I SA/Bd 78/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Bydgoszczy uchylił postanowienie o utrzymaniu w mocy egzekucji grzywny, uznając, że obowiązek rozbiórki stał się bezprzedmiotowy dla skarżącego po zbyciu nieruchomości, co wymaga ponownego zbadania przez organ.
Skarżący Z.W. kwestionował egzekucję grzywny nałożonej za niewykonanie obowiązku rozbiórki budynku, argumentując m.in. błąd co do osoby zobowiązanego po zbyciu nieruchomości. Organy administracji utrzymywały, że grzywna stała się samodzielną należnością pieniężną. WSA w Bydgoszczy uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując, że organ egzekucyjny nie zbadał wystarczająco, czy obowiązek rozbiórki stał się bezprzedmiotowy dla skarżącego po przeniesieniu własności nieruchomości, co jest kluczowe dla dopuszczalności egzekucji grzywny.
Sprawa dotyczyła skargi Z.W. na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym grzywny nałożonej za niewykonanie obowiązku rozbiórki budynku. Skarżący zarzucał m.in. błąd co do osoby zobowiązanego, ponieważ zbył nieruchomość przed wszczęciem egzekucji grzywny. Organy administracji uznały, że grzywna stała się samodzielną należnością pieniężną, niezależną od obowiązku rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd stwierdził, że organy nie zbadały wystarczająco, czy obowiązek rozbiórki stał się bezprzedmiotowy dla skarżącego po zbyciu nieruchomości. Zgodnie z art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek stał się bezprzedmiotowy. Sąd podkreślił, że obowiązek uiszczenia grzywny ma charakter akcesoryjny w stosunku do obowiązku rozbiórki. W przypadku, gdy obowiązek rozbiórki odpadnie lub stanie się bezprzedmiotowy dla skarżącego, brak jest podstaw do ściągania grzywny. Sąd wskazał na konieczność ponownego zbadania, czy skarżący nadal posiada lub zarządza nieruchomością, co mogłoby uzasadniać egzekucję grzywny mimo zbycia nieruchomości. Jednocześnie Sąd uznał za niezasadne zarzuty dotyczące opłaty za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny, stwierdzając, że obowiązek jej uiszczenia ciąży na skarżącym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Egzekucja grzywny jest niedopuszczalna, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze niepieniężnym stał się bezprzedmiotowy dla zobowiązanego. W przypadku zbycia nieruchomości, organ egzekucyjny musi zbadać, czy obowiązek rozbiórki nadal obciąża skarżącego, np. poprzez ustalenie, czy nadal posiada lub zarządza nieruchomością.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie zbadały wystarczająco, czy obowiązek rozbiórki stał się bezprzedmiotowy dla skarżącego po zbyciu nieruchomości. Grzywna ma charakter akcesoryjny do obowiązku głównego, a jej egzekucja jest niedopuszczalna, gdy obowiązek ten stał się bezprzedmiotowy. Konieczne jest ustalenie, czy skarżący nadal ma możliwość wykonania obowiązku rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.p.e.a. art. 7 § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek (pieniężny lub niepieniężny) został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy.
pr. bud. art. 52
Ustawa - Prawo budowlane
Obowiązek wykonania rozbiórki obciąża inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu w przypadku naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 1a § pkt 12 lit.b tiret pierwsze
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja środka egzekucyjnego jako grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu dotyczącym obowiązków niepieniężnych.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym.
u.p.e.a. art. 28a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Kontynuacja postępowania egzekucyjnego w przypadku przejścia obowiązku na następcę prawnego, z koniecznością wystawienia nowego tytułu wykonawczego.
u.p.e.a. art. 33 § pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym: błąd co do osoby zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 64a § § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Opłata za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
u.p.e.a. art. 124 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Obowiązek uiszczenia nałożonych grzywien nie przechodzi na spadkobierców lub prawnonabywców zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 125
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Prawo do ubiegania się o umorzenie grzywny w przypadku wykonania obowiązku.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola sądowa sprawowana w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądowej sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określenie, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek rozbiórki stał się bezprzedmiotowy dla skarżącego po zbyciu nieruchomości, co uniemożliwia egzekucję grzywny. Organy nie zbadały wystarczająco okoliczności związanych z utratą przez skarżącego możliwości wykonania obowiązku rozbiórki.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące opłaty za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w kontekście nałożonej grzywny. Zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia w odniesieniu do opłaty egzekucyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Grzywna w celu przymuszenia jest niedopuszczalna, gdy egzekwowany obowiązek stał się bezprzedmiotowy. Obowiązek uiszczenia grzywny ma charakter akcesoryjny w stosunku do obowiązku rozbiórki budynku. Należy mieć na uwadze, czy po wyzbyciu się nieruchomości skarżący utracił także posiadanie i zarząd nieruchomością.
Skład orzekający
Dariusz Dudra
przewodniczący
Halina Adamczewska-Wasilewicz
sprawozdawca
Ewa Kruppik-Świetlicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie dopuszczalności egzekucji grzywny w administracji w sytuacji zbycia nieruchomości przez zobowiązanego, gdy obowiązek główny stał się bezprzedmiotowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku niepieniężnego (rozbiórka) w kontekście ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej i konsekwencje zbycia nieruchomości w trakcie postępowania. Pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego przez organy.
“Czy sprzedaż domu zwalnia z zapłaty grzywny za samowolę budowlaną? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 78/08 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2008-06-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-02-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Dariusz Dudra /przewodniczący/ Ewa Kruppik-Świetlicka Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 110 poz 968 art. 1a pkt 12 lit.b tiret pierwsze, art. 7 par. 3 art. 64a par. 1 pkt 1, art. 28a, art. 18, art. 33 pkt 4 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016 art. 52 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska - Wasilewicz (spr.) Asesor sądowy Ewa Kruppik – Świetlicka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Winiecka po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 czerwca 2008r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3. zasądza od Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego Z. W. kwotę 100 zł ( sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Pismem z dnia [...]. Z. W. wniósł zarzuty do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w przedmiocie nałożonej grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki budynku oraz opłaty za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny. Zarzucił: 1) błąd co do osoby zobowiązanej, bowiem od [...]. nie jest właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem podlegającym rozbiórce; 2) brak uprzedniego doręczenia upomnienia; 3) określenie egzekwowanego obowiązku rozbiórki budynku niezgodnie z obowiązującym stanem prawnym. W konsekwencji wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W tym stanie sprawy organ egzekucyjny przekazał ww. pismo wierzycielowi - Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w T., w celu zajęcia stanowiska. Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., nie będąc organem egzekucyjnym należności pieniężnej, wyraził swoje stanowisko w przedmiocie zarzutów zgłoszonych przez Z. W. w sprawie prowadzonej przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. egzekucji grzywny w celu przymuszenia oraz opłaty za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny. Organ I instancji orzekł, że obecnie gdy postępowanie egzekucyjne znajduje się już w fazie egzekucji grzywny jako należności pieniężnej, nie jest już przedmiotem postępowania obowiązek o charakterze niepieniężnym wynikający z ostatecznej decyzji administracyjnej, stąd zarzuty dotyczące rozbiórki budynku nie mogą na tym etapie być badane, lecz należność pieniężna. Podkreślił, że faktem jest, iż należność nie została uiszczona, a zatem zasadnym jest kontynuowanie egzekucji tej należności. Organ I instancji stwierdził także, iż zarzut błędu co do osoby zobowiązanego nie zachodzi w niniejszym postępowaniu. Wyjaśnił, że grzywna w celu przymuszenia została nałożona na Z. W. i zdarzenia cywilnoprawne dotyczące przeniesienia własności działki, na której znajduje się obiekt obciążony obowiązkiem rozbiórki nie mają znaczenia. Zaznaczył, że to Z. W. miał obowiązek uiszczenia grzywny, a czego nie uczynił. W związku z tym, grzywna przestała być środkiem egzekucyjnym w celu przymusowego wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, lecz stała się przedmiotem egzekucji jako skonkretyzowana należność pieniężna obciążająca tego, kto jej dobrowolnie nie uiścił będąc zobowiązanym. Organ wskazał też, iż zarzut błędnego oznaczenia dat w tytułach wykonawczych został rozstrzygnięty odrębnym postanowieniem wydanym na podstawie art. 113 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto zauważył, iż sprawa z wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego obowiązku o charakterze niepieniężnym jest odrębną kwestią podlegającą rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu. Niniejsze zaś postępowanie dotyczy przymusowego ściągnięcia konkretnej należności pieniężnej, która powstała w związku z niewykonaniem obowiązku o charakterze niepieniężnym. Na powyższe postanowienie wierzyciela, zobowiązany wniósł zażalenie, w którym podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zarzutach skierowanych uprzednio do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. Postanowieniem z dnia [...]. Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem egzekucji prowadzonej przeciwko zobowiązanemu nie jest już obowiązek o charakterze niepieniężnym, a zatem bez znaczenia jest obecnie ustalanie kogo dotyczy obowiązek o charakterze niepieniężnym, jak również kogo powinien on dotyczyć. Obecnie egzekwowana jest należność pieniężna z tytułu grzywny w celu przymuszenia, której zobowiązany nie uiścił. Organ II instancji stwierdził, że zobowiązany nie dostrzegł różnicy pomiędzy przedmiotami postępowania egzekucyjnego - obowiązku o charakterze niepieniężnym, w którym grzywna była jedynie środkiem egzekucyjnym w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki budynku. Zaznaczył, że zobowiązany nie wykonał obowiązku o charakterze niepieniężnym i swoim postępowaniem doprowadził do nałożenia grzywny. W ocenie organu, nawet fakt wykonania obowiązku po zastosowaniu już grzywny w celu przymuszenia, nie stoi na przeszkodzie ściąganiu już nałożonej grzywny jako należności pieniężnej. Przeciwnie, gdyby obowiązek o charakterze niepieniężnym został wykonany, zobowiązany mógł, a czego nie uczynił, wystąpić do właściwego organu egzekucyjnego dla należności niepieniężnej o umorzenie postępowania egzekucyjnego i o to, aby grzywna nałożona już prawomocnie nie była kierowana do przymusowego ściągnięcia. Organ zwrócił także uwagę, iż obowiązek o charakterze niepieniężnym także do dnia wydania przedmiotowego postanowienia nie został w całości wykonany, co może skutkować zastosowaniem kolejnego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Na postanowienie organu II instancji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniosła o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego je postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. W uzasadnieniu skarżący zarzucił organom, że nie rozpatrzyły rzetelnie przedstawionych przez niego zarzutów. Zdaniem strony dowodem na to jest postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]. uchylające postanowienie i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Ponadto skarżący zauważył, że organ odwoławczy błędnie podał nazwę wierzyciela oraz nie wziął pod uwagę nowych tytułów wykonawczych wystawionych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. W konsekwencji, w ocenie skarżącego, spowodowało to, że w jednej sprawie wystawione zostały cztery tytuły wykonawcze na dwie osoby. W odpowiedzi na skargę Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ podkreślił, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, w sprawie nie zostały wystawione żadne nowe tytuły wykonawcze poza tymi, które były już podstawą wszczęcia egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym. Oczywiste omyłki pisarskie zostały sprostowane, zaś postanowienie organu I instancji w tym przedmiocie zostało uchylone tylko i wyłącznie z powodu wątpliwości organu II instancji co do terminowości wniesionego zażalenia (brak zwrotnych poświadczeń odbioru w aktach). Pismem z dnia [...]. skarżący wyraził swoje stanowisko w odniesieniu do otrzymanej odpowiedzi na skargę udzielonej przez Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Zarzucił organowi zatajanie faktów, których potwierdzeniem są załączone dokumenty. Zauważył, że pomyłki w datach tytułów wykonawczych pojawiały się kilkakrotnie i były prostowane wyłącznie na wniosek strony. Ponownie zarzucił organom nieprzestrzeganie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdził, że doprowadziło to do faktu, że o wystawionych tytułach wykonawczych dowiedział się dopiero po ponad roku od ich wystawienia. Wyjaśnił, że nie wiedząc o wystawieniu tytułów wykonawczych w dniu [...]r. przepisał nieruchomość na następcę prawnego – J. W. Na koniec dodał, że w obecnym stanie nie jest możliwe rozebranie budynku garażowego, ponieważ nie jest już właścicielem tej nieruchomości. Nadmienił, że nałożona grzywna jest w jego opinii zbyt wysoka i nie jest w stanie jej zapłacić. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. I. Zauważyć należy, iż postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł oraz pobrania opłaty za postanowienie w wysokości [...] zł zostało wydane w dniu [...]r. Grzywna została nałożona w celu przymuszenia do wykonania nałożonego na skarżącego obowiązku rozbiórki budynku garażowego zbudowanego na działce nr [...] położonej w O. n/W. Tytuły wykonawcze w przedmiocie wymienionej grzywny oraz opłaty zostały wystawione w dniu [...]. i doręczone stronie skarżącej [...]. Natomiast w dniu [...]r. skarżący i jego żona przenieśli na podstawie umowy darowizny własność nieruchomości zabudowanej budynkiem gospodarczym (garażem) na rzecz córki J. K. W. Nie budzi zatem wątpliwości, że egzekucja w celu wyegzekwowania nałożonej grzywny została wszczęta w okresie, gdy skarżący nie był już właścicielem nieruchomości (art. 26 par. 5 pkt 1 ustawy – wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego). Ustalić zatem należy, czy w tej konkretnej sprawie pomimo przeniesienia własności nieruchomości na córkę, można nadal żądać od skarżącego wykonania rozbiórki budynku nielegalnie pobudowanego, a w konsekwencji egzekwować grzywnę. Zgodzić się należy z organami, że niezapłacone grzywny mają charakter osobisty. Na podstawie art. 124 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązek uiszczenia nałożonych grzywien nie przechodzi na spadkobierców lub prawnonabywców zobowiązanego. Nie oznacza to jednak, że obowiązek, z powodu niewykonania którego nałożono grzywnę celem przymuszenia, również nie przechodzi na spadkobierców czy następców prawnych (obowiązek rozbiórki nielegalnie, bez pozwolenia pobudowanego budynku). Zwrócić jednak należy uwagę, iż zgodnie z art. 1a pkt 12 lit. b) tiret pierwsze tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o środku egzekucyjnym - rozumie się przez to w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym – grzywnę w celu przymuszenia. Na podstawie art. 7 § 3 ww. ustawy "Stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy." W doktrynie podnosi się, że przywołany art. 7 § 3 ustawy pozwala na wyodrębnienie tzw. zasady niezbędności, która polega na tym, że niedopuszczalne jest stosowanie środka egzekucyjnego wówczas, gdy obowiązek został wykonany lub stał się bezprzedmiotowy. Wynika to też z zasady celowości, gdyż środki egzekucyjne powinno stosować się tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania celu egzekucji. Komentowany przepis odróżnia dwie przyczyny niestosowania środków egzekucji: 1) w przypadku wykonania obowiązku oraz 2) w sytuacji, gdy obowiązek stał się bezprzedmiotowy. Pierwsza sytuacja nie wymaga komentarza, natomiast druga – wymaga wyjaśnienia. Bezprzedmiotowość wykonania obowiązku może wystąpić wtedy, gdy stał się on nieaktualny (np. zastosowano środki egzekucyjne dla wymuszenia obowiązków związanych z klęską żywiołową, a klęska ta minęła). Należy tu zaliczyć także sytuacje, kiedy z przyczyn obiektywnych lub subiektywnych zobowiązany nie może wykonać obowiązku (np. na kalekę nałożono obowiązek osobisty, którego nie może wykonać lub zarządzono eksmisję do pomieszczenia, które jest już zajęte). Wskazuje się, że nieco inne zasady obowiązują, gdy zastosowano grzywnę w celu przymuszenia, przywołując art. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas, "Postępowanie egzekucyjne w administracji – komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2005, s. 48). Mając zatem na uwadze treść art. 7 § 3 tej ustawy należy stwierdzić, że stosowanie grzywny w celu przymuszenia jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek stał się bezprzedmiotowy. Nie budzi wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do wykonania nałożonego obowiązku rozbiórki budynku. W przypadku nawet wykonania obowiązku rozbiórki budynku nie miałby zastosowania art. 7 § 3 ww. ustawy, bowiem – jak wyżej wskazano - obowiązywałyby inne zasady, a mianowicie wynikające z art. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czyli prawo do ubiegania się o umorzenie grzywny. Jednakże w pełni powyższe uwagi - dotyczące stosowania art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - mają zastosowanie do postępowania egzekucyjnego w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia w sytuacji, gdy obowiązek rozbiórki budynku stał się bezprzedmiotowy. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie zostały w pełni wyjaśnione przez wierzyciela wszystkie okoliczności, które pozwoliłyby odpowiedzieć na pytanie, czy obowiązek rozbiórki budynku stał się bezprzedmiotowy w stosunku do skarżącego, czy też nadal go obciąża. Należy mieć na uwadze art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na podstawie którego "W przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego." Zauważyć należy, iż celem nałożenia grzywny było przymuszenie zobowiązanego do wykonania obowiązku rozbiórki budynku. W sytuacji zatem, gdyby brak było obowiązku wykonania rozbiórki garażu przez skarżącego, odpada potrzeba ściągnięcia grzywny. Obowiązek uiszczenia grzywny ma charakter akcesoryjny w stosunku do obowiązku rozbiórki budynku. Jeżeli zatem odpadłby obowiązek rozbiórki budynku przez skarżącego, to nie byłoby podstawy do ściągnięcia grzywny, która ma na celu przymuszenie go do wykonania tej rozbiórki. Istotnym zatem w sprawie jest ustalenie przez wierzyciela, czy po wyzbyciu się w dniu [...]r. nieruchomości zabudowanej garażem, skarżący np. utracił także posiadanie i zarząd nieruchomością. Gdyby rzeczywiście nie utracił posiadania tej nieruchomości, wówczas ściąganie grzywny w celu rozbiórki budynku, którego nie jest już wprawdzie właścicielem, ale ma do niej dostęp, faktycznie nią włada - byłoby zasadne. Powyższa kwestia jest zasadnicza dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W wyroku z dnia 6 lipca 2006r. sygn. akt II OSK 1070/05 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) wynika jednoznacznie, że obowiązek wykonania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części nakazany decyzją obciąża nie tylko inwestora (osobę, która dopuściła się samowoli budowlanej), ale także właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Okoliczność, że inwestor i właściciel obiektu budowlanego, który był stroną w postępowaniu, w którym została wydana decyzja nakazująca rozbiórkę, po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę zbył nieruchomość, nie oznacza, że obowiązek wykonania decyzji nie obciąża już ani inwestora, ani aktualnego właściciela nieruchomości. Zwrócono uwagę na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, iż w takich przypadkach obowiązek wykonania decyzji obciąża także aktualnego właściciela nieruchomości i także w stosunku do niego może być prowadzone postępowanie egzekucyjne (...). Nie można również przyjąć, że postępowania egzekucyjnego nie można prowadzić w stosunku do inwestora tylko dlatego, że po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu przeniósł własność nieruchomości na inną osobę, jeżeli nadal jest posiadaczem i zarządcą obiektu budowlanego objętego decyzją nakazującą rozbiórkę tego obiektu (podkreślenie tut. Sądu). Podstawę taką bowiem stanowił i stanowi nadal przepis art. 52 Prawa budowlanego. Odnosząc powyższe uwagi NSA do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że analiza akt administracyjnych nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, czy obowiązek dokonania rozbiórki budynku stał się bezprzedmiotowy w stosunku do skarżącego wobec przeniesienia własności nieruchomości, czy też nadal na nim ciąży, a w konsekwencji, czy egzekwowanie grzywny w celu przymuszenia jest nadal dopuszczalne. Na podstawie art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. ustawy "Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego." Zgodnie z art. 7 kpa "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli." Zasada niezbędności z art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należy do zasad ogólnych postępowania egzekucyjnego i podlega uwzględnieniu przez organ. W ocenie Sądu powyższe przepisy zostały naruszone przy wydaniu postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela. W tej sytuacji postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Ponownie rozpatrując sprawę wierzyciel obowiązany jest ustalić, czy po stronie skarżącego istnieje nadal obowiązek rozbiórki budynku garażowego, pomimo przeniesienia własności nieruchomości. II. Niewątpliwie natomiast w pełni uzasadnione jest stanowisko organów odnośnie niezasadności zarzutów dotyczących opłaty w wysokości [...] zł nałożonej za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny z art. 64a § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i w tym zakresie zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Nie budzi wątpliwości, że obowiązek uiszczenia opłaty ciąży na Z. W., bowiem w stosunku do niego zostało skierowane postanowienie z dnia [...]r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W dniu, gdy nakładano grzywnę obowiązek rozbiórki budynku ciążył na skarżącym, a nie na J. K. W., która stała się właścicielem nieruchomości dopiero [...]. Prawidłowo organ egzekucyjny za wierzycielem przyjął, że niezasadny jest zarzut z art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. błąd co do osoby zobowiązanej, istotne bowiem jest, że w chwili wydania postanowienia o nałożeniu grzywny, obowiązek rozbiórki budynku ciążył na skarżącym. Nie ma również podstaw do uwzględnienia zarzutu z tej przyczyny, że organ błędnie wystawił tytuły wykonawcze na inną osobę niż wskazana w postanowieniu z dnia [...]. Przedmiotowa sprawa dotyczy wyłącznie postępowania prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione na Z. W. jako zobowiązanego, a brak podstaw do stwierdzenia, że nie jest on osobą zobowiązaną do zapłaty ww. opłaty. Odnośnie braku upomnienia, Sąd zauważa, iż stosownie do § 13 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy egzekucja dotyczy kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych. Nie budzi natomiast wątpliwości, że opłata za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia jest kosztem egzekucyjnym, co wynika z art. 64a § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnośnie błędu w dacie umieszczonej w tytule wykonawczym dotyczącym opłaty za wydanie postanowienia (podano [...]., a powinno być [...].), zauważyć należy, iż nie ma on wpływu na wynik sprawy. Zarówno bowiem organ, jak również strona skarżąca zdawały sobie sprawę, iż faktycznie sprawa dotyczy tytułu wykonawczego z dnia [...]r., o czym świadczy choćby treść zażalenia. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 cytowanej ustawy Sąd określił, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. O kosztach sądowych rozstrzygnięto na podstawie art. 200 wskazanej ustawy. H. Adamczewska – Wasilewicz D. Dudra E. Kruppik – Świetlicka
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI