I SA/Bd 870/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2017-05-16
NSApodatkoweWysokawsa
VATkaruzela podatkowaoszustwo podatkoweodliczenie podatku naliczonegofakturynierzetelne fakturyznikający podatnikbuforczynny żalnależyta staranność

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika w sprawie o podatek od towarów i usług, uznając, że uczestniczył on świadomie w karuzeli podatkowej.

Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego w podatku od towarów i usług za lipiec i sierpień 2013 r. Skarżący kwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która zakwestionowała transakcje zakupu i sprzedaży jako fikcyjne, stanowiące element karuzeli podatkowej. Sąd administracyjny uznał, że skarżący działał świadomie w celu nadużycia prawa, a jego działania miały charakter pozorny, co uzasadniało odmowę odliczenia VAT.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę M. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za lipiec i sierpień 2013 r. Organ kontroli skarbowej ustalił, że skarżący uczestniczył w oszustwie karuzelowym jako "bufor", stwarzając pozory rzeczywistego ogniwa w łańcuchu dostaw smartfonów. Kontrahent skarżącego nie zajmował się faktyczną dostawą, a spółki uczestniczące w obrocie miały siedziby w "wirtualnych biurach" i były zarządzane przez obcokrajowców. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, w tym błędną ocenę dowodów i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności. Sąd, analizując zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, dokumentację spółek oraz analizę numerów IMEI telefonów, uznał ustalenia organów za prawidłowe. Stwierdzono, że transakcje były fikcyjne, a skarżący, mając doświadczenie z pracy w podobnych spółkach, świadomie uczestniczył w oszustwie podatkowym. Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia VAT przysługuje tylko w odniesieniu do podatku wynikającego z faktycznie zrealizowanych czynności. Wobec stwierdzenia działania w celu nadużycia prawa i braku należytej staranności, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, podatnik świadomie uczestniczył w oszustwie podatkowym, co uzasadnia odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że całokształt zebranego materiału dowodowego, w tym doświadczenie skarżącego z pracy w podobnych spółkach, schemat działania transakcji, wykorzystanie wirtualnych biur i obcokrajowców jako figurantów, a także powtarzalność numerów IMEI telefonów, świadczy o świadomym udziale skarżącego w karuzeli podatkowej i nadużyciu prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane.

u.p.t.u. art. 108 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podmiot wykazujący podatek na fakturze jest zobowiązany do jego zapłaty, nawet jeśli czynność nie została dokonana.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 86 § ust. 2 pkt 1 lit a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy działa w sposób budzący zaufanie do organów kontroli państwowej.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy jest obowiązany do wszechstronnego zbadania sprawy.

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy zobowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

O.p. art. 193 § § 1-3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy oceny ksiąg podatkowych pod kątem ich rzetelności i wadliwości.

O.p. art. 194 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy mocy dowodowej dokumentów.

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej i faktycznej.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Decyzja podlega uchyleniu w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego mającego wpływ na wynik sprawy.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Transakcje były fikcyjne i stanowiły element karuzeli podatkowej. Skarżący świadomie uczestniczył w oszustwie podatkowym. Brak należytej staranności po stronie skarżącego. Faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Wystawienie "pustych" faktur rodzi obowiązek zapłaty VAT na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania podatkowego przez organy. Niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Dowolna ocena materiału dowodowego. Nieprawidłowe włączenie wyciągów z protokołów do akt sprawy. Niewiarygodność świadka K. B. Brak możliwości ustalenia przez skarżącego udziału innych spółek w oszustwie. Dowody powstały po okresie objętym kontrolą. Błędne wskazanie, że skarżący sprzedawał towar, którego jeszcze nie kupił. Wniosek o przeprowadzenie dowodu z korespondencji mailowej.

Godne uwagi sformułowania

skarżący z pełną świadomością uczestniczył w oszustwach firma skarżącego stanowiła jedno ogniwo istniała grupa przestępcza, która w wyniku wielokrotnych dostaw tych samych towarów i z wykorzystaniem "znikających podatników", stworzyła karuzelę podatkową istotą sporu jest to, czy skarżący uczestniczył aktywnie w wyłudzaniu podatku od towarów i usług albo wiedział lub z łatwością mógł się dowiedzieć, że prowadzone przez niego przedsiębiorstwo było wykorzystane do oszustwa o charakterze podatkowym skarżący wiedział o mechanizmach działania grupy, o prezesach, którzy występują jedynie w roli figurantów następowała sprzedaż towarów, których jeszcze skarżący nie nabył, co stanowi kolejny argument świadczący o świadomości skarżącego odnośnie udziału w oszustwie podatkowym skarżący przez okres ponad roku unikał kontaktu i jakiejkolwiek współpracy z organem kontroli skarbowej transakcje zakupu, jak i sprzedaży udokumentowane spornymi fakturami, były transakcjami fikcyjnymi w ścisłym tego słowa znaczeniu skarżący, korzystając jako podatnik z zakwestionowanych faktur i przyjmując je do rozliczenia VAT w prowadzonej działalności gospodarczej, działał w celu nadużycia prawa nie można abstrahować od rodzaju prowadzonej działalności. W zależności od rodzaju i charakteru prowadzonej działalności gospodarczej, należy poszukiwać takiego miernika staranności, który będzie adekwatny do obowiązującej w danym segmencie handlu towarami zasad rzetelności kupieckiej.

Skład orzekający

Teresa Liwacz

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Kruppik-Świetlicka

sędzia

Urszula Wiśniewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy prawa do odliczenia VAT w przypadku udziału w karuzeli podatkowej, znaczenie należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów w branżach wysokiego ryzyka, odpowiedzialność podatnika za świadome uczestnictwo w oszustwach podatkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z obrotem smartfonami i schematem karuzeli podatkowej. Ocena świadomości podatnika i jego należytej staranności jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego zjawiska karuzeli podatkowych i pokazuje, jak sądy oceniają świadomość podatników w takich sytuacjach. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów VAT i Ordynacji podatkowej w walce z oszustwami.

