potwierdza fakt, że nie był w stanie wskazać wiarygodnego źródła zakupu materiałów budowlanych
i tym samym nie mógł wykazanego w zakwestionowanych fakturach towaru sprzedać. Przedmiotowe dostawy zostały dokonane przez "podmioty nieujawnione".
W świetle powyższych okoliczności, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w oparciu o treść art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a w zw.
z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. brak jest podstaw do odliczenia przez Skarżącego podatku naliczonego wykazanego w zakwestionowanych fakturach VAT, dotyczących nabycia materiałów budowlanych. Faktura, która nie dokumentuje rzeczywistej sprzedaży między wskazanymi w niej kontrahentami jest prawnie bezskuteczna,
a w konsekwencji nie może wywoływać żadnych skutków podatkowych zarówno u jej wystawcy, jak i u odbiorcy - faktura taka nie daje uprawnienia do odliczenia wykazanego w niej podatku. W ocenie Dyrektora, całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że przy dochowaniu należytej staranności przy weryfikacji działalności M. G., Skarżący wiedziałby, że uczestniczy w transakcjach wykorzystywanych do popełnienia oszustwa w podatku VAT.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Podatnik w żaden sposób nie sprawdzał firmy M. G..
Jednocześnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie podzielił stanowiska Strony, że brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających, iż Podatnik nabywał towary z nieujawnionego źródła, a nie czynił tego bezpośrednio od M. G.. W tym zakresie organ stwierdził, że na podstawie zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego wykazano, iż firma M. G. nie była rzeczywistym dostawcą materiałów budowlanych wymienionych w spornych fakturach. M. G. nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających fakt nabycia towarów wyszczególnionych w zakwestionowanych fakturach, jak również nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby potwierdzić, że faktycznie wykonywał działalność gospodarczą. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji wskazał szereg okoliczności potwierdzających, że M. G.
w rzeczywistości nie nabył towaru dostarczonego do firmy Skarżącego, przez co nie mógł być jego faktycznym dostawcą, bowiem deklarował prowadzenie działalności
w miejscu, w którym nie była ona prowadzona, nie posiadał odpowiedniego zaplecza pracowniczego oraz nie rozliczał w urzędzie skarbowym podatku należnego wynikającego z tytułu wystawionych faktur. Ponadto z zeznań złożonych przez: M. G., Skarżącego oraz osób zatrudnionych w jego firmie wynika, że towar od M. G. był przywożony do firmy Strony samochodami ciężarowymi. Jednakże żadna z przesłuchanych osób nie wskazała numerów rejestracyjnych samochodów oraz do jakich firm transportowych należały samochody dokonujące przewozu materiałów budowlanych wyszczególnionych w spornych fakturach. W konsekwencji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że wystawione faktury na rzecz firmy Skarżącego przez M. G. nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych. Przedmiotowa sprzedaż towarów budowlanych wykazanych w tych fakturach została dokonana przez podmioty nieujawnione.
Zdaniem organu, podniesiona przez Stronę okoliczność nieprzedłożenia przez M. G. dokumentacji w zakresie współpracy z firmą Skarżącego jedynie z uwagi na pobyt M. G. w pełnej izolacji nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W tym zakresie organ podał, że w związku z prowadzonym wobec M. G. postępowaniem podatkowym w zakresie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe 2012r.
i 2013r., organ pierwszej instancji wezwał M. G. do przedłożenia dokumentacji związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wezwanie to zostało wysłane na adres prowadzonej działalności, tj. T., ul. [...]/6 i odebrane przez M. G. w dniu [...]. Z powyższego wynika,
że w okresie tym M. G. nie przebywał w zakładzie karnym, pomimo tego nie przedłożył organowi podatkowemu żadnej dokumentacji podatkowej związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz jakichkolwiek dokumentów potwierdzających fakt dokonywania dostaw towarów wykazanych na kwestionowanych fakturach.
Organ zaznaczył, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. włączył do akt sprawy materiał dowodowy zgromadzony w toku prowadzonego postępowania oraz przekazany przez Wydział w T. Zarządu B. Centralnego Biura Śledczego Komendy Głównej P. i Prokuraturę Okręgową w T.. Organ pierwszej instancji podjął również szereg czynności dowodowych w zakresie zgromadzenia niezbędnych dowodów. Przeprowadził dowód z przesłuchania w charakterze świadka M. G., Skarżącego w charakterze strony oraz pracowników jego firmy dokonujących odbioru towaru wyszczególnionego w zakwestionowanych fakturach. Przeprowadził również dowód z przesłuchania w charakterze świadka A. U. - właściciela lokalu znajdującego się pod adresem: T., ul. [...]/6, pod którym miała być prowadzona działalność gospodarcza przez M. G.. W trakcie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji wystąpił do firm z branży handlu materiałami budowlanymi oraz firm transportowych, które miały wg zeznań rzekomego kontrahenta Strony dostarczać i przewozić materiały budowlane. Uwzględniając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszystkie zgromadzone dowody dokonał ich oceny, a następnie na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego wyciągnął spójne i logiczne wnioski w przedmiocie wykazanych transakcji z firmą "M." M. G.. W opinii organu odwoławczego, podjęte przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie uznać należy za zasadne.
