I SA/Bd 761/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2021-01-19
NSApodatkoweWysokawsa
VATnieruchomościinterpretacja podatkowazarząd majątkiem prywatnymdziałalność gospodarczapełnomocnictwosprzedaż nieruchomości

WSA uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że sprzedaż nieruchomości przez osobę fizyczną, mimo udzielenia pełnomocnictwa kupującemu do uzyskania pozwoleń, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu VAT.

Skarżący, będący osobą fizyczną i czynnym podatnikiem VAT w zakresie handlu, planował sprzedać nieruchomość nabytą w drodze spadku. Zawarto umowę przedwstępną, w której udzielono kupującemu pełnomocnictwa do uzyskania niezbędnych pozwoleń i decyzji związanych z planowaną inwestycją. Dyrektor KIS uznał, że takie działania, mimo że podejmowane przez kupującego, wykraczają poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym i stanowią działalność gospodarczą opodatkowaną VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę interpretację, stwierdzając, że czynności te służą realizacji potrzeb kupującego, a nie zwiększeniu atrakcyjności gruntu przez sprzedającego w celu pozyskania nabywcy, co oznacza, że sprzedaż następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym.

Sprawa dotyczyła wniosku o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania sprzedaży nieruchomości przez osobę fizyczną. Skarżący, będący czynnym podatnikiem VAT w zakresie handlu artykułami przemysłowo-spożywczymi, nabył nieruchomość w drodze spadku. Planował sprzedać tę nieruchomość spółce akcyjnej, z którą zawarł umowę przedwstępną. W ramach tej umowy udzielił kupującemu pełnomocnictwa do uzyskania wszelkich pozwoleń, decyzji i dokumentów niezbędnych do realizacji planowanej przez kupującego inwestycji (obiektu handlowego). Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że takie działania, mimo że podejmowane przez kupującego w imieniu skarżącego, wykraczają poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym i świadczą o profesjonalnym obrocie nieruchomościami, co czyni skarżącego podatnikiem VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał jednak stanowisko organu za nieprawidłowe. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, czy sprzedający angażuje środki podobne do profesjonalnych handlowców, czy też sprzedaż następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym. W tej sprawie czynności związane z uzyskaniem pozwoleń i decyzji były podejmowane przez kupującego we własnym interesie, w celu dostosowania gruntu do jego planowanej inwestycji, a nie w celu zwiększenia atrakcyjności gruntu przez sprzedającego w celu pozyskania nabywcy. Cena została już uzgodniona, a sukces tych działań był warunkiem zawarcia ostatecznej umowy. Sąd uznał, że aktywność skarżącego ograniczyła się do udzielenia pełnomocnictwa, co nie świadczy o prowadzeniu zorganizowanej działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami. W konsekwencji, sprzedaż nieruchomości została uznana za czynność w ramach zarządu majątkiem prywatnym, niepodlegającą opodatkowaniu VAT. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli czynności te służą realizacji potrzeb kupującego, a nie zwiększeniu atrakcyjności gruntu przez sprzedającego w celu pozyskania nabywcy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie, czy sprzedający angażuje środki podobne do profesjonalnych handlowców, czy też sprzedaż następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym. W tej sprawie czynności związane z pozwoleniemi były podejmowane przez kupującego we własnym interesie, a nie w celu pozyskania nabywcy przez sprzedającego. Sprzedaż następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

u.p.t.u. art. 15 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja podatnika VAT, w tym w kontekście działalności gospodarczej.

u.p.t.u. art. 15 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja działalności gospodarczej w kontekście VAT.

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zakres opodatkowania VAT.

u.p.t.u. art. 7 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja dostawy towarów.