Jak świadomość "karuzeli podatkowej" decyduje o utracie prawa do odliczenia VAT?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 870/16 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2017-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Ewa Kruppik-Świetlicka
Teresa Liwacz /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1131/18 - Wyrok NSA z 2022-09-13
I SA/Bd 870/17 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 2017-10-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art. 86 ust. 1 108 ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B.) z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec i sierpień 2013r. oddala skargę
Uzasadnienie
1. W wyniku stwierdzonych nieprawidłowości w trakcie przeprowadzonego postępowania kontrolnego w firmie [...] M. L., decyzją z dnia [...] lipca 2016r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. dokonał rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące lipiec i sierpień 2013r. Organ kontroli skarbowej stwierdził, że kontrahent skarżącego - Spółka z o.o. [...] nie zajmowała się
faktyczną dostawą smartfonów marki iPhone. Ustalono, że spółka ta oraz firma skarżącego uczestniczyły w oszustwie karuzelowym jako "bufor", stwarzając jedynie pozory rzeczywistego ogniwa w łańcuchu. Organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżący wynajmował jedynie wirtualne biuro w B. przy ul. [...] lok. 2, gdzie adresy siedziby miały wcześniej [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o., czyli spółki w których skarżący pracował, a które uczestniczyły w fikcyjnym obrocie towarami. Mając na względzie przesłuchania skarżącego oraz K. Z. ([...]) stwierdzono, że skarżący z pełną świadomością uczestniczył w oszustwach dokonywanych przez grupę zajmująca się wyłudzaniem podatku od towarów i usług.
2. Nie zgadzając się z powyższą decyzją skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1
art. 191, art. 193 § 1-3, art. 194 § 3 oraz art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -
Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U z 2015r., poz. 613 ze zm. – dalej "O.p."), w wyniku czego organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dokonał dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego uznając w konsekwencji błędnie rejestry podatku od towarów i usług za nierzetelne i wadliwe oraz art. 108 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm. – dalej "u.p.t.u." poprzez błędne zastosowanie, art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit a tej ustawy poprzez ich niezastosowanie.
3. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej decyzja z dnia [...] października 2016r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że istotę sporu stanowi zakwestionowanie przez organ pierwszej instancji dokonanego przez skarżącego odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach wystawionych przez [...] sp. z o.o. w miesiącach lipcu i sierpniu 2013r. na łączną kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł.
Organ wskazał, że na podstawie całej dokumentacji zebranej zarówno w sprawie skarżącego, jak i w postępowaniach toczących się wobec innych podmiotów ustalono, że przedsiębiorstwo skarżącego uczestniczyło w łańcuchu transakcji, który jako całość stanowił karuzelę podatkową. W każdym z przypadków towar w postaci smarfonów marki iPhone miał być przywożony z innego kraju Unii Europejskiej. Następnie szereg podmiotów w [...] miało dokonywać dostaw i w efekcie towar miał być wywożony do kolejnego państwa członkowskiego. Zatem jako ogniwo pośrednie łańcucha zarówno firma skarżącego jak i spółka z o.o. [...] brały udział w karuzeli podatkowej w charakterze "bufora". Zdaniem organu analiza działalności podmiotów, których dostawa poprzedzała dostawę na rzecz firmy skarżącego prowadzi do wniosku, że podmioty te tj. [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] SP. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o. jedynie pozorowały działalność gospodarczą i znikały nie uiszczając należnego podatku. Spółki te były zarejestrowane pod adresami "wirtualnych biur", ich udziałowcami i reprezentantami byli obywatele [...] w głównej mierze azjatyckiego pochodzenia, z którymi nie było żadnego kontaktu, a którzy mieszkali na stałe w [...] i nie posługiwali się językiem polskim. Ponadto zakładane przez nich spółki mimo ogromnych obrotów posiadały minimalny kapitał zakładowy, a co kluczowe w sprawie nie prowadziły dokumentacji podatkowej i jak wynika z zeznań świadków nie planowały jej prowadzić. Podmioty te nie złożyły deklaracji i nie rozliczyły podatku od towarów i usług, a z materiału dowodowego wynika, że nawet nie miały takiego zamiaru.
Dalej Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że jak ustalił organ I instancji na podstawie analizy numerów IMEI telefonów iPhone, spośród 17.700 telefonów,
którymi w kontrolowanym okresie miał obracać skarżący, aż 2.306 było przedmiotem obrotu w innych łańcuchach dostaw, przy czym powtórzenia konkretnych numerów wystąpiły aż do 6 razy. Organ odwoławczy podkreślił, że okoliczność ta jak słusznie zauważył pełnomocnik skarżącego nie świadczy o czynnym uczestnictwie skarżącego w procederze, lecz jest dowodem dokonywania oszustw w ramach łańcuchów dostaw, w którym firma skarżącego stanowiła jedno ogniwo. Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że istniała grupa przestępcza, która w wyniku wielokrotnych dostaw tych samych towarów i z wykorzystaniem "znikających podatników", stworzyła karuzelę podatkową, której celem było uzyskanie nieuprawnionych korzyści wynikających z wyłudzenia podatku od towarów i usług. W sprawie należało uwzględnić specyfikę obrotu pomiędzy podmiotami w łańcuchu, polegającą na przenoszeniu prawa do rozporządzaniem towarem jak właściciel na terytorium magazynu należącego do [...] Sp. z o.o. Istnieje bowiem hipotetyczna możliwość, że podmiot w nim uczestniczący (bufor) mógł nie wiedzieć o oszukańczym charakterze dostaw. Istotą sporu jest zdaniem organu to, czy skarżący uczestniczył aktywnie w wyłudzaniu podatku od towarów i usług albo wiedział lub z łatwością mógł się dowiedzieć, że prowadzone przez niego przedsiębiorstwo było wykorzystane do oszustwa o charakterze podatkowym. W tym zakresie organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, który oparł swoje ustalenia w wyżej wymienionej sprawie na zdobytych przez skarżącego doświadczeniach, podczas pracy w spółkach z o.o. [...] oraz [...] Spółki te działały według tego samego schematu jak wspomniany powyżej uczestnicząc czynnie w oszustwie podatkowym. Zdaniem organu, spółki w których skarżący miał okazję pracować, aktywnie i świadomie uczestniczyły w charakterze "przedsiębiorstwa buforowego" w procederze karuzeli podatkowej, a skarżący wiedział o mechanizmach działania grupy, o prezesach, którzy występują jedynie w roli figurantów, czy wreszcie o tworzeniu wielu spółek i poświęcaniu ich w przypadku kontroli organów ścigania lub organów podatkowych. Z faktur zakupu i sprzedaży firmy skarżącego wynika, że tylko w dniach [...] i [...] lipca 2013r. wystawił faktury sprzedaży iPhone'ów dysponując jednocześnie dokumentami ich zakupu. Natomiast w pozostałych dniach lipca i sierpnia 2013r. faktury sprzedaży dla [...] zostały wystawione z datą wcześniejszą od daty zakupu towarów. Zatem wg dokumentacji następowała sprzedaż towarów, których jeszcze skarżący nie nabył, co stanowi kolejny argument świadczący o świadomości skarżącego odnośnie udziału w oszustwie podatkowym.
Ponadto organ wskazał, że zebrany materiał dowodowy wskazuje, że skarżący mógł prowadzić biuro, zatrudniać pracowników, kontaktować się ze spółką z o.o. [...] w celu złożenia zlecenia, wysyłać i otrzymywać maile, dotyczące obrotu smartfonami marki iPhone. Jednakże zdaniem organu skarżący miał świadomość, że prowadzone przez niego przedsiębiorstwo uczestniczy w łańcuchu transakcji, których zasadniczym celem jest oszustwo o charakterze podatkowym. Działania podmiotów uczestniczących w transakcjach nie były nakierowane na dostarczenie towarów finalnemu odbiorcy, ale na obrót towarami w łańcuch dostaw, bez ekonomicznego uzasadnienia, w celu stworzenia pozorów legalności transakcji i skorzystania z prawa do odliczenia podatku VAT, który nie został zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu.
Organ wskazał również, że skarżący przez okres ponad roku unikał kontaktu i jakiejkolwiek współpracy z organem kontroli skarbowej. Mimo że osobiście odebrał postanowienie o wszczęciu postępowania kontrolnego w dniu [...] grudnia 2013r. do dnia [...] lipca 2015r. uchylał się od przedstawienia dokumentów źródłowych do kontroli. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego przedkładając dokumentację zastrzegł w formie pisemnej, że dokonał tego dopiero pod przymusem wynikającym z prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego w B..