W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając:
1) naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na bezzasadnym przyjęciu w ustalonym stanie faktycznym, że kwestionowane faktury VAT wystawione na rzecz Skarżącego przez Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "M." M. G. w T. w okresie od września 2012r. do sierpnia 2013r. wykazują transakcje, które nie zostały faktycznie dokonane oraz, iż faktury te nie stanowią podstawy dla Skarżącego do obniżenia podatku należnego o wynikający z nich podatek naliczony w łącznej kwocie [...]zł; także przez niezasadne przyjęcie, że dostawy towarów uwidocznionych na fakturach VAT nie pochodziły od podmiotu, który je wystawił, lecz od innych, nieujawnionych podmiotów, o czym Skarżący miał mieć wiedzę; także poprzez uznanie, że Skarżący w świetle okoliczności transakcji, obiektywnie powinien o tym fakcie wiedzieć; także przez błędne uznanie, że Skarżący mógł przewidzieć, iż nabywa towar z niewiadomego źródła oraz, że uczestniczy tym samym w nadużyciu prawa podatkowego, pomimo że z wszystkich okoliczności sprawy bezsprzecznie wynika, iż na dzień rozpoczęcia współpracy i w jej trakcie, istniały racjonalne przesłanki wynikające z przebiegu całokształtu relacji Skarżącego z M. G. wskazujące, że nie można uznać powyższych twierdzeń organu za zasadne, w świetle prawidłowej wykładni zaskarżonych przepisów, a ponadto także przez przyjęcie, że w związku z prowadzonymi czynnościami wobec M. G. jako świadka, odebrał on osobiście pismo z dnia [...]. pod adresem prowadzonej osobiście działalności gospodarczej w T., pomimo że świadek ten, co najmniej od października 2014r. przebywał bez przerwy w Areszcie Śledczym w B. oraz następnie w Areszcie Śledczym w T., czego nie zweryfikowano w toku postępowania, bezzasadnie przyjmując, że odebrał on osobiście pismo i nie wykonał w sposób zawiniony zobowiązania organu do przedłożenia dokumentacji księgowo-podatkowej związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą, także z tej przyczyny, że organ pominął okoliczność, iż M. G. wyłącznie z uwagi na swój pobyt w zakładzie karnym nie miał fizycznego dostępu do tych dokumentów, jednakże nie kwestionował ich istnienia oraz samego faktu współpracy ze Skarżącym, a jednocześnie wskazał adres i miejsce, w którym przed osadzeniem w zakładzie karnym przebywał, co nie zostało weryfikowane przez organ wydający zaskarżoną decyzję, pomimo zarzutów zawartych w rozpoznanym odwołaniu;
2) naruszenie art. 86 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.t.u. przez ich błędne niezastosowanie w sprawie, skutkujące nieprawidłowym określeniem w treści zaskarżonej decyzji kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące od września 2012r. do maja 2014r., przy czym zarzut ten ma związek z zarzutem naruszenia art. 88 ust. 3a pkt 4
lit. a u.p.t.u. poprzez jego błędne zastosowanie, w szczególności poprzez błędne uznanie, że w ocenie organu, w świetle poczynionych ustaleń faktycznych, nie wystąpiły wiarygodne przesłanki dla możliwości uznania transakcji dostaw towarów dokonanych na rzecz Skarżącego przez M. G. za prawnie doniosłe, rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, ze wszystkimi skutkami w zakresie możliwości odliczenia podatku naliczonego wykazanego w zakwestionowanych fakturach VAT
w zakresie dostaw materiałów budowlanych przez Skarżącego na podstawie wystawionych przez Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "M." M. G. na łączną kwotę [...]zł netto faktur VAT, w tym podatek VAT
w kwocie [...]zł oraz ujęcie tych dokumentów w rejestrze zakupów VAT
w księgach podatkowych Skarżącego;
3) naruszenie art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. poprzez ich niezastosowanie, w szczególności przy ocenie zachowania M. G. w stosunku do relacji handlowej jako jedynej i wyłącznej łączącej go ze Skarżącym, mających istotny wpływ na treść decyzji, poprzez niewyjaśnienie w zaskarżonej decyzji oraz nie ustalenie, czy wobec dowodów zgromadzonych w toku postępowania podatkowego, mając na uwadze ich następczą ocenę, jest bądź też nie jest zasadne uznanie M. G. za czynnego podatnika w zakresie podatku od towarów i usług ze wszystkimi skutkami
w zakresie praw i obowiązków podatkowych, a w to miejsce nieprawidłowe
i przedwczesne przesądzenie, że nie był on czynnym podatnikiem podatku VAT oraz nie prowadził działalności gospodarczej, pomimo że o tym czy mamy do czynienia
z podatnikiem podatku od towarów i usług decyduje przedmiot zachowania takiego podmiotu, a nie okoliczności mające jakikolwiek związek z formalnym prowadzeniem działalności gospodarczej poprzedzonym zgłoszeniem takiej działalności do odpowiednich rejestrów, w tym zgłoszenia jako czynnego podatnika VAT; także przez błędne przyjęcie, że nie doszło do zaistnienia czynności odpłatnych dostaw towarów między Skarżącym a M. G. we wskazanych w decyzji okresach na podstawie wystawionych dokumentów oraz błędne i przedwczesne przyjęcie,
że materiały budowlane pochodziły od innych, nieujawnionych podmiotów, pomimo
że brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na powyższe twierdzenia, zawartych w zaskarżonej decyzji, a istnieją inne dowody, w tym zeznania świadków powołanych przez Skarżącego, nie mających żadnego interesu by stwierdzać nieprawdę, wskazujące, iż M. G., który także sam potwierdził ten fakt, dostarczał towary Skarżącemu; także przez brak wyjaśnienia na jakiej podstawie, w ocenie organu, nie jest możliwe i dopuszczalne w niniejszej sprawie przyjęcie, że M. G. świadczył usługi odpłatnej dostawy towarów na rzecz Skarżącego dopuszczalnej także przy pomocy podmiotów trzecich, w tym firm transportowych,
w formie pośrednictwa handlowego dostawy tych towarów i ze wszystkimi skutkami
w zakresie praw i obowiązków podatkowych dla M. G.; przy czym w ocenie Skarżącego, organ przyjął taką argumentację niepopartą żadnymi dowodami, albowiem Skarżący jest od wielu lat czynnym podatnikiem, posiada majątek i jest możliwe wykonanie wobec niego decyzji, natomiast w przypadku M. G., który jest wielokrotnie karanym za różne oszustwa podmiotem - jak Skarżący dowiedział się już po wszczęciu postępowania kontrolnego i podatkowego - nie posiadającym dodatkowo własnego majątku, co stwierdzają prawomocne orzeczenia sądów karnych zawarte w jego karcie karnej, a więc nie byłoby możliwe uzyskanie jakiegokolwiek zaspokojenia oraz ściągnięcia należnego podatku VAT dla celów fiskalnych polityki prowadzonej przez organy podatkowe, co stanowi naruszenie zasady zaufania organów podatkowych do podatnika;
4) naruszenie art. 21 § 3a O.p. w zw. z art. 99 ust. 1 i ust. 12 oraz art. 109 ust. 3 u.p.t.u. mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że złożone przez Skarżącego deklaracje podatkowe VAT-7 za okresy miesięczne: wrzesień, październik, grudzień i styczeń-kwiecień 2013r. oraz za czerwiec i sierpień 2013r. zawierają nieprawidłowości wynikające z błędnego prowadzenia przez podatnika ewidencji zakupów VAT w tych miesiącach, w tym zgromadzone w sprawie dowody dały podstawę być uznać, że Skarżący wykazał nieprawidłową kwotę podatku naliczonego oraz błędną kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych, pomimo nie wyjaśnienia czym miałby kierować się Skarżący w tej sytuacji, a co skutkowało błędnym ustaleniem
w decyzji kwot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości i w okresach jak w zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T.;
5) naruszenie art. 193 § 1-6 O.p. w zw. z art. 235 O.p. mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji poprzez błędne przyjęcie w wydanej decyzji i jej uzasadnieniu prawnym i faktycznym, że prowadzone przez Skarżącego księgi podatkowe w postaci ewidencji zakupów VAT są księgami prowadzonymi nierzetelnie w części odpowiadającej ujęciu w nich wszystkich badanych przez organ faktur VAT wystawionych na rzecz Skarżącego przez dostawcę materiałów budowlanych M. G., opłaconych przez Skarżącego oraz błędne przyjęcie,
że dokumenty te nie obrazują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych między tymi podmiotami; ponadto, że przedmiotowe faktury VAT wystawione przez M. G. na rzecz Skarżącego nie są poprawne pod względem formalnym
i materialnym;
6) naruszenie art. 210 § 1 O.p. w zw. z art. 235 O.p. mające istotny wpływ na treść decyzji poprzez błędne i niepełne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji w zakresie dotyczącym ustalenia współpracy Skarżącego z M. G.; niewyjaśnienie, pomimo jednoczesnego przyjęcia tych faktów za w pełni wiarygodne,
w jaki sposób doszło do uznania z dniem [...]. pisma adresowanego do M. G., wzywającego go do przedłożenia dokumentów oraz wyjaśnień na piśmie za skuteczne doręczone pod adresem prowadzonej działalności gospodarczej przy ul. [...]/6 w T., jak wynika z treści decyzji, pomimo jednoczesnego przyjęcia, że lokal był w tym czasie pusty, a M. G.
w nim faktycznie nie przebywał; jednocześnie Skarżący wskazuje, że organ nie zweryfikował czy M. G. nie był w tym samym czasie pozbawiony wolności i nie mógł odebrać tego pisma oraz, że korespondencję odebrała zupełnie obca osoba, także przez niewyjaśnienie w jaki sposób było możliwe, aby M. G. odebrał korespondencję, skoro w toku postępowania ustalono,
że zakończył już stosunek najmu przed nadaniem korespondencji kierowanej do niego w grudniu 2014r., co łącznie miało wpływ na błędne ustalenia zawarte w decyzji, dotyczące zawinionego braku przedstawienia przez M. G. dokumentacji podatkowej, na której istnienie w czasie przesłuchania w Areszcie Śledczym w T. w dniu [...]. jasno wskazywał zaznaczając,
iż niemożność jej przedstawienia wynikała jedynie z faktu przebywania w izolacji więziennej, co łącznie skutkowało przyjęciem niekorzystnych skutków w postaci faktów mających wpływ na treść decyzji i ustalenie obowiązków podatkowych Skarżącego
w zakresie podatku naliczonego od towarów i usług we wskazanym w decyzji okresie oraz w kwotach i uznanie, że mógł uczestniczyć w sposób świadomy oraz zawiniony
w oszustwie podatkowym, co jest rażąco niesprawiedliwą oceną nie znajdującą pokrycia w faktach;
7) naruszenie art. 181 O.p. w zw. z art. 187 i art. 188 O.p. w zw. art. 191 oraz w zw.
