I SA/BD 91/25

I SA/Bd 91/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/
Tomasz Wójcik /przewodniczący/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art.33 par. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi A. Cz. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia 5 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu nieistnienia obowiązku oddala skargę
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2024 r. Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej utrzymała w mocy postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] października 2024 r. oddalające zarzut A. C. nieistnienia obowiązku.
Organ podał, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i opłatami abonamentowymi mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Organ wskazał, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie jest związany z rejestracją odbiorników (modelu, nazwy) w określonym miejscu, lecz z rejestracją odbiorników przez konkretnego abonenta. Ponadto, opłata za posiadanie odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych nie jest związana z prawem własności do lokalu czy też z adresem zameldowania, zatem zbycie lub opuszczenie lokalu mieszkalnego nie stanowi, iż użytkownik odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych nie będzie ich używał w nowym miejscu zamieszkania. W przypadku
zmiany miejsca zamieszkania, użytkownik zarejestrowanych odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych powinien niezwłocznie w placówce pocztowej dopełnić formalności aktualizacji danych adresowych i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe (jeżeli posiada odbiorniki). Natomiast w przypadku nieposiadania odbiorników należy w placówce pocztowej dopełnić formalności ich wyrejestrowania zgodnie z obowiązującymi w danym okresie czasu aktami prawnymi.
Jedynie podjęcie w stosownym czasie przez abonenta właściwych i wymaganych przepisami prawa działań związanych z wyrejestrowaniem odbiorników i okazanie dokumentu potwierdzonego datownikiem placówki pocztowej miałoby wpływ na stanowisko wierzyciela. Zarówno w książeczkach radiofonicznych, jak i na ustalonych rozporządzeniami formularzach, znajdowało się pouczenie dla abonenta, wskazujące jak należy postąpić w zakresie wyrejestrowania odbiorników.
Organ stwierdził, że nie posiada dokumentu potwierdzającego dokonanie przez skarżącego formalności wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego, który miałyby wpływ na rozpatrywaną sprawę. Zatem istnieje po stronie skarżącego obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych, bowiem zgłoszona została rejestracja odbiorników, a po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych został skarżącemu, jako zarejestrowanemu już użytkownikowi odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego, nadany indywidualny numeru identyfikacyjny abonenta [...] (który zastąpił imienną książeczkę opłat abonamentowych numer [...] [...]). Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] przesłane zostało pismem z dnia [...] maja 2008 r. na adres: ul. [...], [...] J. – jakim w tym okresie czasu Poczta Polska S.A. dysponowała. Jeżeli skarżący nie mieszkał pod ww. adresem, to jego obowiązkiem było dopełnienie formalności aktualizacji danych adresowych, czy też wyrejestrowania odbiorników (jeżeli odbiorników nie posiadał).
Zatem, skoro skarżący dokonał rejestracji odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego, która nie utraciła ważności, to wierzyciel spełnił nałożony na niego rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek nadania mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] i przesłania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na adres, którym Poczta Polska S.A. dysponowała.
Organ podał, że wierzyciel okazał skarżącemu złożony w Urzędzie Pocztowym J. 1 w dniu [...] lutego 1985 r. "Wniosek o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego" stanowiącego o zgłoszeniu do rejestracji odbiorników radiofonicznego oraz telewizyjnego pod adresem: ul. [...], [...] J.. Wierzyciel wskazał też, że wyjaśnienie kwestii spornej związanej z podważaniem przez skarżącego podpisu widniejącego na dokumencie nie należy do kompetencji Poczty Polskiej S.A., gdyż badanie argumentów sugerujących podejrzenie popełnienia przestępstwa (sfałszowania podpisu na dokumencie), w istniejącym w [...] porządku prawnym, należy do kompetencji niezawisłych organów.
Ponadto zaznaczono, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. postanowieniem z dnia [...] lipca 2024 r. umorzył postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2024 r. w części obejmującej zaległości za okres od stycznia 2019 r. do sierpnia 2021 r. W związku z powyższym egzekucji podlegają należności za okres od września 2021 r. do sierpnia 2022 r. Z uwagi na istniejący wobec skarżącego obowiązek uregulowania zaległych opłat abonamentowych, brak jest podstaw do zwrotu wyegzekwowanego przez organ egzekucyjny zobowiązania.
W skardze do tut. Sądu skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji w całości oraz uchylenie aktu pierwszej instancji. Zarzucił wykorzystanie fałszywego wniosku z dnia [...] lutego 1985 r. do podstawy naliczenia opłaty abonamentowej RTV. Podał, że wniosek zgłoszeniowy nie został podpisany przez niego i o takim zgłoszeniu nie wiedział przez 40 lat, do czasu zajęcia środków z konta bankowego. Dodał, że w dokumentach nie występuje numer PESEL, a adres na wniosku zgłoszeniowym z 1985 r. nie jest jego adresem zameldowania i zamieszkania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.).
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż nie narusza ono prawa.
Spór między stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy na skarżącym spoczywa objęty tytułem wykonawczym obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych za okres od września 2021 r. do sierpnia 2022 r. Skarżący podniósł bowiem zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty opłat abonamentowych, tj. zarzut z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., argumentując, że nie zgłaszał w 1985 r. odbiorników RTV. Podkreśla też, iż operator publiczny nie powiadomił go o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Natomiast wierzyciel - Poczta Polska S.A., oddalając ten zarzut, akcentuje brak dowodu na wyrejestrowanie odbiorników RTV. Twierdzi, że skarżący miał obowiązek uiszczenia opłat abonamentowych.
Należy zauważyć, że podstawowym środkiem ochrony prawnej przysługującym zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym są zarzuty, których podstawę wniesienia stanowią przypadki enumeratywnie wyszczególnione w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być nieistnienie obowiązku (pkt 1).
Stosownie do art. 34 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (§ 1). Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej w całości, w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia (§ 2).
Zdaniem Sądu podniesiony przez stronę zarzut nieistnienia obowiązku nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć, że podstawą prawną do nałożenia obowiązku ponoszenia opłaty abonamentowych stanowią przepisy ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689 ze zm.). Zgodnie z jej przepisami (art. 1 i art. 2 ust. 1 i ust. 2) w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Z kolei art. 5 ust. 1 powyższej ustawy stanowi, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo pocztowe. W myśl natomiast art. 7 ust. 3 tej ustawy zaległa opłata abonamentowa podlega egzekucji administracyjnej w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym.
Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, ust. 3, ust. 5 i ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych, wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 wymienionej ustawy na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. Analogicznie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, wskazując w swoich orzeczeniach, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i w wysokości określonej tą ustawą (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2015 r., II GSK 1818/14). Obowiązek ten trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych.
W przedmiotowej sprawie ustalono, że na imię i nazwisko skarżącego zgłoszona została rejestracja odbiorników RTV pod adresem: ul. [...], [...] J.. W aktach sprawy znajduje się wniosek o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego z dnia [...] lutego 1985 r., na którym widnieje nazwisko i imię skarżącego (akta adm. - zał. 1) Następnie skarżący otrzymał imienną książeczkę radiofoniczną do dokonywania opłat. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342), które weszło w życie dnia 13 grudnia 2007 r., Poczta Polska S.A. została zobowiązana do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie. Wyżej wymienione rozporządzenie zobowiązywało Pocztę Polską S.A. do dokonania technicznej operacji nadania abonentom indywidulanych numerów, poprzez przeniesienie dotychczasowych abonentów legitymujących się imiennymi książeczkami do systemu informatycznego generującego indywidualne numery i do powiadomienia o fakcie nadania indywidulanego numeru. Regulacje prawne nie nakładały na Pocztę Polską S.A obowiązku wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej.
W rezultacie w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. skarżącemu został przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta. W aktach sprawy (zał. 2) znajduje się duplikat zawiadomienia o nadaniu skarżącemu z datą [...] maja 2008 r., jako użytkownikowi odbiorników RTV zarejestrowanych wg imiennej książeczki opłaty abonamentowej nr [...], indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...]. Zawiadomienie to stanowi dowód zarejestrowania odbiorników w rozumieniu przepisu § 3 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zostało skierowane do skarżącego na adres: ul G. [...], [...] J..
Sąd w pełni aprobuje pogląd wyrażony orzecznictwie sądowym (por. wyroki NSA z dnia: 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15; 13 grudnia 2016 r., II GSK 1297/15; 20 listopada 2020 r., II FSK 1877/18), że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powyższego powiadomienia.
Należy podkreślić, że w posiadanej dokumentacji wierzyciel nie dysponuje dokumentem potwierdzającym dopełnienie przez skarżącego formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników RTV. Chcąc uwolnić się od obowiązku ponoszenia opłat za używanie tych odbiorników, użytkownik zobowiązany był powiadomić urząd pocztowy o zaprzestaniu używania odbiornika, czyniąc to zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, tj. poprzez złożenie w placówce operatora publicznego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określa załącznik nr 3 do rozporządzenia, bądź zgodnie z poprzednio obowiązującym § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 141, poz. 1190), stosownie do którego posiadacz książeczki, o której mowa w § 2 ust. 2, powiadamia placówkę operatora publicznego o zmianie nazwiska albo nazwy (firmy), miejsca zamieszkania albo siedziby, miejsca używania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, zgubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, w terminie 7 dni od dnia powstania zmiany lub zaistnienia zdarzenia. Analogiczne unormowania w tym zakresie przewidywał obowiązujący jeszcze wcześniej § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338). Takie regulacje zawierają również aktualnie obowiązujące przepisy prawne, tj. § 11 - § 12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676).
W toku postępowania egzekucyjnego skarżący nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na fakt wyrejestrowania odbiorników RTV. Tymczasem to skarżący, podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r., I GSK 928/18). Na zobowiązanym ciąży bowiem obowiązek przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r., I GSK 837/18). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do czasu wyrejestrowania odbiornika RTV, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 listopada 2024 r., I SA/Gl 574/24).
Sąd podziela stanowisko wierzyciela, że jeżeli skarżący twierdzi, iż podpis na wniosku o rejestrację nie jest jego podpisem, to na nim spoczywał obowiązek wykazania tej okoliczności (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 październik 2024 r., I SA/Gl 410/24). Należy zauważyć, że aktach administracyjnych sprawy znajduje się scan "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego". Dokument ten jest wypełniony pismem ręcznym. Zawiera m.in. nazwisko i imię zgłaszającego (dane skarżącego), miejsce zamieszkania oraz własnoręczny podpis (nazwisko i imię skarżącego). Dokument ten opatrzony jest pieczęcią dzienną placówki pocztowej, tj. datą 15 luty 1985 r. i podpisem pracownika placówki pocztowej.
Zdaniem Sądu, skarżący nie podważył skutecznie domniemania, że podpis na wniosku, na którym widnieje nazwisko i imię skarżącego, nie jest jego podpisem. Wprawdzie twierdzi on, że podpis ten został sfałszowany, jednakże w żaden sposób tego nie wykazał. Nie wiadomo dlaczego ktoś miałby "podszywać się" pod skarżącego i za niego złożyć w placówce pocztowej powyższy wniosek. Wierzyciel nie dysponuje też dokumentem potwierdzającym sfałszowanie podpisu. W rezultacie należy zgodzić się z Pocztą, że miała miejsce rejestracja odbiorników RTV na nazwisko skarżącego. Fakt ten potwierdzają także dokonywane opłaty abonamentowe. Ostatnia wpłata tej opłaty została odnotowana w dniu [...] sierpnia 1998 r. W skardze strona nie zaprzecza, że opłaty za używanie odbiorników RTV były uiszczane.
Strona zarzuca także, że zawiadomienie o nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia [...] maja 2008 r. zostało wysłane na niewłaściwy adres. Należy jednak zauważyć, że przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV wskazują na obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. W okresie od dnia [...] grudnia 2007 r. do dnia [...] grudnia 2013 r. obowiązek ten wynikał z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Skoro skarżący tego obowiązku nie spełnił, to prawidłowo zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego zostało wysłane na adres: ul. [...], [...] J..
Zdaniem Sądu podnoszone w skardze zarzuty nie mogły stanowić podstawy do jej uwzględnienia. Skarżący nie wykazał, że egzekwowany obowiązek nie istniał. W zaskarżonym postanowieniu wskazano okoliczności faktyczne, a także przepisy prawne, które stanowią o istnieniu egzekwowanego obowiązku. Organ egzekucyjny prawidłowo uznał podniesiony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony. W rezultacie zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.