I SA/Bd 773/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę M. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki z o.o. "E.-P." w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2013 r. Skarżący pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki w okresie od czerwca 2012 r. do stycznia 2014 r. Organy podatkowe ustaliły, że spółka składała deklaracje VAT-7, wykazując nadwyżkę podatku naliczonego, jednakże kontrola wykazała, że spółka posługiwała się "pustymi fakturami", niedokumentującymi rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. W konsekwencji, decyzją z lipca 2017 r., Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego określił spółce zobowiązanie w VAT za okres od stycznia do grudnia 2013 r. w łącznej kwocie [...] zł, która nie została uregulowana. Egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 116 § 1, poprzez niewłaściwe zastosowanie i pociągnięcie go do odpowiedzialności mimo niezaistnienia przesłanek ustawowych, a także naruszenie zasad postępowania. Sąd uznał skargę za niezasadną. Podkreślił, że zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, członek zarządu odpowiada solidarnie za zaległości spółki, chyba że wykaże, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie tych wniosków nastąpiło bez jego winy. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał zaistnienia tych przesłanek. Spółka nie złożyła wniosku o upadłość, a okoliczności sprawy (posługiwanie się fikcyjnymi fakturami, brak dokumentacji źródłowej, zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych) wskazywały na jej niewypłacalność już w lutym 2013 r., co powinno skłonić zarząd do podjęcia działań zmierzających do ogłoszenia upadłości. Sąd podzielił stanowisko organów, że odpowiedzialność osoby trzeciej jest pochodna odpowiedzialności podatnika i nie podlega weryfikacji zasadność zobowiązania podatnika w postępowaniu dotyczącym osoby trzeciej. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w kontekście braku wykazania przesłanek zwalniających z tej odpowiedzialności (np. złożenie wniosku o upadłość).
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie powstania zaległości podatkowych. Interpretacja 'właściwego czasu' na zgłoszenie wniosku o upadłość.
Zagadnienia prawne (3)
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać pociągnięty do solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, członek zarządu może zostać pociągnięty do odpowiedzialności, chyba że wykaże, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie tych wniosków nastąpiło bez jego winy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności, takich jak złożenie wniosku o upadłość we właściwym czasie lub brak winy w jego niezłożeniu. Okoliczności sprawy wskazywały na niewypłacalność spółki już w lutym 2013 r., co powinno skłonić zarząd do podjęcia działań zmierzających do ogłoszenia upadłości.
Czy w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (członka zarządu) można kwestionować zasadność, wymagalność lub wykonalność zobowiązania podatkowego samej spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odpowiedzialność podatkowa osoby trzeciej jest pochodną odpowiedzialności podatnika, a jej zasadność, wymagalność i wykonalność nie podlegają weryfikacji w postępowaniu dotyczącym osoby trzeciej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej dotyczy wyłącznie odpowiedzialności tej osoby za istniejące zobowiązanie spółki, a nie kwestionowania samego zobowiązania podatkowego spółki.
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do przeprowadzenia dowodu z akt postępowania podatkowego dotyczącego spółki w ramach postępowania w sprawie odpowiedzialności członka zarządu?
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy zasadnie odmówił włączenia akt postępowania podatkowego dotyczącego spółki do akt postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich, gdyż wykracza to poza zakres tego postępowania.
Uzasadnienie
Zakres postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich jest ściśle określony w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej i dotyczy badania przesłanek orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu, a nie wzruszania postępowania podatkowego dotyczącego samej spółki.
Przepisy (11)
Główne
O.p. art. 116 § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże przesłanki negatywne (np. złożenie wniosku o upadłość we właściwym czasie lub brak winy w jego niezłożeniu). Odpowiedzialność obejmuje zaległości, których termin płatności upływał w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Dz.U. 2018 poz 800 art. 116 § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się w całości lub w części bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.
Pomocnicze
O.p. art. 21 § 1 pkt 1 i 3
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego ma charakter deklaratoryjny.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego podjęcia działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego dokonania oceny materiału dowodowego na podstawie zasad logiki i doświadczenia życiowego.
O.p. art. 180 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ może dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem.
O.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.
k.s.h. art. 208 § 2
Kodeks spółek handlowych
Obowiązek prowadzenia spraw spółki przez każdego członka zarządu.
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 59 § 2 i 3
Przepisy dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 64
Przepisy dotyczące kosztów postępowania egzekucyjnego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 116 § 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i pociągnięcie do odpowiedzialności mimo niezaistnienia przesłanek ustawowych. • Naruszenie art. 121 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania. • Naruszenie art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. • Naruszenie art. 180 § 1 w zw. z art. 188 O.p. poprzez bezpodstawną odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania M. L. oraz odrzucenie wniosku o włączenie akt postępowania podatkowego. • Naruszenie art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. poprzez nieprawidłowe zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. • Naruszenie art. 180 w zw. z art. 191 i 192 O.p. poprzez przyjęcie pewnych okoliczności za udowodnione bez przeprowadzenia dowodu. • Naruszenie art. 2a O.p. poprzez nierozstrzyganie wątpliwości na korzyść podatnika.
Godne uwagi sformułowania
odpowiedzialność podatkową osoby trzeciej należy postrzegać, jako pochodną odpowiedzialności podatkowej samego podatnika. • zasadność, wymagalność i wykonalność zobowiązania samego podatnika nie podlega weryfikacji w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej • właściwym czasem na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego jego ogłoszeniu (postępowanie układowe) powinien być moment pojawienia się trudności z zapłatą zobowiązań publicznoprawnych.
Skład orzekający
Ewa Kruppik-Świetlicka
sprawozdawca
Tomasz Wójcik
członek
Urszula Wiśniewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w kontekście braku wykazania przesłanek zwalniających z tej odpowiedzialności (np. złożenie wniosku o upadłość)."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie powstania zaległości podatkowych. Interpretacja 'właściwego czasu' na zgłoszenie wniosku o upadłość.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi spółki, co jest tematem budzącym zainteresowanie przedsiębiorców i prawników. Pokazuje praktyczne konsekwencje zaniedbań w zarządzaniu finansami spółki.
“Czy prezes zarządu odpowie za długi VAT spółki? Sąd wyjaśnia kluczowe przesłanki odpowiedzialności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.