z art. 237 O.p. mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, skutkujące także brakiem wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności poprzez brak ustalenia, w jaki sposób doszło do uznania korespondencji kierowanej do M. G. za skutecznie doręczoną mu w dniu [...]., pomimo że przebywał on już w tym czasie w Zakładzie Karnym (w październiku 2014r. złożył przebywając w Areszcie Śledczym w B. oświadczenie na piśmie dotyczące swojej współpracy ze Skarżącym w obecności pełnomocnika Skarżącego), co ustalił we własnym zakresie Skarżący, a czego organ nie zweryfikował, pomimo kwestionowania tego faktu
w odwołaniu od decyzji; także przez niewyjaśnienie okoliczności związanych
z odbiorem tej korespondencji, skutkujące łącznie niesłusznie uznaniem, że należało oddalić zarzut związany z dodatkowym zwróceniem się do M. G.
o nadesłanie dokumentacji i ustalenie czy nadal istnieje faktyczna przeszkoda związana z jego pobytem w zakładzie karnym; ponadto uznanie za zasadne oddalenie wniosku dowodowego zawartego w piśmie pełnomocnika podatnika z dnia [...]. wnoszącego o przeprowadzenie dowodu z kompleksowej opinii biegłych z zakresu rachunkowości oraz biegłego z zakresu budownictwa na wskazane w tym piśmie wszystkie okoliczności w celu zagwarantowania pełnego wyjaśnienia przedmiotowej sprawy, w szczególności także w celu rozważenia podjęcia dalszych czynności dowodowych, a w to miejsce bezzasadne oddalenie wniosku dowodowego podatnika oraz dowolne przyjęcie, że przy pomocy oględzin i na skutek wydania następnie opinii nie jest możliwe ustalenie czy M. G. w okresie całej współpracy ze Skarżącym nabywał towary bezpośrednio od producentów, które użyte zostały na budowach prowadzonych przez Skarżącego, a w to miejsce przyjęcie w sposób wybiórczy na podstawie jedynie zeznań M. G., że zakres podmiotów wskazanych przez niego stanowił wszystkie podmioty, u których świadek nabywał towary oraz że wyjaśniono już brak współpracy, co przy ilości podmiotów
i producentów na rynku, nie tylko lokalnym, stanowi nieuzasadnioną dowolność organu; także przez przyjęcie, że na tej podstawie można uznać, iż M. G. nie mógł tymi towarami jako właściciel swobodnie dysponować, co doprowadziło w efekcie do błędnych wniosków, z których wynika, że wszystkie zdarzenia gospodarcze uwidocznione na fakturach VAT nie zaistniały między M. G.
a Skarżącym; także z tego powodu, że istniały przesłanki oraz dowody pozwalające na przyjęcie, iż skoro M. G. potwierdził dostawę towarów uwidocznionych na fakturach VAT, a brak jest dowodów przeciwnych, to zasadne było uznanie tych czynności za prawnie doniosłe przy ustaleniu, że M. G. był czynnym podatnikiem podatku VAT i nie naruszając zasady neutralności w zakresie podatku od towarów i usług, co łącznie miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji;
8) naruszenie art. 122 O.p. w zw. z 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 O.p. w zw. z art. 235 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu prowadzonym w wyniku wniesionego odwołania od decyzji z dnia [...]., brak zebrania i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący kompletnego materiału dowodowego i niewskazanie
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na jakiej podstawie odmówiono wiarygodności zeznaniom Skarżącego oraz powołanych przez niego świadków, w tym M. G., co było przedmiotem zarzutów względem decyzji organu pierwszej instancji; także na jakiej podstawie nie uznano za wiarygodne dowodów z dokumentów
i ksiąg podatkowych, przez co doszło do naruszenia swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w tym postępowaniu przez organ wydający decyzję z dnia [...]., a co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu [...]. pełnomocnik Skarżącego złożył pismo procesowe i wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci kserokopii wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia [...]. wydanego w sprawie sygn. akt II K 97/13. Sąd przeprowadził dowód z tego dokumentu w trybie art. 106 § 3 ustawy z dnia [...]. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." Ponadto na wniosek stron odroczył – na podstawie art. 99 p.p.s.a. rozprawę na termin z urzędu. Jednocześnie zobowiązał pełnomocnika Skarżącego do przedłożenia dokumentu potwierdzającego prawomocność ww. wyroku, zaś pełnomocnika organu do pisemnego ustosunkowania się do złożonego dowodu.
P. procesowym z dnia [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ustosunkował się do ww. wyroku nie znajdując podstaw do zmiany dotychczasowego stanowiska w sprawie. Podniósł, że zaskarżona decyzja nie dotyczy okresów rozliczeniowych objętych wyrokiem Sądu Karnego, a M. G. nie mógł wejść w posiadanie towarów budowlanych.
Z kolei Skarżący w piśmie z dnia [...]. podtrzymał swoje stanowisko co do zasadności skargi, złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu – w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. – z kopii wyroku Sądu Apelacyjnego w G. z dnia [...]. wydanego w sprawie sygn. akt II Aka 301/17 podnosząc, że organ nie zebrał kompletnego materiału dowodowego.
Na rozprawie w dniu [...]. Sąd przeprowadził dowód z dokumentu - kopii wyroku Sądu Apelacyjnego w G. z dnia [...]. wydanego
w sprawie sygn. akt II Aka 301/17.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
I. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności
z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając zaskarżoną decyzję według przedstawionych kryteriów Sąd stwierdził naruszenie prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
II. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do zagadnienia,
czy zasadnie organy zakwestionowały Skarżącemu odliczenie podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych przez Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "M." M. G. na łączną kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł - mających potwierdzać zakup materiałów budowlanych.
Zdaniem organów, zebrane w niniejszej sprawie dowody potwierdzają fikcyjność zakwestionowanych faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych między podmiotami w nich wymienionymi, w konsekwencji Skarżącemu - na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. - nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w nich wykazanego. Z kolei Skarżący kwestionuje ustalenia organu i podnosi, że transakcje nabycia materiałów budowlanych od wskazanego na fakturach podmiotu miały miejsce, co potwierdza szereg dowodów, które błędnie ocenił organ, a ponadto niezasadnie odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów (np. z opinii biegłego) mogących podważyć ustalenia zaskarżonej decyzji. Nadto Skarżący twierdzi, że działał z należytą starannością, nie może ponosić konsekwencji nieuczciwego kontrahenta, stąd brak podstaw do kwestionowania prawa do odliczenia podatku naliczonego.
III. Podać należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy
w zakresie pozbawienia Skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego stanowił art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. Z powołanego przepisu wynika, że nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności. Wykładnia art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. prowadzi do wniosku, że prawo do odliczenia podatku naliczonego dotyczy jedynie faktur stwierdzających faktycznie zrealizowane czynności, sama faktura natomiast nie tworzy prawa do odliczenia VAT w niej wykazanego. Konieczne jest by faktura odzwierciedlała rzeczywiste zdarzenie gospodarcze, z prawdziwymi elementami zarówno po stronie przedmiotowej, jak i podmiotowej. Samo posiadanie faktury nie jest wystarczającą podstawą, aby odliczyć podatek w niej naliczony. Jednocześnie pozbawienie prawa do odliczenia podatku naliczonego jest niedopuszczalne w sytuacji, gdy podatnik nie wiedział i nie mógł wiedzieć, że transakcja wiązała się z oszustwem podatkowym.
IV. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie przedwczesne jest przesądzenie w oparciu
o nadesłany tut. Sądowi materiał dowodowy, iż faktury wystawione na rzecz Skarżącego przez Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "M." M. G. na łączną kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł, nie dokumentują rzeczywistego przebiegu transakcji gospodarczych między podmiotami w nich wymienionymi, a Skarżący wiedział lub co najmniej powinien wiedzieć o oszukańczym charakterze transakcji. Sąd doszedł do przekonania, że stan faktyczny sprawy budzi wątpliwości, a sprawę nie wyjaśniono w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji. W oparciu o zebrane dowody organy stwierdziły, że materiały budowlane wykazane na fakturach wystawionych przez Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "M." M. G. nie zostały faktycznie nabyte od tego podmiotu. Zauważyć należy, że w oświadczeniu z dnia [...]. (kserokopia przedłożona organowi podatkowemu przez pełnomocnika Skarżącego) oraz
w zeznaniach z dnia [...]. M. G. potwierdził wykonywanie działalności gospodarczej w okresie od września 2012r. do sierpnia 2013r. w ramach firmy "M.", polegającej na handlu materiałami budowlanymi w tym na rzecz Skarżącego. Zdaniem organu, okoliczność ta jednak nie znajduje oparcia w materiale dowodowym.
W tym kontekście organ podniósł, że pomimo podjęcia wielu czynności, organom nie została przedłożona żadna dokumentacja związana z działalnością prowadzoną przez M. G. za okresy rozliczeniowe w 2012r. i 2013r., a która potwierdzałaby dokonywanie faktycznych dostaw do Skarżącego i umożliwiłaby weryfikacje twierdzeń Skarżącego i jego kontrahenta. Również w wyniku czynności poszukiwawczych prowadzonych przez CBŚ Komendy Głównej Policji nie udało się pozyskać tej dokumentacji. Ustalono, że działalność gospodarcza przez ten podmiot miała być prowadzona w lokalu położonym w T. przy ul. [...] [...] Lokal ten miał charakter lokalu mieszkalnego o pow. ok. 48 m2, był wynajmowany na podstawie umowy najmu zawartej w dniu [...]. między A. U. (wynajmującym) a M. G. (najemcą), na czas określony, tj. od dnia [...]. do dnia [...]. Z zeznań A. U. z dnia
[...]. przesłuchanej przez organ podatkowy w charakterze świadka wynika, że lokal ten wynajmowała dla celów mieszkalnych i pod wskazanym adresem M. G. nie prowadził działalności gospodarczej. Wobec jednak niepłacenia czynszu i podnajmowania go innym osobom - jak zeznała - wymieniła zamki w drzwiach i tak zakończyła z tym najemcą umowę najmu (k. 651-652, 657-658, t. 2/3).
Z kolei przesłuchany w charakterze świadka w dniu [...]. na terenie Aresztu Śledczego w T. M. G. - w obecności pełnomocnika Skarżącego - zeznał, że prowadził działalność gospodarczą polegającą na handlu materiałami budowlanymi oraz świadczeniu usług ogólnobudowlanych, bezpośrednio towary miały dostarczać firmy transportowe, których nie potrafił podać, nie wiedział, gdzie rozliczał się z podatków, fakt dostawy materiałów mieliby potwierdzić pracownicy firm transportowych, których nie wskazał. Ponadto podał, że Skarżący za dostarczony towar płacił gotówką po dostarczeniu towaru na plac i przekazaniu faktury. Nie był
w stanie podać nazw firm, od których miał nabywać towar, bowiem nie dysponuje dokumentami. Wskazał ogólnie, że materiał budowlany zakupiony został
z "[...]" znajdującej się koło [...]". M. G. w złożonym zeznaniu nie potrafił wskazać nazw firm transportowych dostarczających materiały budowlane wyszczególnione w spornych fakturach. Dodał jedynie, że "kojarzy": firmę rodzinną z Wrzosów, ulicy nie pamięta, z okolic "P. M." oraz z okolic S. W trakcie składania zeznań oświadczył, że faktury za transport towarów wyszczególnionych
w zakwestionowanych fakturach posiada, aczkolwiek "nie wie gdzie w tej chwili się one znajdują". Zeznał, że zostawił je u znajomego w G. W.. Danych tej osoby świadek [...] nie chciał ujawnić (k. 454-457, t. 2/3). Nie przedłożył żadnych elementarnych dowodów takich jak faktury VAT, rejestry VAT, potwierdzenia zapłaty i inne dokumenty, które potwierdziłyby fakt nabycia przez M. G. towarów budowlanych, a które następnie miały być przedmiotem dostawy dla Skarżącego. Nie podał także żadnych danych osobowych i adresowych firm transportowych, które przewoziły towar wykazany na zakwestionowanych fakturach.
Nie wskazał miejsca, w którym znajdują się dokumenty.
W celu weryfikacji tych zeznań w zakresie wskazanych podmiotów gospodarczych, od których M. G. miał dokonać zakupu materiałów budowlanych sprzedanych Skarżącemu, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego
w T. przeprowadził czynności, w ramach których pismami z dnia: 10, 13, [...]. wezwał firmy z branży handlu materiałami budowlanymi będące regionalnymi dystrybutorami materiałów budowlanych firm T. oraz K. na terenie T. i okolic oraz T. Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego "[...]" Sp. z o.o. w T. i Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "M.-B." Sp.J. - do udzielenia informacji, czy w okresie od września 2012r. do sierpnia 2013r. zawierały transakcje z firmą M. G.. Z odpowiedzi tych firm (Przedsiębiorstwo Wielobranżowe J. G. w Z. ; W. - [...]
Sp. z o.o. Oddział w T.; [...] S.A. w T.; [...] S.A. Oddział w T.; [...] Sp. z o.o. w T.; T. Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego "[...]" Sp. z o.o. w T.; Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "M.-B." B. P., E. P. Spółka Jawna
w Z. W.; Przedsiębiorstwo Handlowo-Produkcyjne A. Sp. z o.o. w T.) wynika, że nie zawierały transakcji w firmą "M." M. G.. Podobny skutek odniosło wezwanie z dnia [...]. skierowane do firm transportowych, których siedziby znajdowały się w okolicach wskazanych przez M. G., tj.: Transport Ciężarowy A. R. w T., Transport Ciężarowy A. J. w T. oraz Publiczny Transport Ciężarowy R. B. w T.. Podmioty te odpowiedziały, że nie zawierały żadnych transakcji z firmą "M." M. G. na dostawę materiałów budowlanych, jak również nie świadczyły usług transportowych w okresie od września 2012r. do sierpnia 2013r.
W tym stanie sprawy organ stwierdził, że M. [...] nie nabył, nie był
w posiadaniu i faktycznie nie był dostawcą materiałów budowlanych do firmy Skarżącego. W konsekwencji dostawa materiałów budowlanych wyszczególniona
w zakwestionowanych fakturach między Skarżącym a firmą M. G. nie miała miejsca. Rzekomy kontrahent nie dokonywał transakcji obrotu materiałami budowlanymi, nie posiadał odpowiedniego zaplecza pracowniczego oraz nie rozliczał
w urzędzie skarbowym podatku należnego wynikającego z tytułu wystawionych faktur. Wprawdzie towar miał być przywożony do firmy Skarżącego samochodami ciężarowymi, jednak żadna z przesłuchanych osób nie wskazała firm transportowych, do których należały samochody dokonujące przewozu materiałów budowlanych
z zakwestionowanych faktur. Organ uznał, że ww. podmiot nie prowadził działalności gospodarczej, uczestniczył jedynie w procederze tworzenia faktur na sprzedaż towarów, które faktycznie nie stanowiły odzwierciedlenia realnych transakcji przez niego dokonanych. Zdaniem organu, M. G. nie sprzedał i nie dostarczył do Skarżącego materiałów budowlanych, gdyż nimi nie dysponował.
Dodać należy, że podobne ustalenia co do funkcjonowania tego podmiotu wynikają z postanowienia z dnia [...]. Nr V Ds 25/12 Prokuratury Okręgowej w T. o postawieniu zarzutów M. G.. Otóż wynika z niego, że postawiono M. G. zarzut, iż w nieustalonym okresie, ale co najmniej od 2 listopada do [...]. w T. będąc właścicielem podmiotu PUH "M." M. G. z siedzibą w T., działając w wykonaniu tego samego zamiaru, wystawił nierzetelne dokumenty w postaci 34 faktur VAT, pomagając w ten sposób (innemu podmiotowi) do przedłożenia
w urzędzie skarbowym opartych na nich deklaracji podatkowych VAT-7, zawierających nieprawdę co do okoliczności nabycia od podmiotu PUH "M." M. G. katod niklowych i żelazo-niklu (k. 436-438, t. 2/3).
V. Przywołane dowody i na ich podstawie dokonane ustalenia mogły prowadzić do konkluzji postawionych przez organ. Tut. Sąd jednak zauważa, że na rozprawie
w dniu [...]. pełnomocnik Skarżącego złożył pismo procesowe i wniósł
o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci kserokopii wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia [...]. wydanego w sprawie sygn. akt II K 97/13 (k. 45-117 akt sądowych). Wyrok ten został wydany jeszcze przed wydaniem przez organy podatkowe decyzji podatkowych. Ponadto do pisma procesowego z dnia
[...]. załączył – potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię wyroku Sądu Apelacyjnego w G. z dnia [...]. wydanego w sprawie sygn. akt
II Aka 301/17 (k. 127-153 akt sądowych). Tut. Sąd przeprowadził dowód z tych dokumentów. Z przywołanych dowodów wynika, że M. G. został uznany winnym tego, że w okresie od maja 2011r. do [...]. w T., Belsku Dużym, Jarogniewicach, R. M., P., S. G., O. działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,
w krótkich odstępstwach czasu, ze z góry powziętym zamiarem, jako przedstawiciel spółki z o.o. [...] z siedzibą w T., po uprzednim zamówieniu towaru, wprowadzając w błąd pokrzywdzonych co do zamiaru zapłaty za zakupiony towar, doprowadził pokrzywdzonych do niekorzystnego rozporządzania mieniem o łącznej wartości [...] zł, w tym materiałami budowlanymi. Z uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego wynika aktywne działanie M. G. w procederze wyłudzenia m.in. materiałów budowlanych. Sąd Apelacyjny wskazał, że towar, który był wyłudzany od pokrzywdzonych bez zamiaru zapłaty za niego, szybko odsprzedawano niemal bez żadnej marży, a często poniżej ceny, za którą zakupiono. Oskarżeni nie generowali zatem zysków, z których mogliby pokrywać normalne koszty funkcjonowania firmy. Utrzymywali się z tego, że nie płacili za zamówione towary.
Lektura uzasadnień ww. wyroków Sądów Karnych zatem potwierdza, że Spółka V. w ramach której działał także M. G., dysponowała towarami budowlanymi. Ustalenia zatem wymaga, czy towar tak pozyskany przez [...] następnie był oferowany do sprzedaży przez M. G. w ramach jego firmy "M.", w tym na rzecz Skarżącego. Sąd zauważa, że argumentacja organu w zaskarżonej decyzji zasadza się na ustaleniu, iż: w oparciu o zebrany materiał dowodowy ustalono z całą pewnością, że dostawcą towarów budowlanych, które zostały wymienione w zakwestionowanych fakturach nie był podmiot widniejący
w tych dokumentach, M. G. nie nabył materiałów budowlanych,
co potwierdza fakt, iż nie był w stanie wskazać wiarygodnego źródła zakupu materiałów budowlanych i tym samym nie mógł wykazanego w zakwestionowanych fakturach towaru sprzedać. Przedmiotowe dostawy zostały dokonane przez "podmioty nieujawnione".
Ta ocena dokona przez organy jest przedwczesna w świetle ww. wyroków Sądów Karnych. Ustalenia bowiem wymaga, czy M. G. faktycznie pozyskał materiały budowlane od [...], nawet jeżeli okazałoby się, że przez tę Spółkę nie były wystawiane faktury dla jego firmy ("M."), czy też faktycznym dostawcą materiałów budowlanych do firmy Skarżącego była spółki [...], co zostało ukryte przez M. G. wystawiającego faktury w imieniu własnej firmy. Ustalenie bowiem, że towar wyłudzony przez [...] następnie był rozporządzany przez [...] działającego w ramach firmy Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego "M.", powoduje podważenie ustaleń organu, iż ten ostatnio wymieniony podmiot nie mógł sprzedać towaru Skarżącemu, bowiem nim nie dysponował. Nie można też wykluczyć, że źródłem pochodzenia materiałów budowlanych dla M. G. była spółka [...], w ramach której on także działał, a przynajmniej wymaga to wyjaśnienia. Jeżeli okaże się, że M. G. nabył materiały budowlane od [...], to wówczas oceny sprawy należy dokonać z uwzględnieniem okoliczności, że źródło nabycia towarów przez dostawcę "M." do Skarżącego jest znane, o ile byłby to ten sam towar. Podobnie, gdy okaże się, że faktycznie nabyty przez Skarżącego towar pochodził od spółki [...], a M. G. wystawił tylko faktury, nie nabywając towaru od [...], ale nim rozporządzając. Zbadania także wymaga, czy Spółka [...] zbyła towar w całości na rzecz innych podmiotów, wówczas należy przyjąć, że źródło nabycia materiałów budowlanych do Skarżącego jest nieznane. Ustalenia też wymaga, czy materiały budowlane, o których mowa w wyrokach sądów karnych mogą być tymi samymi, które miały być przedmiotem dostawy do Skarżącego.
