I SA/BD 84/25
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję ZUS odmawiającą umorzenia składek, uznając, że ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej stanowi przesłankę do umorzenia składek, za które odpowiada jako były wspólnik spółki.
Skarżący M. L. domagał się umorzenia należności z tytułu składek, za które odpowiadał jako były wspólnik spółki S. s.c. ZUS odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności. Sąd administracyjny uchylił decyzję ZUS, stwierdzając, że ogłoszenie upadłości skarżącego jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, zgodnie z art. 28 ust. 3 pkt 4c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, stanowi przesłankę do umorzenia należności, nawet jeśli dotyczą one zobowiązań spółki.
Sprawa dotyczyła wniosku M. L. o umorzenie należności z tytułu składek, za które odpowiadał jako były wspólnik spółki S. s.c. Zakład Ubezpieczeń Społecznych dwukrotnie odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.). Organ argumentował, że skarżący pobiera rentę, posiada dzieci i matkę, a wysokość należności przekracza koszty upomnienia. Sąd administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję ZUS. Sąd uznał, że organ błędnie zinterpretował art. 28 ust. 3 pkt 4c u.s.u.s. Wskazał, że ogłoszenie upadłości skarżącego jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w T., stanowi przesłankę do umorzenia należności, nawet jeśli dotyczą one zobowiązań spółki, za które skarżący odpowiada jako osoba trzecia. Sąd podkreślił, że decyzja w przedmiocie umorzenia ma charakter uznaniowy, ale organ musi wszechstronnie rozważyć wszystkie okoliczności, w tym zaistnienie przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 4c u.s.u.s. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem tej przesłanki oraz umożliwieniem stronie czynnego udziału w postępowaniu.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, zgodnie z art. 28 ust. 3 pkt 4c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, stanowi przesłankę do umorzenia należności z tytułu składek, za które skarżący odpowiada jako osoba trzecia (były wspólnik spółki).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że tryb postępowania upadłościowego wskazany przez sąd upadłościowy (art. 491ą ust. 1 Prawa upadłościowego) mieści się w dyspozycji art. 28 ust. 3 pkt 4c u.s.u.s., co oznacza spełnienie przesłanki całkowitej nieściągalności. Organ ZUS błędnie zinterpretował ten przepis, nie uwzględniając faktu ogłoszenia upadłości skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
u.s.u.s. art. 28 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Całkowita nieściągalność zachodzi w sytuacjach wskazanych w ust. 3 pkt 1-6. W przypadku ogłoszenia upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej (pkt 4c) zachodzi przesłanka do umorzenia.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
Prawo upadłościowe art. 491ą § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe
Tryb postępowania upadłościowego dla osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, który został zastosowany w sprawie.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 28 § ust. 3a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Możliwość umorzenia w przypadku braku całkowitej nieściągalności, kierując się ważnym interesem osoby zobowiązanej, ale tylko do należności z tytułu składek ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami tych składek.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi.
k.p.a. art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące prowadzenia postępowania wyjaśniającego, gromadzenia dowodów i wydawania decyzji.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu.
Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 5 stycznia 2021 r.
Określa wysokość kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (16,00 zł).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ogłoszenie upadłości skarżącego jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej stanowi przesłankę z art. 28 ust. 3 pkt 4c u.s.u.s. do umorzenia należności, za które odpowiada jako były wspólnik spółki.
Odrzucone argumenty
Organ ZUS argumentował, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności, w tym brak majątku, ponieważ skarżący pobiera rentę, ma dzieci i matkę, a wysokość należności przekracza koszty upomnienia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd nie jest związany granicami skargi. Przez użycie sformułowania "mogą być umarzane" ustawodawca usankcjonował możliwość wydawania decyzji tzw. "uznaniowych". Skarżący występuje zatem w tej sprawie jako osoba trzecia, która ponosi odpowiedzialność za zobowiązania S. s.c., a nie zobowiązania własne jako osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą.
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
sprawozdawca
Tomasz Wójcik
przewodniczący
Urszula Wiśniewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki umorzenia składek ZUS w przypadku upadłości osoby fizycznej odpowiadającej za zobowiązania spółki jako były wspólnik."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy upadłość dotyczy osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, a odpowiedzialność za składki wynika z przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania spółki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ogłoszenie upadłości osoby fizycznej może wpłynąć na możliwość umorzenia długów składkowych, nawet jeśli odpowiedzialność wynika z wcześniejszej działalności spółki. Jest to istotne dla osób w podobnej sytuacji finansowej.
“Upadłość osobista ratuje przed długami ZUS? Sąd administracyjny wskazuje drogę do umorzenia składek.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Bd 84/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2025-04-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-02-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/ Tomasz Wójcik /przewodniczący/ Urszula Wiśniewska Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Ubezpieczenie społeczne Skarżony organ Inne Treść wyniku uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 497 art. 28 ust. 2 i 3 Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 grudnia 2024 r. nr UP-822/2024 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 października 2024 r. nr 2106/2024 Uzasadnienie Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z [...] kwietnia 2021 r. orzekł o odpowiedzialności M. L. (dalej też jako: skarżący) za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek S. s.c. Decyzja jest prawomocna. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2024 r. skarżący zwrócił się do Inne o umorzenie zobowiązań i zaprzestanie egzekucji. W uzasadnieniu wskazał, że zadłużenie powstało w okresie sprzed ogłoszenia upadłości, zatem nie może być egzekwowane. Następnie w piśmie z dnia [...] lipca 2024 r. oświadczył, że ubiega się o umorzenie należności z tytułu składek za zobowiązania przeniesione na niego, jako byłego wspólnika S. s.c. Decyzją z [...] października 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił M. L. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, ponieważ w ocenie organu nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie ich za całkowicie nieściągalne w myśl art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 497 ze zm., dalej "u.s.u.s."). We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazał, że długi spółki S. doprowadziły go do bankructwa, a także do ogłoszenia upadłości. Dodał, że nie jest w stanie żyć i funkcjonować w społeczeństwie z takim długiem. Podał, że jest zmuszony spłacać również dług wobec swojego wspólnika. Potrącenie komornicze z renty i pracy sezonowej wynosi [...] zł miesięcznie. Z powodu prowadzonej egzekucji nie jest w stanie realizować swojego planu spłaty ustalonego w przebiegu postępowania upadłościowego, ponieważ musi płacić jeszcze alimenty oraz spłacać pana S.. Oświadczył, że jest bezdomny, nie posiada majątku ani środków do życia. Po opłaceniu należności składkowych nie jest w stanie zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych swoich i swojej rodziny. Wyjaśnił, że choruje na zaburzenia związane z lękiem i zaburzeniami psychicznymi. Ponadto opiekuje się chorym członkiem rodziny, który umiera na raka. Zdaniem skarżącego przedmiotowy dług powinna spłacić Ż. O., która sprzedała firmę S. za [...] zł. W dalszej części wniosku opisał okoliczności prowadzenia spółki S. i konfliktów z pozostałymi wspólnikami. Decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy ww. decyzję z [...] października 2024 r. Organ podał, że z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej wynika, że skarżący jest rozwiedziony, pobiera rentę w wysokości [...] zł, ponosi stałe wydatki z tytułu miesięcznych opłat w wysokości [...] zł, z tytułu opłat eksploatacyjnych w wysokości [...] zł oraz z tytułu kosztów związanych z leczeniem w wysokości [...] zł. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada inne zobowiązania finansowe z tytułu alimentów w wysokości [...] zł i z tytułu upadłości w wysokości [...] zł - nie spłaca wskazanych zobowiązań z uwagi na egzekucję komorniczą. Skarżący leczy się psychiatrycznie. Sąd Rejonowy w T., V Wydział Gospodarczy postanowieniem z [...] kwietnia 2022 r. ogłosił upadłość skarżącego jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Postanowieniem z [...] stycznia 2023 r. ustalono plan spłaty wierzycieli. W planie spłaty uczestniczy również ZUS (zgłoszona wierzytelność dotyczy zaległości z tytułu prowadzonej indywidualnej działalności gospodarczej). W dniu [...] maja 2021 r. skarżący zaprzestał prowadzenia indywidualnej działalności gospodarczej jako M. L. M. G.. Skarżący jest zgłoszony do ubezpieczeń jako rencista w Biurze Emerytalnym Służby Więziennej z podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne za ostatnie trzy miesiące, tj. wrzesień, październik, listopad br. w wysokości [...] zł. Nie posiada żadnej nieruchomości ani samochodu. Przechodząc do rozpoznania przesłanek pozwalających na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. organ wskazał, że przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wystąpiła z przyczyn oczywistych. Przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b, 4c u.s.u.s. nie mają zastosowania z uwagi na fakt, że wniosek dotyczy zaległości, za które skarżący odpowiada na podstawie wydanej decyzji o odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s., ponieważ ZUS Oddział w B. decyzją z [...] kwietnia 2021 r. przeniósł na skarżącego, jako byłego wspólnika S. s.c., odpowiedzialność za zobowiązania spółki z tytułu nieopłaconych składek, nie wystąpiło kryterium braku majątku, ponieważ skarżący pobiera rentę. Nadto nie wystąpiło kryterium braku następców prawnych, ponieważ skarżący ma dzieci K. L. i N. W. oraz matkę E. L.. Nie zachodzi również przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s., ponieważ wysokość należności z tytułu składek, o których umorzenie wnosi skarżący przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Ponadto naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie jest też oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Dyrektor Oddziału ZUS w B. dnia [...] lipca 2024 r. umorzył prowadzone wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, z uwagi na fakt, że Sąd Rejonowy w T., V Wydział Gospodarczy ogłosił jego upadłość. Wprawdzie upadłość nie obejmuje niniejszych należności, jednak w dalszym ciągu skarżący realizuje plan spłaty, a do oficjalnego zakończenia postępowania upadłościowego nie można w stosunku do skarżącego prowadzić postępowania egzekucyjnego. Po prawomocnym zakończeniu postępowania upadłościowego istnieje możliwość ponownego wdrożenia egzekucji, a fakt pobierania renty daje szansę na wyegzekwowanie należności. Zatem nie ziściły się również przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s. Organ wyjaśnił, że art. 28 ust. 3a u.s.u.s. dopuszcza możliwość umorzenia w przypadku braku całkowitej nieściągalności, kierując się w tym względzie ważnym interesem osoby zobowiązanej do ich opłacania. Jednakże przepis ten może zostać zastosowany tylko do należności z tytułu składek ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami tych składek, tj. osób opłacających składki na własne ubezpieczenia. Natomiast zadłużenie, które zostało na skarżącego przeniesione prawomocną decyzją dotyczy należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników. W złożonej skardze skarżący wniósł o umorzenie zadłużenia i wszelkich zaległości. W kolejnym piśmie skarżący zarzucił naruszenie prawa bądź interesu prawnego. Skarżący zarzucił organowi, że prowadzi egzekucję pomimo wcześniejszego ogłoszenia upadłości przez Sąd Rejonowy w T.. Zauważył, że organ wydał decyzję dotyczącą zadłużenia, które powstało przed ogłoszeniem upadłości. Wniósł o zobowiązanie Inne Oddział w Ś. do przekazania akt sprawy. Zwrócił się o nakazanie organowi umorzenia prowadzonej egzekucji. Do pisma skarżący dołączył kserokopie szeregu dokumentów, w tym orzeczeń wydanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Sąd Rejonowy w T.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: I. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze z zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Podobnie decyzja ją poprzedzająca. II. Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia zasadności odmówienia skarżącemu umorzenia przez ZUS należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników, wynikających z decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania S. s.c. obejmujących składki na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - wraz z odsetkami za zwłokę, kosztami upomnienia i kosztami egzekucyjnymi, w łącznej kwocie [...]zł. Zakład Ubezpieczeń Społecznych po przeprowadzonym postępowaniu odmówił umorzenia ww. należności, ponieważ w jego ocenie nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie ich za całkowicie nieściągalne w myśl art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. III. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji podać należy, że z przepisów art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. wynika, iż należności z tytułu składek mogą być przez ZUS umarzane w całości lub w części tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Całkowita nieściągalność zachodzi w sytuacjach wskazanych w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s., a zatem gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 1520 oraz z 2023 r. poz. 825, 1723, 1843 i 1860); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Z przywołanych przepisów prawa wynika, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, co oznacza, iż organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Jednak wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W niniejszej sprawie, organ analizując stan faktyczny nie stwierdził ww. ustawowych przesłanek przemawiających za możliwością umorzenia należności ZUS, ostatecznie konkludując, że brak jest podstaw do zastosowania przepisów umożliwiających umorzenie ww. należności na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., a stanowisko to, co do przesłanek z art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 3, 4, 4a, 4b, 5, 6 - tut. Sąd ocenia jako uprawnione w świetle materiału dowodowego. Podać należy, że w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wystąpiła z przyczyn oczywistych. Organ stwierdził, że przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b u.s.u.s. nie mają zastosowania, z uwagi na fakt, że wniosek dotyczy zaległości, za które skarżący odpowiada na podstawie wydanej decyzji o odpowiedzialności za zobowiązania spółki, a skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s., bowiem nie wystąpiło kryterium braku majątku, ponieważ skarżący pobiera rentę; ponadto nie wystąpiło kryterium braku następców prawnych, gdyż skarżący ma dzieci oraz matkę. Z kolei przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. nie zachodzi w niniejszej sprawie, ponieważ wysokość należności z tytułu składek, o których umorzenie wnosi skarżący przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 5 stycznia 2021 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia doręczanego zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 67) wysokość kosztów upomnienia wynosi 16,00 zł. Dalej organ wywodzi, że przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. nie zachodzi, bowiem naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. także nie występuje, bowiem nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Organ zauważył, że po prawomocnym zakończeniu postępowania upadłościowego istnieje możliwość ponownego wdrożenia egzekucji, a fakt pobierania renty daje szansę na wyegzekwowanie należności. Z podanych względów tut. Sąd uznaje za prawidłową ocenę organu, jednakże wyłącznie co do niewystąpienia w sprawie całkowitej nieściągalności z przyczyn, o których mowa w art. art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 3, 4, 4a, 4b, 5 i 6 u.s.u.s. IV. Wobec tego kwestią, która pozostaje do rozważenia jest przesłanka przewidziana w art. 28 ust. 3 pkt 4c u.s.u.s., zgodnie z którym całkowita nieściągalność zachodzi, gdy "ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe". W tym kontekście należy podnieść, że w aktach administracyjnych znajdują się m.in.: postanowienie Sądu Rejonowego w T., V Wydział Gospodarczy z dnia [...] kwietnia 2022 r. sygn. akt [...] o ogłoszeniu upadłości jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej z wniosku dłużnika, którym jest M. L.; pismo Syndyka z [...] lutego 2023 r. sygn. akt [...] oraz postanowienie Sądu Rejonowego w T., V Wydział Gospodarczy z [...] stycznia 2023 r. sygn. akt [...] w przedmiocie ustalenia planu spłaty (k. 61, 64, 66 akt administracyjnych). Z podanego postanowienia Sądu Rejonowego z [...] kwietnia 2022 r. wynika, że ogłoszono upadłość dłużnika – M. L. jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Jednocześnie w pkt 5 tego postanowienia wskazano, że "niniejsze postępowanie będzie prowadzone w trybie określonym w art. 491ą ust. 1 Prawa upadłościowego". Nie budzi wątpliwości, że wskazany przez Sąd Rejonowy w T., V Wydział Gospodarczy tryb postępowania z art. 491ą Prawa upadłościowego umieszczony jest w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe, czyli w przepisach, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 4c u.s.u.s. Skoro Sąd Rejonowy w T., V Wydział Gospodarczy przesądził - wobec skarżącego - ten tryb postępowania z Prawa upadłościowego, to tym postanowieniem organy są związane. Nie ma podstaw do podważania tego wiążącego ustalenia. W konsekwencji - w ocenie tut. Sądu – należy przyjąć, że została spełniona przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4c u.s.u.s. Podkreślić należy, że skarżący w niniejszej sprawie domaga się umorzenia należności, które wynikają z decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania S. s.c., a nie z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Skarżący występuje zatem w tej sprawie jako osoba trzecia, która ponosi odpowiedzialność za zobowiązania S. s.c., a nie zobowiązania własne jako osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. W związku z tym do niego należy odnieść art. 28 ust. 3 pkt 4c u.s.u.s. jako osoby trzeciej. Ponownie zatem rozpoznając sprawę, organ przyjmie, że wystąpiła przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4c u.s.u.s. i oceni sprawę z uwzględnieniem także tej okoliczności. Mając na uwadze powyższe, tut. Sąd stwierdza, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 28 ust. 3 pkt 4c u.s.u.s. i w konsekwencji w wyniku przyjęcia, że przesłanka ta nie wystąpiła. Zaskarżona decyzja narusza także przepisy prawa procesowego - art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że skarżący ma prawo złożyć do organu nowe dowody i wyjaśnienia na poparcie swojej argumentacji o zasadności wniosku o umorzenie zaległych składek. Organ zapewni mu czynny udział w postępowaniu i wyznaczy termin do zapoznania się z materiałem dowodowym oraz do wypowiedzenia się w sprawie (art. 10 § 1 k.p.a.). Skarżący jest obowiązany skrupulatnie i terminowo stosować się do wezwań organu. Tut. Sąd nie przesądza obecnie rozstrzygnięcia, stwierdza wyłącznie, że sprawa wymaga ponownego rozpoznania z uwzględnieniem okoliczności, że w sprawie występuje przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4c u.s.u.s. Reasumując, Sąd obecnie nie stwierdza obowiązku po stronie organu umorzenia należności. Sąd stwierdza wyłącznie, że wniosek wymaga ponownej oceny, po uprzednim umożliwieniu stronie postępowania wypowiedzenia się w sprawie i ewentualnie złożenia przez nią nowych dowodów w wyznaczonym terminie. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ powinien wszechstronnie rozważyć i ocenić zgromadzone dowody, dokonując koniecznych ustaleń, a następnie podejmie decyzję znajdującą prawidłowe oparcie w ustaleniach wynikających z zebranego materiału dowodowego przyjmując, że występuje przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4c u.s.u.s. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że użycie przez ustawodawcę w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. zwrotu "mogą być umarzane" oznacza dopuszczenie możliwości orzeczenia o umorzeniu składek, przy zaistnieniu okoliczności wskazanych w tym akcie prawnym. Dopuszczenie możliwości orzeczenia o umorzeniu należności nie oznacza jednak, że wystąpienie okoliczności mogących stanowić przesłankę orzeczenia o umorzeniu należności obliguje organ do wydania decyzji orzekającej umorzenie zaległych, należnych składek. Przez użycie sformułowania "mogą być umarzane" ustawodawca usankcjonował możliwość wydawania decyzji tzw. "uznaniowych". Oznacza to, że pomimo zaistnienia przesłanek, które pozwoliłyby na ewentualne umorzenie zaległości, organ nie ma obowiązku tych zaległości umorzyć. Jest natomiast zobligowany do wykazania, dlaczego orzekł o odmowie umorzenia zaległych należności, co wymaga należytego ustalenia wszystkich okoliczności sprawy i ich oceny. Jako prawidłowe natomiast należy ocenić stanowisko organu co do braku podstaw do stosowania w przedmiotowej sprawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Wyjaśnić bowiem należy, że w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziana jest możliwość umorzenia w uzasadnionych przypadkach należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest zobowiązany do działania wyłącznie w granicach prawa i przyznanych mu przez ustawodawcę kompetencji. Przepisy art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i wydanego na jego podstawie rozporządzenia dotyczą wyłącznie należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek, tzn. osób, które opłacają składki za siebie. Natomiast zadłużenie, które zostało na skarżącego przeniesione prawomocną decyzją dotyczy należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników. W tej sytuacji art. 28 ust. 3a u.s.u.s. nie może być zastosowany. Jednocześnie Sąd zauważa, że nie ma uprawnienia do umorzenia zaległych składek, bowiem do kompetencji Sądu należy kontrolowanie decyzji pod kątem zgodności ich z prawem. Uprawnienie umorzenia zaległości należy do ZUS, który działa w ramach uznania administracyjnego. Zagadnienia natomiast związane z egzekucją wykraczają poza granice przedmiotowej sprawy. VI. Mając powyższe na uwadze, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. oraz poprzedzającą ją decyzję pierwszoinstancyjną na podstawie art. 135 tej ustawy.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę