I SA/Bd 812/21Oddalenie skargi zarzuty postępowanie egzekucyjne
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego oddalające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec D. G. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących nieprzekazane kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności. Skarżący wniósł zarzuty, kwestionując m.in. zajęcie nieistniejącej wierzytelności i brak doręczenia upomnienia. Organ egzekucyjny wydał dwa postanowienia: jedno stwierdzające niedopuszczalność zarzutu w związku z kwestionowaniem wymagalności należności, a drugie oddalające zarzut nieistnienia obowiązku i braku upomnienia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów, wskazując, że dochodzone należności wynikają z ostatecznych postanowień, a na etapie egzekucji administracyjnej nie jest dopuszczalna ich weryfikacja. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące wymagalności należności powinny być podnoszone w zażaleniu na postanowienia określające wysokość nieprzekazanej kwoty, a nie na etapie postępowania wykonawczego. Sąd podkreślił, że zapłata przez dłużnika zobowiązanemu wierzytelności dochodzonych przez organ, nie stanowi podstawy do uchylenia się od przekazania środków organowi egzekucyjnemu, gdyż jest to okoliczność faktyczna, a nie prawna. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 168c u.p.e.a., wskazując, że przepisy te regulują uprawnienia różnych podmiotów i nie wpływają na uprawnienia organu egzekucyjnego do przymusowego wyegzekwowania należności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska, że na etapie egzekucji administracyjnej wobec dłużnika zajętej wierzytelności nie jest dopuszczalna weryfikacja ostatecznych postanowień określających wysokość nieprzekazanej kwoty, a zapłata zobowiązanemu po zajęciu nie zwalnia z obowiązku przekazania środków organowi egzekucyjnemu.
Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej wobec dłużnika zajętej wierzytelności na podstawie art. 71a i 71b u.p.e.a.
Zagadnienia prawne (3)
Czy na etapie postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika zajętej wierzytelności dopuszczalna jest weryfikacja lub kontrola ostatecznego postanowienia o wysokości nieprzekazanej kwoty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, na etapie egzekucji administracyjnej prowadzonej w trybie art. 71b u.p.e.a. wobec dłużnika zajętej wierzytelności, nie może być dopuszczalna weryfikacja lub kontrola wcześniej wydanego postanowienia o wysokości nieprzekazanej kwoty. Weryfikacji tego aktu służy tryb przewidziany w art. 71a § 9 zdanie drugie u.p.e.a. (zażalenie) lub kontrola sądowa.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu, że postępowanie na podstawie art. 71b u.p.e.a. ma charakter wykonawczy i ogranicza się do egzekucji już ustalonego zobowiązania. Badanie poprawności ustalenia zobowiązania i jego wymagalności jest możliwe na etapie poprzedzającym wydanie postanowienia o wysokości nieprzekazanej kwoty (art. 71a § 9 u.p.e.a.) i w ramach zażalenia na to postanowienie.
Czy zapłata przez dłużnika zajętej wierzytelności zobowiązanemu wierzycielowi, po dokonaniu zajęcia przez organ egzekucyjny, stanowi podstawę do uchylenia się od przekazania środków organowi egzekucyjnemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zapłata przez dłużnika zobowiązanemu wierzytelności dochodzonych przez organ, po dokonaniu zajęcia, stanowi jedynie okoliczność faktyczną, która nie może być utożsamiana z nieistnieniem wierzytelności ani nie stanowi podstawy do skutecznego uchylenia się od przekazania środków organowi egzekucyjnemu. Dłużnik zajętej wierzytelności nie może swobodnie dysponować zajętą wierzytelnością po dokonaniu zajęcia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że użyty w art. 71a § 9 u.p.e.a. zwrot 'bezpodstawnie uchyla się' należy interpretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną. Skuteczne uchylenie się ma miejsce w sytuacji wystąpienia okoliczności natury prawnej (np. przedawnienie, potrącenie). Zapłata gotówkowa zobowiązanemu nie jest taką okolicznością, a środki te nie zostały przekazane organowi egzekucyjnemu.
Czy przepis art. 168c u.p.e.a. dotyczący odpowiedzialności dłużnika zajętej wierzytelności za szkody wyrządzone wierzycielowi wpływa na uprawnienia organu egzekucyjnego do przymusowego wyegzekwowania należności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy art. 168c u.p.e.a. i art. 71a § 9 u.p.e.a. regulują uprawnienia dwóch różnych podmiotów i mają rozłączny zakres stosowania. Odpowiedzialność odszkodowawcza dłużnika nie modyfikuje uprawnień organu egzekucyjnego do przymusowego wyegzekwowania należności.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko NSA, że art. 168c u.p.e.a. dotyczy odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną wierzycielowi, podczas gdy art. 71a § 9 u.p.e.a. dotyczy uprawnień organu egzekucyjnego do ustalenia i egzekwowania nieprzekazanej kwoty. Możliwość obciążenia dłużnika odpowiedzialnością odszkodowawczą nie wpływa na uprawnienia organu egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (23)
Główne
u.p.e.a. art. 89 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy zajęcia wierzytelności pieniężnej i wezwania dłużnika zajętej wierzytelności do nieuiszczania należności zobowiązanemu, lecz przekazania jej organowi egzekucyjnemu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
u.p.e.a. art. 71b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy ściągania zajętej wierzytelności od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 71a § § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty i przysługującego od niego zażalenia.
u.p.e.a. art. 71a § § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do wydania postanowienia o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty.
u.p.e.a. art. 89 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy zajęcia wierzytelności pieniężnej i wezwania dłużnika zajętej wierzytelności do przekazania kwoty organowi egzekucyjnemu.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 15 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy obowiązku wysłania dłużnikowi pisemnego upomnienia przed wszczęciem egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 89 § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności złożenia oświadczenia w terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia o zajęciu.
Rozporządzenie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju § z dnia 29 października 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych
Dotyczy braku pouczenia dla dłużnika o skardze na zajęcie egzekucyjne i nieprawidłowego wskazania numeru tytułu wykonawczego.
p.p.s.a. art. 61 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia przez organ II instancji.
p.p.s.a. art. 61 § § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wstrzymania wykonania postanowienia przez Sąd.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 1 i 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 34 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 34a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 5 i 6 lit. c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 91
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy stosowania przepisów o egzekucji do dłużnika zajętej wierzytelności.
u.p.e.a. art. 26 § § 1 i 8
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy skutków doręczenia postanowienia o zajęciu wierzytelności.
u.p.e.a. art. 89 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy dochodzenia należności pieniężnych z wierzytelności przyszłych.
u.p.e.a. art. 168c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy odpowiedzialności dłużnika zajętej wierzytelności za szkody wyrządzone wierzycielowi.
u.p.e.a. art. 67a § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy wykonywania przez organ egzekucyjny praw zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji.
k.c.
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące odpowiedzialności za szkody.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 89 § 1 u.p.e.a. poprzez zajęcie nieistniejącej wierzytelności pieniężnej. • Zarzut naruszenia art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez wszczęcie egzekucji bez uprzedniego wysłania upomnienia. • Zarzut naruszenia art. 89 § 3 u.p.e.a. poprzez brak wezwania dłużnika zajętej wierzytelności do złożenia oświadczenia. • Zarzut naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 października 2019 r. poprzez brak pouczenia i nieprawidłowe wskazanie numeru tytułu wykonawczego. • Zarzut naruszenia art. 7 kpa w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a. w zw. z art. 34 § 4, 34a, 33 § 2 pkt 5 i 6 lit. c tej ustawy, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. • Zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 5 i 6 lit. c) u.p.e.a. w zw. z art. 91, 71b, 71a § 9, 26 § 1 i 89 § 2 tej ustawy, poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego. • Zarzut naruszenia art. 168c u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię oraz niezastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Na etapie egzekucji administracyjnej wobec dłużnika zajętej wierzytelności prowadzonej w trybie art. 71b u.p.e.a. nie jest dopuszczalna weryfikacja lub kontrola wcześniej wydanego postanowienia o wysokości nieprzekazanej kwoty. • Zapłata przez dłużnika zobowiązanemu wierzytelności dochodzonych przez organ, po dokonaniu zajęcia, stanowi jedynie okoliczność faktyczną, która nie może być utożsamiana z nieistnieniem wierzytelności. • Uchylanie się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu z przyczyn faktycznych (zapłata) nie stoi na przeszkodzie wydaniu postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty i prowadzeniu egzekucji. • Przepisy art. 168c u.p.e.a. oraz art. 71a § 9 u.p.e.a. regulują uprawnienia dwóch różnych podmiotów. Powołany art. 168c u.p.e.a. mówi o odpowiedzialności dłużnika za szkodę wyrządzoną [...] wierzycielowi i w żaden sposób nie wpływa na uprawnienia organu egzekucyjnego wynikające z art. 71a § 9 u.p.e.a.
Skład orzekający
Jarosław Szulc
przewodniczący
Tomasz Wójcik
sędzia
Urszula Wiśniewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że na etapie egzekucji administracyjnej wobec dłużnika zajętej wierzytelności nie jest dopuszczalna weryfikacja ostatecznych postanowień określających wysokość nieprzekazanej kwoty, a zapłata zobowiązanemu po zajęciu nie zwalnia z obowiązku przekazania środków organowi egzekucyjnemu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej wobec dłużnika zajętej wierzytelności na podstawie art. 71a i 71b u.p.e.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia egzekucji administracyjnej i odpowiedzialności dłużnika zajętej wierzytelności, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.
“Egzekucja administracyjna: Czy zapłata dłużnikowi po zajęciu chroni przed organem?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.