Organ odwoławczy podzielił również stanowisko organu I instancji w zakresie dostaw na rzecz [...] [...]. Stwierdzono bowiem, że skarżący wystawiał faktury za świadczone na rzecz tego podmiotu usługi, polegające na dystrybucji towarów nabywanych od tego podmiotu. Wynagrodzenie to wynikało z umowy zawartej między skarżącym a Spółką [...] [...] z dnia [...] maja 2012r. (k- 587-590), gdzie skarżący miał status "Przedsiębiorcy [...]", w ramach którego miał otrzymywać wynagrodzenie za nabywanie i odsprzedaż produktów. Nie stwierdzono jednak, aby
dokonywał dalszej sprzedaży tych towarów, w związku z powyższym zachowywał się
jak konsument nabytych towarów. Zatem uzyskane przez skarżącego wynagrodzenie nie jest związane z czynnościami mieszczącymi się w zakresie działalności gospodarczej i stanowi w istocie rabat z tytułu nabycia towarów i usług.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonał analizy zgromadzonych dowodów i wskazał jakie dowody były podstawą rozstrzygnięcia, a jakim wiarygodności odmówił i z jakiej przyczyny. Stan faktyczny w sprawie został ustalony na podstawie zgromadzonych dowodów, m.in. dowodów źródłowych, zeznań świadków, oraz ustaleń dokonanych przez władze innych krajów Unii Europejskiej. Dokonane ustalenia są spójne i logiczne i nie budzą wątpliwości. Z całości zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż prowadzone przez skarżącego przedsiębiorstwo w sposób świadomy stało się elementem grupy, która stworzyła łańcuch noszący cechy karuzeli podatkowej, zmierzała do wyłudzania podatku od towarów i usług.
4. W skardze do tut. Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie:
- art. 108 ust. 1 u.p.t.u. poprzez błędne zastosowanie, art. 86 ust. 1 u.p.t.u. poprzez niezastosowanie wskutek przyjęcia, że podatnik świadomie uczestniczył w oszustwie podatkowym;
- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i § 3, art. 191, art. 192, art. 193 § 1-3, art. 194 § 3 wskutek: wydania rozstrzygnięcia na podstawie dowodów, których nie ma w aktach sprawy, niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w konsekwencji czego organ błędnie uznał, prowadzone przez podatnika rejestry podatku od towarów i usług są nierzetelne i wadliwe i że podatnik świadomie uczestniczył w oszustwie podatkowym.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy, nie wyjaśniono dokładnie każdego z ustaleń. Ponadto Skarżący wskazał, że w treści zaskarżonej decyzji mowa jest o decyzji wydanej dla spółki z o.o. [...], a skarżącemu nie udostępniono tej decyzji. Z zeznań skarżącego oraz K. Z. wynikało, że skarżący był sprzedawcą, a osobą zarządzającą spółką [...] był [...], a spółką [...] W. [...]. Stwierdzono także, że nieprawidłowo włączone zostały wyciągi z protokołów sporządzone przez pracownika UKS w B.. Nie było bowiem podstawy prawnej do ich sporządzenia, a także zostały sporządzone przed dniem ich włączenia. Skarżący nie miał także możliwości ustalenia, że [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o. brały udział w oszustwie. Trudno uznać, aby współpraca jego pracodawcy z dużą firmą międzynarodową miała wzbudzić w skarżącym uzasadnione przekonanie, że jego pracodawca prowadzi przestępczy proceder.
Zdaniem strony organ odtworzył schematy dostaw, lecz nie udowodnił, że miało miejsce oszustwo podatkowe o charakterze "karuzeli podatkowej", nie przedstawiono bowiem dowodów na temat dostaw wewnątrzwspólnotowych dokonywanych przez [...] Sp. z o.o. W opinii skarżącego nie stanowi dowodu na jego uczestnictwo w oszustwach podatkowych to, że skarżący miał obracać 2.306 sztukami telefonów, które pojawiły się w innych łańcuchach. Nie przedstawiono dowodu na to ustalenie, a ponadto skarżący podjął niekwestionowane przez organ kroki w zapobieżenia takiej sytuacji. Skarżący nie miał wiedzy na temat okoliczności transakcji, które organy ustaliły analizując całość materiału dowodowego. Dowody, na których oparły się organy
podatkowe powstały dopiero po lipcu i sierpniu 2013r. Nie przedstawiono dowodu, na podstawie, którego skarżący mógł się bez trudu dowiedzieć, że uczestniczy w przestępstwie. Organ w celu udowodnienia skarżącemu świadomości wyrwał z kontekstu fragmenty zeznań i połączył je dowolnie w całość, jedynie po to, aby uzyskać z góry zamierzony rezultat. Skarżący nie zgadza się także z tezą, że był "krajowym przedstawicielem" spółek, w których pracował. Spółka [...] miała bowiem prezesa zarządu, co wynika z zeznań wszystkich świadków. Również sam fakt pojawienia się A.B.W. w spółce nie przesądzał o zamieszaniu w działalność przestępczą. Także
nieprawdziwe są zeznania Pani K. B. ([...]) na temat roli skarżącego
w spółkach. Organ nie wziął pod uwagę faktu, że K. B. nie była wiarygodnym świadkiem. Zmieniała zeznania, a także założyła własną działalność w ramach, której handlowała hurtowo telefonami komórkowymi wystawiając "puste faktury".
Organ dowodzi, że skarżący miał pełnić rolę bufora i miał być świadomym elementem grupy przestępczej. Nie wyjaśniono dlaczego najpierw skarżący działał w ramach umowy agencyjnej a dopiero potem stał się ogniwem pośrednim łańcucha. Nie wyjaśniono dlaczego jako element grupy nie dostał od razu na kredyt dowolnej liczby telefonów. Podkreślono także, że z KRS wynika że [...] sp. z o.o. ma kapitał [...] zł, a spółka z o.o. [...] aż [...] zł. Zatem żaden z pracodawców skarżącego nie miał minimalnego kapitału zakładowego. Ponadto organy obu instancji błędnie wskazywały, że skarżący sprzedawał towar, którego jeszcze nie kupił. Tymczasem jak wskazał skarżący było to efektem uzyskania zgody na sprzedaż towaru po
płaceniu 5% zaliczki. Ponadto wystawienie faktury mogło nastąpić w terminie 7 dni od dnia dania towaru.
Skarżący podniósł także, że prowadził działalność gospodarczą, ponosił koszty
administracyjne i pracownicze, prowadził także korespondencję z potencjalnymi kontrahentami.
Nie jest również prawdą, że skarżący uchylał się od przedstawienia dokumentów źródłowych. Umocowany przez niego pełnomocnik, bazując na opiniach profesorów [...] prowadził spór merytoryczny z organem kontroli skarbowej w toku postępowania karno-skarbowego. Sądy nie podzieliły tej opinii i uznały go winnym tego, że nie przedstawiał dokumentów w okresie od [...] stycznia do [...] maja 2014r. Zatem nie był to okres półtoraroczny jak dowodził organ odwoławczy.
Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z korespondencji mailowej z okresu od [...] sierpnia 2013r. do [...] września 2013r. dotyczącej poszukiwania przez skarżącego kontrahentów.
5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
6. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa, w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
7. Zasadniczym przedmiotem sporu w sprawie jest zagadnienie, czy w oparciu o zebrany materiał dowodowy i dokonane na jego podstawie ustalenia, istniały podstawy do określenia skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec i sierpień 2013r. w kwocie [...]zł oraz określenia podatku do zapłaty z tytułu wystawienia 29 wymienionych w decyzji faktur w łącznej wysokości [...] zł.
Zdaniem organów, zarówno transakcje zakupu, jak i sprzedaży udokumentowane spornymi fakturami, były transakcjami fikcyjnymi w ścisłym tego słowa znaczeniu. Skarżący nie dokonał zarówno zakupu jak i sprzedaży wymienionego w fakturach sprzętu elektronicznego, jak również nie świadczył usług wskazanych na zakwestionowanych fakturach. Rzekomi dostawcy nigdy nie dokonali bowiem rzeczywistej dostawy tego towaru, a ich działalność sprowadzała się jedynie do pozorowania działalności gospodarczej w branży handlu sprzętem elektronicznym i wprowadzaniem do obrotu fikcyjnych faktur tzw. "pustych faktur" w ścisłym tego słowa znaczeniu. Rolą kolejnych ogniw w łańcuchu transakcji - w tym firmy skarżącego - było umożliwienie kontrahentom odliczenia podatku zawartego w fakturach VAT, który na poprzednich etapach obrotu nie został zadeklarowany i zapłacony. Ponieważ stwierdzono, że skarżący nie dokonał czynności opodatkowanych wobec tego, w oparciu o art. 86 ust. 1 i 2 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u., odmówiono skarżącemu prawa do odliczenia podatku naliczonego. Stwierdzono również, że występując jako zarejestrowany podatnik podatku VAT w okresie objętym zaskarżoną decyzją, skarżący wprowadził do obrotu prawnego faktury VAT nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Te ustalenia, uzasadniały zdaniem organów zastosowanie w sprawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u.
Natomiast zdaniem skarżącego, transakcje miały rzeczywisty przebieg, a organ naruszył przepisy art. art. 108 ust. 1 u.p.t.u. oraz art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i § 3, art. 191, art. 192, art. 193 § 1-3, art. 194 § 3.