W konsekwencji zgodzić się należy ze Skarżącym, że materiał dowodowy jest niezupełny. Nie chodzi przy tym o ponowne kompleksowe gromadzenie dowodów, lecz o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez pozyskanie stosownych dokumentów
z postępowania karnego, które należy włączyć do akt niniejszej sprawy.
Sąd zauważa, że w piśmie z dnia [...]. (k. 120-121 akt sądowych) organ podniósł, iż pozyskał informacje przekazane przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]., co do decyzji tego organu wydanej dla Spółki [...] z dnia [...]. Zdaniem tut. Sądu niewątpliwie kierunek,
aby uwzględnić ustalenia co do funkcjonowania Spółki [...] w szczególności
w okresach, których dotyczy przedmiotowa sprawa, jest w pełni uprawnione. Niemniej jednak z powyższego wynika, że te informacje organ pozyskiwał dopiero na etapie postępowania sądowego. Nie budzi zatem wątpliwości, że materiał dowodowy wymaga także uzupełnienia o ustalenia w tej Spółce.
Następnie w zależności od efektu pozyskania ww. dowodów (tj. z postępowania karnego i wobec Spółki [...] organ następnie samodzielnie oceni, czy zachodzi potrzeba przeprowadzenia jeszcze innych dowodów, czy będzie on już wystraczający dla oceny sprawy, w tym w kontekście art. 188 O.p.
Okoliczność natomiast, że wyroki karne dotyczą miesięcy poprzedzających okresy rozliczeniowe niniejszej sprawy nie stanowi wystarczającej podstawy do stwierdzenia, iż nie mają one znaczenia dla sprawy, co wyżej już wykazano. Między bowiem ostatnim miesiącem wymienionym w wyroku Sądu Apelacyjnego (maj 2012r.) a pierwszym okresem rozliczeniowym niniejszej sprawy (wrzesień 2012r.) nie jest tak odległy czas, aby z góry można było wykluczyć źródło pochodzenia towaru. W tym kontekście organ obowiązany jest też ustalić, czy organy ścigania za okresy rozliczeniowe objęte decyzją (a zatem za inne okresy niż wymienione w wyrokach karnych), także prowadziły śledztwo i jaki jest tego rezultat.
W konsekwencji Sąd obecnie nie przesądza, czy Skarżący ma prawo do odliczenia podatku naliczonego w zakresie zakwestionowanym przez organy. Podnosi wyłącznie, że materiał dowodowy wymaga uzupełnienia: 1) o dowody z postępowania karnego w zakresie działania M. G. w ramach Spółki [...]
2) o dowody zebrane wobec Spółki [...] przez właściwy organ podatkowy.
W zależności od dokonanych ustaleń organ oceni, czy zachodzi konieczność do podejmowania dalszych czynności, czy byłoby to już zbędne. Następnie dokona ponownej oceny materiału dowodowego już znajdującego się w aktach administracyjnych oraz pozyskanego materiału dowodowego z postępowania karnego
i postępowania podatkowego (lub kontroli) przeprowadzonych w Spółce [...]. Dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego organ ponownie ustali, czy sporne faktury VAT potwierdzają transakcje między podmiotami w nich wymienionymi.
Ponownie także organ oceni zagadnienie dobrej wiary po stronie Skarżącego przy uwzględnieniu okoliczności oszukańczego działania M. G..
Tej okoliczności tut. Sąd również nie przesądza.
Jednocześnie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku Spółki, aby organ przeprowadził dowód z opinii biegłego (w trybie art. 197 O.p.) z zakresu rachunkowości oraz biegłego z zakresu budownictwa na wskazane w piśmie z dnia [...]. okoliczności, tj. czy M. G. w okresie całej współpracy ze Skarżącym nabywał towary bezpośrednio od producentów, które użyte zostały na budowach prowadzonych przez Skarżącego (zastrzeżenia do protokołu badania ksiąg podatkowych – k. 587-598, t. 2/3). Ustalenie bowiem stanu faktycznego należy do kompetencji organu podatkowego, a nie biegłego.
W tym stanie sprawy przedwczesne jest ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów skargi.
VI. Nienależyte wyjaśnienie istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy spowodowało naruszenie zasad: prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) i zupełności postępowania podatkowego (art. 187 O.p.), co w konsekwencji doprowadziło do uchybienia zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.), gdyż punkt widzenia przyjęty w zaskarżonej decyzji budzi uzasadnione wątpliwości, co stanowi również wadę uzasadnienia tej decyzji (art. 210 § 4 O.p.). Na obecnym etapie postępowania nie można natomiast odnieść się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, skoro stan faktyczny sprawy nie został jeszcze prawidłowo ustalony.
VII. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r. poz. 1800 ze zm.). Na koszty te złożyły się: wpis sądowy w kwocie [...]zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie [...]zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł.
U. Wiśniewska H. Adamczewska-Wasilewicz E. Kruppik-ŚwietlickaPotrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI