I SA/Bd 848/24

I SA/Bd 848/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Leszek Kleczkowski
Tomasz Wójcik /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 par. 3, art. 8, art. 7a, art. 9, art. 10, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 4 listopada 2024 r., nr BDSPB02-292/2024 w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) oddala skargę
Uzasadnienie
Dnia [...] r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR, Agencja) w B. wpłynął wniosek J. D. (dalej: Skarżący, Strona) o przyznanie płatności ONW na rok 2023 r.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w zakresie płatności ONW typ specyficzny strefa I oraz płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I w części dotyczącej powierzchni wycofanej zmianą do wniosku w dniu [...] r. Przedmiotową decyzją przyznano Skarżącemu płatność ONW na rok 2023 w łącznej wysokości [...] zł, w tym:
1. płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) typ specyficzny strefa II w wysokości [...] zł,
2. płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) typ specyficzny strefa I w wysokości [...] zł,
3. płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) z ograniczeniami naturalnymi strefa II w wysokości [...] zł.
Nadto organ odmówił przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa I.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją Skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim postępowanie zostało umorzone na korzyść Skarżącego w części dotyczącej płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (płatność ONW) oraz o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (płatność ONW) z ograniczeniami naturalnymi strefa I, a także o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor oddziału ARiMR w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że reguły ustalające przyznawanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) zawarte są zarówno w przepisach ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. 2024, poz. 261 ze zm.) – dalej: "ustawa o Planie Strategicznym" – a także w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. poz. 483 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie ONW". Po przywołaniu przepisów mających zastosowanie w sprawie, organ stwierdził, że przyznanie wnioskowanych płatności było uzależnione od spełnienia warunków określonych przepisami oraz od pozytywnego wyniku kontroli administracyjnej, której każdorazowo poddawany jest wniosek obszarowy, a która została przewidziana przepisami prawa zarówno krajowego jak i unijnego. Podkreślił, że weryfikacja wniosków o wsparcie odbywa się w oparciu o zintegrowany system zarządzania i kontroli, dla potrzeb którego wykorzystuje się m.in. system informacji geograficznej (GIS).
Następnie organ podał, że z akt sprawy wynika, że Skarżący we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 w ramach płatności i premii na rzecz rozwoju obszarów wiejskich ubiegał się m.in. o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW):
- typ specyficzny strefa II do powierzchni 2,47 ha,
- typ z ograniczeniami naturalnymi strefy II do powierzchni 45,38 ha,
- typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) do powierzchni 104,38 ha,
- typ z ograniczeniami naturalnymi strefy I do powierzchni 4,91 ha.
W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono, że do płatności ONW typ specyficzny strefa II kwalifikuje się powierzchnia 2,47 ha - zgodna z deklaracją Strony. Natomiast do płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II kwalifikuje się powierzchnia 44,06 ha, przy ustalaniu powierzchni stwierdzonej dokonano analizy położenia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, względem położenia tych działek na powierzchniach niekwalifikujących się do płatności tzn. leżących poza wektorowym obszarem MKO (maksymalnym obszarem kwalifikowanym). Obszar kwalifikowalny do płatności odpowiada powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, obliczony na podstawie dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku. Dla działki rolnej AD zadeklarowanej na powierzchni 0,04 ha (położonej na działce referencyjnej nr [...]) stwierdzono, że powierzchnia deklarowana do płatności jest większa niż powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) wyznaczonego dla działki ewidencyjnej i powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 0,02 ha. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej do płatności powierzchni dla działki rolnej AD o 0,02 ha. Z kolei dla działki rolnej AS zadeklarowanej na powierzchni 0,25 ha (położonej na działce referencyjnej nr [...]) stwierdzono, że powierzchnia deklarowana do płatności jest większa niż powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) wyznaczonego dla działki ewidencyjnej i powierzchnia stwierdzona działki rolnej wyniosła 0,00 ha. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej do płatności powierzchni dla działki rolnej AS o 0,25 ha. Dla działki rolnej C zadeklarowanej na powierzchni 1,45 ha (położonej na działce referencyjnej nr [...]) stwierdzono, że powierzchnia deklarowana do płatności jest większa niż powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) wyznaczonego dla działki ewidencyjnej i powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 1,42 ha. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej do płatności powierzchni dla działki rolnej C o 0,03 ha. Dla działki rolnej E zadeklarowanej na powierzchni 2,23 ha (położonej na działce referencyjnej nr [...]) stwierdzono, że powierzchnia deklarowana do płatności jest większa niż powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) wyznaczonego dla działki ewidencyjnej i powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 1,29 ha. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej do płatności powierzchni dla działki rolnej E o 0,94 ha. Dla działki rolnej I zadeklarowanej na powierzchni 3,19 ha (położonej na działce referencyjnej nr [...]) stwierdzono, że powierzchnia deklarowana do płatności jest większa niż powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) wyznaczonego dla działki ewidencyjnej i powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 3,16 ha. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej do płatności powierzchni dla działki rolnej I o 0,03 ha. Dla działki rolnej L zadeklarowanej na powierzchni 15,39 ha (położonej na działkach referencyjnych nr [...], oraz [...]) stwierdzono, że powierzchnia deklarowana do płatności jest większa niż powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) wyznaczonego dla działek ewidencyjnej nr [...] o 0,01 ha i [...] o 0,04 ha, tym samym powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 15,34 ha. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej do płatności powierzchni dla działki rolnej L o 0,05 ha. Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wynosi zatem 1,32 ha.
Następnie organ wskazał, że powierzchnia stwierdzona do płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo - turystycznych) wyniosła 50,97 ha. Podkreślił, że przy ustalaniu powierzchni stwierdzonej dokonano analizy położenia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, względem położenia tych działek na powierzchniach niekwalifikujących się do płatności tzn. leżących poza wektorowym obszarem MKO (maksymalnym obszarem kwalifikowanym). Obszar kwalifikowalny do płatności odpowiadał powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, obliczony na podstawie dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku. Dla działki rolnej AE zadeklarowanej na powierzchni 0,73 ha (położonej na działce referencyjnej nr [...]) stwierdzono, że powierzchnia deklarowana do płatności jest większa niż powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) wyznaczonego dla działki ewidencyjnej i powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 0,70 ha. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej do płatności powierzchni dla działki rolnej AE o 0,03 ha. Dla działki rolnej AO zadeklarowanej na powierzchni 2,36 ha (położonej na działce referencyjnej nr [...]) stwierdzono, że powierzchnia deklarowana do płatności jest większa niż powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) wyznaczonego dla działki ewidencyjnej i powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 2,27 ha. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej do płatności powierzchni dla działki rolnej AO o 0,09 ha. Dla działki rolnej AP zadeklarowanej na powierzchni 0,84 ha (położonej na działkach referencyjnych nr [...] oraz [...]) stwierdzono, że powierzchnia deklarowana do płatności jest większa niż powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) wyznaczonego dla działki ewidencyjnej nr [...] o 0,06 ha tym samym powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 0,78 ha. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej do płatności powierzchni dla działki rolnej AP o 0,06 ha. Dla działki rolnej BB zadeklarowanej na powierzchni 2,95 ha (położonej na działkach referencyjnych nr [...] oraz 12) stwierdzono, że powierzchnia deklarowana do płatności jest większa niż powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) wyznaczonego dla działki ewidencyjnej nr [...] o 0,02 ha tym samym powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 2,93 ha. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej do płatności powierzchni dla działki BB o 0,02 ha. Dodatkowo z płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo - turystycznych) wykluczone zostały działki rolne: AB o powierzchni - 18,26 ha, AW o powierzchni - 31,61 ha, D o powierzchni - 2,85 ha oraz BM o powierzchni - 0,49 ha. W odniesieniu do płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo - turystycznych) organ podkreślił, iż dokonana przez organ I instancji weryfikacja powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru MKO oraz dokonane w jej wyniku wykluczenie powierzchni o łącznym areale 53,41 ha (przy deklaracji Strony do płatności powierzchni 104,38 ha) pozostaje bez wpływu na wielkość powierzchni zakwalifikowanej do ww. płatności, która wynosi 27,15 ha. Dyrektor wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia ONW w przypadku, gdy rolnik ubiega się o przyznanie płatności ONW do powierzchni użytków rolnych, która przekracza maksymalny limit, powierzchnię tę zmniejsza się do maksymalnego limitu. Tym samym, z uwagi na powyższe, powierzchnia do płatności zmniejszona została do limitu wynoszącego 75 ha. Łączna powierzchnia, która stanowiła limit 75 ha składała się z powierzchni:
- 2,47 ha typ specyficzny strefa II,
- 45,38 ha typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II,
- 27,15 ha typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych.
Organ stanął na stanowisku, że z uwagi na wykorzystanie maksymalnego limitu w zakresie płatności ONW organ pierwszej instancji zobligowany był do odmowy przyznania producentowi wnioskowanej płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I. Podkreślił, że wniosek producenta na rok 2023 poddany został obowiązkowej kontroli administracyjnej i kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Kontrole administracyjne są przeprowadzane w odniesieniu do wszystkich wniosków o przyznanie pomocy i pomocy technicznej oraz wniosków o płatność. Kontrole administracyjne wniosków o przyznanie pomocy i pomocy technicznej oraz wniosków o płatność obejmują elementy, których sprawdzenie jest niezbędne w celu przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej, a których kontrola jest uzasadniona i możliwa w ramach kontroli administracyjnych. Organ dodał, że w wyniku kontroli administracyjnych płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) są przyznawane do powierzchni działki rolnej lub jednostki gruntu nierolniczego nie większej niż maksymalny kwalifikujący się obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia 2022/1172 - chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Kontrola na miejscu ma natomiast na celu sprawdzenie czy realizacja operacji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego lub czy zostały spełnione warunki przyznania lub wypłaty pomocy lub pomocy technicznej, lub czy są realizowane lub zostały zrealizowane zobowiązania związane z przyznaną pomocą lub pomocą techniczną, które mogą być sprawdzone podczas kontroli na miejscu i nie były przedmiotem kontroli administracyjnej. W myśl art. 72 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. Państwa członkowskie, poprzez agencje płatnicze lub organy przez nie delegowane, co roku przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o przyznanie pomocy i wniosków o płatność, by sprawdzić ich legalność i prawidłowość zgodnie z art. 59 ust. 1 lit. a). Kontrole te uzupełniane są przez kontrole na miejscu, które mogą być przeprowadzane zdalnie przy użyciu odpowiedniej technologii. W kontroli administracyjnej wnioski obszarowe poddawane są weryfikacji w oparciu o zintegrowany system zarządzania i kontroli, dla potrzeb którego wykorzystuje się m.in. system informacji geograficznej (LPIS), o którym mowa w art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią 1 monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 187, Dz.Urz. UE L 29 z 10.02.2022, str. 45 oraz Dz.Urz. UE L 216 z 19.08.2022, str. 1), zwanego dalej rozporządzeniem (UE) nr 2021/2116. Jak stanowi ww. artykuł, korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:5000. Ortofotomapa będąca elementem systemu LPIS i stanowiąca podstawowy materiał wykorzystywany do oceny kwalifikowalności deklarowanych powierzchni, powstała ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych, przetworzonych do postaci metrycznej. Oznacza to, że pomiary zarówno odległości jak i powierzchni można wykonywać tak jak na mapie. Ortofotomapa gwarantuje wykonanie wszystkich pomiarów na płaszczyźnie, co jest niezbędnym wymogiem poprawnego określenia powierzchni tzw. rzucie ortogonalnym. Pomiar na ortofotomapie jest jednoznaczny z pomiarem dokonanym w terenie. Organ podkreślił, że ortofotomapy pozyskiwane są przez ARiMR w trybie art. 12 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, co oznacza, że wykonawca prac geodezyjnych i kartograficznych, w tym zdjęć i cyfrowej ortofotomapy, przed przystąpieniem do ich wykonania, powinien dokonać zgłoszenia do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Po zakończeniu prac geodezyjnych materiały stanowią własność Skarbu Państwa i podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego). Pomiar odległości i powierzchni na ortofotomapie cyfrowej jest wykonywany analogicznie jak np. na mapie zasadniczej lub mapie ewidencji gruntów i budynków (dla przykładu: dla skali 1:2500 odcinek na mapie o długości 1 cm odpowiada 25 m w terenie). Ortofotomapa, na podstawie, której w systemie ZSZiK są wykonywane pomiary to ortofotomapy w skali 1:5000 z pikselem 0,5 m. W trakcie wykonywanych pomiarów na materiale cyfrowym wykorzystuje się informację o wielkości boku piksela (każdy piksel jest kwadratem – w przypadku piksela np. 0,5 m pole kwadratu wynosi 0,25 m2). Mierzenie powyższą metodą jakiejkolwiek powierzchni oznacza w istocie zliczanie ilości pikseli (ilości kwadratów) mieszczących się wewnątrz danej powierzchni. Jest to zatem dokładność wystarczająca i zgodna z przepisami Komisji Europejskiej, która wymaga systemu LPIS w skali nie gorszej niż 1:5000. Dla każdej działki ewidencyjnej ARiMR posiada również informacje na temat źródła pochodzenia danych, terminu ich aktualności oraz daty wykonania zdjęcia lotniczego lub satelitarnego. Wszystkie zlecone przez ARiMR prace wykonywane na potrzeby LPIS są nadzorowane i zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii, w zakresie pomiarów geodezyjnych, rozgraniczeń i podziału nieruchomości lub fotogrametrii i teledetekcji. Organ podkreślił, że powierzchnie kwalifikujące się do płatności ustalane są każdorazowo w oparciu o pomiary przeprowadzone zgodnie z ww. przepisami.
W dalszej kolejności odnosząc się do zarzutu Skarżącego nierozpoznania istoty sprawy i pozbawienia Strony prawa do obrony poprzez niedopuszczenie do udziału w sprawie ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika oraz nieuzasadnione nałożenia na producenta kar pieniężnych pomimo braku umyślności, Dyrektor wskazał, że zgodnie z ewidencją producentów pełnomocnikiem Skarżącego, umocowanym do jego reprezentowania we wszystkich postępowaniach prowadzonych przed organami ARiMR była J. D.. W dniu [...] r. do Biura Powiatowego wpłynęło pismo adwokata J. M., w którym pouczał on organ co do terminu rozpatrzenia sprawy, zarzucając organowi bezczynność. Do pisma załączono pełnomocnictwo do reprezentowania Skarżącego w sprawie wniosku "dotyczącego dopłat bezpośrednich". W odpowiedzi na powyżej wskazane pismo Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wystosował w dniu [...] r. do adw. J. M. odpowiedź wskazując na treść art. 67 ust. 11 ustawy o Planie Strategicznym, który stanowi, że decyzje w sprawach o przyznanie pomocy, o których mowa w art. 20 pkt 1-4 przedmiotowej ustawy, są wydawane w terminie do dnia 31 maja roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej pomocy. Dodatkowo poinformowano adresata, że ze względu na okoliczności sprawy przedłożone pełnomocnictwo "w sprawie wniosku J. D. dotyczącego dopłat bezpośrednich" uznane zostało przez organ jako nie obejmujące płatności ONW za rok 2023. Z uwagi na fakt, iż J. D. zgodnie z ewidencją producentów ma ustanowionego pełnomocnika do dokonywania wszelkich czynności przed organami ARiMR, w tym przed Kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR w B., poproszono o wskazanie, któremu z pełnomocników organ ma dokonywać doręczeń w sprawie o płatności bezpośrednie za 2023 r. Z uwagi na brak ustosunkowania się do tego pisma, zgodnie z art. 40 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi, jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi, a strona może wskazać takiego pełnomocnika. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie Strona nie wskazała pełnomocnika, któremu należało doręczać pisma. Podkreślił, że w takim przypadku organ mógł samodzielnie, według swojego uznania dokonać wyboru pełnomocnika.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów z odwołania tj. naruszenia art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 § 3 i art. 80 k.p.a. organ wskazał, że w sprawie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (płatność ONW) Kodeks postępowania administracyjnego znajduje zastosowanie w zakresie, w jakim jego zastosowanie nie zostało wyłączone przepisami zawartymi w ustawie o Planie Strategicznym. W jej art. 66 ust. 1 i 2 określone zostały unormowania proceduralne szczególne w stosunku do przewidzianych w k.p.a., odnoszące się do naczelnych zasad postępowania, tj. prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), postępowania dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), informowania (art. 9 k.p.a.) oraz czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Wskazane zostało również wyłączenie art. 79a i art. 81 k.p.a. Stosownie bowiem do art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy o Planie Strategicznym, obowiązek organu określony w art. 7 k.p.a., polegający na podejmowaniu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także będący jego wyrazem obowiązek z art. 77 § 1 k.p.a., polegający na wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, ograniczone zostały jedynie do rozpatrzenia całego materiału dowodowego przedstawionego przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Organ wyjaśnił także, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie natomiast z art. 66 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ustawodawca zastosował regulację odmienną od art. 7 k.p.a., zgodnie z którym to organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a wnioskodawca ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. O powyższym pouczono Stronę w wezwaniu z dnia [...] r. Organ dodał także, że w trakcie postępowania uwzględnione zostały wszelkie wnioski dowodowe Strony, z wyjątkiem dwóch tj. przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, który miałby określić jaką odmianę pszenicy skoszono z działki rolnej AW i czy jest ona zgodna z posiadanym przez Skarżącego materiałem siewnym oraz przeprowadzenia oględzin w gospodarstwie Skarżącego w B. przy ul. [...] i w miejscu zamieszkania L. B.. Organ podkreślił, że w tym zakresie organ I instancji wydał stosowne postanowienie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7a k.p.a. organ podkreślił, że w niniejszej sprawie (przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami - płatność ONW), przedmiotem postępowania administracyjnego nie było nałożenie na Stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie Stronie uprawnienia, a Stronie przyznano wnioskowane płatności do limitów wynikających z przepisów prawa. Ponadto w niniejszej sprawie nie zaistniały wątpliwości co do treści normy prawnej.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. organ podał, że mimo stawionego zarzutu w zakresie naruszenie art. 8 k.p.a. Skarżący nie sprecyzował jak przejrzenie w dniu [...] r. "nieponumerowanych i niespiętych dokumentów" wpłynęło na ocenę, czy decyzja z dnia [...] r. została wydana z naruszeniem ww. przepisu. Natomiast w zakresie zarzutu naruszenia art. 9 i 10 k.p.a. Dyrektor podał, że zostały ustanowione unormowania proceduralne szczególne w stosunku do przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a w ich zakresie udziela się stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnia się stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ponadto przepisów art. 79a i 81 k.p.a. nie stosuje się.
Z kolei w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 77 § 3 k.p.a. organ podkreślił, że organy ARiMR nie są zobowiązane do podejmowania wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) została w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. To bowiem producent rolny ponosi konsekwencje nieudowodnienia faktu istotnego dla złożonego wniosku. Ma to szczególne znaczenie przy istnieniu tzw. konfliktu kontroli krzyżowej. Z tego względu rolą organu jest przeprowadzenie wszelkich dowodów zgłoszonych przez rolnika, a także innych dowodów, o których ma wiedzę i uznaje za istotne w sprawie. Jednak w postępowaniu o przyznanie płatności nie obowiązują domniemania prawdziwości złożonego wniosku czy tłumaczenia na korzyść występujących w sprawie wątpliwości dowodowych. Jeżeli jakiś fakt nie został przez rolnika wykazany, a dla realizacji jego wniosku wykazanie tego faktu jest konieczne, to wówczas organ ma prawo odmówić mu przyznania dopłaty. Dodał także, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) stan faktyczny nie był sporny.
Nadto Dyrektor podkreślił, że z uwagi na ustalenia poczynione przez organ I instancji, nie zgadza się z zarzutem naruszenia przez organ art. 80 k.p.a. Podkreślił, że ustalenia w zakresie dokonywania zabiegów agrotechnicznych oraz zebrania plonów ze spornych działek rolnych zostały poczynione na podstawie m.in. wyjaśnień Strony oraz zeznań J. D. i O. D., którym w całości dano wiarę. Natomiast posiadanie przez Skarżącego tytułu do spornych działek było drugim warunkiem do uznania, iż spełnił warunki do otrzymania dopłat. Skarżący nie spełnił pierwszego warunku, nie posiadał tytułu prawnego do spornych działek (działka AW, D i BM) na dzień [...] r. w sposób trwały i swobodny. To, że nie posiadał tytułu prawnego, wobec niespełnienia pierwszej przesłanki, miało już tylko znaczenie drugorzędne. Skarżący jako tytuł prawny przedstawił umowę dzierżawy zawartą z osobą, która podawała się za właściciela wszystkich działek wymienionych w umowie. Skarżący przedstawił tą umowę świadomie, wiedząc o tym, że biegły w innym postępowaniu, postępowaniu karnym, stwierdził, iż podpis osoby podającej się za właściciela wszystkich działek wymienionych w umowie jest sfałszowany. Poza tym Skarżący wiedział, że tytuł prawny do użytkowania działki nr [...] ma M. B.. Zdaniem organu, opierając się o zasady doświadczenia życiowego i logiczne rozumowanie po stwierdzeniu przez biegłego Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji, iż dana osoba nie podpisywała dokumentu, należy dojść do wniosku, iż osoby twierdzące coś przeciwnego, oświadczają nieprawdę.
Za bezprzedmiotowy Dyrektor uznał także zarzut Skarżącego o nieuzasadnionym nałożeniu na niego surowych kar pieniężnych, albowiem zaskarżoną decyzją nie został on obciążony żadnymi karami administracyjnymi.
Organ wskazał także, że trudno było uznać wniosek co do zmiany zaskarżonej decyzji w jakim postępowanie zostało umorzone na wniosek/zmianę wniosku złożoną przez beneficjent w dniu [...] r. Wskazał, że organy ARiMR nie mają prawa ingerować w wolę Strony wyrażoną deklaracją. Dodał także, że brak było możliwości uznania wniosku w zakresie przyznania Skarżącemu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (płatność ONW) z ograniczeniami naturalnymi strefa I, albowiem w decyzjach zostało w skazane, że z uwagi na zapis § 5 ust. 1 rozporządzenia ONW, w przypadku gdy rolnik ubiega się o przyznanie płatności ONW do powierzchni użytków rolnych, która przekracza maksymalny limit, powierzchnię tę zmniejsza się do maksymalnego limitu. Limity w zakresie płatności ONW, stawki płatności oraz kolejność ich stosowania wskazane zostały odpowiednio w § 2 ust. 1 pkt 1, § 3 ust. 1, 2 i 3 ww. rozporządzenia.
Za bezzasadny organ uznał również wniosek w zakresie wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji tj. przekazania na konto Strony środków pomocowych przyznanych zaskarżoną decyzją. A w odniesieniu do wniosków Skarżącego o przeprowadzonych dowodów z załączonych do odwołania kopii dokumentów, podkreślił, że w trakcie postępowania Strona nie wnosiła o przeprowadzenie dowodu z akt spraw toczących się przed Prokuraturą Rejonową Bydgoszcz-Północ niemniej jak wynika z załączonych do odwołania przykładowych dokumentów postępowania te nie dotyczyły płatności do gruntów za 2023 r., a ich przedmiotem nie było ustalenie czy Skarżący faktycznie trwale i swobodnie posiadał (użytkował) w 2023 r. działki rolne AB, AW i D, czy swobodne decydował o tym, jakie rośliny uprawiać, jakich należy dokonywać zabiegów agrotechnicznych, czy swobodnie zbierał, samodzielnie bądź przy udziale innych osób, plony, czy dokonywał nakładów i czerpał korzyści, tym samym pozostają bez wpływu na niniejsze postępowanie.
Skargę na powyższą decyzję złożył Skarżący, który zaskarżył ją w całości w zakresie płatności wycofanych w dniu [...] r. oraz w części dotyczącej odmowy przyznania płatności ONW na rok 2023 w strefie I w odniesieniu do obszaru o powierzchni ponad 75 ha. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego umożliwiającego wydanie decyzji,
2) zaniechanie inicjatywy dowodowej organu z urzędu w zakresie pozyskania informacji i dowodów w postaci m.in. zeznań świadków J. D., J. D., O. D., L. B., M. B. oraz dokumentów znajdujących się w aktach postępowania karnego w sprawie sygn. akt 4035 - 1Ds. 104.2024 Prokuratury Rejonowej B. Północ w B., na podstawie których można ustalić tytuł prawny J. D. do dzierżawionych powierzchni gruntów ornych od L. B. i M. B., podstępnego działania L. B. mającego na celu wyłudzenie od Skarbu Państwa oraz J. D. korzyści majątkowych w postaci dotacji i czynszu dzierżawnego,
3) wydanie decyzji na podstawie tego samego stanu faktycznego i tych samych dowodach, zakwestionowanych przez ten sam organ tj. Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. w postępowaniu odwoławczym w sprawie sygn. akt [...], w którym uchylono w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr [...] z dnia [...] roku w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Dyrektorowi Oddziału ARiMR w T..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) – dalej: "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymująca decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW).
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Wskazać należy, że podstawie złożonego wniosku z dnia [...] r. (zmienianego w dniach [...] r. i [...] r.) Skarżący ubiegał się w ramach płatności i premii na rzecz rozwoju obszarów wiejskich m.in. o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami.
Organy odmówiły Stronie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) - ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa I wskazując, że w przypadku, gdy rolnik ubiega się o przyznanie płatności ONW do powierzchni użytków rolnych, która przekracza maksymalny limit, powierzchnia ta zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia ONW zmniejszona zostaje do maksymalnego limitu wynoszącego 75 ha.
Spór sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zasadną była taka odmowa przyznania płatności ponad wskazany limit 75 ha.
Materialnoprawne przesłanki przyznawania zawnioskowanych płatności na rok 2023 r. określone zostały w ustawie o Planie Strategicznym oraz w wydanym na podstawie art. 71 ust. 1 tej ustawy o Planie Strategicznym rozporządzeniu ONW z dnia [...] r.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia ONW płatność ONW przyznaje się rolnikowi do powierzchni użytków rolnych:
. położonych na obszarach, o których mowa w art. 71 ust, 2 rozporządzenia 2021/2115, zwanych dalej "obszarami ONW" oraz posiadanych na podstawie tytułu prawnego w dniu 31 maja roku, wynoszącej co najmniej 1 ha i nie więcej niż 75 ha (maksymalny limit) oraz
. jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach podstawowego wsparcia dochodów do celów równoważności, o którym mowa w art. 16 ust, 2 lit. a rozporządzenia 2021/2115, zwanego dalej "podstawowym wsparciem dochodów"
. jeżeli rolnik prowadzi na tych użytkach działalność rolniczą,
. jeżeli został rolnikowi nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o daną pomoc, jeżeli są spełnione warunki przyznania tej pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy o Planie Strategicznym.
W świetle przywołanych regulacji prawnych, abstrahując od wymogów formalnych, które należy spełnić celem otrzymania płatności, płatność jest ustalana i wypłacana wyłącznie do pułapu 75 ha powierzchni, stanowiącej maksymalny limit tej powierzchni. Jest to więc pułap powierzchni nieprzekraczalny. Nadto pułap ten odnosi się do wszystkich typów i stref zgłoszonych obszarów ONW. Zatem w sytuacji jednoczesnego zgłoszenia obszarów ONW w typie z ograniczeniami i typie specyficznym oraz w strefach: I i II tych dwóch typów, wyczerpanie limitu 75 ha kończy w ogóle kwestię przyznawania płatności. Należy przy tym dodać, co zostało czytelnie wyjaśniane w zaskarżonej decyzji, iż wyliczenie płatności następuje zgodnie z algorytmem określonym w § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał stawki płatności ONW na 1 ha użytków rolnych na poszczególne strefy jak też ograniczenia procentowe wynikające ze zgłoszonej i przyjętej do płatności powierzchni. Skarżący formułując zarzuty, pomija fakt, iż stosownie do § 3 ust. 2 rozporządzenia ONW, zostały ustalone określone limity płatności. W przypadku gdy łączna powierzchnia obszaru zatwierdzonego, do której przysługuje płatność ONW, przekracza powierzchnię 25 ha, płatność ONW jest przyznawana w wysokości:
1) 100% stawki podstawowej za powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności wynoszącą nie więcej niż 25 ha oraz
2) 50% stawki podstawowej za powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności wynoszącą więcej niż 25 ha i nie więcej niż 50 ha, oraz
3) 25% stawki podstawowej za pozostałą powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności nie większą niż 75 ha.
W niniejszej sprawie, we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 Skarżący ubiegał się o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami: ONW typ specyficzny strefa II do powierzchni 2,47 ha, ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II do powierzchni 45,38 ha, ONW typ specyficzny strefa I do powierzchni 104,38 ha oraz ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I do powierzchni 4,91 ha.
Tym samym, jak zasadnie wyjaśniały organy obu instancji, przyznanie płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) do areału 75 ha wyczerpało maksymalny limit powierzchni, do której mogła zostać przyznana płatność ONW, określony w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ONW. Zasadne jest stanowisko organu, że zarówno stawki płatności, jak też procentowe wysokości za powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności nie mogły zostać przekroczone. Nie ma więc znaczenia, podnoszona przez Skarżącego okoliczność, iż spełnił wymogi co do całości zgłoszonej powierzchni ONW, skoro i tak zgodnie z przytoczonym powyżej przepisem, mógł on maksymalnie uzyskać płatność wyłącznie do pow. 75 ha z całości zgłoszonej i spełniającej wymogi powierzchni działek rolnych wyliczonej zgodnie z przywołanym przepisem rozporządzenia. Tak więc Skarżący, wbrew zarzutom skargi, otrzymał pomoc finansową w przysługującej mu maksymalnej wysokości, zgodnie z przepisami prawa, której wyliczenie zostało podane w zaskarżonej decyzji. Wobec czego niezasadne są zarzuty naruszenia art. 45 ustawy o Planie Strategicznym a także § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ONW.
Mając na uwadze fakt, że w skardze zasadniczo zakwestionowano prawidłowość przeprowadzonego postępowania, w ocenie Sądu należy uznać organy wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego sprawy w stopniu pozwalającym na wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o wszechstronnie rozpatrzony zebrany w wystarczającym stopniu materiał dowodowy.
Trzeba w tym kontekście także zauważyć, że postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia [...] r., sygn. akt II GSK 667/20, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, [...] – podobnie jak orzeczenia przytaczane w dalszej części uzasadnienia).
Ponadto podkreślić należy, że zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawach należących do właściwości ARiMR doznają istotnych modyfikacji w porównaniu z unormowaniami Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wskazuje się w orzecznictwie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 lutego 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 646/24 – wraz z powołanym tam orzecznictwem), a pogląd ten Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, istotny z punktu widzenia niniejszej sprawy jest jeszcze art. 5 ustawy o Planie Strategicznym, zgodnie z którym, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 66 ust. 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniach w przedmiocie płatności bezpośrednich Kodeks postępowania administracyjnego jest stosowany w ograniczonym zakresie, a ciężar dowodu co do okoliczności mających znaczenie dla płatności ciąży na stronie składającej wniosek.
W orzecznictwie ukształtowanym na gruncie uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, które z uwagi na tożsamość cytowanej regulacji znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, podnosi się, że ustawodawca uczynił wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. art. 77 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku postępowań z wniosków o przyznanie płatności, obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 k.p.a.
Ograniczeniu uległa również realizacja zasad: informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 k.p.a.) oraz czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). W przypadku pierwszej z zasad ograniczenie to polega na zobowiązaniu organu do udzielania stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania - i to wyłącznie na żądanie stron, a nie z urzędu. Natomiast w przypadku drugiej z zasad organ został zobligowany do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania jedynie w sytuacji, gdy strona wyraziła takie żądanie.
Takie rozłożenie ciężaru w postępowaniu dowodowym powoduje, że organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy, jak tego oczekuje skarżąca, ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Organ nie dopuścił się przy tym naruszenia zasad przewidzianych w art. 66 ust. 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym, w tym w wyczerpujący i kompleksowy sposób oceniając zgromadzony materiał dowodowy. Odmienna od oczekiwań Strony ocena dokonana w tym zakresie przez organ nie stanowi naruszenia powyższego wymogu.
Należy przyznać rację stanowisku prezentowanemu przez organ w odniesieniu do zarzutu nieuwzględnienia w postępowaniu, w którym wydano zaskarżoną decyzję ustaleń z innego postępowania z udziałem Skarżącego, czyli w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Zasadnie organ wskazuje na odrębność obu postępowań podnosząc, że przedmioty obu postępowań są całkowicie różne i nie mające w żaden sposób wzajemnego odniesienia na siebie. Dotyczą one bowiem odrębnych działań pomocowych, regulowanych w całkowicie inny sposób oraz ustalających zupełnie różne wymogi do spełnienie, celem uzyskania pozytywnego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego nie można w prosty sposób przenosić ustaleń z postępowania w zakresie płatności obszarowej do niniejszego postępowania w zakresie płatności ONW, jak chciałby tego Skarżący i kierować w niniejszej się faktem uchylenia w postępowaniu odwoławczym decyzji dotyczącej płatności bezpośrednich. Limity przewidziane dla płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami nie mają znaczenia w płatności obszarowej. Z kolei ustalenia faktyczne stanowiące podstawą uchylenia decyzji obszarowej nie miały wpływu w sprawie dotyczącej płatności ONW.
Jednocześnie należy zauważyć, że Skarżący w żaden sposób nie podważył kluczowych w niniejszej sprawie ustaleń organów o przekroczeniu limitu 75 ha, co stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia ONW, wykluczało przyznanie płatności ONW dla obszaru przekraczającego tę powierzchnię.
Ponadto organ prawidłowo przyjął sam skarżący zmianą do wniosku z dnia [...] r. wycofał część powierzchni, co stanowiło podstawę do umorzenia w tej części postępowania. Wobec powyższego Skarżący nie może na etapie skargi stawiać skutecznego zarzutu, iż nie uzyskał płatności do powierzchni prawidłowo wycofanej.
Sąd przy rozpoznaniu niniejszej sprawy nie dopatrzył się ponadto innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego mających lub mogących mieć wypływ na wynik sprawy, co uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
L. Kleczkowski T. Wójcik U. Wiśniewska