Dz.U. 2020 poz 106 art. 15 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dz.U. 2020 poz 106 art. 15 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dz.U. 2020 poz 106 art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dz.U. 2020 poz 106 art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

k.c. art. 95

Kodeks cywilny

k.c. art. 96

Kodeks cywilny

k.c. art. 98

Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej interpretacji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym

Orzeczenie o kosztach postępowania.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § ust. 2

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

O.p. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 125

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynności związane z uzyskaniem pozwoleń i decyzji przez kupującego służą realizacji jego potrzeb inwestycyjnych, a nie zwiększeniu atrakcyjności gruntu przez sprzedającego. Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze spadku, mimo udzielenia pełnomocnictwa kupującemu, następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym, a nie działalności gospodarczej. Aktywność sprzedającego ogranicza się do udzielenia pełnomocnictwa, co nie świadczy o profesjonalnym obrocie nieruchomościami.

Odrzucone argumenty

Działania kupującego w imieniu sprzedającego, polegające na uzyskaniu pozwoleń i decyzji, wykraczają poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym i świadczą o profesjonalnym obrocie nieruchomościami. Sprzedaż nieruchomości będzie dostawą dokonaną w ramach prowadzenia działalności gospodarczej, a skarżący będzie działał jako podatnik VAT.

Godne uwagi sformułowania

czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej angażuje środki podobne do tych jakie wykorzystują podmioty zajmujące się profesjonalnie obrotem nieruchomościami wykazał aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem Nabywca już się zgłosił, właściciel gruntu nie musi już nic robić aby go "skusić" swoją ofertą.

Skład orzekający

Mirella Łent

przewodniczący sprawozdawca

Urszula Wiśniewska

sędzia

Leszek Kleczkowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, kiedy sprzedaż nieruchomości przez osobę fizyczną, mimo zaangażowania kupującego w uzyskanie pozwoleń, nie stanowi działalności gospodarczej podlegającej VAT."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy czynności związane z przygotowaniem nieruchomości do inwestycji są realizowane przez kupującego we własnym interesie, a sprzedający jedynie udzielił pełnomocnictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia między zarządem majątkiem prywatnym a działalnością gospodarczą w kontekście VAT, co jest kluczowe dla wielu osób fizycznych sprzedających nieruchomości.

Sprzedajesz działkę? Uważaj, bo możesz zostać VAT-owcem! Sąd wyjaśnia, kiedy to nie działa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 761/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2021-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Leszek Kleczkowski
Mirella Łent /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6560
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 725/21 - Postanowienie NSA z 2025-07-18
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 106
art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska sędzia WSA Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz M. S. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W złożonym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej skarżący podał, że jest właścicielem niezabudowanej nieruchomości gruntowej, zapisanej w księdze wieczystej numer [...], która stanowi jego majątek osobisty. W najbliższym czasie, nastąpi sprzedaż opisanej nieruchomości na rzecz sieci handlowej będącej Spółką Akcyjną. W tym celu wnioskodawca zawarł umowę przedwstępną z przyszłym nabywcą działki. W umowie przedwstępnej zostały określone warunki, które muszą zostać spełnione w celu zawarcia ostatecznej umowy sprzedaży nieruchomości. W związku z zawartą umową wnioskodawca udzielił pełnomocnictwa na rzecz kupującego do występowania o udzielenie decyzji, pozwoleń i innych dokumentów niezbędnych do realizacji planowanej przez kupującą spółkę inwestycji na zakupywanym gruncie. Po zawarciu opisywanej umowy przedwstępnej strona kupująca dokonywała wyłącznie czynności polegających na uzyskaniu stosownych pozwoleń, decyzji i dokumentów związanych z ww. inwestycją. Nie podjęto żadnych działań, które zmierzałyby do zwiększenia atrakcyjności gruntu w postaci uzbrojenia terenu w media itp. Wszelkie nakłady ponoszone przez kupującą spółkę na przedmiotowym gruncie wiążą się wyłącznie z uzyskaniem ww. pozwoleń, zgód i decyzji. Dodatkowo, w uzupełnieniu wniosku skarżący podał, że od dnia [...]. jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług w zakresie handlu artykułami przemysłowo-spożywczymi. Wskazaną nieruchomość nabył na podstawie dziedziczenia po zmarłym ojcu M. S.. Nabycie nie było objęte opodatkowaniem podatkiem VAT i czynność ta nie była udokumentowana fakturą, wnioskodawcy nie przysługiwało zatem prawo obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Przedmiotowa nieruchomość gruntowa, począwszy od dnia jej nabycia w drodze spadkobrania, nie jest użytkowana, grunt nie jest uprawiany. Nieruchomość nie była i nie jest wykorzystywana przez wnioskodawcę w prowadzonej działalności gospodarczej, skarżący nie prowadzi również działalności rolniczej. Nieruchomość nie była ani nie jest przedmiotem umów najmu, dzierżawy itp. Wnioskodawca nie poczynił żadnych działań mających na celu zwiększenie wartości i uatrakcyjnienia nieruchomości.
W związku z powyższym opisem skarżący zadał pytanie, czy sprzedaż ww. nieruchomości będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT? Zdaniem strony,
z tytułu zbycia nieruchomości opisanej we wniosku skarżący nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku VAT.
Interpretacją indywidualną z dnia [...]. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawca zawarł z kupującym umowę przedwstępną, która wyraźnie uzależnia sfinalizowanie transakcji sprzedaży niezabudowanej nieruchomości gruntowej od wypełnienia określonych w umowie warunków, które pozwolą kupującemu zrealizować inwestycję na zakupionym gruncie, tj. obiekt handlowy o powierzchni nie mniejszej 650m˛. Na mocy udzielonego pełnomocnictwa kupujący dysponuje nieruchomością dla celów budowlanych pozwalających na uzyskanie wszelkich pozwoleń, decyzji i warunków technicznych, w szczególności: prawomocnej, ostatecznej i wykonalnej decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskanie prawomocnej, ostatecznej i wykonalnej decyzji wydanej przez właściwy organ lub zarządcę drogi zezwalającej na lokalizację zjazdu na przedmiotową nieruchomość, uzyskania warunków technicznych przyłączy, kanalizacji sanitarnej oraz wodnej pozwalającej na realizację planowanej inwestycji. Odwołując się do przepisów art. 95, art. 96 i art. 98 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020r., poz. 1740, dalej: "k.c.") regulujących kwestię pełnomocnictwa organ stwierdził, że każda czynność wykonana przez pełnomocnika w imieniu mocodawcy i w zakresie udzielonego pełnomocnictwa wywoła skutki bezpośrednio w sferze prawnej mocodawcy. Wobec tego działania w postaci uzyskania wszelkich zgód, decyzji, pozwoleń, warunków technicznych pomimo że nie będą podejmowane bezpośrednio przez stronę, a przez osoby trzecie (kupującego) nie oznacza, że pozostają bez wpływu na sytuację prawną skarżącego. Po podpisaniu umowy przedwstępnej czynności wykonywane przez kupującego wywołują skutki bezpośrednio w sferze prawnej wnioskodawcy. Działania te dokonywane za pełną zgodą skarżącego w jego imieniu, wpłyną generalnie na wzrost wartości działki, atrakcyjności dla kupującego tej działki. Sprzedający udzielając pełnomocnictwa kupującemu do występowania przed wszelkimi organami administracji publicznej oraz do podejmowania wszelkich działań faktycznych i prawnych niezbędnych dla uzyskania decyzji i pozwoleń wychodzi naprzeciw oczekiwaniom kupującego - dąży do spełnienia warunków zawartych w przedwstępnej umowie sprzedaży po spełnieniu których zostanie zawarta ostateczna umowa. Do czasu zawarcia umowy sprzedaży przyrzeczonej nieruchomość będzie własnością wnioskodawcy, a szereg czynności podejmowanych będzie przez nabywcę w imieniu i na korzyść skarżącego, ponieważ to on jako właściciel nieruchomości jest stroną w postępowaniu o uzyskanie stosownych decyzji, pozwoleń oraz dokonanie wszelkich czynności związanych z przedmiotową nieruchomością. Wszystkie te czynności z punktu widzenia podatku VAT zostaną "wykonane" w sferze prawnopodatkowej strony. Tak więc, zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie, skarżący podejmując ww. czynności, zaangażował środki podobne do tych jakie wykorzystują podmioty zajmujące się profesjonalnie obrotem nieruchomościami, o których mowa w orzeczeniach TSUE w sprawach C-180/10 i C-181/10, tj. wykazał aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem.
W konsekwencji organ stwierdził, że kupujący będzie dokonywał określonych czynności w związku ze sprzedażą przez wnioskodawcę niezabudowanej nieruchomości gruntowej. Pomimo, że ww. czynności dokonywane będą przez kupującego to wywołują skutki bezpośrednio w sferze prawnej wnioskodawcy, bowiem udzielił on kupującemu pełnomocnictwa do występowania w jego imieniu. Oznacza to, że w celu sprzedaży niezabudowanej nieruchomości gruntowej będzie podejmował on pewne działania w sposób zorganizowany. Pełnomocnik dokonując działań zgodnie z udzielonym pełnomocnictwem uatrakcyjni przedmiotową nieruchomość, stanowiącą nadal własność wnioskodawcy. W efekcie wykonanych czynności, dostawie podlegać będzie nieruchomość o zupełnie innym charakterze jak chwili zawarcia umowy przedwstępnej. Wnioskodawca zatem dokonując sprzedaży niezabudowanej nieruchomości gruntowej na podstawie ww. działań oraz czynności nie będzie korzystał z przysługującego mu prawa do rozporządzania własnym majątkiem prywatnym.
W ocenie organu, skarżący wprawdzie nabył przedmiotową nieruchomość w drodze dziedziczenia, jednak decydujące znaczenie dla sprawy mają działania podejmowane przez kupującego w imieniu wnioskodawcy mające na celu wypełnienie określonych warunków umowy przedwstępnej, które wykraczają poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Organ zatem uznał, że podejmowane przez wnioskodawcę działania i przeprowadzone przez kupującego czynności (po zrealizowaniu ustalonych warunków umowy przedwstępnej) – wbrew stanowisku wyrażonemu we wniosku – wykluczają sprzedaż niezabudowanej nieruchomości gruntowej w ramach zarządu majątkiem prywatnym. Wobec powyższego, sprzedaż przez skarżącego niezabudowanej nieruchomości gruntowej będzie dostawą dokonaną w ramach prowadzenia działalności gospodarczej w myśl art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020r. poz. 106 ze zm., dalej: "u.p.t.u."), a wnioskodawca będzie działał jako podatnik VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ww. ustawy. W konsekwencji, opisana w przedmiotowej sprawie transakcja sprzedaży niezabudowanej nieruchomości gruntowej będzie stanowiła czynność opodatkowaną podatkiem VAT zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., z tytułu której skarżący będzie podatnikiem podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 tej ustawy. Tym samym stanowisko strony w zakresie przedstawionego zdarzenia przyszłego organ uznał za nieprawidłowe.
W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji zarzucając naruszenie:
- art. 15 ust. 2 u.p.t.u. w zw. z art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z dnia 11 grudnia 2006r., nr 347, str. 1, ze zm., dalej: "Dyrektywa 112") poprzez dopuszczenie się błędu wykładni, polegającego na uznaniu, że podjęcie działań opisanych we wniosku o interpretację, tj. udzielenie pełnomocnictwa na rzecz kupującego do uzyskania wszelkich zgód, decyzji, pozwoleń, warunków technicznych, które pozwolą kupującemu zrealizować inwestycję na nabywanym gruncie w postaci obiektu handlowego o powierzchni nie mniejszej niż 650 m2 - prowadzi do wniosku, że skarżący wykazał aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, a sprzedaż nieruchomości była i będzie wykonywana w ramach działalności gospodarczej, podczas gdy opisane działania należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym;
- art. 15 ust. 1 u.p.t.u. poprzez dopuszczenie się niewłaściwej oceny, co do zastosowania tego przepisu, co polegało na uznaniu, że przy sprzedaży opisanego gruntu skarżący wystąpi w roli podatnika VAT, podczas gdy skarżący nie wystąpi w tym charakterze z uwagi na fakt, że w świetle art. 15 ust. 2 u.p.t.u. działania przezeń podejmowane nie stanowiły i nie będą stanowić działalności gospodarczej - co jest konsekwencją naruszenia art. 15 ust. 2 ww. ustawy;
- art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 1 u.p.t.u. poprzez dopuszczenie się niewłaściwej oceny co do zastosowania tych przepisów, co polegało na uznaniu, że planowana sprzedaż gruntu stanowiącego majątek osobisty skarżącego, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podczas gdy transakcja ta nie będzie objęta zakresem opodatkowania tym podatkiem, gdyż skarżący nie wystąpi w charakterze podatnika VAT - co jest konsekwencją naruszenia art. 15 ust 1 i 2 ww. ustawy;
- art. 2a w zw. z art. 121 w zw. z art. 122 oraz w zw. z art. 125 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020r., poz. 1325 ze zm., dalej: "O.p."). polegające na dokonaniu oceny wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez wszechstronnej i całościowej analizy jego treści, z naruszeniem zasady in dubio pro tributario i w jego konsekwencji błędne zastosowanie tych przepisów oraz uznanie skarżącego za podatnika podatku VAT, podczas gdy w opisanym stanie faktycznym, dokonując sprzedaży skarżący dokonywał jedynie rozporządzenia majątkiem prywatnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302, t.j., dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017r., poz. 2188, t.j.), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną indywidualną interpretację z punktu widzenia legalności, Sąd uznał, iż narusza ona prawo.
Przedmiotem sporu jest prawidłowa interpretacja art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020r. poz. 106 ze zm., dalej: "u.p.t.u."), w zw. z art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z dnia 11 grudnia 2006r., nr 347, str. 1, ze zm.), art. 15 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 1 u.p.t.u. a zarzuty oparto również o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020r., poz. 1325 ze zm., dalej: "O.p."), tj. art. 2a w zw. z art. 121 w zw. z art. 122 oraz w zw. z art. 125 O.p.
Odnosząc się do ostatniej grupy zarzutów, tj. tych opartych o przepisy ordynacji podatkowej, Sąd doszedł do przekonania, że nie chodzi w nich o zastrzeżenia, co do nieprawidłowego przyjęcia stanu faktycznego, ale jego oceny (s. 6 skargi). Natomiast art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 u.p.t.u. przywołano jedynie jako wykazanie konsekwencji naruszenia art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u.
W interpretacji prawidłowo przywołano treść przepisów stanowiących podstawę rozważań i co do tego nie ma sporu. Nie ma też sporu co do tego, że nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności. Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną) (art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u.).
Zatem w kwestii opodatkowania sprzedaży działki istotne jest, czy sprzedający w celu dokonania sprzedaży gruntu podjął/podejmie aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u., co skutkuje koniecznością uznania zbywcy nieruchomości za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług, czy też sprzedaż nastąpi w ramach zarządu majątkiem prywatnym.
Skarżący we wniosku o wydanie interpretacji podał, że nabył w drodze dziedziczenia działkę na cele prywatne i organ tego nie kwestionuje. Zdaniem Sądu zatem odpada możliwość uznania, że już w momencie nabycia działki Skarżącemu przyświecał cel gospodarczy. Tak też ocenia to skarżący.
Pozostaje więc zweryfikować stanowisko organu co do tego, że dalsze działania podjęte przez Skarżącego pozwalają przypisać jego działaniu charakter profesjonalny, zwłaszcza że we wniosku deklarowane jest, iż transakcja sprzedaży działki będzie miała charakter jednorazowy, pojedynczy.
Organ w interpretacji wskazał, że działalność – aby mogła być uznana za działalność gospodarczą - powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży i nie jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Organ słusznie wskazał, że z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej.
Organ uznał, że za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Chodzi tu przykładowo o nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług developerskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym – jak wskazał organ - na tego rodzaju aktywność "handlową" wskazywać musi ciąg powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.
Mając to wszystko na uwadze, zaplanowaną przez Skarżącego sprzedaż działki organ – mimo wszystko - uznał za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u., a Skarżącego – za podatnika VAT z tytułu tej transakcji w rozumieniu art. 15 ust.1 u.p.t.u. Zdaniem Sądu organ nie ma racji w tym względzie.
Z opisu zamieszczonego we wniosku o wydanie interpretacji wynika, że Skarżący jest właścicielem niezabudowanej nieruchomości gruntowej, zapisanej w księdze wieczystej numer [...], która stanowi jego majątek osobisty. W najbliższym czasie, nastąpi sprzedaż opisanej nieruchomości na rzecz sieci handlowej będącej Spółką Akcyjną. W tym celu wnioskodawca zawarł umowę przedwstępną z przyszłym nabywcą działki. W umowie przedwstępnej zostały określone warunki, które muszą zostać spełnione w celu zawarcia ostatecznej umowy sprzedaży nieruchomości. W związku z zawartą umową wnioskodawca udzielił pełnomocnictwa na rzecz kupującego do występowania o udzielenie decyzji, pozwoleń i innych dokumentów niezbędnych do realizacji planowanej przez kupującą spółkę inwestycji na zakupywanym gruncie. Po zawarciu opisywanej umowy przedwstępnej strona kupująca dokonywała wyłącznie czynności polegających na uzyskaniu stosownych pozwoleń, decyzji i dokumentów związanych z ww. inwestycją. Nie podjęto żadnych działań, które zmierzałyby do zwiększenia atrakcyjności gruntu w postaci uzbrojenia terenu w media itp. Wszelkie nakłady ponoszone przez kupującą spółkę na przedmiotowym gruncie wiążą się wyłącznie z uzyskaniem ww. pozwoleń, zgód i decyzji. Dodatkowo, w uzupełnieniu wniosku skarżący podał, że od dnia [...]. jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług w zakresie handlu artykułami przemysłowo-spożywczymi. Wskazaną nieruchomość nabył na podstawie dziedziczenia po zmarłym ojcu M. S.. Nabycie nie było objęte opodatkowaniem podatkiem VAT i czynność ta nie była udokumentowana fakturą, wnioskodawcy nie przysługiwało zatem prawo obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Przedmiotowa nieruchomość gruntowa, począwszy od dnia jej nabycia w drodze spadkobrania, nie jest użytkowana, grunt nie jest uprawiany. Nieruchomość nie była i nie jest wykorzystywana przez wnioskodawcę w prowadzonej działalności gospodarczej, skarżący nie prowadzi również działalności rolniczej. Nieruchomość nie była ani nie jest przedmiotem umów najmu, dzierżawy itp. Wnioskodawca nie poczynił żadnych działań mających na celu zwiększenie wartości i uatrakcyjnienia nieruchomości.
Organ słusznie prezentuje pogląd, że skutki działań pełnomocnika wywołają zmianę w sferze prawnej mocodawcy. Zdaniem Sądu nie można jednak twierdzić, że poprzez czynności podejmowane przez pełnomocnika – tj. kupującego, Skarżący podejmie aktywność, angażuje środki takie jak profesjonalny handlowiec, co uczyni z niego podatnika VAT w związku ze sprzedażą gruntu.
Organ uważa, że podejmowanie tego rodzaju czynności przesądza o przyznaniu Skarżącemu statusu profesjonalisty. Rację ma organ, że skoro w imieniu Skarżącego, dopóki jeszcze on jest właścicielem, wykona te czynności pełnomocnik – to należy uznać, że skutki prawne tych czynności wywołują zmiany w jego sferze prawnej. To on będzie adresatem decyzji, podmiotem pozwoleń itd. Zdaniem Sądu nie można przyjąć, że dla oceny podatkowoprawnej bez znaczenia pozostaje okoliczność wykonywania ww. czynności przez potencjalnego nabywcę. Zdaniem Sądu ma to kluczowe znaczenie. Skarżący najpierw znalazł kupca, zawarł z nim umowę przedwstępną, a następnie (udzielając pełnomocnictwa) umożliwił przyszłemu kupującemu podjęcie czynności mających na celu dostosowanie gruntu do jego potrzeb (pozwolenia, przyłącza itp.). W sensie chronologicznym czynności te następują jeszcze przed zawarciem definitywnej umowy sprzedaży, a w sensie prawnym nie można więc podważyć tego, że właścicielem i mocodawcą pozostaje Skarżący – jednak należy mieć na względzie, że nabywca wykonuje te czynności we własnym interesie, dla zrealizowania własnych potrzeb, w celu przystosowania działki do jego określonych potrzeb. Z przedstawionego stanu sprawy jasno wynika, że chodzi o a. uzyskania przez Kupującego prawomocnej, ostatecznej i wykonalnej decyzji o pozwoleniu na budowę, z której będzie wynikać możliwość zabudowania przedmiotowej nieruchomości, w tym obiektem handlowym o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 650 m˛, b. uzyskania przez Kupującego prawomocnej, ostatecznej i wykonalnej decyzji wydanej przez właściwy organ lub zarządcę drogi zezwalającej na lokalizację zjazdu na przedmiotową nieruchomość według koncepcji Kupującego na zasadzie prawo i lewoskrętu dla pojazdów o masie powyżej 25t, bez konieczności przebudowy układu drogowego, wraz z niezbędnymi dokumentami umożliwiającymi obsługę komunikacji, a także uzyskania zapewnienia zarządcy drogi o niewprowadzeniu ograniczeń tonażowych utrudniających obsługę komunikacyjną nieruchomości, c. niestwierdzenia ponadnormatywnego zanieczyszczenia nieruchomości skutkującego koniecznością rekultywacji, d. potwierdzenia badaniami geotechnicznymi możliwości posadowienia na nieruchomości budynków przy zastosowaniu tradycyjnych technologii budowlanych, e. uzyskania przez Kupującego warunków technicznych przyłączy - kanalizacji sanitarnej, wodnej, kanalizacji deszczowej oraz przyłącza energetycznego zgodnie z koncepcja Kupującego, pozwalających na realizację planowanej inwestycji w okresie 6 miesięcy od dnia zawarcia przyrzeczonej umowy sprzedaży. Nie są to zatem działania sprzedawcy, który przykładowo stara się grunt uzbroić czy uzyskać określone pozwolenia – aby przedmiot sprzedaży uczynić bardziej atrakcyjnym dla potencjalnych nabywców. Nabywca już się zgłosił, właściciel gruntu nie musi już nic robić aby go "skusić" swoją ofertą. Czynności odpowiadają planowanej inwestycji nabywcy. Skutki prawne czynności wykonanych przez pełnomocnika (nabywcę) w sensie prawnym rzeczywiście dotyczą właściciela gruntu (uzyskanie decyzji, pozwoleń itd.). Jednak starania pełnomocnika nie są staraniami właściciela podejmowanymi aby pozyskać kupującego, aby oferowany grunt uczynić atrakcyjniejszym dla potencjalnego nabywcy, aby podnieść jego cenę. Cena została uzgodniona w umowie przedwstępnej. Sukces działań przedsięwziętych przez pełnomocnika (tj. kupującego) stanowi zaś - w świetle umowy przedwstępnej, opisanej we wniosku o wydanie interpretacji - warunek, że przyrzeczona umowa sprzedaży dojdzie do skutku. Gdyby się bowiem okazało, że uzyskanie pewnych decyzji, pozwoleń, warunków technicznych itd. nie nastąpi – grunt w ogóle nie zostanie przez nabywcę kupiony, gdyż będzie dla niego nieużyteczny, nie będzie spełniał jego potrzeb.
Ocena organu opierająca się na znacznym stopniu zaangażowania w podniesienie atrakcyjności handlowej działki byłaby uzasadniona, gdyby Skarżący podejmował je (sam czy przez pełnomocnika) w takim celu, aby znaleźć, pozyskać kupca. Jeśli jednak kupiec już po uzgodnieniu warunków sprzedaży podejmuje je sam, a nie "pod dyktando" i według pomysłu właściciela gruntu, lecz mając na względzie własne potrzeby – to Sąd nie dostrzega w takim ułożeniu stosunków między sprzedawcą a kupującym argumentu przemawiającego za tym, że sprzedawca zachowuje się jak profesjonalista, przez co staje się handlowcem w rozumieniu ustawy o VAT.
Z opisu przedstawionego we wniosku wynikają warunki, które jasno wskazują, że są istotne z punktu widzenia inwestycji, jaką chce tam dokonać kupujący a nie skarżący. Takie ułożenie stosunków między stronami umowy przedwstępnej niewątpliwie zabezpiecza interesy kupującego – gdyby bowiem okazało się, że gruntu nie można przystosować do jego potrzeb, wówczas nie będzie on zobowiązany do zawarcia definitywnej umowy zakupu. Wszystkie działania podejmowane są już po uzgodnieniu przez strony warunków transakcji, w celu realizacji potrzeb kupującego i to on sam się w nie angażuje; aktywność Skarżącego sprowadza się do udzieleniu pełnomocnictwa. Pełnomocnictwo to jest konieczne do tego, by to kupujący, a nie właściciel, mógł działać. Z podanych wyżej powodów Sąd nie zgadza się z oceną organu, że w przedmiotowej sprawie, Wnioskodawca "zaangażował środki podobne do tych jakie wykorzystują podmioty zajmujące się profesjonalnie obrotem nieruchomościami, o których mowa we wskazanych orzeczeniach w sprawach C-180/10 i C-181/10, tj. wykazał aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem."
Reasumując, nie było podstaw do stwierdzenia, że opisane we wniosku czynności związane z jednorazową sprzedażą nieruchomości wykraczają poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym i stanowią zorganizowaną działalność gospodarczą. Nie ma podstaw do stwierdzenia, że Skarżący podejmował aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców.
Z podanych wyżej powodów, w połączeniu z tym, że transakcja ma charakter jednorazowy, incydentalny i dotyczy działki nabytej na cele prywatne, a Skarżący nie sprzedawał dotąd żadnych innych działek – zdaniem Sądu należało uznać, że dokona on opisanej sprzedaży działki w ramach zarządu majątkiem prywatnym, nie zaś w ramach działalności gospodarczej i sprzedając działkę nie będzie działała jako podatnik podatku od towarów i usług. Z tego powodu Sąd uznaje, że organ naruszył art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. poprzez błędną ocenę co do ich zastosowania w niniejszej sprawie. Ponownie rozpatrując wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej organ będzie zobowiązany zastosować się do przedstawionego wyżej stanowiska Sądu.
Tut. Sąd wyraził już wcześniej podobne stanowisko w podobnej sprawie, w wyroku z 6 października 2020r., I SA/Bd 452/20.
Z podanych wyżej powodów zaskarżoną interpretację należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI