I SA/BD 874/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący P. B. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy odmowę umorzenia kosztów egzekucyjnych. Skarżący argumentował, że koszty te uległy przedawnieniu na podstawie art. 65a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Sąd administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, stwierdzając, że koszty egzekucyjne powstałe w związku z egzekwowaniem składek na ubezpieczenia społeczne podlegają przepisom dotychczasowym (sprzed nowelizacji z 2021 r.) i nie uległy przedawnieniu. Sąd wskazał, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony od dnia doręczenia upomnienia do zakończenia postępowania egzekucyjnego. Analizując przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych (ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny), sąd uznał, że choć sytuacja finansowa skarżącego jest trudna (utrata zatrudnienia, niskie dochody rodziny), nie ma podstaw do umorzenia. Sąd podkreślił, że umorzenie kosztów jest środkiem wyjątkowym, a trudna sytuacja finansowa sama w sobie nie jest wystarczającą podstawą. Ponadto, sąd uznał, że interes publiczny przemawia za egzekwowaniem należności, a przerzucanie kosztów egzekucyjnych na państwo byłoby sprzeczne z zasadami sprawiedliwości społecznej. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia kosztów egzekucyjnych w sprawach dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne, a także kryteriów oceny ważnego interesu zobowiązanego i interesu publicznego przy umarzaniu tych kosztów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami przejściowymi ustawy zmieniającej ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy koszty egzekucyjne powstałe w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności składkowych podlegają przedawnieniu na podstawie art. 65a u.p.e.a. czy też przepisów dotychczasowych ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koszty egzekucyjne powstałe w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności składkowych, których obowiązek zapłaty powstał przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej (przed 20.02.2021 r.), podlegają przedawnieniu na podstawie przepisów dotychczasowych ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 24 ust. 4 i 5b u.s.u.s.), a nie art. 65a u.p.e.a.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 6 ust. 3 ustawy zmieniającej nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych do przedawnienia kosztów egzekucyjnych dotyczących składek, jeśli obowiązek zapłaty powstał przed wejściem w życie ustawy. Przepisy te (art. 24 ust. 4 i 5b u.s.u.s.) przewidują 5-letni termin przedawnienia, który ulega zawieszeniu od dnia podjęcia pierwszej czynności egzekucyjnej (doręczenie upomnienia) do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W tej sprawie doręczenie upomnienia nastąpiło w 2014 r., a postępowanie egzekucyjne trwa nadal, co oznacza, że koszty nie uległy przedawnieniu.
Czy istnieją podstawy do umorzenia kosztów egzekucyjnych ze względu na ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, mimo trudnej sytuacji finansowej skarżącego, nie ma podstaw do umorzenia kosztów egzekucyjnych, ponieważ nie wykazano ewidentnej niemożności ich poniesienia, a interes publiczny przemawia za egzekwowaniem należności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć sytuacja finansowa skarżącego jest trudna (brak zatrudnienia, niskie dochody rodziny), nie stanowi ona wystarczającej podstawy do umorzenia kosztów, gdyż nie wykazano całkowitej niemożności ich poniesienia, a stan zdrowia nie wyklucza dalszego zarobkowania. Ponadto, umorzenie kosztów egzekucyjnych w sytuacji, gdy skarżący nie regulował dobrowolnie należności, byłoby sprzeczne z interesem publicznym i zasadami sprawiedliwości społecznej, gdyż przerzucałoby koszty na społeczeństwo.
Przepisy (19)
Główne
ustawa zmieniająca art. 6 § ust. 3
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych ustaw
Do przedawnienia kosztów egzekucyjnych, o których mowa w art. 24 ust. 2 u.s.u.s. oraz kosztów upomnienia, o których mowa w art. 84 ust. 4 u.s.u.s., których obowiązek zapłaty powstał przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
u.s.u.s. art. 24 § ust. 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne (w brzmieniu obowiązującym do 19.02.2021 r.).
u.s.u.s. art. 24 § ust. 5b
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 64e § § 2 pkt 1 lit. a)
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Koszty egzekucyjne mogą być umorzone na wniosek zobowiązanego, jeżeli za umorzeniem przemawia ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny.
Dz.U. 2025 poz 132 art. 64e § par. 2 pkt 1a
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 65a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do przedawnienia kosztów egzekucyjnych dotyczących składek, jeśli obowiązek zapłaty powstał przed wejściem w życie ustawy zmieniającej.
ustawa zmieniająca art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych ustaw
W postępowaniu wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
ustawa zmieniająca art. 6 § ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych ustaw
Do postępowań, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepis art. 65a u.p.e.a., jeżeli jest on korzystniejszy dla zobowiązanego lub wierzyciela.
u.s.u.s. art. 24 § ust. 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Należności z tytułu składek obejmują także koszty egzekucyjne i koszty upomnienia.
u.p.e.a. art. 64e § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części koszty egzekucyjne.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.r.o. art. 23
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 27
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty egzekucyjne dotyczące składek nie uległy przedawnieniu na podstawie art. 65a u.p.e.a., lecz na podstawie przepisów dotychczasowych u.s.u.s. (art. 24 ust. 4 i 5b), a bieg terminu przedawnienia został zawieszony. • Brak jest podstaw do umorzenia kosztów egzekucyjnych ze względu na ważny interes zobowiązanego, gdyż mimo trudnej sytuacji finansowej, nie wykazano ewidentnej niemożności poniesienia kosztów, a stan zdrowia nie wyklucza dalszego zarobkowania. • Interes publiczny przemawia za egzekwowaniem należności, a przerzucanie kosztów egzekucyjnych na państwo byłoby sprzeczne z zasadami sprawiedliwości społecznej.
Odrzucone argumenty
Koszty egzekucyjne uległy przedawnieniu na podstawie art. 65a u.p.e.a. • Istnieją przesłanki do umorzenia kosztów egzekucyjnych ze względu na ważny interes zobowiązanego (trudna sytuacja finansowa, choroba) oraz interes publiczny.
Godne uwagi sformułowania
przedawnienie egzekwowanego obowiązku świadczenia pieniężnego (składki) nie powoduje jednocześnie przedawnienia powstałych w toku jego egzekucji kosztów egzekucyjnych, gdyż są to dwa osobne zobowiązania • bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego • koszty egzekucyjne powstałe w wyniku tego, że płatnik, tj. F. P. sp. z o. o. w likwidacji, której skarżący był wiceprezesem i prezesem, nie regulowała dobrowolnie należności składkowych. • ostateczne odstąpienie od środków należnych organowi egzekucyjnemu, przez ich umorzenie, byłoby działaniem przedwczesnym. • niewywiązywanie się z zobowiązań publicznoprawnych godzi w szeroko pojęty interes publiczny, sprzeciwiając się równocześnie zasadom sprawiedliwości społecznej.
Skład orzekający
Leszek Kleczkowski
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Wójcik
sędzia
Joanna Ziołek
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia kosztów egzekucyjnych w sprawach dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne, a także kryteriów oceny ważnego interesu zobowiązanego i interesu publicznego przy umarzaniu tych kosztów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami przejściowymi ustawy zmieniającej ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia kosztów egzekucyjnych, które może mieć znaczenie dla wielu zobowiązanych. Interpretacja przepisów przejściowych jest kluczowa.
“Koszty egzekucyjne ZUS: Czy przedawnienie działa na Twoją korzyść? Kluczowa interpretacja sądu.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.