I SA/Bd 820/24

I SA/Bd 820/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-03-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Ziołek
Tomasz Wójcik /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy
Dz.U.UE.C 2012 nr 326 poz 391 art. 41 ust. 2 lit. c
KARTA PRAW PODSTAWOWYCH UNII EUROPEJSKIEJ
Dz.U. 2024 poz 754
art. 47
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz-Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2025 r. sprawy ze skargi S. D., S. K. i I. M. prowadzących Niepubliczne Przedszkole "M. K.’’ z [...] w G. na [...] Prezydenta Grudziądza w przedmiocie przekazania dotacji za październik 2024 r. 1. stwierdza bezskuteczność czynności Prezydenta Grudziądza przekazania dotacji za październik 2024 r. w części przypadającej na uczniów niepełnosprawnych objętych kształceniem specjalnym w wieku 6 lat i więcej dla S. D., S. K. i I. M. prowadzących Niepubliczne Przedszkole "M. K.’’ z [...] w G., 2. zasądza od Prezydenta Grudziądza solidarnie na rzecz S. D., S. K. i I. M. prowadzących Niepubliczne Przedszkole "M. K.’’ z [...] w G. kwotę 731 (siedemset trzydzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I. M., S. D. oraz S. K. wnieśli skargę (dalej także Skarżący) na czynność ustalenia wysokości dotacji za październik 2024 roku dla Niepublicznego Przedszkola "[...]" z Oddziałami Integracyjnymi w G., którego organem prowadzącym są I. M., S. D. oraz S. K., w zakresie nieprzyznania pełnej dotacji przypadającej na uczniów, uczęszczających do ww. przedszkola, w wieku 6 lat i więcej, przez pominięcie wagi P64 oraz P88. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych – dalej: "u.f.z.o." – w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2024 wraz z załącznikiem - Algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2024 przez jego błędne zastosowanie i ustalenie przez Prezydenta Miasta wysokości dotacji za październik 2024 roku w zakresie przypadającym na uczniów w wieku 6 lat i więcej, a posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego w zaniżonej wysokości na skutek nieprzyznania dotacji z uwzględnieniem wagi P64 oraz wagi P88, podczas gdy stronie przysługiwała dotacja w wyżej wskazanym zakresie, co w konsekwencji spowodowało wypłacenie dotacji w wysokości niższej niż należna ustawowo oraz naruszenie oczywistego interesu prawnego Skarżących;
2) art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – dalej: "k.p.a." – przez nieprzyczynienie się przez Prezydenta Miasta do starannego i zgodnego z przepisami prawa przeprowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości należnej Skarżącym dotacji, podważenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i naruszenie słusznego interesu Skarżących, bez uzasadnionej ku temu podstawy faktycznej oraz prawnej.
W oparciu o przedstawione zarzuty Skarżący wnieśli o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności w części dotyczącej ustalenia dotacji przypadającej na uczniów niepełnosprawnych w wieku 6 lat i więcej, uczęszczających do Niepublicznego Przedszkola "[...]" z Oddziałami Integracyjnymi w G. w październiku 2024 roku; uznanie uprawnienia Skarżących do wypłaty na ich rzecz dotacji w wysokości prawidłowej i zgodnej z przepisami powszechnie obowiązującego prawa tj. do wypłaty niedopłaty dotacji za październik 2024 roku przypadającej na uczniów, uczęszczających do ww. Przedszkola w wieku 6 lat i więcej oraz posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego przez wypłacenie niedopłaconej kwoty dotacji przy przyjęciu także wagi P64 oraz P88.
W uzasadnieniu skargi strona podała, że I. M., S. D. oraz S. K. są organem prowadzącym Niepubliczne Przedszkole "[...]" z Oddziałami Integracyjnymi w G.. Wskazując na treść art. 17 ust. 3 u.f.z.o. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego roku 2024 wraz z jego załącznikiem strona podniosła, że uczeń niepełnosprawny w wieku 6 lat i więcej, będący uczniem niepełnosprawnym przedszkola niepublicznego niebędącego przedszkolem specjalnym, powinien otrzymywać dotację właściwą dla takiego ucznia w subwencji oświatowej na dany rok (a więc z uwzględnieniem sumy wag przewidzianych na takiego ucznia w algorytmie podziału subwencji z ww. rozporządzenia). Oznacza to, że przy wyliczaniu dotacji na takiego ucznia w 2024 roku, oprócz tzw. wagi na niepełnosprawność, należy bezspornie uwzględnić także tzw. wagę na 6 latka przedszkola P64 = 0,750, a także odpowiednią z wag z zakresu P88 - P92. Wagi te zostały przewidziane na takiego ucznia w subwencji oświatowej na 2024 rok na mocy powołanego rozporządzenia. W związku z powyższym, kwota dotacji, która nie została wypłacona, a jest kwotą należną Skarżącym w 2024 roku na jednego ucznia niepełnosprawnego w wieku 6 lat i więcej, zgodnie z art. 17 ust. 3 u.f.z.o. wynosi: standard finansowy A x wskaźnik korygujący Di x (waga na dziecko w wieku 6 lat i więcej + waga na pomoc psychologiczno-pedagogiczną). Bez wątpienia błędne ustalenie kwoty dotacji za październik 2024 naruszyło interesy prawne i majątkowe Skarżących, albowiem otrzymana przez stronę dotacja jest istotnie zaniżona względem tej, którą powinni otrzymać na mocy art. 17 ust. 3 u.f.z.o. Końcowo, wskazując na treść art. 48 ust. 1 u.f.z.o. strona stwierdziła, że w sytuacji, gdy organ nie przekazuje pełnej kwoty dotacji, należy naliczać odsetki od tej kwoty, która przez organ nie została przekazana.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta (dalej także: Prezydent, organ) wniósł o jej oddalenie w całości. Organ podał, że Gmina - Miasto G. naliczyła dotację dla Niepublicznego Przedszkola "[...]" z Oddziałami Integracyjnymi w G. na miesiąc październik 2024 roku na podstawie złożonej przez placówkę w dniu [...] r. "Informacji o faktycznej liczbie uczniów według stanu na pierwszy dzień miesiąca października 2024 roku’’ w łącznej wysokości [...] zł:
. dotacja dla 9 uczniów nie posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego - [...] zł;
. dotacja dla uczniów niepełnosprawnych objętych kształceniem specjalnym w łącznej wysokości [...] zł:
• 3 uczniów z wagą P77 - 3 x [...] zł = [...] zł,
• 2 uczniów z wagą P81 - 2 x [...] zł = [...] zł,
• 3 uczniów z wagą P82 - 1 x [...] zł = [...] zł,
• waga P88 - dopłata dla 6 uczniów niepełnosprawnych - 6 x [...] = [...] zł;
. rata wyrównania dotacji za I-IV 2024 r. w związku z aktualizacja podstawowej kwoty dotacji na 2024 rok - [...] zł.
Organ prowadzący Niepubliczne Przedszkole "[...]" z Oddziałami Integracyjnymi w G. o wysokości stawki dotacji na 2024 r. został poinformowany pismem z dnia [...] r.
Odnosząc się do argumentacji podniesionej w skardze Prezydent stwierdził, że skarga jest bezzasadna. W zakresie zarzutu dotyczącego nieprzyznania dotacji z uwzględnieniem wagi P88 organ podał, że w miesiącu październiku 2024 roku gmina - miasto G. naliczyła i wypłaciła dotację dla Niepublicznego Przedszkola "[...]" z Oddziałami Integracyjnymi z uwzględnieniem wagi P88 dla 6 uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego w wysokości [...] zł.
W kwestii zarzutu nieprzyznania Skarżącym dotacji z uwzględnieniem wagi P64 Prezydent wskazał na treść rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2024. Podał, że rozporządzenie to określa wagę P64 = 0,750 dla dzieci, które ukończyły 6 lat lub więcej w roku bazowym, w przedszkolach. W dniu [...] r. Gmina - Miasto G. skierowała zapytanie do Ministerstwa Edukacji Narodowej mające na rozstrzygnięcie wątpliwości w jaki sposób powinna być stosowana norma prawna wynikająca z treści art. 17 ust. 3 u.f.z.o. w zakresie dotyczącym wysokości dotacji na ucznia niepełnosprawnego, który w roku bazowym ukończył 6 lat lub więcej, w przedszkolach. Odpowiedź Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia [...] r. jednoznacznie przesadza że "Żądanie przez niepubliczne przedszkole wypłaty dotacji w wysokości równej subwencji otrzymanej przez Miasto G. na dzieci 6-letnie (i starsze) objęte wychowaniem przedszkolnym jest bezpodstawne". Udzielona odpowiedź pozwoliła Gminie - Miastu G. na wypracowanie określonego sposobu naliczania dotacji w tym zakresie. Stanowisko przedstawione w piśmie Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia [...] r. znalazło potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Organ w tym zakresie powołał się na wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 366/19 oraz wyrok NSA z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt I GSK 2110/19 oddalający skargę kasacyjną od wymienionego wyroku. W ocenie organu dotującego, a także w świetle odpowiedzi Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia [...] r. oraz przywołanego orzecznictwa, użyte w przedmiotowym przepisie określenie " w wysokości nie niższej, niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy" nie dotyczy wysokości subwencji oświatowej na konkretnego ucznia niepełnosprawnego, lecz odnosi się do faktu, że wysokość subwencji oświatowej jest uzależniona od stwierdzonych w wydanych orzeczeniach różnych form kształcenia specjalnego.
W piśmie z dnia [...] r. strona podtrzymała skargę. Podniosła, że treść odpowiedzi na skargę dowodzi wyłącznie zasadności stanowiska Skarżących, iż organ dotujący bezzasadnie pomija uwzględniając dotację dla Skarżących wagę określoną jako P64. Organ dotujący przyznaje w odpowiedzi na skargę, że do naliczenia dotacji uwzględnia wagę P90, natomiast nie uwzględnia wagi P64. W ocenie strony, nie ma żadnych uzasadnionych racji, aby przyjmować jedną z tych wag, a pomijać przyjęcie drugiej z nich. Do ustalenia stawki dotacji na danego ucznia należy przyjmować wszelkie (a nie wybrane przez organ dotujący) wagi z metryczki subwencji oświatowej. Prezydent Miasta - na co wskazuje odpowiedź organu na skargę - podjął decyzję, że do ustalenia stawki dotacji będzie uwzględniał wagę P90, która jest Skarżącym należna, nie będzie natomiast uwzględniał wagi P64, która również jest Skarżącym należna do ustalenia dotacji dla uczniów, którzy są tzw. sześciolatkami. Zdaniem strony, nie ma przy tym znaczenia treść odpowiedzi Ministra Edukacji Narodowej, na którą powołuje się organ dotujący. Treść odpowiedzi Ministra ma charakter niewiążący i nie jest źródłem prawa. Ponadto, w późniejszym okresie Minister zajmował stanowisko zbieżne z twierdzeniami Skarżących, a nie organu dotującego. Podobnie wyrok WSA w Krakowie w sprawie I SA/Kr 366/19 nie dotyczy kwestii dotacji z metryczki subwencji oświatowej, lecz z jego uzasadnienia można wysnuć wniosek, iż dotyczy sytuacji zarzutu nieprzyznawania dotacji na ucznia z orzeczeniem według stawki podstawowej (jak na ucznia bez orzeczenia) oraz stawki wynikającej z metryczki subwencji oświatowej. Orzeczenie to nie dotyczy zatem kwestii, która stanowi przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie.
W opinii Skarżących, z dyspozycji art. 17 ust. 3 u.f.z.o. jasno wynika, że organ prowadzący niepubliczne przedszkole otrzymuje na ucznia niepełnosprawnego dotację w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy. Dotacja ta powinna być ustalana z uwzględnieniem konkretnego rodzaju niepełnosprawności, zgodnie z potwierdzającym ten fakt orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. Do ustalenia stawki dotacji należy przyjąć wszelkie określone rozporządzeniem wagi tj. wagę P90 (którą przyjmuje organ), jak również wagę P64 (której organ nie przyjmuje). Nie jest zrozumiałe dla Skarżących, dlaczego organ postanowił przyjąć wagę P90, natomiast nie przyjmuje wagi P64. Takie działanie organu jest, zdaniem strony, niekonsekwentne i wskazuje na całkowitą dowolność w zakresie ustalania przez organ dotacji oświatowej należnej Skarżącym. Skoro organ dotujący uwzględnia wagę P90, również winien analogicznie postąpić z wagą P64. Na poparcie swojej argumentacji Skarżący do pisma załączyli opinię Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] r. oraz pismo Regionalnej Izby Obrachunkowej w Łodzi z dnia [...] r.
Po zamknięciu rozprawy do tut. Sądu wpłynęło pismo Skarżących z dnia [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów niż wskazane w skardze.
Przedmiotem kontroli Sądu jest przekazanie stronie przez Prezydenta Miasta dotacji oświatowej na uczniów Przedszkola Niepublicznego "[...]" z Oddziałami Integracyjnymi w G. za październik 2024 r.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) – dalej: "p.p.s.a." – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności (decyzje administracyjne, postanowienia) z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 47 u.f.z.o. czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Z powyższego wynika, że czynność organu dotującego polegająca na ustaleniu wysokości dotacji lub jej przekazaniu, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jak słusznie przy tym zauważył WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 310/20 samo przekazanie (wypłata) dotacji jest wynikiem pewnego procesu, w ramach którego najpierw dochodzi do ustalenia wysokości przysługującej danemu podmiotowi dotacji. Tak więc wypłata jest rezultatem określonego rodzaju kalkulacji, których zasady zostały sprecyzowane w przepisach prawnych. Zatem czynność przekazania dotacji jest poprzedzona stosowaniem przepisów prawa, którego prawidłowość powinna podlegać kontroli sądu (por. też wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 53/21).
Zatem przekazanie stronie przez Prezydenta Miasta dotacji oświatowej podlega kognicji sądu administracyjnego. Istotą sporu jest sposób obliczenia przekazanej dotacji. Przy czym do czynności tej nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 22/24 i z dnia 18 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 907/23; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 września 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 846/22).
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, przy czym zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany granicami skargi.
Na wstępie należy zauważyć, że skarga została wniesiona w terminie. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W rozpatrywanej sprawie należało przyjąć, że Skarżący powzięli powyższą wiedzę w związku z dokonaniem przez organ przelewu kwoty dotacji, który otrzymała w dniu [...] r. (por. k. 52 akt sądowych), stąd skarga wniesiona w dniu [...] r. (data stempla pocztowego na kopercie) została złożona z zachowaniem terminu ustawowego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 126/24).
Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że Gmina - Miasto G. ustaliła dotację dla Niepublicznego Przedszkola "[...]" z Oddziałami Integracyjnymi za październik 2024 r. na podstawie złożonej przez tę placówkę w dniu [...] r. "Informacji o faktycznej liczbie uczniów według stanu na pierwszy dzień miesiąca październik 2024 roku." Z informacji tej wynika, że do placówki tej uczęszczają uczniowie niepełnosprawni objęci kształceniem specjalnym, tj. upośledzeni umysłowo w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym, z niepełnosprawnością sprzężoną, z autyzmem. Organ wyliczył, że dotacja dla 9 uczniów nieposiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wynosi [...] zł. Natomiast dotacja dla uczniów niepełnosprawnych objętych kształceniem specjalnym wyniosła [...] zł, w tym na:
. 3 uczniów z wagą P77 – 3 x [...] zł = [...] zł,
. 2 uczniów z wagą P81 – 2 x [...] zł = [...] zł,
. 3 uczniów z wagą P82 – 1 x [...] zł = [...] zł.
Organ uwzględnił także wagę P88 - dopłatę dla 6 uczniów niepełnosprawnych (6 x [...] = [...] zł) oraz wyrównanie dotacji za I-IV 2024 r. w związku z aktualizacją podstawowej kwoty dotacji na 2024 r. ([...] zł). W sumie za wrzesień 2024 r. Skarżącym została wypłacona dotacja w kwocie [...]zł.
Należy zauważyć, że z załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2024 r. (dalej: "rozporządzenie MEN") wynika, że waga:
. P77 = 9,500 dotyczy wychowanków ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi i z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, objętych odpowiednio wychowaniem i kształceniem specjalnym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego (na podstawie odpowiednio orzeczeń o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych albo o potrzebie kształcenia specjalnego) - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy - N77, i,
. P81 = 2,900 dotyczy dzieci niewidomych, słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego (na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego) - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy - N81, i,
. P82 = 3,600 dotyczy dzieci niesłyszących, słabosłyszących, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego (na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego) - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy - N82, i,
. P88 = 0,242 dla dzieci w przedszkolach niewchodzących w skład zespołu, niebędących przedszkolami specjalnymi, w których liczba dzieci jest równa 1 lub jest wyższa niż 1 i nie przekracza 75 - N88, i.
Wyliczając wysokość dotacji oświatowej dla uczniów niepełnosprawnych organ ustalił miesięczną stawkę dotacji oświatowej dla poszczególnych wag w oparciu o finansowy standard A podziału subwencji oraz wskaźnik korygujący Di, przyporządkował dzieci do danej wagi, uznając, że konkretna liczba uczniów może być przyporządkowana tylko do jednej wagi i tylko raz przyjęta jako podstawa obliczeń, a następnie przemnożył liczbę uczniów przez miesięczną stawkę dotacji oświatowej dla danej wagi. Ze sposobu obliczenia przez organ wysokości dotacji na uczniów niepełnosprawnych wynika, że Prezydent Miasta wyłączył możliwość sumowania wag dotyczących uczniów (np. wagi P64 dla dzieci, które ukończyły 6 lat lub więcej w roku bazowym) z wagami dotyczącymi uczniów niepełnosprawnych.
W skardze strona podnosi, że uczeń niepełnosprawny w wieku 6 lat i więcej, będący uczniem przedszkola niepublicznego niebędącego przedszkolem specjalnym, zgodnie z art. 17 ust. 3 u.f.z.o., powinien otrzymywać dotację właściwą dla takiego ucznia w subwencji oświatowej na dany rok (a w więc z uwzględnieniem sumy wag przewidzianych na takiego ucznia w algorytmie podziału subwencji). Oznacza to, że przy wyliczaniu na takiego ucznia w 2024 r., oprócz wagi na niepełnosprawność, należy uwzględnić także wagę na 6 latka przedszkola P64 = 0,750. Na rozprawie pełnomocnik Skarżących podtrzymała zarzut braku uwzględnienia przez organ przy wyliczeniu dotacji wagi P64. W rezultacie według strony dotacja na uczniów niepełnosprawnych objętych kształceniem specjalnym została przekazana w zaniżonej wysokości.
Jako podstawę obliczenia dotacji na uczniów niepełnosprawnych organ w odpowiedzi na skargę przywołał art. 17 ust. 3 u.f.z.o. oraz rozporządzenie MEN. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 17 ust. 3 u.f.z.o. niepubliczne przedszkole niebędące przedszkolem specjalnym niespełniające warunków, o których mowa w ust. 1, otrzymuje na każdego ucznia dotację z budżetu gminy w wysokości równej 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy. Z przepisu tego wynika, że w przypadku ucznia dotacja dla przedszkola niepublicznego, niebędącego przedszkolem specjalnym i nie spełniającego warunków z art. 17 ust. 1, wynosi 75% kwoty podstawowej dotacji dla przedszkoli. Natomiast w przypadku ucznia niepełnosprawnego ma być to kwota nie niższa niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy.
Zdaniem Sądu z art. 17 ust. 3 u.f.z.o. nie można wywnioskować, że sposób wyliczenia przez organ dotacji oświatowej na uczniów niepełnosprawnych jest prawidłowy. Z przepisu tego nie wynika bowiem w jaki konkretnie sposób i w oparciu o jakie dane należy wyliczyć wysokość dotacji dla uczniów niepełnosprawnych. Takie informacje zawarte są w rozporządzeniu MEN. W załączniku do tego rozporządzenia znajduje się ponad 10 wzorów obliczeń, jednakże organ nie wskazał żadnego z nich. W odpowiedzi na skargę odwołano się jedynie do tego rozporządzenia dla określenia wag przypisanym uczniom niepełnosprawnym. Brak jest natomiast przywołania konkretnej podstawy prawnej oraz normatywnych zasad przyjętych przez organ wyliczeń. Jest to szczególnie ważne z punktu widzenia spornego w sprawie zagadnienia, tj. czy możliwe jest łączenie wagi P64 z wagami na uczniów niepełnosprawnych. Ogólne powołanie się na rozporządzenie MEN nie może prowadzić do uznania, że działanie organu było zgodne z prawem. Jeżeli w sprawie znajduje zastosowania któryś z wzorów zawartych w rozporządzeniu MEN, to organ powinien wskazać ten wzór i wyliczenie na jego podstawie kwoty dotacji.
Z powyższych względów nie jest wystarczające samo powołanie się przez organ na pismo Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia [...] r., czy wyroki sądów administracyjnych.
Innymi słowy, niezwykle istotne jest uzasadnienie podjętej przez organ czynności, bowiem pozwala ono poznać motywy faktyczne, oraz – co ważne w kontekście rozpatrywanej sprawy - także prawne, którymi kierował się on podejmując tę czynność. Obowiązek uzasadniania niedecyzyjnych rozstrzygnięć organów wykonujących administrację publiczną wynika z art. 41 ust. 2 lit. c) Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, a także z Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji z dnia 6 września 2001 r., który zasadę uzasadniania rozstrzygnięć formułuje w art. 18 (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Po 302/23; wyrok WSA w Opolu z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Op 202/22; wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1143/23). Pokreślenia wymaga też, że uzasadnienie pełni istotną rolę z punktu widzenia skuteczności kontroli sądowej rozstrzygnięcia administracyjnego (por. wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 15 października 1987 r., w sprawie C-222/86). Sąd badając bowiem legalność podjęcia określonej czynności musi poznać motywy, które wpłynęły na takie, a nie inne załatwienie sprawy.
Wskazać też należy, że w załączniku do Rezolucji (77) 31 Komitetu Ministrów Rady Europy o ochronie jednostki przed aktami administracyjnymi, przyjętej w dniu [...] r., stanowi się, że gdy akt administracyjny może godzić w prawa, wolności lub interesy, zainteresowany informowany jest o motywach, na których akt ten się opiera. Informacja taka udzielana jest czy to przez wskazanie motywów w akcie, czy też – na żądanie zainteresowanego – przez zakomunikowanie mu ich na piśmie z rozsądnym terminie, przy czym przez akt administracyjny rozumie się każdy środek albo decyzję o charakterze indywidulanym, podjęte w wykonaniu kompetencji publicznej i mogących powodować bezpośrednie skutki dla praw, wolności lub interesów osób.
Nie można również nie zauważyć, że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza wymóg wskazania przez organ podstawy prawnej dokonywanych czynności. Przepis ten wyraża zasadę praworządności, która jest podstawową zasadą funkcjonowania aparatu administracyjnego.
Brak podania w przedmiotowej sprawie konkretnej podstawy prawnej zaskarżonej czynności i wyjaśnienia tej podstawy (inaczej brak wskazania prawnych motywów działania) narusza powyższe wymogi przez organ dotujący i uniemożliwia Sądowi kontrolę legalności tej czynności, a także odniesienie się do zasadności zarzutów podniesionych w skardze.
Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze wywody i wskazania Sądu zawarte w tym wyroku. Organ obowiązany będzie bez zbędnej zwłoki ponownie przeanalizować wyliczenie dotacji dla Skarżących. W przypadku gdy organ uzna, że przekazanie tej dotacji nastąpiło w zaniżonej wysokości, to organ dokona wypłaty w prawidłowej wysokości. Natomiast w sytuacji gdy organ uzna, że dotacja została przekazana w prawidłowej wysokości, to poinformuje o tym Skarżących na piśmie, wskazując szczegółowo sposób wyliczenia dotacji z podaniem podstawy prawnej – z odwołaniem się do przepisów ustawy i rozporządzenia MEN (w tym wskazania konkretnego algorytmu wyliczenia dotacji, jeżeli będzie przez organ stosowany).
Sąd zauważa, że potwierdzenie prawidłowości przekazania dotacji (doręczenie wyżej wymienionego pisma) będzie stanowiło czynność w rozumieniu art. 47 u.f.z.o., na którą będzie przysługiwała stronie skarga do sądu administracyjnego stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd stwierdził bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta przekazania dotacji za październik 2024 r. w części przypadającej na uczniów niepełnosprawnych objętych kształceniem specjalnym w wieku 6 lat i więcej, uczęszczających do Niepublicznego Przedszkola "[...]" z Oddziałami Integracyjnymi w G.. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1964). Na koszty te składa się wpis sądowy (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i uiszczona opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (51 zł).
J. Ziołek T. Wójcik U. Wiśniewska