I SA/Bd 806/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2025-02-18
NSApodatkoweWysokawsa
interpretacja podatkowaunikanie opodatkowaniaOrdynacja podatkowapodatek od nieruchomościdzierżawaspółka z o.o.udziałowiecprzychódryczałtsąd administracyjny

WSA uchylił postanowienie KIS odmawiające wydania interpretacji podatkowej, uznając, że organ nie odniósł się do istoty pytania skarżącego dotyczącego opodatkowania zwrotu podatku od nieruchomości.

Skarżący, będący właścicielem nieruchomości oddanej w dzierżawę spółce, w której jest udziałowcem, zapytał o opodatkowanie zwrotu podatku od nieruchomości otrzymywanego od dzierżawcy. Dyrektor KIS odmówił wydania interpretacji, uznając, że sytuacja może stanowić próbę uniknięcia opodatkowania. WSA uchylił postanowienie KIS, stwierdzając, że organ nie odniósł się do faktycznego pytania skarżącego dotyczącego opodatkowania zwrotu podatku od nieruchomości, a jedynie do kwestii czynszu i potencjalnej 'ukrytej dywidendy', co wykraczało poza ramy wniosku o interpretację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS), które odmawiało wydania indywidualnej interpretacji podatkowej. Sprawa dotyczyła pytania skarżącego, będącego osobą fizyczną i właścicielem nieruchomości oddanej w dzierżawę spółce z o.o., w której jest udziałowcem, czy otrzymywany od dzierżawcy zwrot podatku od nieruchomości stanowi przychód podlegający opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Dyrektor KIS odmówił wydania interpretacji, powołując się na art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej (klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania), sugerując, że konstrukcja umowy dzierżawy między skarżącym a spółką, w której jest on udziałowcem, może być sztuczna i prowadzić do ukrytej dywidendy, a tym samym do korzyści podatkowej sprzecznej z celem ustawy. Sąd administracyjny uznał jednak, że Dyrektor KIS nie odniósł się do istoty zadanego przez skarżącego pytania, które dotyczyło opodatkowania samego zwrotu podatku od nieruchomości, a nie czynszu dzierżawy czy ukrytej dywidendy. Sąd podkreślił, że organ interpretacyjny jest związany stanem faktycznym przedstawionym we wniosku i nie może wykraczać poza zadane pytanie. W związku z tym, że organ nie rozpoznał faktycznego zagadnienia prawnego postawionego przez wnioskodawcę, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd nie udzielił bezpośredniej odpowiedzi na to pytanie, uchylając postanowienie organu odmawiające wydania interpretacji. Sąd stwierdził, że organ nie odniósł się do istoty pytania skarżącego, a jedynie do kwestii potencjalnego unikania opodatkowania i ukrytej dywidendy, co wykraczało poza zakres wniosku o interpretację.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ interpretacyjny jest związany stanem faktycznym przedstawionym we wniosku i zadanym pytaniem. Organ nie powinien wykraczać poza te ramy, analizując kwestie nieobjęte wnioskiem, takie jak ukryta dywidenda, zamiast odpowiedzieć na pytanie dotyczące opodatkowania zwrotu podatku od nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

O.p. art. 119a § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący unikania opodatkowania, wymagający kumulatywnie spełnienia przesłanek: sztuczności działania, zamiaru uzyskania korzyści podatkowej oraz sprzeczności korzyści z celem ustawy podatkowej.

O.p. art. 14b § 5b

Ordynacja podatkowa

Podstawa do odmowy wydania interpretacji indywidualnej, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że elementy stanu faktycznego mogą stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1.

t.j. art. 119 a § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy unikania opodatkowania.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia w przypadku naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Pomocnicze

O.p. art. 14c § 1

Ordynacja podatkowa

Interpretacja indywidualna powinna zawierać wyczerpujący opis stanu faktycznego i ocenę stanowiska wnioskodawcy.

O.p. art. 14c § 2

Ordynacja podatkowa

W przypadku negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy, interpretacja powinna zawierać wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem.

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Reguluje zasady opodatkowania najmu prywatnego.

u.p.d.o.f. art. 17 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy opodatkowania przychodów z udziału w zyskach osób prawnych.

u.p.d.o.f. art. 30a § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy opodatkowania przychodów z udziału w zyskach osób prawnych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ interpretacyjny jest związany stanem faktycznym przedstawionym we wniosku i zadanym pytaniem. Organ nie odniósł się do istoty pytania skarżącego dotyczącego opodatkowania zwrotu podatku od nieruchomości. Organ wykraczał poza ramy wniosku, analizując kwestie nieobjęte pytaniem (np. ukryta dywidenda).

Godne uwagi sformułowania

organ w ogóle nie odniósł się do zadanego przez wnioskodawcę pytania oraz zajętego przez niego stanowiska organ 'porusza się' niejako wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej organ nie może ingerować w stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe, przedstawione przez wnioskodawcę, ani też dokonywać własnych ustaleń co do tego stanu lub zdarzenia wywód poczyniony przez organ jest niejako 'obok' stanu faktycznego i zagadnienia sformułowanego przez wnioskodawcę

Skład orzekający

Leszek Kleczkowski

sprawozdawca

Tomasz Wójcik

przewodniczący

Urszula Wiśniewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące zakresu działania organów interpretacyjnych w sprawach podatkowych, w szczególności w kontekście stosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Podkreśla znaczenie związania organu stanem faktycznym przedstawionym we wniosku i zadanym pytaniem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o interpretację podatkową i odmowy jej wydania przez organ. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów postępowań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie pytań we wnioskach o interpretację podatkową i jak organy interpretacyjne mogą nadużywać klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, wykraczając poza swoje kompetencje. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Sąd: Organ podatkowy nie może ignorować pytania o podatek, zasłaniając się unikaniem opodatkowania!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 806/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-02-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/
Tomasz Wójcik /przewodniczący/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6560
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 119 a par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 lutego 2025 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 27 września 2024 r., Nr 0112-KDIL2-2.4011.347.2024.6.AM w przedmiocie odmowy wydania interpretacji indywidualnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 26 lipca 2024 r., Nr 0112-KDIL2-2.4011.347.2024.5.WS, 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz W.K. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W złożonym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej skarżący podał, że jest osobą fizyczną posiadającą na wyłączną własność nieruchomość składająca się z budynku biurowego, budynku socjalnego, czterech hal produkcyjnych i wiaty magazynowej. Posiadana nieruchomość nie jest wykorzystywana w działalności gospodarczej, nie jest składnikiem środka trwałego, ale została oddana w dzierżawę do spółki kapitałowej - spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Zgodnie z treścią umowy, dzierżawca będzie płacił podatek od nieruchomości w związku z przedmiotem działalności dzierżawcy oraz inne opłaty publicznoprawne, jakie mogą na skutek zmiany stanu prawnego pojawić się w przyszłości. Wartość otrzymywanego czynszu z tytułu dzierżawy – otrzymywanego w związku z oddaniem nieruchomości w dzierżawę – jest rozliczana zgodnie z ustawą z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (tzw. najem prywatny). Dla celów podatku dochodowego podstawą obliczenia czynszu jest kwota netto w wysokości 8,5% do wysokości 100.000 zł przychodu, a powyżej wnioskodawca oblicza podatek w wysokości 12,5%. Ponadto, zgodnie z umową dzierżawca płaci wydzierżawiającemu inne opłaty, w tym podatek od nieruchomości. W zasadzie podatek od nieruchomości jest umówionym zwrotem kosztów związanych z realizacją dzierżawy jako dodatkowa należność i nie zwiększa wartości czynszu. Przychody z tytułu zwrotu podatku od nieruchomości są traktowane przez stronę jako neutralne podatkowo, to znaczy wnioskodawca nie odprowadza z tego tytułu ani VAT-u, ani zryczałtowanego podatku dochodowego. Ponadto, w uzupełnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest udziałowcem spółki, której oddał w dzierżawę nieruchomość.
W związku z przedstawionym stanem faktycznym skarżący zadał pytanie, czy pieniądze, które otrzymuje od wydzierżawiającego z tytułu umówionego w umowie obciążenia wartością podatku od nieruchomości przedmiotu dzierżawy, podlegają opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym?
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2024 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił wydania interpretacji indywidualnej. Organ stwierdził, że opis stanu faktycznego budzi uzasadnione przypuszczenie, że może być czynnością określoną w art. 119a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: "O.p."), tj. unikaniem opodatkowania lub elementem takiej czynności.
Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] września 2024 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że przedstawiony sposób działania skarżącego wypełnia przesłanki sztuczności z uwagi na fakt, że jest on właścicielem nieruchomości, którą oddał w dzierżawę spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, w której jest udziałowcem. Przychody uzyskane z dzierżawy nieruchomości wnioskodawca rozlicza w ramach najmu prywatnego zryczałtowanym podatkiem dochodowym według stawki 8,5%, a po przekroczeniu rocznego limitu przychodu w kwocie 100.000 zł – według stawki 12,5%. Działania podatnika prowadzą więc do sytuacji, w której strona będąc właścicielem nieruchomości, dzierżawi ją spółce, w której sama jest udziałowcem. Faktycznie więc podatnik występuje w podwójnej roli – wydzierżawiającego i dzierżawcy – posiadając w rzeczywistości nadzór zarówno nad nieruchomością, jak i spółką. Z kolei dzierżawa przez spółkę nieruchomości powoduje powstanie po jej stronie kosztów uzyskania przychodów w postaci czynszu. Tym samym obniży się zysk spółki, z którego powinna być wypłacana dywidenda. Można zatem uznać, że sztuczność tej konstrukcji obejmuje również tzw. ukrytą dywidendę. Po stronie wnioskodawcy nieuprawniona korzyść finansowa może zaistnieć w zakresie przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, które powinny być opodatkowane 19% podatkiem dochodowym, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem zastosowanie opisanego we wniosku modelu biznesowego powoduje, że zamiast przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, skarżący uzyskuje przychody z najmu prywatnego, które są opodatkowane zryczałtowanym podatkiem dochodowym. W konsekwencji efektem realizacji ww. czynności może być osiągnięcie korzyści podatkowej w postaci możliwości skorzystania przez stronę z opodatkowania stawką właściwą dla ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w wysokości 8,5% (12,5%) przychodów z dzierżawy nieruchomości, co w opisanych okolicznościach wydaje się sprzeczne z przedmiotem i celem wskazanych powyżej przepisów ustaw podatkowych.
W ocenie organu, w stosunku do elementów stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej istnieje zatem uzasadnione przypuszczenie, o którym stanowi art. 14b § 5b O.p., tj. przypuszczenie, że wskazane elementy mogą stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p. W odniesieniu do opisanego w złożonym wniosku przypadku potwierdził to Szef Krajowej Administracji Skarbowej.
Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego okoliczności wydania przez ten sam organ interpretacji w zakresie podatku od towarów i usług Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że okoliczność ta wcale nie świadczy o sprzeczności w postępowaniu organu I instancji. W sprawie wnioskodawcy w zakresie podatku od towarów i usług nie występuje ryzyko optymalizacji, występuje ono natomiast w podatku dochodowym od osób fizycznych. Dopuszczalne są zatem sytuacje wydania na gruncie podatku od towarów i usług interpretacji, natomiast na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych postanowienia o odmowie jej wydania.
W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] lipca 2024 r., zarzucając naruszenie:
- art. 121 § 1 O.p., który stanowi, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, w sytuacji, kiedy ten sam organ wydał w dniu [...] czerwca 2024 r. interpretację podatkową w tym samym stanie faktycznym i co do tego samego przekazywanego podatku od nieruchomości w zakresie opodatkowania go podatkiem od towarów i usług;
- art. 122 O.p., który stanowi, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, podczas gdy w niniejszym postępowaniu organ I i II instancji nie dokonał właściwych ustaleń stanu faktycznego, a na niepełnym ustalonym stanie faktycznym wydał zaskarżone błędne postanowienie, które zostało utrzymane w mocy przez organ II instancji;
- art. 14b § 5b pkt 1 O.p. przez uznanie, że zaszły okoliczności do odmowy wydania interpretacji podatkowej;
- art. 119a § 1 O.p. przez uznanie, że umowa dzierżawy zawarta pomiędzy odwołującym a spółką jest czynnością mającą na celu unikanie opodatkowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., II OSK 1867/17).
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia legalności Sąd stwierdził, że narusza ono prawo.
Z wniosku o wydanie interpretacji indywidulanej (i z jego uzupełnienia) wynika, że skarżący jest właścicielem nieruchomości gruntowej, na której znajduje się budynek biurowy, budynek socjalny, hale produkcyjne i wiata magazynowa. Nieruchomość nie jest wykorzystywana w działalności gospodarczej, nie jest składnikiem środka trwałego. Została oddana przez wnioskodawcę w dzierżawę do spółki z o.o., której jest on udziałowcem. Zgodnie z treścią umowy, dzierżawca będzie płacił podatek od nieruchomości oraz inne opłaty publicznoprawne. Wartość czynszu z tytułu dzierżawy - otrzymywanego w związku z oddaniem nieruchomości w dzierżawę - jest rozliczana przez skarżącego zryczałtowanym podatkiem dochodowym według stawki 8,5%, a po przekroczeniu rocznego limitu przychodu w kwocie 100.000 zł według stawki 12,5%. Podatek od nieruchomości jest umówionym zwrotem kosztów związanych z realizacją dzierżawy jako dodatkowa należność i nie zwiększa wartości czynszu. Przychody z tytułu zwrotu podatku od nieruchomości są traktowane przez skarżącego jako neutralne podatkowo, to znaczy nie odprowadza z tego tytułu ani podatku od towarów i usług, ani zryczałtowanego podatku dochodowego.
W związku z tym wnioskodawca zadał pytanie, czy pieniądze, które otrzymuje z tytułu umówionego w umowie obciążenia wartością podatku od nieruchomości przedmiotu dzierżawy, podlegają opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym?
Zdaniem wnioskodawcy przychodem z tytułu zawartej umowy dzierżawy jest uzyskiwany przez wydzierżawiającego czynsz, natomiast składnikiem przychodu osiąganego z dzierżawy nie są ponoszone przez dzierżawcę wydatki (opłaty) związane z przedmiotem dzierżawy (np. podatki i opłaty publicznoprawne), jeżeli z umowy wynika, że dzierżawca jest zobowiązany do ich ponoszenia. Dodatkowe opłaty ponoszone przez dzierżawcę w związku z przedmiotem dzierżawy nie mieszczą się bowiem w pojęciu świadczeń naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Tym samym według wnioskodawcy wartość podatku od nieruchomości nie stanowi dla wydzierżawiającego przysporzenia majątkowego, a zatem wartość tego podatku nie stanowi przychodu podlegającego ryczałtowi od przychodów ewidencjonowanych.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, powołując się na art. 14 § 5b pkt 1 O.p., odmówił w przedmiotowej sprawie wydania interpretacji. Zgodnie z tym przepisem odmawia się, w drodze postanowienia, wydania interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1. W myśl tego ostatniego przepisu czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli osiągnięcie tej korzyści, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, było głównym lub jednym z głównych celów jej dokonania, a sposób działania był sztuczny (unikanie opodatkowania). Regulacja ta, określana mianem klauzuli przeciwko unikana opodatkowania, wymaga spełnienie kumulatywnie następujących przesłanek: 1) działanie podatnika powinno mieć charakter sztuczny, 2) zamiar podatnika przejawia się w uzyskaniu korzyści podatkowej, 3) korzyść podatkowa jest w danych okolicznościach sprzeczna z przedmiotem i celem ustawy podatkowej.
Uzasadniając swoje stanowisko o odmowie wydania interpretacji indywidualnej organ uznał, że przedstawiony sposób działania wnioskodawcy "wypełnia przesłanki sztuczności z uwagi na fakt, że jest on właścicielem nieruchomości, którą oddał w dzierżawę spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, w której jest udziałowcem. Przychody uzyskane z dzierżawy nieruchomości skarżący rozlicza w ramach najmu prywatnego zryczałtowanym podatkiem dochodowym według stawki 8,5%, a po przekroczeniu rocznego limitu przychodu w kwocie [...]zł - według stawki 12,5%." W ocenie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej działania te prowadzą do sytuacji, w której będąc właścicielem nieruchomości, skarżący "dzierżawi ją spółce, w której sam jest udziałowcem. Faktycznie więc występuje w podwójnej roli - wydzierżawiającego i dzierżawcy - posiadając w rzeczywistości nadzór zarówno nad nieruchomością, jak i spółką. Z kolei dzierżawa przez spółkę nieruchomości powoduje powstanie po jej stronie kosztów uzyskania przychodów w postaci czynszu. Tym samym obniży się zysk spółki, z którego powinna być wypłacana dywidenda. Można zatem uznać, że sztuczność tej konstrukcji obejmuje również tzw. ukrytą dywidendę." Zdaniem organu po stronie wnioskodawcy może zaistnieć nieuprawniona korzyść finansowa w zakresie przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, które powinny być opodatkowane 19% podatkiem dochodowym, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem, w ocenie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, zastosowanie opisanego we wniosku modelu biznesowego powoduje, że zamiast przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, skarżący uzyskuje przychody z najmu prywatnego, które są opodatkowane zryczałtowanym podatkiem dochodowym. W konsekwencji efektem realizacji ww. czynności może być osiągnięcie korzyści podatkowej w postaci możliwości skorzystania przez wnioskodawcę z opodatkowania stawką właściwą dla ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w wysokości 8,5% (12,5%) przychodów z dzierżawy nieruchomości, co w opisanych okolicznościach wydaje się sprzeczne z przedmiotem i celem wskazanych powyżej przepisów ustaw podatkowych (str. 9 zaskarżonego postanowienia).
Wskazać należy, że zgodnie z art. 14b § 1 O.p. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Stosownie natomiast do art. 14c § 1 i 2 O.p. interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.
Z istoty postępowania dotyczącego udzielenia indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wynika, że organ interpretacyjny, a następnie także sąd administracyjny w ramach kontroli zaskarżonej interpretacji, są związani przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega bowiem przede wszystkim na tym, że organ wydający interpretację "porusza się" niejako wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2020 r., II FSK 2482/18). Z przepisów art. 14c § 1 i § 2 O.p. wynika bowiem, że organ podatkowy jest związany zakresem zagadnienia dotyczącego przepisów prawa podatkowego, jaki wnioskodawca sformułuje we wniosku o wydanie interpretacji. Postępowanie w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej opiera się więc wyłącznie na stanie faktycznym, bądź zdarzeniu przyszłym przedstawionym przez wnioskodawcę i w ramach tego postępowania nie przeprowadza się dowodów w celu ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń. Tak więc ocena prawna, jaką organ podatkowy jest obowiązany zawrzeć w interpretacji indywidualnej, bazować musi na przedstawionym we wniosku stanie faktycznym (opisie zdarzenia przyszłego). Konieczność bezwzględnego respektowania przez organ okoliczności przedstawionych przez interpretacji indywidualnej była podnoszona w wyroku NSA z dnia 7 kwietnia 2017 r., I FSK 659/15, w którym stwierdzono, że specyfika postępowania w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej polega między innymi na tym, że jest ona podejmowana w ramach stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę, w granicach zadanego przez niego pytania oraz wyrażonej oceny prawnej (zajętego stanowiska). Organ podatkowy wydający interpretację indywidualną nie może ingerować w stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe, przedstawione przez wnioskodawcę, ani też dokonywać własnych ustaleń co do tego stanu lub zdarzenia. Jego zadanie jest ograniczone do analizy okoliczności podanych w złożonym wniosku z punktu widzenia ich kwalifikacji podatkowej. W stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które powinno być ustosunkowaniem się do stanowiska zaprezentowanego w sprawie przez wnioskodawcę, a w przypadku negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy wyrażonego we wniosku, organ interpretacyjny zobowiązany jest do wskazania prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem.
Zdaniem Sądu, wydając zaskarżone postanowieniu organ w ogóle nie odniósł się do zadanego przez wnioskodawcę pytania oraz zajętego przez niego stanowiska. Istota problemu sformułowanego przez skarżącego sprowadza się do tego, czy wartość podatku od nieruchomości płaconego przez dzierżawcę (spółkę) stanowi dla wydzierżawiającego (wnioskodawcy) przychód i podlega opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Skarżący zajął stanowisko, że wartość tego podatku (uiszczanego przez dzierżawcę) nie stanowi dla niego przysporzenia majątkowego, a zatem nie stanowi u wydzierżawiającego przychodu podlegającego opodatkowaniu tym podatkiem. Zdaniem wnioskodawcy, przychodem z tytułu zawartej umowy dzierżawy jest jedynie uzyskiwany przez wydzierżawiającego czynsz, natomiast składnikiem przychodu osiąganego z dzierżawy nie jest podatek od nieruchomości.
Wywód dokonany przez organ w zaskarżonym postanowieniu nie odnosi się do kwestii prawidłowości rozliczania przez stronę w opisanej sytuacji podatku od nieruchomości, lecz dotyczy w istocie otrzymywanego przez wnioskodawcę czynszu z tytułu umowy dzierżawy. Organ utrzymuje bowiem – jak to już wskazano - że "dzierżawa przez spółkę nieruchomości powoduje powstanie po jej stronie kosztów uzyskania przychodów w postaci czynszu. Tym samym obniży się zysk spółki, z którego powinna być wypłacana dywidenda. Można zatem uznać, że sztuczność tej konstrukcji obejmuje również tzw. ukrytą dywidendę." Dalej organ stwierdza, że przychody uzyskane z dzierżawy nieruchomości wnioskodawca rozlicza w ramach najmu prywatnego zryczałtowanym podatkiem dochodowym według stawki 8,5%, a po przekroczeniu rocznego limitu przychodu w kwocie 100 000 zł - według stawki 12,5%. Skarżący jednak we wniosku o wydanie interpretacji wyjaśnił, że zryczałtowanym podatkiem dochodowym rozlicza tylko czynszu z tytułu dzierżawy, natomiast nie rozlicza wartości podatku od nieruchomości, gdyż wartość ta nie zwiększa kwoty czynszu i nie stanowi przychodu. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w ogóle nie wyjaśnił, czy rację ma skarżący, gdy twierdzi, że podatek od nieruchomości nie stanowi przysporzenia majątkowego i tym samym, czy jest dla wnioskodawcy przychodem. Jeżeli natomiast, zdaniem organu, w opisanej przez stronę sprawie, czyli sposobu rozliczania podatku od nieruchomości, znajduje zastosowanie art. 14 § 5b pkt 1 O.p., to powinien wyjaśnić dlaczego tak uważa.
Wywód poczyniony przez organ jest niejako "obok" stanu faktycznego i zagadnienia sformułowanego przez wnioskodawcę. Tymczasem ocena jaką Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej jest obowiązany zawrzeć w interpretacji indywidualnej, bazować musi na przedstawionym we wniosku stanie faktycznym. Organ "porusza się" wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej. Organ nie może zmieniać zagadnienia będącego przedmiotem interpretacji. Jest bowiem związany zagadnieniem przedstawionym przez wnioskodawcę.
W konsekwencji zaskarżone postanowienie narusza art. 14c § 1 i § 2 O.p., a także art. 14 § 5b pkt 1 O.p.
Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na względzie stanowisko zajęte przez Sąd w tym wyroku.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] lipca 2024 r. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI