I SA/BD 84/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku M. L. o umorzenie należności z tytułu składek, za które odpowiadał jako były wspólnik spółki S. s.c. Zakład Ubezpieczeń Społecznych dwukrotnie odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.). Organ argumentował, że skarżący pobiera rentę, posiada dzieci i matkę, a wysokość należności przekracza koszty upomnienia. Sąd administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję ZUS. Sąd uznał, że organ błędnie zinterpretował art. 28 ust. 3 pkt 4c u.s.u.s. Wskazał, że ogłoszenie upadłości skarżącego jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w T., stanowi przesłankę do umorzenia należności, nawet jeśli dotyczą one zobowiązań spółki, za które skarżący odpowiada jako osoba trzecia. Sąd podkreślił, że decyzja w przedmiocie umorzenia ma charakter uznaniowy, ale organ musi wszechstronnie rozważyć wszystkie okoliczności, w tym zaistnienie przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 4c u.s.u.s. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem tej przesłanki oraz umożliwieniem stronie czynnego udziału w postępowaniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanki umorzenia składek ZUS w przypadku upadłości osoby fizycznej odpowiadającej za zobowiązania spółki jako były wspólnik.
Dotyczy sytuacji, gdy upadłość dotyczy osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, a odpowiedzialność za składki wynika z przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania spółki.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, która odpowiada za zobowiązania spółki jako były wspólnik, stanowi przesłankę do umorzenia tych zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, zgodnie z art. 28 ust. 3 pkt 4c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, stanowi przesłankę do umorzenia należności z tytułu składek, za które skarżący odpowiada jako osoba trzecia (były wspólnik spółki).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że tryb postępowania upadłościowego wskazany przez sąd upadłościowy (art. 491ą ust. 1 Prawa upadłościowego) mieści się w dyspozycji art. 28 ust. 3 pkt 4c u.s.u.s., co oznacza spełnienie przesłanki całkowitej nieściągalności. Organ ZUS błędnie zinterpretował ten przepis, nie uwzględniając faktu ogłoszenia upadłości skarżącego.
Czy decyzja organu w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter związany czy uznaniowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, ale wybór ten nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.
Uzasadnienie
Ustawodawca użył sformułowania "mogą być umarzane", co sankcjonuje możliwość wydawania decyzji uznaniowych. Jednakże, nawet przy zaistnieniu przesłanek, organ nie jest zobowiązany do umorzenia, ale musi wykazać, dlaczego orzekł o odmowie, co wymaga należytego ustalenia i oceny wszystkich okoliczności sprawy.
Czy art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dotyczący umorzenia składek pomimo braku całkowitej nieściągalności, może być zastosowany do należności przeniesionych na wspólnika za składki pracowników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 28 ust. 3a u.s.u.s. nie może być zastosowany do należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników, które zostały przeniesione na skarżącego jako byłego wspólnika spółki. Przepis ten dotyczy wyłącznie należności z tytułu składek ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami tych składek (opłacających składki za siebie).
Uzasadnienie
Przepisy art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i wydanego na jego podstawie rozporządzenia dotyczą wyłącznie należności z tytułu składek osób opłacających składki za siebie. Zadłużenie przeniesione na skarżącego dotyczy należności za zatrudnionych pracowników, co wyklucza zastosowanie tego przepisu.
Przepisy (9)
Główne
u.s.u.s. art. 28 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Całkowita nieściągalność zachodzi w sytuacjach wskazanych w ust. 3 pkt 1-6. W przypadku ogłoszenia upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej (pkt 4c) zachodzi przesłanka do umorzenia.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
Prawo upadłościowe art. 491ą § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe
Tryb postępowania upadłościowego dla osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, który został zastosowany w sprawie.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 28 § ust. 3a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Możliwość umorzenia w przypadku braku całkowitej nieściągalności, kierując się ważnym interesem osoby zobowiązanej, ale tylko do należności z tytułu składek ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami tych składek.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi.
k.p.a. art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące prowadzenia postępowania wyjaśniającego, gromadzenia dowodów i wydawania decyzji.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu.
Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 5 stycznia 2021 r.
Określa wysokość kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (16,00 zł).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ogłoszenie upadłości skarżącego jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej stanowi przesłankę z art. 28 ust. 3 pkt 4c u.s.u.s. do umorzenia należności, za które odpowiada jako były wspólnik spółki.
Odrzucone argumenty
Organ ZUS argumentował, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności, w tym brak majątku, ponieważ skarżący pobiera rentę, ma dzieci i matkę, a wysokość należności przekracza koszty upomnienia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. • Sąd nie jest związany granicami skargi. • Przez użycie sformułowania "mogą być umarzane" ustawodawca usankcjonował możliwość wydawania decyzji tzw. "uznaniowych". • Skarżący występuje zatem w tej sprawie jako osoba trzecia, która ponosi odpowiedzialność za zobowiązania S. s.c., a nie zobowiązania własne jako osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą.
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
sprawozdawca
Tomasz Wójcik
przewodniczący
Urszula Wiśniewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki umorzenia składek ZUS w przypadku upadłości osoby fizycznej odpowiadającej za zobowiązania spółki jako były wspólnik."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy upadłość dotyczy osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, a odpowiedzialność za składki wynika z przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania spółki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ogłoszenie upadłości osoby fizycznej może wpłynąć na możliwość umorzenia długów składkowych, nawet jeśli odpowiedzialność wynika z wcześniejszej działalności spółki. Jest to istotne dla osób w podobnej sytuacji finansowej.
“Upadłość osobista ratuje przed długami ZUS? Sąd administracyjny wskazuje drogę do umorzenia składek.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.