8. Z uwagi na zarysowany przedmiot sporu a także eksponowane w skardze naruszenie przez organ przepisów postępowania podatkowego, kontrola Sądu w pierwszej kolejności koncentrowała się na ocenie prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego, zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego, który pozwalał na uznanie, że faktury VAT wystawione zarówno na rzecz, jak i przez skarżącego, nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. W ocenie Sądu, dokonana analiza akt przeprowadzonego postępowania podatkowego, pozwala na stwierdzenie, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które w sposób istotny wpłynęłoby na wynik sprawy. Organy podatkowe zgromadziły materiał dowodowy w sposób zgodny z wymogami zasady prawdy obiektywnej oraz dokonały jego analizy i oceny mieszczącej się w granicach zakreślonych w art. 191 O.p. Z art. 122 O.p. wynika obowiązek organu prowadzącego postępowanie wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym, jak i prawnym, w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy. Uzupełnienie tej zasady stanowi art. 187 O.p., w myśl którego organ podatkowy zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W prowadzonym postępowaniu podatkowym, organ zgromadził bardzo obszerny materiał dowodowy, na który złożyły się zarówno dowody i ustalenia własne organu jak i materiały pozyskane w postępowaniach kontrolnych i podatkowych prowadzonych wobec kontrahentów skarżącego, które zostały włączone do akt sprawy, a ustalenia w sprawie zostały dokonane w całokształcie zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Skarżący koncentrując się zasadniczo na polemice z materiałem dowodowym i z wadliwą jego zdaniem jego oceną, nie podważył skutecznie istotnych w sprawie ustaleń i ich prawnopodatkowej oceny, dokonanej przez organy. Nie wskazał jakich, mających znaczenie dla sprawy dowodów organ nie przeprowadził i w związku z tym, jaki wpływ na wynik sprawy, w kontekście zebranego, obszernego materiału dowodowego, miała ewentualna pasywność organów prowadzących postępowanie kontrolne i podatkowe.
9. Zdaniem Sądu, organ podatkowy na podstawie dokonanych ustaleń prawidłowo również zinterpretował i zastosował wskazane przepisy prawa materialnego.
Jak stanowi bowiem art. 86 ust. 1 u.p.t.u., w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy).
Z kolei w myśl art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u., nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności. Wobec takiej treści przepisu, podatnik może korzystać z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przewidzianego w art. 86 ust. 1 u.p.t.u. z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług przez innego podatnika, wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jej wystawcę czynność podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. W przypadku, gdy kwota wskazana jako podatek wynika jedynie z faktury, która nie dokumentuje faktycznego zdarzenia rodzącego obowiązek podatkowy u jej wystawcy, nie daje ona uprawnienia do odliczenia wykazanej w niej kwoty podatku. Dysponowanie taką fakturą, stanowi jedynie formalny warunek skorzystania z tego uprawnienia, które jednak należy wykluczyć, jeżeli wystawieniu faktury nie towarzyszy spełnienie warunku, w postaci wykonania rzeczywistej czynności, rodzącej u wystawcy faktury obowiązek podatkowy, z tytułu jej realizacji na rzecz nabywcy. Zasadę tą potwierdza treść art. 168 lit. a Dyrektywy 2006/112/WE, który stanowi, że podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia od podatku przypadającego do zapłaty, podatku od wartości dodanej należnego lub zapłaconego na terytorium kraju od towarów lub usług dostarczanych lub, które mają być dostarczone podatnikowi przez innego podatnika. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że odliczenie przysługuje jedynie w odniesieniu do podatku powstałego w wyniku czynności wykonanej przez innego podatnika, a dla realizacji tego prawa - stosownie do art. 178 lit. a tej Dyrektywy - konieczne jest posiadanie faktury wystawionej zgodnie z art. 220-236, art. 238, art. 239 i art. 240 Dyrektywy.
W tym miejscu wskazać należy na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 13 grudnia 1989 r. w sprawie Genius Holding BV v. Staatssecretaris van Financien,C-342/87, w którym stwierdzono, że zgodnie z artykułem 17 (2) podatnik może korzystać z prawa do odliczenia podatku VAT przewidzianego w VI Dyrektywie z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług przez innego podatnika wyłącznie w odniesieniu do podatków faktycznie należnych, tj. podatków przypadających do zapłaty z tytułu działalności podlegającej opodatkowaniu lub zapłaconych, o ile były one należne. Zasada ta nie dotyczy podatku, który jest należny tylko z tego powodu, że został wykazany na fakturze. Tezy tego wyroku pozostają aktualne również na gruncie przepisów Dyrektywy 2006/112/WE.
10. W ocenie Sądu, trafne i znajdujące oparcie w materiale dowodowym są w pierwszej kolejności ustalenia o nierzetelności wymienionych w decyzji faktur VAT, które nie dokumentują rzeczywistego zdarzenia gospodarczego w postaci dostawy i nabycia przez skarżącego wymienionego w nich sprzętu elektronicznego wystawione przez firmę [...] Sp. z o.o. Na taką ocenę, istotny wpływ miało ustalenie przez organy podatkowe wyłącznie fakturowego schematu przebiegu transakcji towarów, dokonanych w kolejności pomiędzy wymienionymi w decyzjach organów kontrahentami. Organy w sposób szczegółowy i precyzyjny zrekonstruowały przebieg poszczególnych etapów transakcji obrotu sprzętem elektronicznym. Ustalono, że w prowadzonej działalności skarżący korzystał w szczególności z usług magazynowych [...] Sp. z o.o. Oddział B., podobnie jak jego bezpośredni dostawcy. Stwierdzono, że w odniesieniu do każdej partii towarów, towar od momentu wejścia do wyjścia z magazynu wielokrotne zmieniał "właściciela", bez przemieszczania towaru. Skarżący nigdy nie dostarczał towaru do magazynu i nigdy go stamtąd nie odbierał. Był odbierany przez odbiorcę skarżącego tj. [...] P. R. i transportowany do magazynów tego podmiotu. Firma skarżącego występowała w łańcuchach transakcji jako 3 lub 4 podmiot po pierwszym w kraju podmiocie.
Z dokumentów źródłowych wynika, że skarżący miał nabyć sprzęt elektroniczny od Sp. z o. o. [...]. W tym zakresie organ poddał analizie działalności podmiotów, których dostawa poprzedzała dostawę na rzecz firmy [...] Sp. z. o.o. a więc podmiotu od którego skarżący nabywał rzekomy towar. Ustalono między innymi następujące, istotne okoliczności, rzutujące na ocenę fikcyjności zafakturowanych dostaw:
10.1. [...] Sp. z o.o. złożyła deklarację za III kwartał 2013r., w której wykazała zerowe kwoty w podatku należnym, a w trakcie postępowania kontrolnego nie przedstawiła dokumentów źródłowych i nie podjęła żadnej korespondencji. Decyzją z dnia [...] września 2014r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] określił spółce [...] podatek do zapłaty na podstawie art. 108 u.p.t.u. Organ ustalił, że spółka ta nie działała jako podatnik, nie prowadziła działalności gospodarczej, poczynione przez nią działania nie miały ekonomicznego uzasadnienia, a wystawione faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
10.2. [...] Sp. z o.o. w ogóle nie składała deklaracji dla podatku od
towarów i usług. Jej prezesem był obywatel [...], legitymujący się także brytyjskim
paszportem - [...]. Transakcje i komunikacja miała się odbywać z wykorzystaniem środków łączności w tym w szczególności komunikatora Skype. Z przesłuchań dokonanych w toku śledztwa Prokuratury Okręgowej w [...], Wydział ds. Przestępczości Gospodarczej syg. [...] wynika, że w spółce tej był jeden nieformalny pracownik - J. U.. Korespondencja z prezesem, kontrahentami oraz magazynem w spółce [...] była jedynie drogą mailową lub za pośrednictwem komunikatora Skype. Nie negocjowano cen ani nie ustalano warunków współpracy, a cała operacja nabycia i dostawy trwała od 10 do 30 minut. Dokumentacja była przechowywana w siedzibie firmy i nie była ewidencjonowana w księgach podatkowych. Decyzja z dnia [...] lutego 2015r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] określił spółce [...] podatek do zapłaty na podstawie art. 108 u.p.t.u.
Organ ustalił, że spółka ta nie działała jak podatnik, nie prowadziła działalności gospodarczej, poczynione przez nią działania nie miały ekonomicznego uzasadnienia, a wystawione faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
10.3. [...] Sp. z o.o. jako adres siedziby wskazała adres wirtualnego biura, W. ul. [...]. Prezesem był [...] - obywatel [...]. Spółka ta złożyła jedynie dwie deklaracje za luty i maj
2013r., jednak nie przekazywała dokumentacji źródłowej spółce Capital [...], która miała zajmować się ich rozliczaniem i składaniem deklaracji podatkowych. Podobnie jak w przypadku pozostałych spółek, kontakty z odbiorcą ograniczały się do przesyłania zamówień i faktur drogą mailową. Nie negocjowano cen sprzedawanych towarów i nie ustalano jakichkolwiek warunków współpracy. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2014r. określił spółce [...] podatek do zapłaty na podstawie art. 108 u.p.t.u. Stwierdzono, że spółka ta nie działała jak podatnik, nie prowadziła działalności gospodarczej, poczynione przez nią działania nie miały
ekonomicznego uzasadnienia, a wystawione faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
10.4. Spółce z o.o. [...] posiadała siedzibę pod adresem wirtualnego biura - W., ul. [...], lecz pod tym adresem nie prowadziła żadnej działalności. Spółka ta nie przedstawiła żadnej dokumentacji a wystawiając faktury VAT nie rozliczyła podatku z właściwym urzędem skarbowym. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2015r. określił spółce [...] podatek do zapłaty na podstawie art. 108 u.p.t.u. Stwierdzono, że spółka ta nie działała jak podatnik, nie prowadziła działalności gospodarczej, poczynione przez nią działania nie miały ekonomicznego uzasadnienia, a wystawione faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
10.5. Spółka z o.o. [...] jako adres rejestracyjny wskazała adres
wirtualnego biura - W. ul. [...]. Ustalono, że spółkę utworzyła powołana przez P. S., spółka komandytowa [...], zajmująca się sprzedażą "gotowych spółek". Spółkę [...] kupiła osoba, nie mówiąca w języku polskim, będąca obywatelem brytyjskim - [...]. Pan [...], który jednocześnie był właścicielem firmy [...] - wynajmującej wirtualne biuro, nie wiedział gdzie i czy była prowadzona księgowość spółki. Zeznał także, że umowa na wynajem wirtualnego biura została rozwiązana w dniu [...] września 2013r.
10.6. [...] Sp. z o.o. nie prowadziła faktycznej działalności
gospodarczej pod wskazanym adresem W. ul. [...]. Nie złożyła kwartalnych deklaracji dla podatku od towarów i usług za II i III
kwartał 2013r. Jej jedynym udziałowcem i prezesem był obywatel [...] - [...]. Osobie reprezentującej nabywcę - [...] Sp. z o.o., nie są znane okoliczności realizacji transakcji i nie miała żadnych kontaktów ze sprzedawcą. Dokumentacja w zakresie nabyć i dostaw tej samej partii towarów zawsze nosi tą samą datę. Jednocześnie nie można było nawiązać kontaktu z władzami spółki. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] marca 2015r. określił spółce [...] podatek do zapłaty na podstawie art. 108 u.p.t.u. Stwierdzono, że spółka ta nie działała jak podatnik, nie prowadziła działalności gospodarczej, a wystawione faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
10.7. [...] Sp. z o.o. zarejestrowała siedzibę pod adresem wirtualnego biura -
W. ul. [...]. Jej jedynym udziałowcem i prezesem jest obywatel [...] - [...]. Ustalono także, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] na wniosek Prokuratury Okręgowej w [...] prowadzi postępowanie kontrolne nr [...] wobec [...] Sp. z o.o. w zakresie podatku od towarów i usług za sierpień 2013r. Ustalono, że spółka ta zachowywała się jak "znikający podatnik".
10.8. Odnośnie Spółki z o.o. [...] a więc rzekomego bezpośredniego dostawcy elektroniki do firmy skarżącego organy ustaliły, że podmiot ten pośredniczył pomiędzy znikającym podatnikiem, a kolejnym buforem (firma skarżącego). Spółka ta składała deklaracje VAT-7 i rozliczała się z należności podatkowych. Powyższe konkluzje zawarte są w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] maja 2015r., która to postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r. została włączona przez organ I instancji do akt niniejszego postępowania. Z treści tej decyzji wynika, że Prezesem Zarządu spółki [...] był A. M.. Przesłuchany w dniu [...] maja 2014r. maja 2014r. w charakterze strony zeznał, że jego sytuacja życiowa w [...] spowodowała, iż związał się z grupą przestępczą, której działalność polegała według posiadanej wiedzy na otwieraniu fikcyjnych firm celem uzyskania korzyści majątkowych. Kierownictwo grupy według jego wiedzy znajdowało się w Anglii. Najpierw zaproponowano mu funkcję prezesa spółki [...], było to w lutym 2013r.,
a następnie w maju 2013r. zakup udziałów spółki [...]. Grupa sfinansowała za niego zakup przedmiotowych udziałów, jak również finansowała jego przeloty do [...], wyżywienie, hotele podczas pobytu w [...]. Wskazywano mu dokładny cel pobytu w [...], np. dostał polecenie, że ma przyjechać do [...] i stawić się u notariusza, aby podpisać akt notarialny lub stawić się w konkretnym banku, aby otworzyć tam konto. Za prezesowanie dostawał wynagrodzenie w kwocie [...]zł, które pobrał 5 lub 6
razy. Jego rola jako prezesa ograniczała się do podpisywania dokumentów, które mu
przedkładano, zakładania i otwierania rachunków bankowych we wskazanych bankach
i sporadycznego kontaktowania się ze wskazanymi osobami, które miały być
kontrahentami spółki [...]. Grupa miała pełny dostęp do dokumentacji spółki. Sam nie prowadził negocjacji handlowych [...] i nigdy fizycznie nie widział towaru.
Ponadto A. M. przesłuchany w charakterze świadka w Prokuraturze Okręgowej w [...] w dniu [...] grudnia 2013r. zeznał m.in., że od stycznia 2007r. na stałe mieszka w Anglii. Pod koniec lutego 2013r. otrzymał od znajomego D. M., którego zna kilka lat propozycję, aby został prezesem Sp. z o.o. [...]. W tym czasie miał duże problemy finansowe. Miał prowadzić własną firmę i zarabiać [...] funtów miesięcznie. Po wyrażeniu zgody na drugi dzień przylecieli do [...], do B. G., złożył kilka podpisów. Podjęta została uchwała przez udziałowca [...] M. W., w wyniku której został prezesem spółki. Pieniądze na pierwsze transakcje firmy [...] pochodziły z zaliczki od firmy [...], która tylko raz zasiliła konto [...]. Nie wie, kto decydował o dyspozycjach m.in. na rachunkach bankowych w pierwszych tygodniach, kiedy formalnie zarządzał spółką, jak i w ciągu całego okresu funkcjonowania spółki. Przez pierwsze trzy tygodnie odkąd został prezesem sądził, że firma nie działała, później okazało się, iż w tym czasie miały miejsce transakcje. Z historii konta bankowego [...] dowiedział się, że pierwsze transakcje miały miejsce tydzień, dwa po tym jak został prezesem. Na początku miał pełny dostęp do kont firmy [...] i mógł sprawdzać operacje na tym
rachunku. Po zakupie Spółki [...] wszystkie dokumenty z tym związane zostały mu zabrane przez D. M.. Wszystkie przelewy dotyczące płatności za towar były dokonywane przez [...], który miał pełen dostęp do konta i był osobą faktycznie zarządzającą transakcjami firmy [...]. [...] był jednym z nadzorców zarządzających firmami, nie wie dokładnie jakimi. Innym zarządzającym była osoba o imieniu Hugo. Uwe i Hugh prawdopodobnie są z Dubaju, z tego co słyszał jest tam tzw. Office, w którym siedzą osoby, które zajmują się, zarządzają takimi spółkami jak [...] i wykonują wszystkie operacje finansowe, są to spółki z całej Europy. Zaproponowano mu, aby założył spółki w [...], [...], [...] lub aby znalazł
osoby, które otworzą takie spółki. Nie wie, kim jest naprawdę [...] i czy to jest prawdziwe nazwisko tej osoby i nie wie gdzie on faktycznie przebywa, wydaje mu się, że w Emiratach Arabskich. Nigdy nie widział się z [...], nie widział jego wizerunku, ani też nie widział żadnych jego danych personalnych. Nie wie o co chodzi w działalności firmy [...], z jego wiedzy wynika, że obrót jest w połowie fikcyjny, nie potrafił wskazać w jakim procencie. Z informacji uzyskanej od K. B. dowiedział się, że firmami dostarczającymi towar do [...] były spółki, które działały kwartalnie i nie odprowadzały podatku. Później te firmy były blokowane. Taką spółką była między innymi [...], [...], [...], [...]
Ponadto z zeznań K. B. złożonych w charakterze świadka w dniu [...] grudnia 2013r. w ramach śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w [...] wynika, że w dniu w marcu 2013 r. skontaktował się z nią za pośrednictwem skypa [...] zarządzający firmą [...] "człowiek duch", który nie jest zatrudniony, nie jest prezesem i nikt go nie widział. Rozmawiała z nim bezpośrednio za pośrednictwem skypa, ale bez wizji i kamerki oraz przez telefon. [...] - tak się jej przedstawił za pośrednictwem komunikatora, zaproponował pracę w spółce [...] w charakterze pomocy biurowej. Pracę rozpoczęła [...] marca 2013r. Do jej zadań w firmie [...] należało: wystawianie faktur sprzedażowych, dbałość o dokumentację w firmie, wysyłanie emaili z ofertą do klientów, czasami robienie alokacji i zwalnianie towaru. Faktury wystawiała na polecenie [...], takie polecenia dostawała za pośrednictwem komunikatora skyp. Podmioty: [...], Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. są jej znane. W ocenie świadka są to "fakturowi" dostawcy do spółki [...]. Te transakcje nabycia nie miały miejsca, faktury wystawione przez wymienionych dostawców oraz przelewy za te faktury miały uprawdopodobnić transakcje których nie było. Odnośnie rzekomego nabywcy towarów od [...] Sp. z o.o., tj. o firmie [...] nic jej nie wiadomo. Na skypie poznała pracownika firmy [...] o imieniu [...], miał on chyba nazwisko [...], kontaktowała się z nim tylko na skypie i mailowo. Z pracownikiem firmy [...] kontaktowała się na skypie. Była to kobieta, która pierwsza się do niej odezwała i powiedziała, że pracuje w firmie [...] i należy się z nią kontaktować. Potem powiedziała, że nie jest zatrudniona w [...] tzn. nikt nie zgłosił jej zatrudnienia Potem już się nie kontaktowała, a [...] zniknęła z kręgu dostawców do spółki [...]. Świadek znał również, że ze strony firmy [...] też była wyznaczona jedna osoba do kontaktów na skypie. Osobiście nigdy się z nią nie kontaktowała.
11. W ocenie Sądu, ustalenia organu i sformułowane konkluzje o wyłącznie fakturowym, pozornym przebiegu transakcji, mającym na celu uzyskanie zwrotu VAT są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie w zebranym, obszernym i wielowątkowym materiale dowodowym. Istotnym tego przykładem jest tworzenie ogniw pośrednich i wielość podmiotów uczestniczących w łańcuchu dostaw tego samego towaru, w tym na początkowym etapie spółek tworzonych i szybko likwidowanych, o minimalnym kapitale zakładowym, tylko formalnie funkcjonujących jako tzw. znikający podatnicy, bez praktycznie ekonomicznego i uwarunkowanego celami biznesowymi uzasadnienia ich występowania w obrocie gospodarczym.
W ten schemat wpisuje się firma skarżącego, która, w dniu [...] marca 2013r. została zarejestrowana w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. W okresie objętym postępowaniem kontrolnym, tj. lipiec i sierpień 2013r. firma skarżącego stanowiła ogniwo pośredniczące w łańcuchach dostaw sprzętu elektronicznego, w których występował jako 3 lub 4 podmiot po pierwszym w kraju podmiocie, który nie zapłacił podatku VAT od wykazanych transakcji (tzw. "znikającym podatniku"). Towary będące przedmiotem prawie wszystkich transakcji zakupu i sprzedaży w firmie skarżącego, zostały wprowadzone na terytorium kraju do magazynu [...] sp. z o.o. przez podmioty mające siedzibę na terytorium Unii Europejskiej. Trafnie organy wskazały, że w każdym łańcuchu podmioty krajowe, które rzekomo dostarczały towar do spółki [...] – rzekomy dostawca towaru do firmy skarżącego nie wywiązywał się z zobowiązań podatkowych. Wszystkie były zorganizowane w formie spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, z minimalnym kapitałem zakładowym, ich siedziby mieściły się w wirtualnych biurach, a właścicielami i jedynymi ich reprezentantami byli obcokrajowcy bez stałego miejsca pobytu na terytorium RP, z którymi kontakt zasadniczo był niemożliwy. Podmioty te nie prowadziły dokumentacji księgowej związanych z działalnością gospodarczą. Dalszy obrót towarami był przeprowadzany z wykorzystaniem m.in. firmy skarżącego i jego bezpośredniego dostawcy, pełniących w łańcuchach dostaw rolę "buforów", przy czym towar, mimo wielokrotnego fakturowania, pozostawał w magazynie operatora logistycznego [...] sp. z o.o., a towary z magazynu [...] sp. z o.o. były odbierane dopiero przez bezpośredniego odbiorcę skarżącego tj. [...]. Następnie te same towary ponownie trafiały do innych krajów Unii Europejskiej, co następowało poprzez dokonanie wewnątrzwspólnotowej dostawy przez ostatni w tych łańcuchach podmiot krajowy tj. [...] Sp. z o.o. (pismo Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2015r. wraz z załączonymi fakturami). Umiejscowienie tych dużych firm występujących w obrocie gospodarczym na końcu łańcucha dostaw sprzętu elektronicznego, miało uwiarygodnić zawierane transakcje. Rolę poszczególnych podmiotów biorących udział w łańcuchach dostaw sprzętu elektronicznego do firmy skarżącego i związane z tym ustalenia Dyrektor Izby Skarbowej przedstawił na wykresach znajdujących się na stronach 8 i 9 zaskarżonej decyzji.
Warto również odnotować, że skarżący realizując pokaźne płatności, praktycznie nie angażował własnych środków pieniężnych na finansowanie działalności gospodarczej. Skarżący do protokołu przesłuchania strony z dnia [...] stycznia 2016r. podał, że płacił dostawcy pieniędzmi otrzymanymi za towar od swojego odbiorcy. Ponadto jak wynika z materiału dowodowego skarżący założył działalność gospodarczą w miesiącu marcu 2013r. Z deklaracji VAT-7 wynika, że za miesiące od marca 2013r. do czerwca 2013r. zadeklarował dostawę towarów lub świadczenie usług opodatkowane stawką 23% w kwotach [...]zł - marzec, [...] zł – kwiecień, [...] zł – maj, [...] zł – czerwiec. Następnie po podpisaniu umowy w dniu [...] czerwca 2013r. z [...] P. R. kwota deklarowanych dostaw przez skarżącego w miesiącu lipcu wyniosła [...] zł natomiast w miesiącu sierpniu 2013r. wyniosła [...] zł. Zatem dopiero po podpisaniu umowy ze wskazanym wyżej podmiotem kwota deklarowanych dostaw z kilku bądź kilkudziesięciu tysięcy złotych zwiększyła się do kilku i kilkudziesięciu milionów złotych. Nie bez znaczenia dla uznania wyłącznie fakturowego przebiegi transakcji jest ustalenie, że wszystkie transakcje firmy skarżącego, odbywały się błyskawicznie i według tożsamego dla dostawców i odbiorców schematu, z wykorzystaniem usług magazynu prowadzonego przez [...] sp. z o.o. W przypadku skarżącego, odbiorca zgłaszał mailem zapotrzebowanie na określoną partię towaru. Następnie skarżący zgłaszał swojemu dostawcy zapotrzebowanie na określony towar. Dostawca przesyłał ofertę, a skarżący składał ofertę swojemu odbiorcy, doliczając do ceny zakupu swoją marżę powyżej [...] EUR za sztukę. Po akceptacji oferty przez odbiorcę skarżący przesyłał dostawcy zamówienie dostawy, a ten alokował towar w magazynie. Następnie odbiorca przekazywał pieniądze na rachunek bankowy skarżącego, który przelewał te środki na rachunek dostawcy, a ten po ich otrzymaniu dokonywał zwolnienia towaru na rzecz skarżącego, który następnie zwalniał towar swemu odbiorcy. Faktury były przesyłane przez dostawców mailem w dniu transakcji oraz później podpisane drogą pocztową, cały proces odbywał się w ciągu jednego dnia, sporadycznie w ciągu dwóch dni. Towary w ciągu jednego lub kilku dni, wielokrotnie zmieniały właściciela na skutek "zwalniania" ich przez firmę magazynową [...] sp. z o.o., co umożliwiało uczestniczenie w jednym łańcuchu wielu podmiotom.
Podkreślenia również wymaga, że jak ustalił organ pierwszej
instancji na podstawie analizy numerów IMEI telefonów iPhone, spośród 17.700 telefonów, którymi w kontrolowanym okresie skarżący miał obracać, aż 2.306 było przedmiotem obrotu w innych łańcuchach dostaw, przy czym powtórzenia konkretnych numerów wystąpiły aż do 6 razy. Pliki z powtarzającymi się numerami IMEI, według stanu bazy na dzień [...] stycznia 2016r. oraz plik zawierający raport zawierający wykaz podmiotów, w których powtórzenia wystąpiły zapisano na płycie DVD, która stanowi załącznik do adnotacji z dnia [...] stycznia 2015r. (K – 1558 i 1559 akt administracyjnych).
12. Za prawidłowe również Sąd uznaje ustalenia organów, że skarżący wiedział, że prowadzona przez niego firma jest wykorzystana jako ogniwo łańcucha dostaw. W tym zakresie organ zasadnie swoje konkluzje oparł na doświadczeniach skarżącego, które zdobył podczas pracy w spółkach z o.o. [...] i [...] Wbrew zarzutom zawartym w skardze organ rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym nie powoływał się na treść decyzji w sprawie spółki [...]. Prawdą jest, że w części sprawozdawczej organ powołał taki fakt, jednakże rozpoznając sprawę merytorycznie nie powołał takiego dowodu w sprawie. Zatem omyłkowe wskazanie w części sprawozdawczej ww. okoliczności nie powoduje, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu, który obligowałby Sąd do jej wyeliminowania z obiegu prawnego.
Jak ustaliły organy podatkowe spółki z o.o. [...] oraz [...] działały według tego samego schematu jak ten w którym uczestniczyła firma skarżącego. Jak podkreślono w zaskarżonej decyzji skarżący, bez trudu mógł ustalić, że spółki, w których pracował aktywnie i świadomie uczestniczyły w charakterze "przedsiębiorstwa buforowego" w procederze karuzeli podatkowej. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego o czym była już mowa powyżej procederem fikcyjnego obrotu telefonami marki iPhone zarządzali obywatele brytyjscy, którzy tworzyli także sieć podmiotów mających ostatecznie zniknąć bez zapłaty podatku wynikającego z wystawionych faktur. Za pośrednictwem komunikatora Skype oraz poprzez pocztę elektroniczną nadzorowali i wydawali polecenia dotyczące wystawiania dokumentów nabycia i sprzedaży towaru.
W skardze skarżący podniósł, że był dobrze zarabiającym sprzedawcą i nie wiedział, że spółki w których pracował brały udział w fikcyjnym obrocie telefonami. W tym zakresie wskazać należy, z zeznań skarżącego złożonych w dniu [...] sierpnia 2013r. odnośnie spółki [...] wynika, że w spółce tej jako szefa uznawał osobę przedstawioną jako [...], którego nigdy nie widział, a kontakt ograniczał się do komunikatora Skype oraz incydentalnej rozmowy telefonicznej. Spółki [...].X. i [...] miały tych samych dostawców, pozyskiwaniem i weryfikacją zajmował się [...]. To on weryfikował działanie spółek, w tym również listę płac pracowników. Z chwilą zmiany pracodawcy sposób działania nie uległ zmianie. W dalszym ciągu o wszystkim decydował [...], pomimo, że W. W. widniał na dokumentach spółki jako prezes. Tożsame okoliczności działania spółki przedstawiła K. B. (wcześniej [...]). Również wskazała na osobę [...] która podejmowała decyzje, a z którą kontakt odbywał się za pośrednictwem komunikatora Skype. Prezesa zarządu spółki [...] - W. W. widziała dwa razy i nie miał on wpływu na jej pracę i nie wydawał jej żadnych poleceń. Jak wynika z wyciągu z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2014r. dotyczącej spółki [...] W. W. zgodził się na pełnienie funkcji prezesa i zakup udziałów za namową właściciela warsztatu, w którym pracował przebywając w [...] - [...]. Zdawał sobie sprawę z tego, że pełni rolę słupa
nie miał żadnej władzy nad spółką, w której posiadał wszystkie udziały. To skarżący był osobą, która zajmowała się spółką w [...], i która podała prezesowi spółki kartkę z nazwami kontrahentów, kiedy ten udawał się do Urzędu Kontroli Skarbowej w B.. Konkluzja, że to skarżący w rzeczywistości nadzorował ww. spółkę w [...] potwierdzają również zeznania K. B. szczegółowo opisane w decyzji organu I instancji. Zatem jak trafnie stwierdziły organy podatkowe skarżący pomimo, że posiadał wiedzę o sposobie i schemacie działania grupy podjął współpracę z podmiotami działającymi w ramach grupy przestępczej. Jak wskazał prezes spółki [...] A. M. skarżący pierwotnie miał także być zatrudniony w spółce [...], jednak na skutek działań osób faktycznie zarządzających spółką, nie został w niej zatrudniony.
13. Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w pkt 4 skargi, że wyciągi sporządzone pracownika nie mogą być dowodem w sprawie, stwierdzić należy, że racje ma skarżący że powołany przez organ przepis art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 18 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2011, Nr 41 poz. 214 ze zm.) nie znajdował zastosowania w przedmiotowej sprawie. Uszło jednak uwadze strony, że w myśl art. 179 § 1 O.p. przepisów art. 178 nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Jak wynika z akt sprawy powyższy przepis organ powołał w postanowieniach z dnia 26 i 30 listopada 2015r. Podkreślenia wymaga, że dokumenty które skarżący kwestionuje zostały włączone do akt niniejszego postępowania w dniach w których wyłączono ich jawność. Zatem dopiero po wyłączeniu jawności kwestionowanych dokumentów zostały one w formie wyciągów włączone do akt niniejszego postępowania, z którymi to skarżący się zapoznał, a które stanowiły dowód w sprawie.
14. Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej, że świadek K. B. jest mało wiarygodna z uwagi na jej późniejszą działalność wskazać należy, że jak ustaliły organy podatkowe działalność gospodarcza prowadzona przez tego świadka była analogiczna do tej, jaką rzekomo prowadził skarżący. W przeciwieństwie do skarżącego K. B. złożyła zeznania, które obciążają zarówno ją jak i skarżącego. Zatem trudno uznać za niewiarygodnego świadka tylko z tego powodu, że jego późniejsza działalność również była związana z wystawianiem pustych faktur.
14. Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie TSUE oraz sądów krajowych, że rzetelny nabywca nie może ponosić uregulowanych prawnie konsekwencji oszustw podatkowych, w których nieświadomie uczestniczy. Takie postrzeganie jest w pełni zrozumiałe z punktu widzenia rzetelnego przedsiębiorcy, który swoją działalność prowadzi w sposób zgodny z obowiązującymi standardami, a podejmowanie działań prewencyjnych, zawieranie umów zabezpieczających interesy strony lub odstąpienie od umowy w razie wątpliwości odnośnie kontrahenta, stanowi u niego normę (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11 i C- 142/11Mahagében i Dávid).
Jednakże w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że w ustalonych okolicznościach sprawy skarżący korzystając jako podatnik z zakwestionowanych faktur i przyjmując je do rozliczenia VAT w prowadzonej działalności gospodarczej, działał w celu nadużycia prawa. Zdaniem składu orzekającego, skarżący koncentrując się na polemice z materiałem dowodowym i eksponując podjęte przez niego formalne czynności weryfikujące kontrahenta, a także okoliczności faktycznego prowadzenia biura – co nie było kwestionowane przez organ - nie dostrzega, że w okolicznościach niniejszej sprawy istotne były nie tyle elementy formalne funkcjonowania dostawców w obrocie gospodarczym oraz formalne funkcjonowanie samego skarżącego ale materialne elementy transakcji, w ramach których skarżący miał nabywać towary handlowe w znacznych ilościach. Zwrócić należy uwagę, że za okres od lipca do sierpnia 2013r. zakwestionowano transakcje zakupu sprzętu elektronicznego udokumentowane zakwestionowanymi fakturami VAT, zaewidencjonowane przez skarżącego, obejmujące znaczne wartości netto oraz przypadający do odliczenia podatek VAT. Łączna, zakwestionowana wartość podatku VAT odliczona przez skarżącego wyniosła [...] zł za miesiąc lipiec oraz [...] zł za miesiąc sierpień. Już ten fakt powodował, że nie tylko strona czysto formalna, ale także upewnienie się o rzetelności kontrahenta i sposobie jego funkcjonowania na rynku obrotu elektroniką oraz o źródle pochodzenia towarów, wydaje się być rzeczą naturalną dla racjonalnie działającego przedsiębiorcy, w szczególności w sytuacji powszechnej świadomości nadużyć zachodzących w obrocie tego typu towarami. Oceniając dobrą wiarę w kontekście zachowania należytej staranności, nie można abstrahować od rodzaju prowadzonej działalności. W zależności od rodzaju i charakteru prowadzonej działalności gospodarczej, należy poszukiwać takiego miernika staranności, który będzie adekwatny do obowiązującej w danym segmencie handlu towarami zasad rzetelności kupieckiej. Dobrą wiarą legitymuje się podmiot, który pomimo dołożenia należytej staranności nie mógł dowiedzieć się o rzeczywistym stanie rzeczy. Natomiast ten, który nie dołożył należytej staranności, wymaganej w danych okolicznościach lub wykazał się niedbalstwem działa w złej wierze. W ocenie Sądu należy odróżnić sytuację, gdy podmiot działający rzetelnie w branży nie narażonej na popełnianie masowych nadużyć dokonuje formalnej weryfikacji kontrahenta, od sytuacji, gdy nierzetelne działania w segmencie uznanym za obarczony znacznym ryzykiem, mają zostać niejako legitymizowane, poprzez formalne czynności weryfikujące dostawcę towaru. Zdaniem Sądu, skarżący nie podjął oczywistych i koniecznych w tej branży i ustalonych okolicznościach działań, mających na celu ustalenie stanu rzeczywistego, takich chociażby jak zweryfikowanie źródła pochodzenia towarów, rozeznanie i łatwe do ustalenia okoliczności występowania łańcucha dostaw i sprzedaży tych samych towarów przez wiele podmiotów korzystających z tego samego centrum logistycznego, rozważenia sensu ekonomicznego i gospodarczego dokonywania transakcji na taką skalę, przez tyle podmiotów gospodarczych w tym samym miejscu. W rozpoznawanej sprawie trudno oprzeć się wrażeniu, że dla skarżącego nie była istotna rzeczywista strona transakcji, ale wyłącznie "zabezpieczenie" się od strony formalnej i taki też charakter miały pozorowane czynności prowadzenia działalności gospodarczej jak wynajem biura zatrudnianie pracowników czy udział w 2 konferencjach branżowych. W ocenie składu orzekającego, w rozpoznawanej sprawie, przyjęty schemat i przebieg transakcji, zakłada wiedzę, a tym samym świadomość podmiotów w niej uczestniczących, w tym skarżącego, o pozorowanym jedynie przebiegu transakcji zakupu i sprzedaży sprzętu elektronicznego. W analizowanej sprawie miało miejsce działanie w nieuczciwych celach, a skarżący brał udział w takich działaniach, stąd nie może skutecznie powoływać się, że nie posiadał jakiejkolwiek wiedzy, że uczestniczy w fikcyjnym obrocie towarem. W opisanych wyżej okolicznościach nie sposób przyjąć, że podatnik odliczający podatek z takich faktur nie jest świadomy oszukańczego działania czy nadużycia prawa, skoro wystawieniu tego rodzaju faktur nie towarzyszy dostawa towaru w niej wykazanego i takie faktury przyjmuje, a następnie wykorzystuje do odliczenia podatku naliczonego, nadto sam wystawia takie faktury z wykazanym podatkiem VAT. Co przy tym istotne, skarżący zwalczając ustalenia organu, jednocześnie nie podważył zebranego materiału dowodowego i wywiedzionych na jego podstawie uzasadnionych i trafnych co do istoty sprawy wniosków. Przyznanie w takim wypadku prawa do odliczenia, wobec ustaleń o niewykonaniu zafakturowanych dostaw, prowadziłoby do akceptacji rozliczenia podatkowego opartego na nierzeczywistym przebiegu procesów gospodarczych.
15. W ocenie Sądu, w świetle zgormadzonego materiału dowodowego i dokonanych na jego podstawie ustaleń organ zasadnie i bez naruszenia przepisów zakwestionował prawo skarżącego do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez dostawców i w konsekwencji, dokonane rozliczenie podatku od towarów i usług, wydając w tym przedmiocie decyzję, rozstrzygającą sprawę co do jej istoty. W przepisie art. 86 ust. 1 u.p.t.u. została wyrażona zasada, w myśl której podatnik ma prawo do pomniejszenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki związane z czynnościami opodatkowanymi. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego, o czym stanowi wprost art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a tej ustawy. Wynika z niego bowiem, że prawa do odliczenia nie dają te faktury, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Taka sytuacja występuje zarówno, gdy w ogóle nie dochodzi do przekazania towaru, jak również, gdy towar zostaje nabyty, jednakże nie od podmiotu wskazanego na fakturze. Faktura powinna stwierdzać rzeczywistość, a więc nie jest wystarczające podanie w niej jakichkolwiek danych. Konieczne jest podanie danych rzeczywistych stron transakcji - nabywcy i odbiorcy faktury oraz rzeczywistego przedmiotu transakcji. System odliczeń podatku VAT ma na celu zwolnienie podatnika w całości od obciążeń podatkiem VAT należnym do zapłaty lub zapłaconym w toku całości jego działalności gospodarczej. Samo więc wykazanie w fakturze podatku VAT, jeżeli taki podatek nie wynika z rzeczywistej czynności rodzącej obowiązek podatkowy u jej wystawcy, nie może dawać podatnikowi prawa do jego odliczenia. Przyznanie w takiej sytuacji prawa do odliczenia podatku oznaczałoby, że prawo to przysługuje z tytułu samego posiadania faktury z wykazanym podatkiem, który nie jest należny od podmiotu, który taką fakturę wystawił. W sytuacji gdy faktury nie odpowiadają rzeczywistemu zdarzeniu gospodarczemu, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku w nich wykazanego.
16. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 108 ust. 1 u.p.t.u. Wszystkie przesłanki pozytywne wymienione w tym przepisie zostały spełnione, a zatem obowiązek zapłaty podatku powstał. Stosownie do art. 21 ust.1 Dyrektywy Rady z 17 maja 1977r., zobowiązanymi do zapłaty podatku od wartości dodanej - w systemie wewnętrznym - jest każda osoba wykazująca podatek od wartości dodanej na fakturze lub innym dokumencie uznawanym za fakturę. Przepis art. 203 Dyrektywy 2006/112/WE z 28 listopada 2006r. zawiera w omawianej kwestii jeszcze bardziej kategoryczny i niebudzący wątpliwości zapis, że każda osoba, która wykazuje VAT na fakturze, jest zobowiązana do zapłaty VAT. Z braku jakichkolwiek dodatkowych przesłanek, warunkujących powstanie obowiązku zapłaty podatku wynika, że przepis polskiej ustawy o VAT stanowi właściwą transpozycję powołanej Dyrektywy do prawa krajowego. Należy stwierdzić, że art. 108 ust. 1 u.p.t.u. przewiduje szczególny przypadek samoistnego powstania obowiązku podatkowego w efekcie samego wystawienia faktury wykazującej kwotę podatku od towarów i usług, przy czym obowiązek ten przyjmuje postać swoistej sankcji. Polega ona na tym, że niezależnie od tego czy w sprawie zaistniał obrót będący podstawą opodatkowania podatkiem VAT, jak również niezależnie od rozmiarów i konsekwencji podatkowych tego obrotu - każdy wystawca tzw. pustej faktury, która została wprowadzona do obrotu (np. poprzez doręczenie jej kontrahentom) liczyć się powinien z koniecznością zapłaty wykazanego w niej podatku. Jak już wcześniej wskazano, w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki wynikające z art. 108 ust. 1 u.p.t.u., a zakwestionowane faktury zostały wprowadzone do obrotu prawnego.
Skarżący nie podważył skutecznie istotnych w sprawie ustaleń oraz ich prawnopodatkowej oceny, dokonanej przez organ odwoławczy i organ kontroli skarbowej, które Sąd uznaje za zasadne i prawidłowe. Wobec dokonanych ustaleń o zawieraniu pozorowanych jedynie transakcji dostaw i sprzedaży przez skarżącego sprzętu elektronicznego, prawidłowe było również zakwestionowanie faktur dokumentujących nabycia towarów i usług związanych z bieżącym funkcjonowaniem podmiotu gospodarczego. Organ kontroli skarbowej prawidłowo, dokonane w powyższym zakresie ustalenia zawarł w protokole z badania ksiąg podatkowych z dnia 6 sierpnia 2016r., w którym, w oparciu o przepis art. 193 § 4 i 6 O.p., dokonał oceny ksiąg podatkowych pod kątem ich rzetelności i wadliwości.
17. W ocenie Sądu, w sprawie nie naruszono również wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego. Organ działając w granicach prawa, w zgodzie z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. zebrał materiał dowodowy w stopniu wystarczającym dla zrekonstruowania zaistniałego stanu faktycznego, który poddał prawidłowej analizie i ocenie. Organy oceniły materiał dowodowy bez naruszenia art. 191 O.p., stanowiącego, że organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W myśl tej zasady organ podatkowy rozważając wartość poszczególnych dowodów, jak również formułując wnioski na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie jest związany żadnymi sztywnymi regułami określającymi wartość poszczególnych dowodów, ale kieruje się własnym przekonaniem, uwzględniając wiedzę, doświadczenie życiowe, zasady logiki, informacje wynikające z wzajemnych relacji między poszczególnymi dowodami. Organy w wydanych decyzjach wskazały na te istotne okoliczności, które spowodowały zakwestionowanie podatku naliczonego wykazanego w spornych fakturach i określenie zobowiązania na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u.
Organy, wynikające z materiału dowodowego ustalenia i konkluzje zawarły w uzasadnieniach decyzji, które zawierają wszystkie określone przepisem art. 210 § 1 i § 4 O.p. elementy, w tym uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ wbrew argumentacji skargi, w sposób przejrzysty i logiczny wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Wyjaśnił również podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Postępowanie było bowiem prowadzone w sposób rzetelny, zebrany materiał dowodowy jest wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, a dokonane na jego podstawie ustalenia prawidłowe. To, że organy odmiennie od skarżącego oceniły materiał dowodowy, a rezultat prawidłowo przeprowadzonego postępowania jest dla podatnika niekorzystny, nie może stanowić o naruszeniu art. 121 § 1 O.p.
18. Końcowo odnosząc się do wniosku strony o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z dokumentów prywatnych 44 stron korespondencji mailowej z okresu od [...] sierpnia 2013r. do [...] września 2013r. dotyczącej poszukiwania przez skarżącego kontrahentów wskazać należy, że wniosek podlegał oddaleniu. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Nie ulega wątpliwości, że zakres kognicji sądu administracyjnego, ograniczony do kontroli legalności zaskarżonego aktu, wyłącza możliwość czynienia przez ten sąd ustaleń faktycznych, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Jednak z samej istoty postępowania dowodowego wynika, że odnosi się ono do ustaleń faktycznych, a nie podstawy prawnej rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W związku z tym dopuszczalność wyjaśnienia istotnych wątpliwości musi być oceniana na tle konkretnej sprawy i w aspekcie okoliczności, które mają wpływ na treść jej rozstrzygnięcia. Sąd nie ma jednak obowiązku przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego (por. wyrok NSA z 12 maja 2006 r., I OSK 1124/05, CBOSA). Dopuszczenie wniosku dowodowego wymaga bowiem, co najmniej przekonania sądu o wystąpieniu istotnej wątpliwości co do określonego faktu, mieszczącego się w granicach rozpatrywanej sprawy i wskazania konkretnego dokumentu, który miałby być przedmiotem oceny sądu. Dopuszczalność przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodów uzupełniających z dokumentów, ma charakter wyjątkowy, czyli podlega ścisłej wykładni. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji dokonane ustalenia faktyczne mają oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, a zatem w przedmiotowej sprawie zbędne było przeprowadzenie dowodu w oparciu o ww. przepis.
Również wniosek pełnomocnika o odroczenie rozprawy nie zasługiwał na uwzględnienie. Art. 109 p.p.s.a. stanowi, że rozprawa ulega odroczeniu jedynie w sytuacji, gdy sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnymi zdarzeniami lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy pod ich nieobecność. Żadna z tych sytuacji nie zaistniała w niniejszej sprawie. Strony zostały powiadomione prawidłowo o terminie rozprawy, a nieobecność pełnomocnika nie była wywołana nadzwyczajnymi zdarzeniami lub przeszkodami, których nie można przezwyciężyć. Wskazać należy, że sam fakt kolizji terminów pełnomocnika skarżącego nie stanowi podstawy do odroczenia rozprawy. Rzeczą profesjonalnego pełnomocnika jest, bowiem takie zorganizowanie pracy w kancelarii, aby w takich sytuacjach zapewniać pomoc prawną w drodze np. substytucji, co też w przedmiotowej sprawie uczyniono.
Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI