I SA/Bd 807/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę W.O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T., która utrzymała w mocy decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2018 r. Spór dotyczył płatności cukrowej, przyznanej skarżącemu na podstawie umowy z Grupą Producentów Rolnych, która została wykreślona z rejestru grup producentów rolnych przed złożeniem wniosku o płatność. Organ uznał płatność za nienależną, argumentując, że skarżący, jako wiceprezes spółki, powinien był wiedzieć o utracie statusu grupy producentów rolnych i nie mógł powoływać się na błąd organu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych. Po pierwsze, organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu strony dotyczącego naruszenia art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr [...] (drugi akapit), który stanowi o braku obowiązku zwrotu, gdy od płatności do wydania decyzji o odzyskaniu upłynął okres ponad 12 miesięcy. Pominięcie tego zarzutu naruszyło zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.) i obowiązek prawidłowego uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Po drugie, Sąd dopatrzył się naruszenia art. 80 k.p.a., ponieważ w aktach sprawy brakowało dokumentów potwierdzających kluczowe ustalenie organu, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR otrzymał ostateczną decyzję o wykreśleniu grupy producentów rolnych dopiero w październiku 2020 r. Sąd podkreślił, że organ nie może opierać się jedynie na własnych twierdzeniach, a w odpowiedzi na skargę nie może uzupełniać braków decyzji. W ponownym postępowaniu organ ma obowiązek odnieść się do wszystkich zarzutów strony, w tym kwestii terminu 18 miesięcy z art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr [...] oraz uzyskać dowody potwierdzające datę uzyskania informacji o nieprawidłowości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście obowiązku uzasadniania decyzji, zasady przekonywania oraz wymogów dowodowych. Znaczenie należytej staranności członka zarządu spółki w kontekście przepisów o płatnościach rolnych.
Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności rolnych i procedur ARiMR. Orzeczenie skupia się na błędach proceduralnych organu, a nie na meritum sprawy dotyczącej nienależnie pobranych płatności.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ odwoławczy naruszył przepisy proceduralne, w szczególności zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.) i obowiązek prawidłowego uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.), poprzez brak odniesienia się do zarzutu strony dotyczącego naruszenia art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr [...] (drugi akapit) w kwestii terminu 12 miesięcy od płatności do wydania decyzji o zwrocie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ naruszył art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., pomijając całkowicie zarzut strony dotyczący braku podstaw do wydania decyzji o zwrocie nienależnej płatności z uwagi na upływ terminu 12 miesięcy.
Uzasadnienie
Organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, a uzasadnienie decyzji nie może ograniczać się do umotywowania własnego stanowiska organu, bez odniesienia w sposób rzeczywisty do przedstawionych przez stronę argumentów.
Czy organ naruszył art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na okolicznościach, które nie wynikają z akt sprawy, w szczególności na braku dokumentów potwierdzających datę uzyskania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR informacji o wykreśleniu grupy producentów rolnych z rejestru?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ naruszył art. 80 k.p.a., ponieważ w aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR otrzymał ostateczną decyzję o wykreśleniu grupy producentów rolnych dopiero w dniu [...] października 2020 r.
Uzasadnienie
Sąd nie może opierać się jedynie na twierdzeniach organu, a w odpowiedzi na skargę organ nie może uzupełniać braków decyzji. Organ musi uzyskać dokumenty potwierdzające kluczowe ustalenia faktyczne.
Czy skarżący, będąc wiceprezesem spółki, powinien był wiedzieć o wykreśleniu Grupy Producentów Rolnych [...] sp. z o.o. z rejestru grup producentów rolnych, nawet jeśli nie posiadał bezpośredniej wiedzy o decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przy zachowaniu należytej staranności, skarżący jako członek zarządu powinien był posiadać wiedzę o utracie statusu grupy producentów rolnych przez spółkę.
Uzasadnienie
Pełnienie funkcji członka zarządu wiąże się z obowiązkiem prowadzenia spraw spółki i posiadania elementarnej wiedzy o jej sprawach, w tym o tak istotnych kwestiach jak utrata statusu prawnego.
Czy termin 18 miesięcy, o którym mowa w art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr [...], ma wpływ na prawo państwa członkowskiego do odzyskiwania nienależnych płatności?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta wymaga ponownego rozpatrzenia przez organ, który musi zająć jednoznaczne stanowisko, czy przekroczenie tego terminu ma wpływ na rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
Organ w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do zarzutu strony dotyczącego przekroczenia terminu 18 miesięcy, a w odpowiedzi na skargę podniósł argument, że termin ten nie jest terminem wygaśnięcia prawa do odzyskiwania środków, co nie może zastąpić braków w decyzji.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa.
u.p.s.w.b. art. 15 § 6
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Warunki uzyskania płatności związanej do powierzchni upraw buraków cukrowych.
rozporządzenie nr 1307/2013 art. 7 § 1
Rozporządzenie nr 1307/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników w ramach systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007
Obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności.
rozporządzenie nr 1307/2013 art. 7 § 3
Rozporządzenie nr 1307/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników w ramach systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007
Wyjątki od obowiązku zwrotu nienależnej płatności (pomyłka organu, brak możliwości wykrycia błędu przez beneficjenta).
rozporządzenie nr 1307/2013 art. 54 § 1
Rozporządzenie nr 1307/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników w ramach systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007
Termin 18 miesięcy na wystąpienie o zwrot nienależnej płatności.
Pomocnicze
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady przekonywania poprzez pominięcie zarzutów strony.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie obowiązku prawidłowego uzasadnienia decyzji poprzez brak odniesienia się do istotnych zarzutów strony.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie obowiązku oparcia rozstrzygnięcia na dowodach z akt sprawy.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie nr 1307/2013 art. 41 § 5
Rozporządzenie nr 1307/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników w ramach systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007
Zastosowanie art. 54 ust. 1 do nieprawidłowości stwierdzonych od dnia 1 października 2014 r.
k.s.h. art. 208 § 2
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych
Obowiązki członka zarządu spółki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ przepisów proceduralnych (art. 11, 107 § 3, 80 k.p.a.) poprzez brak odniesienia się do istotnych zarzutów strony i oparcie rozstrzygnięcia na nieudokumentowanych ustaleniach. • Potencjalne naruszenie art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr [...] (drugi akapit) i art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr [...] z powodu upływu terminów.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu, że skarżący jako wiceprezes spółki powinien był wiedzieć o wykreśleniu grupy producentów rolnych z rejestru i nie mógł powoływać się na błąd organu (choć sąd podzielił tę ocenę, uznał ją za niewystarczającą do obrony decyzji z powodu błędów proceduralnych).
Godne uwagi sformułowania
Sąd dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowało koniecznością jej uchylenia. • Organ naruszył art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż uzasadnienie decyzji nie może ograniczać się tylko do umotywowania własnego stanowiska organu, bez odniesienia w sposób rzeczywisty do przedstawionych przez stronę argumentów. • W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, który potwierdzałby, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] w dniu [...] października 2020 r. otrzymał ostateczną decyzję... • Przedmiotem kontroli Sądu nie są bowiem wywody zawarte w odpowiedzi na skargę, lecz prawidłowość wydanej przez organ decyzji.
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
sędzia
Jarosław Szulc
przewodniczący
Leszek Kleczkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście obowiązku uzasadniania decyzji, zasady przekonywania oraz wymogów dowodowych. Znaczenie należytej staranności członka zarządu spółki w kontekście przepisów o płatnościach rolnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności rolnych i procedur ARiMR. Orzeczenie skupia się na błędach proceduralnych organu, a nie na meritum sprawy dotyczącej nienależnie pobranych płatności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organu mogą doprowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie sprawa wydaje się jasna. Podkreśla wagę prawidłowego uzasadnienia i dowodów w postępowaniu administracyjnym.
“Błędy proceduralne organu uchylają decyzję o zwrocie płatności rolnych – co musisz wiedzieć?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.