I SA/Bd 768/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2025-01-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dotacjefinanse publiczneszkoła policealnazwrot dotacjinadmierna wysokość dotacjikodeks postępowania administracyjnegopostępowanie kontrolnedokumentacja szkolnaprawo oświatowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zwrotu dotacji oświatowej, uznając, że organ nie odniósł się do kluczowych zarzutów strony skarżącej.

Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta G. o określeniu kwoty dotacji podlegającej zwrotowi jako pobranej w nadmiernej wysokości. Skarżąca spółka kwestionowała prawidłowość ustaleń organów, zarzucając m.in. naruszenie przepisów KPA poprzez brak odniesienia się do podniesionych zarzutów oraz błędne ustalenie stanu faktycznego. Sąd administracyjny uznał, że organ odwoławczy naruszył prawo procesowe, nie ustosunkowując się do istotnych zarzutów strony, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę C. N. i B. Ż. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta G. o zwrocie dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości. Organy uznały, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości z kilku powodów: brak dokumentacji potwierdzającej uprawnienia 21 słuchaczy do nauki, wykazywanie do dotacji osób, które zrezygnowały z usług oświatowych, oraz wykazywanie do dotacji słuchaczy, którzy nie uczestniczyli w zajęciach mimo formalnego pozostawania na liście. Skarżąca spółka podniosła szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, nieprawidłowe ustalenia faktyczne, brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu oraz nieodniesienie się przez organ odwoławczy do kluczowych argumentów strony. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy KPA, w szczególności art. 11 i art. 107 § 3 KPA, poprzez brak odniesienia się do zarzutów strony dotyczących przechowywania dokumentacji rekrutacyjnej, zakresu kontroli wydatków finansowanych z dotacji oraz kwestii skreślenia słuchaczy z listy. Sąd uznał również, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 KPA dotyczącego braku możliwości czynnego udziału strony w postępowaniu. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy naruszył prawo procesowe, nie odnosząc się do kluczowych zarzutów strony skarżącej, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów strony dotyczących m.in. przechowywania dokumentacji, zakresu kontroli oraz kwestii skreślenia słuchaczy, a także braku możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Brak odniesienia się do istotnych argumentów strony stanowi naruszenie prawa procesowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (38)

Główne

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1 pkt 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 268a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.o. art. 68 § 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

u.f.p. art. 252 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 252 § 3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

p.u.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1 pkt 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 268a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1 pkt 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.o. art. 150 § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

u.p.o. art. 14 § 3 pkt. 4

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

u.f.p. art. 252 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 252 § 5

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.p.o. art. 68 § 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

u.f.p. art. 252 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 252 § 5

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ odwoławczy przepisów KPA (art. 11, art. 107 § 3, art. 10 § 1) poprzez brak odniesienia się do istotnych zarzutów strony skarżącej. Brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji. Pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Kwestia upoważnienia Dyrektora Wydziału Edukacji do wydania decyzji administracyjnej została rozstrzygnięta na korzyść organu.

Godne uwagi sformułowania

Nie jest rolą sądu administracyjnego poszukiwanie za SKO odpowiedzi na postawione przez stronę zarzuty, w sytuacji gdy zostały one sformułowane w postępowaniu administracyjnym i organ je przemilczał. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Leszek Kleczkowski

sprawozdawca

Mirella Łent

przewodniczący

Tomasz Wójcik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazuje na obowiązek organów administracji odniesienia się do wszystkich istotnych zarzutów strony w uzasadnieniu decyzji, nawet jeśli organ się z nimi nie zgadza. Podkreśla znaczenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczania dotacji oświatowych i interpretacji przepisów KPA w kontekście postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczne ustalenia organu mogłyby być zasadne. Jest to ważna lekcja dla prawników procesualistów.

Błąd proceduralny uchylił decyzję o zwrocie dotacji. Czy Twoja sprawa jest bezpieczna?

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 768/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/
Mirella Łent /przewodniczący/
Tomasz Wójcik
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 11,art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi C. N. i B. Ż. Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 1 października 2024 r., Nr SKO-92-27/24 w przedmiocie określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi jako pobranej w nadmiernej wysokości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu na rzecz C. N. i B. Ż. Sp. z o.o. w Ł. kwotę 7.400 zł (słownie: siedem tysięcy czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2024 r. Prezydent G. określił w stosunku do C. N. i B. Ż. sp. z o.o. w Ł. kwotę dotacji w wysokości [...] zł podlegającą zwrotowi do budżetu Gminy-Miasto G. jako pobraną w nadmiernej wysokości na prowadzenie w 2022 r. publicznej szkoły policealnej pn. S. P. O. M. "Ż." w G..
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podał, że w przedmiotowej sprawie kontroli poddano dokumentację szkolą 259 słuchaczy wskazanych do obliczenia dotacji. Stwierdzono, że w przypadku 21 słuchaczy nie wykazano w dokumentacji szkolnej uprawnień do podjęcia nauki w szkole policealnej, a tym samym osoby te nie miały uprawnień do pobierania nauki w tej szkole, a w związku z tym dotacja oświatowa pobrana na tych słuchaczy została pobrana w nadmiernej wysokości. Jej wysokość wyliczono na kwotę [...]zł.
Kolejną nieprawidłowością wykazaną w trakcie kontroli były kwestie rozliczania dotacji pobieranej na osoby, które zrezygnowały z usług oświatowych świadczonych przez szkołę. Oprócz nieprawidłowości w prowadzeniu dokumentacji dotyczącej rezygnacji (nie mającej wpływu na rozliczenie) stwierdzono, że w dwóch przypadkach pomimo złożenia przez słuchaczy rezygnacji z pobierania nauki słuchacze ci ( 2 osoby) były wykazywane do dotacji oświatowej w kolejnych miesiącach (w przypadku jednej osoby przez 3 miesiące a drugiej przez 2 miesiące). Kwotę dotacji za ten okres pobranej na te osoby uznano za kwotę dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i określono ją na [...] zł.
Trzecie zagadnienie poddane kontroli, w odniesieniu do którego stwierdzono występowanie nieprawidłowości dotyczyło kwestii wykazywania słuchaczy zgodnie z istniejącym stanem faktycznym, bowiem w trakcie kontroli stwierdzono liczne przypadki słuchaczy, którzy złożyli dokumenty rekrutacyjne do szkoły policealnej i do chwili skreślenia ich z listy słuchaczy byli wykazywani do dotacji oświatowej mimo, że nie uczestniczyli w zajęciach. Organ pierwszej instancji podkreślił, że w jego ocenie należy dokonać zróżnicowania pojęcia słuchacza w znaczeniu formalnym, a więc zapisanej, nie uczestniczącej w zajęciach a nie wykreślonej z listy słuchaczy, a słuchaczem w znaczeniu rzeczywistym, a więc osoby faktycznie uczestniczącej w zajęciach. Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji nie zaakceptował i nie uznał za prawidłowe wyjaśnień złożonych przez dyrektora szkoły, że skreślenie z listy słuchaczy wymaga podjęcia stosowej uchwały rady pedagogicznej, a takowe podejmowane są dwukrotnie w ciągu roku (w styczniu oraz we wrześniu), tak więc przyjęto zasadę, że dopóki słuchacz nie jest wykreślony z listy słuchaczy formalnie może być wykazywany do dotacji oświatowej. Prezydent nie podzielił tego stanowiska, wskazując, że uchwała o skreśleniu z listy słuchaczy nie tworzy nowego stanu, a jedynie potwierdza stan już istniejący. W ocenie organu, każde okoliczności powodujące wykreślenie z listy winny być zgłaszane do organu dotującego i mieć odpowiednie odzwierciedlenie w comiesięcznej informacji przekazywanej organowi. Ustalono, że z tego tytułu dotacja pobrana na słuchaczy którzy nie uczestniczyli w zajęciach była dotacja pobraną w nadmiernej wysokości, a jej kwotę ustalono na [...] zł.
Kolegium podzieliło stanowisko Prezydenta G., że to nie uchwała rady pedagogicznej tworzy nowy stan prawny i oznacza skreślenie z listy słuchaczy. Zgodnie bowiem z art. 44z ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, słuchacza szkoły dla dorosłych, który nie otrzymał promocji na semestr programowo wyższy, dyrektor szkoły skreśla w drodze decyzji z listy słuchaczy. Rzeczą zatem dyrektora było skreślenie uczniów nie promowanych już w czerwcu danego roku. O braku promocji i skreśleniu z listy uczniów decyduje przepis prawa, a nie decyzja dyrektora szkoły. O rzeczywistej ilości uprawnionych do dotacji rozstrzyga posiadanie statusu ucznia/słuchacza, a więc obejmuje wyłącznie osoby spełniające kryteria opisane w ustawie. Nie stanowi o tym jedynie pozostawanie na liście uczniów. Przymiot uczniów, na których przysługuje dotacja posiadają jedynie osoby do szkoły uczęszczające. Nie można zatem przyjąć, że dotacje przysługują na wszystkich uczniów wpisanych na listę słuchaczy szkół, aż do momentu ich skreślenia z listy, ponieważ mielibyśmy do czynienia z sytuacją, w której jedynym kryterium decydującym o statusie słuchacza, na którego przysługuje dotacja, jest pozostawanie na liście słuchaczy. Skoro osoby te mimo funkcjonowania na liście słuchaczy nie uczestniczyły w procesie edukacji nie można uznać, że przysługuje na nie dotacja. Beneficjentem dotacji ma być bowiem ten uczeń, wobec którego szkoła realizuje funkcje kształcenia, wychowania i opieki.
Kolegium zgodziło się także ze stanowiskiem organu pierwszej instancji w zakresie uznania, iż dotacja pobierana na osoby nie spełniające warunków formalnych przyjęcia do szkoły policealnej (posiadanie wykształcenia średniego lub wykształcenia średniego branżowego) jest dotacją pobraną w nadmiernej wysokości. Podobnie jak w przypadku osób, które utraciły status słuchacza, osoby które nie spełniały określonych w ustawie kryteriów nie mogły zyskać tego statusu (stać się słuchaczami) i być przyjęte do szkoły. O rzeczywistej ilości uprawnionych do dotacji rozstrzyga posiadanie statusu ucznia/słuchacza, a więc obejmuje wyłącznie osoby spełniające kryteria opisane w ustawie materialnej.
Organ nie zgodził się też ze stanowiskiem spółki o braku umocowania Dyrektora Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego w G. do wydawania w imieniu Prezydenta G. decyzji administracyjnych kończących postępowanie w sprawie kontroli prawidłowości rozliczania dotacji udzielanych placówkom oświatowym. Kolegium podało, że z zarządzenia nr [...] Prezydenta G. z dnia [...] sierpnia 2019 r. wynika, że K. M.-L. - Dyrektor Wydziału Edukacji została upoważniona do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach pozostających we właściwości Wydziału Edukacji, natomiast z Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Miejskiego w G. wynika, że do właściwości Referatu Finansowania, Planowania i Analizy, wchodzącego w skład Wydziału, należy m.in. rozliczanie dotacji udzielanych przedszkolom i szkołom niepublicznym prowadzonym przez osoby prawne i fizyczne, prowadzenie spraw związanych z realizacją dotacji celowych, a skoro rozliczenie dotacji wiąże się z koniecznością zakończenia postępowania w formie decyzji to działanie Dyrektora Wydziału mieści się w granicach jego upoważnienia.
W skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła naruszenie:
1) art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 268a k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji, która podpisana została przez osobę nieupoważnioną do jej wydania, z uwagi na fakt, iż pani K. M.-L. - Dyrektor Wydziału Edukacji może załatwiać indywidualne sprawy z zakresu administracji publicznej z prawem wydawania decyzji administracyjnych jedynie w zakresie spraw, które pozostają we właściwości Wydziału Edukacji, a prowadzenie postępowań administracyjnych w zakresie pobierania dotacji oświatowej w nadmiernej wysokości lub wydatkowania w dotacji niezgodnie z przeznaczeniem nie mieści się w zakresie spraw pozostających we właściwości Wydziału Edukacji, gdyż rozliczenia dotacji oświatowej nie można utożsamiać z prowadzeniem postępowań administracyjnych w zakresie weryfikacji prawidłowości pobrania dotacji oświatowej przez szkołę, w konsekwencji czego pani K. M.-L. nie była upoważniona do podpisania zaskarżonej decyzji;
2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, mimo licznych błędów proceduralnych organu pierwszej instancji, tj. niepodjęcie przez ten organ działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, a tym samym brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, w szczególności przez:
a) poczynienie ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu jedynie o dane zebrane w postępowaniu kontrolnym w sytuacji, gdy strona nie ma prawnej możliwości zakwestionowania w sposób wiążący dla organu dokonanych podczas postępowania kontrolnego ustaleń a zawartych we wnioskach pokontrolnych i w konsekwencji brak przeprowadzenia przez organ jakiegokolwiek postępowania dowodowego;
b) nieprawidłowe przyjęcie, że braki w dokumentacji rekrutacyjnej słuchaczy stanowią o braku statusu słuchacza, w sytuacji gdy strona przedstawiła dowody potwierdzające posiadanie statusu słuchacza wykazanego do dotacji, gdyż osoby te znajdowały się w dziennikach lekcyjnych czy też na listach obecności, a w konsekwencji organ nie miał podstaw do zakwestionowania dotacji na takich słuchaczy;
c) nieprzeprowadzenie w sprawie żadnego postępowania dowodowego i doręczenie stronie jedynie zawiadomienia o wszczęciu i zakończeniu postępowania i brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w sprawie, co w konsekwencji skutkowało przyjęciem, że dotacja oświatowa została pobrana w nadmiernej wysokości i powinna być zwrócona do budżetu M. G.;
3) art. 15 k.p.a. przez brak rozpoznania zarzutów przedstawionych w odwołaniu od decyzji prezydenta M. G. dotyczących:
a) pozbawienia strony prawa do czynnego udziału na każdym stadium postępowania i umożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji;
b)doręczenia stronie metryki akt sprawy w dniu wydania decyzji, co stanowi iluzoryczne jedynie umożliwienie stronie udziału w toczącym się postępowaniu, poprzez brak zapewniania jej możliwości weryfikacji, co znajduje się w materiałach zgromadzonych przez organ w toku postępowania.
4) art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe przez przyjęcie, iż kluczowe znaczenie w kwestii skreślenia z listy słuchaczy ma uchwała rady pedagogicznej o charakterze deklaratoryjnym, podczas gdy skreślenie z listy słuchaczy następuje w drodze decyzji administracyjnej dyrektora szkoły, która powoduje rozwiązanie stosunku administracyjnoprawnego, w konsekwencji czego przyjąć należy, iż strona w sposób prawidłowy wykazywała liczbę słuchaczy i pobrała dotację w prawidłowej wysokości;
5) art. 26 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych przez bezpodstawne przyjęcie, iż dotacja pobrana została w nadmiernej wysokości, w sytuacji, w której skarżąca wypełniła wszystkie przesłanki określone w ustawie do otrzymania dotacji oświatowej na słuchaczy szkoły;
6) art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 ustawy o finansach publicznych przez bezpodstawne uznanie, iż dotacja przyznana szkole w 2022 r. została pobrana w nadmiernej wysokości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a, gdyż w skardze strona wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.
Spór sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ prawidłowo uznał, że spółka jest zobowiązane zwrócić kwotę dotacji w wysokości [...] zł za 2022 r., z uwagi na to, iż została pobrana w nadmiernej wysokości na działalność S. P. O. M. "Ż." w G..
Zgodnie z art. 252 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. W myśl art. 252 ust. 3 u.f.p. dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub sfinansowanie dotowanego zadania.
W tym zakresie (dotacji pobranej w nadmiernej wysokości) organ stwierdził następujące nieprawidłowości:
1) w przypadku 21 słuchaczy nie wykazano w dokumentacji szkolnej uprawnień do podjęcia nauki w szkole policealnej, a tym samym osoby te nie miały uprawnień do pobierania nauki w tej szkole. Kwotę dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wyliczono na kwotę 84.727,62 złotych;
2) pobranie dotacji na osoby, które zrezygnowały z usług oświatowych świadczonych przez szkołę. Stwierdzono mianowicie, że w dwóch przypadkach pomimo złożenia przez słuchaczy rezygnacji z pobierania nauki, słuchacze ci (2 osoby) były wykazywane do dotacji oświatowej w kolejnych miesiącach (w przypadku jednej osoby przez 3 miesiące, a drugiej przez 2 miesiące). Kwotę dotacji za ten okres pobranej w nadmiernej wysokości określono na kwotę 3.712,10 złotych,
3) pobieranie dotacji na słuchaczy, którzy złożyli dokumenty rekrutacyjne do szkoły policealnej i do chwili skreślenia ich z listy słuchaczy byli wykazywani do dotacji oświatowej mimo, że nie uczestniczyli w zajęciach. Organ wyliczył, że z tego tytułu pobrano dotację w nadmiernej wysokości w kwocie 108.713,63 złotych. Organ nie zaakceptował i nie uznał za prawidłowe w tym zakresie wyjaśnień złożonych przez dyrektora szkoły, że skreślenie z listy słuchaczy wymaga podjęcia stosowej uchwały rady pedagogicznej, a takowe podejmowane są dwukrotnie w ciągu roku, tj. w styczniu oraz we wrześniu, tak więc przyjęto zasadę, że dopóki słuchacz nie jest wykreślony z listy słuchaczy formalnie może być wykazywany do dotacji oświatowej.
Nie zgadzając się z tymi ustaleniami w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji (a następnie w skardze), w odniesieniu do nieposiadania pełnej dokumentacji rekrutacyjnej (nieprawidłowość nr [...]) skarżąca podniosła, że zgodnie z przepisami ustawy prawo oświatowe szkoła ma obowiązek przechowywać dokumentację postępowania rekrutacyjnego nie dłużej niż do końca okresu, w którym uczeń uczęszcza do danej szkoły (art. 150 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 3 pkt. 4 ustawy Prawo oświatowe). Jest to okres maksymalny przechowywania tych danych, po upływie którego nośniki danych osobowych powinny zostać trwale zniszczone lub dane z nośników elektronicznych powinny zostać usunięte w sposób uniemożliwiający ich odzyskanie. Nadto, zdaniem strony, kontrolą objęte są dokumenty dotyczące tylko wydatków finansowanych z dotacji. Jeżeli zatem szkoła finansuje z dotacji jedynie wynagrodzenia nauczycieli, to przedmiotem kontroli w zakresie prawidłowości wydatkowania dotacji będzie wyłącznie lista płac, a nie będzie objęta kontrolą dokumentacja nauczania zajęć rozwijających zainteresowania i uzdolnienia uczniów, skoro są one finansowane z czesnego wpłacanego przez rodziców. Zatem kontrolujący nie mieli uprawnień do jej weryfikacji, a w konsekwencji wyciągania jakichkolwiek konsekwencji wobec strony w ramach ustaleń w zakresie prawidłowości pobrania dotacji oświatowej. Skarżąca uważa też, że uzależnianie prawidłowości pobrania dotacji od posiadania przez szkołę dokumentów rekrutacyjnych byłych słuchaczy byłoby sprzeczne zarówno z przepisami dotyczącymi uzyskania prawa do otrzymania dotacji, jak i z przepisami dotyczącymi przechowywania dokumentacji. Nie zgadza się organem, iż posiadanie przez szkołę kompletnej dokumentacji rekrutacyjnej oraz dokumentacji przebiegu nauczania stanowi warunek konieczny do uznania dotacji za pobraną w prawidłowej wysokości.
W odniesieniu do słuchaczy, którzy złożyli dokumentację rekrutacyjną, ale do momentu skreślenia z listy słuchaczy nie uczestniczyli w zajęciach (nieprawidłowość nr [...]) spółka w odwołaniu (a następnie w skardze) wskazała na regulację zawartą w art. 68 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe, zgodnie z którą dyrektor szkoły lub placówki może, w drodze decyzji, skreślić ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły lub placówki. Skreślenie następuje na podstawie uchwały rady pedagogicznej, po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego. Zdaniem strony przepisy te ponad wszelką wątpliwość wskazują, że skreślenie z listy słuchaczy następuje w drodze decyzji administracyjnej dyrektora szkoły, która powoduje rozwiązanie stosunku administracyjnoprawnego. Dopiero zatem od momentu, w którym decyzja dyrektora stanie się prawomocna i wykonalna, dana osoba przestaje być uczniem szkoły. Tym samym, w opinii strony, uwzględnianie "skreślonych" słuchaczy przy określaniu stanu słuchaczy w danej grupie, uznać należy za prawidłowe. Uczniem jest bowiem osoba, którą przyjęto do szkoły, która figuruje w księdze uczniów i nie zapadła wobec niej ostateczna i podlegająca wykonaniu decyzja administracyjna o skreśleniu jej z listy uczniów.
Według spółki organ pierwszej instancji dopuścił się także naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., gdyż pozbawił ją przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego i złożenia wniosków dowodowych. W tym zakresie skarżąca podniosła, że organ nie wyznaczył jej 7-dniowego terminu na wypowiedzenie się w zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego, liczonego od dnia doręczenia stronie metryki sprawy, albowiem przed doręczeniem metryki strona nie miała wiedzy, jakie czynności podjął organ w trakcie postępowania administracyjnego, co wiązało się z koniecznością złożenia wniosku o wydłużenie terminu na wypowiedzenie się co materiału dowodowego. Zdaniem spółki oznacza to, że została pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu, w tym złożenia wniosków dowodowych w postępowaniu administracyjnym. Strona wskazała, że doręczono jej zawiadomienie z dnia [...] stycznia 2024 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz zawiadomienie z dnia [...] lutego 2024 r. o jego zakończeniu. Metrykę sprawy doręczono zaś dopiero w dniu [...] marca 2024 r., a tą właśnie datą, tj. [...] marca 2024 r. opatrzono decyzję administracyjną, co jest równoznaczne z wydaniem decyzji. Zatem spółka uważa, że nie miała możliwości podjęcia obrony.
Podkreślenia wymaga, że jedną z kluczowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada przekonywania zawarta w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem twierdzenia strony. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę (por. wyrok WSA z dnia 9 grudnia 2010 r., I SA/Op 556/10). Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 11 k.p.a. W wyroku z dnia 2 lipca 2007 r., VI SA/Wa 778/07 WSA w Warszawie stwierdził, że w sytuacji, w której strona postępowania przypisuje określonym zdarzeniom, faktom czy okolicznościom decydujące dla wyniku sprawy znaczenie, będzie naruszać prawo i uchybiać zasadzie przekonywania i wyjaśniania sformułowanej w art. 11 k.p.a. takie niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie organu, które w uzasadnieniu nie będzie odnosiło się w sposób rzeczywisty do przedstawionych argumentów.
Nadto, uzasadnienie decyzji, o którym mowa w art. 107 § 3 k.p.a., nie może ograniczać się tylko do przedstawienia i umotywowania własnego stanowiska organu, jeżeli w toku postępowania strona podniosła zarzuty, zapatrując się na faktyczną bądź prawną ocenę sprawy odmiennie, niż organ administracji publicznej. Innymi słowy, skoro przyjęte przez organ przesłanki faktyczne lub prawne budzą zastrzeżenia strony, w uzasadnieniu decyzji organ winien odnieść się do tych wątpliwości (por. wyrok WSA z dnia 12 maja 2009 r., II SA/Kr 340/09).
Zdaniem Sądu, Kolegium naruszyło art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ w zaskarżonej decyzji nie odniosło się do powyższych zarzutów strony zawartych w odwołaniu. W odniesieniu do nieprawidłowości nr [...] Kolegium nie odniosło się do zarzutu strony, że:
- szkoła ma obowiązek przechowywać dokumentację postępowania rekrutacyjnego nie dłużej niż do końca okresu, w którym uczeń uczęszcza do danej szkoły (art. 150 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 3 pkt. 4 ustawy Prawo oświatowe);
- kontrolą powinny być objęte dokumenty dotyczące tylko wydatków finansowanych z dotacji. Jeżeli zatem szkoła finansuje z dotacji jedynie wynagrodzenia nauczycieli, to przedmiotem kontroli w zakresie prawidłowości wydatkowania dotacji będzie wyłącznie lista płac, a nie będzie objęta kontrolą dokumentacja nauczania zajęć rozwijających zainteresowania i uzdolnienia uczniów, skoro są one finansowane z czesnego wpłacanego przez rodziców;
- posiadanie przez szkołę kompletnej dokumentacji rekrutacyjnej oraz dokumentacji przebiegu nauczania stanowi warunek konieczny do uznania dotacji za pobraną w prawidłowej wysokości.
W przypadku nieprawidłowości nr [...] Kolegium całkowicie pominęło podnoszony już w odwołaniu zarzut naruszenia art. 68 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe, który to przepis w ocenie strony ma kluczowe znaczenia dla oceny prawidłowości jej stanowiska.
Organ odwoławczy nie odniósł się także do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a.
Jeżeli Kolegium nie podziela powyższych zarzutów i przedstawionej przez spółkę argumentacji, to powinno wyjaśnić dlaczego tak uważa. Nie jest rolą sądu administracyjnego poszukiwanie za SKO odpowiedzi na postawione przez stronę zarzuty, w sytuacji gdy zostały one sformułowane w postępowaniu administracyjnym i organ je przemilczał. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W odniesieniu do nieprawidłowości nr [...] w skardze nie sformułowano żadnych zarzutów. W tym zakresie Sąd również nie dopatrzył się uchybień i podziela stanowisku organu.
Rację ma natomiast Kolegium, że Dyrektor Wydziału Edukacji – K. M.-L. była upoważniona do wydania w imieniu Prezydenta G. zaskarżonej decyzji. Jak bowiem wynika z zarządzenia nr [...] Prezydenta G. z dnia [...] sierpnia 2019 r. (k. 44 akt odwoławczych) została ona upoważniona do załatwiania w imieniu Prezydenta G. indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, włącznie z prawem wydawania decyzji administracyjnych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Konsekwencją uwzględnienia skargi było orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącej, na podstawie art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a., poniesionych przez nią kosztów postępowania sądowego, które obejmują wpis sądowy (2.000 zł) oraz wynagrodzenia pełnomocnika (5.400 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI