I SA/Bd 73/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2005-09-21
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowydarowiznycele charytatywneulga podatkowaustawa o stosunku Państwa do Kościołaprawo o stowarzyszeniachuzasadnienieinterpretacja przepisów

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, odmawiając prawa do odliczenia darowizn na cele charytatywno-opiekuńcze z powodu braku odpowiedniej dokumentacji i niepotwierdzenia przeznaczenia środków na wskazane cele.

Podatnik Mirosław R. skarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą podatek dochodowy za 2000 r. Organ zakwestionował odliczenie darowizn na cele charytatywno-opiekuńcze i kultu religijnego w kwocie 20.466,82 zł. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że prawo do ulgi nie zostało wykazane w sposób niewątpliwy, zwłaszcza w odniesieniu do darowizny na parafię (brak potwierdzenia otrzymania), darowizny na stowarzyszenie (brak statusu kościelnej osoby prawnej) oraz darowizn na zakon i sanktuarium (brak wymaganego sprawozdania z przeznaczenia środków na cele charytatywno-opiekuńcze).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę Mirosława R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie 11.171,70 zł. Głównym przedmiotem sporu było prawo podatnika do odliczenia od dochodu darowizn na cele charytatywno-opiekuńcze i kultu religijnego w łącznej kwocie 27.000 zł. Organ podatkowy zakwestionował odliczenie darowizny na rzecz Parafii [...] w K. (9.000 zł) z powodu braku potwierdzenia jej otrzymania przez parafię i potencjalnego fałszerstwa dokumentu. Darowizna na Stowarzyszenie [...] w B. (6.000 zł) została zakwestionowana, ponieważ stowarzyszenie nie posiadało statusu kościelnej osoby prawnej, co było warunkiem odliczenia na podstawie art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego. Darowizny na rzecz Zakonu [...] (8.000 zł) i Sanktuarium [...] (4.000 zł) również nie mogły być odliczone w pełnej wysokości, ponieważ podatnik nie przedstawił wymaganego sprawozdania z przeznaczenia środków na cele charytatywno-opiekuńcze, a część wskazanych przez obdarowanych celów (np. remont pomieszczeń klasztornych) nie mieściła się w definicji działalności charytatywno-opiekuńczej. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, uznając, że prawo do ulgi nie zostało wystarczająco udowodnione, a podatnik nie wykazał, że darowizny zostały faktycznie przekazane i przeznaczone na cele uprawniające do odliczenia. Skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, ale pod warunkiem spełnienia wymogów formalnych i materialnych określonych w przepisach, w tym udokumentowania darowizny i przedstawienia sprawozdania z jej przeznaczenia na cele charytatywno-opiekuńcze.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odliczenie darowizn na cele charytatywno-opiekuńcze jest możliwe, jeśli obdarowany podmiot ma status kościelnej osoby prawnej, a darczyńca przedstawi pokwitowanie odbioru oraz sprawozdanie z przeznaczenia środków. W analizowanej sprawie brak było wystarczających dowodów na spełnienie tych warunków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 1 pkt 9 lit. b)

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa limit odliczenia darowizn na cele kultu religijnego lub działalności charytatywno-opiekuńczej do wysokości 10% dochodu.

u.s.P.d.K. art. 55 § ust. 7

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej

Wyłącza z podstawy opodatkowania darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą, pod warunkiem przedstawienia pokwitowania odbioru i sprawozdania z przeznaczenia darowizny przez kościelną osobę prawną.

Pomocnicze

u.s.P.d.K. art. 5

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej

Określa podmioty posiadające kościelną osobowość prawną.

u.s.P.d.K. art. 38 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej

Określa podmioty powołane do prowadzenia działalności charytatywno-opiekuńczej Kościoła.

u.s.P.d.K. art. 39

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej

Precyzuje zakres działalności charytatywno-opiekuńczej Kościoła.

p.o.s.

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

Reguluje zasady działania stowarzyszeń.

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Nakłada na organy podatkowe obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Prawo do odliczenia darowizn na cele charytatywno-opiekuńcze w pełnej kwocie 27.000 zł. Darowizna na rzecz Parafii [...] była ważna i powinna zostać odliczona. Stowarzyszenie [...] miało prawo przyjmować darowizny kwalifikujące się do odliczenia. Przedstawione sprawozdania z przeznaczenia darowizn na cele charytatywno-opiekuńcze były wystarczające. Organ podatkowy nie miał prawa kwestionować faktycznego przeznaczenia darowizn, jeśli dokumenty były formalnie poprawne.

Godne uwagi sformułowania

prawo do ulgi z tego tytułu nie zostało niewątpliwie wykazane obdarowane Stowarzyszenie nie ma przymiotu kościelnej osoby prawnej niektóre z wymienionych w piśmie Zakonu celów (...) nie mieści się w zakresie pojęciowym tejże działalności nie można zweryfikować, czy dokonane przez M. R. darowizny rzeczywiście zostały przeznaczone na cele charytatywno-opiekuńcze nie można przecież zaakceptować sytuacji, w której darczyńca pomniejsza podstawę opodatkowania o darowiznę, która nie jest przeznaczona na cele charytatywno-opiekuńcze

Skład orzekający

Halina Adamczewska-Wasilewicz

sprawozdawca

Leszek Kleczkowski

przewodniczący

Mirella Łent

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych i materialnych dla odliczenia darowizn na cele charytatywno-opiekuńcze, w szczególności dotyczących statusu podmiotu obdarowanego oraz wymogu przedstawienia sprawozdania z przeznaczenia środków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących darowizn na rzecz kościelnych osób prawnych i stowarzyszeń w kontekście podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2000. Interpretacja przepisów może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego tematu odliczania darowizn, ale zawiłości prawne związane ze statusem podmiotów obdarowanych i wymogami sprawozdawczymi czynią ją interesującą dla prawników i księgowych.

Darowizny na cele charytatywne: kiedy można je odliczyć od podatku? Kluczowe zasady i pułapki.

Dane finansowe

WPS: 27 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 73/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2005-09-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/
Leszek Kleczkowski /przewodniczący/
Mirella Łent
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 9/06 - Postanowienie NSA z 2006-01-31
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. b)
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dz.U. 1989 nr 29 poz 154
art. 55 ust.7, art. 38 ust. 1 i 2, art. 5 do 14, art. 39
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej.
Dz.U. 1989 nr 20 poz 104
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski, Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz (spr.) asesor sadowy Mirella Łent, Protokolant: asystent sędziego Daniel Łuczon, po rozpoznaniu w dniu 21 września 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Mirosława R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2004r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000r. oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2004r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] 2004r. Nr [...] określającą dla Mirosława R. podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000r. w kwocie 11.171,70 zł. W uzasadnieniu wskazał, iż podatnik prowadził w 2000r. działalność gospodarczą w ramach firmy "R.". Organ zakwestionował odliczenie od dochodu darowizn na cele charytatywno-opiekuńcze i kultu religijnego w łącznej wysokości 20.466,82 zł. Podał, że łączna kwota odliczonych darowizn wyniosła 27.000 zł i obejmowała darowizny na rzecz Parafii [...] w K. (zwanej dalej Parafią) w kwocie 9.000 zł, na Stowarzyszenie [...] w B. (zwane dalej Stowarzyszeniem) w kwocie 6.000 zł., na Zakon [...] w K. (zwany dalej Zakonem) w kwocie 8.000 zł oraz na Sanktuarium [...] (zwane dalej Sanktuarium) w kwocie 4.000 zł. Odnośnie darowizny na rzecz Parafii organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania ustalono, iż w 2000r. nie otrzymała ona darowizny, której potwierdzenie przekazania z dnia [...] 2000r. podatnik przedstawił w postępowaniu przed organem I instancji. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wystąpił bowiem do Parafii pismem z dnia [...] 2004r. o potwierdzenie faktu przekazania darowizny, uzyskując w dniu [...] 2004r. odpowiedź (pismo nr Ldz. [...]), iż z dokumentacji Parafii nie wynika, że w 2000r. przekazane zostały przez Mirosława R. na rzecz Parafii jakiekolwiek darowizny, zaś dokument potwierdzający jej przekazanie może być fałszywy. Organ podał, iż w sytuacji, gdy osoba uprawniona (przedstawiciel) do reprezentowania instytucji, na rzecz której przekazana miała być darowizna, na piśmie informuje, iż dokument potwierdzający jej dokonanie nie jest wiarygodny, zaś w dokumentacji tejże instytucji nie ma informacji o otrzymaniu darowizny, stwierdzić należy, że prawo do ulgi z tego tytułu nie zostało niewątpliwie wykazane. Dowodu na przekazanie darowizny nie może także stanowić zaświadczenie (nieopatrzone numerem i datą) podpisane w imieniu Parafii [...] przez Henryka M., bowiem osoba ta nie została umocowana do występowania w imieniu Parafii. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pełnomocnictwa z dnia [...] 2000r. (podobnie jak w przypadku innych znajdujących się pełnomocnictw), umocowuje ono jedynie do odbioru od darczyńców kwot darowizn przeznaczonych na rzecz określonej instytucji.
Odnosząc się do odliczenia darowizn przekazanych na rzecz Stowarzyszenia organ stwierdził, iż Stowarzyszenie zostało zarejestrowane w Sądzie Wojewódzkim w B. w czerwcu 1992r., zostało wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego i figuruje w rejestrach Sądu Rejonowego w B. – XIII Wydziału Gospodarczego. Zgodnie ze statutem Stowarzyszenia, działa ono w oparciu o ustawę z dnia 07 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. Nr 20, poz. 104 ze zm.) oraz przyjęty na jej podstawie statut. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 przepisom tej ustawy nie podlegają organizacje religijne działające na podstawie przepisów o stosunku państwa do kościołów i innych związków wyznaniowych. Jak wynika natomiast z ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. Nr 29, poz. 154 ze zm.) zwanej dalej ustawą o stosunku Państwa do Kościoła, kościelną osobowość prawną posiadają jednostki wymienione w rozdziale drugim, tj. w art. 5-10 tej ustawy, a wśród nich nie zostały wymienione stowarzyszenia. Z kolei z przepisu art. 13 ust. 1 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła wynika, że kościelne jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 7 i 8 oraz art. 9 ust. 1 pkt 7, nabywają osobowość prawną z chwilą powiadomienia właściwego organu administracji państwowej o ich utworzeniu przez władzę kościelną, jeżeli ratyfikowane umowy nie stanowią inaczej. Inne jednostki organizacyjne Kościoła mogą uzyskać osobowość prawną w drodze rozporządzenia Ministra - Kierownika Urzędu do Spraw Wyznań - art. 10 ustawy. Mając na uwadze powyższe, organ podatkowy stwierdził, iż obdarowane Stowarzyszenie nie ma przymiotu kościelnej osoby prawnej, o której mowa w powoływanym art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła. Odliczeniu na rzecz Stowarzyszenia podlegać tym samym mogą wyłącznie darowizny do wysokości określonej w art. 26 ust. 1 pkt 9 lit b) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), tj. 10% dochodu. W związku z tym, za bezprzedmiotowe organ uznał w tym przypadku rozważania dotyczące charakteru przedstawionego sprawozdania, co do wydatkowania kwot przekazanych darowizn.
W zakresie darowizn przekazanych na rzecz Zakonu oraz Sanktuarium, organ zakwestionował wysokość odliczenia w części przekraczającej limit odliczeń określony w art. 26 ust. l pkt 9 lit b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tj. 10% osiągniętego dochodu. Zdaniem organu nieuznanie odliczenia ponad limit, wynikało z nieprzedstawienia stosownego sprawozdania, które wymagane jest art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła. Jak wynika bowiem z powołanego przepisu, darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym, jeżeli kościelna osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz - w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny - sprawozdanie o przeznaczeniu jej na tę działalność. Warunki te muszą być spełnione łącznie. Wprawdzie przepisy prawa podatkowego oraz przepisy ustawy o stosunku Państwa do Kościoła nie precyzują, jaki charakter winno mieć sprawozdanie, jednak dokument taki nie może mieć formy tak ogólnej jak załączone przez podatnika do akt sprawy pismo (nieopatrzone datą ani numerem) Zakonu. Skoro bowiem ustawodawca uzależnia możliwość odliczenia od dochodu darowizny bez ograniczenia kwotowego, od przedstawienia sprawozdania w zakresie przeznaczenia jej na cele wskazane w ustawie, to dokument taki powinien być sporządzony w sposób umożliwiający zweryfikowanie faktów ujętych w tym dokumencie - sprawozdaniu, a więc określać cel spożytkowania darowizny w połączeniu z konkretną kwotą wydatku i oznaczeniem darczyńcy, czy datę jego poniesienia. W przeciwnym bowiem razie nieracjonalne byłoby ustanowienie ustawowego warunku przedłożenia sprawozdania, skoro jego treść przedstawiać miałaby wyłącznie ogólne cele, na które przeznaczano darowizny, a które to cele i tak wynikają wprost z ustawy. Organ przywołał słownikowe pojęcie sprawozdania wskazując, iż stanowi ono ustne lub pisemne przedstawienie przebiegu jakiejś działalności, szczegółowe zdanie sprawy z czegoś, opis jakichś zdarzeń, wypadków, relację, raport. Sprawozdanie takie musi cechować się odpowiednią szczegółowością, powołane zaś pismo Zakonu, w którym określono ogólnie cele, na które przeznaczone zostały darowizny uzyskiwane w 2000r. od różnych darczyńców, nie może stanowić sprawozdania. Organ podniósł, iż zakres działalności charytatywno-opiekuńczej, jaką może prowadzić kościelna osoba prawna, określa art. 39 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła, natomiast niektóre z wymienionych w piśmie Zakonu celów (przykładowo renowacja starodruków czy remont pomieszczeń klasztornych) nie mieści się w zakresie pojęciowym tejże działalności i w tym zakresie darowizna ta może zostać uznana jedynie za poczynioną na cele kultu religijnego. Stąd darowizna udokumentowana wyłącznie potwierdzeniem jej odbioru, może zostać odliczona od dochodu jedynie w ramach darowizny na cele kultu religijnego, a więc objętej ulgą określoną w art. 26 ust. 1 pkt 9 lit b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i z ograniczeniem do 10% uzyskanego dochodu. W przypadku zaś darowizny na Sanktuarium organ powołał się na pismo z dnia [...] 2003r. Ldz. [...], w którym ks. Kazimierz B. stwierdził, iż nie posiada dokumentacji potwierdzającej przekazanie przez podatnika darowizn. W tym stanie rzeczy, nie ma możliwości przedstawienia sprawozdania z wydatkowania przekazanej darowizny, która w tej sytuacji, może zostać odliczona od dochodu na podstawie art. 26 ust.1 pkt 9 lit b) wymienionej ustawy.
Odnosząc się do przywoływanych przez skarżącego orzeczeń NSA, organ zauważył, iż są one wydawane w indywidualnych sprawach, wiążą Sąd oraz organ podatkowy, którego ta konkretna sprawa dotyczy, nie mogą one zatem stanowić argumentu przesądzającego o rozstrzygnięciu w przedmiotowym postępowaniu. Powołane natomiast stanowisko zajęte w pismach Ministerstwa Finansów nie stoi w sprzeczności z zaskarżoną decyzją.
Organ nie zgodził się z zarzutem przewlekłości postępowania stwierdzając, iż sprawa miała skomplikowany charakter oraz zachodziła konieczność analizy znacznego materiału dowodowego.
Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. Mirosław R. wniósł skargę, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 26 ust. l pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewyczerpujące zgromadzenie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Uważa, iż organ ograniczył się jedynie do zdawkowej korespondencji, z której trudno ustalić fakty, a wręcz niemożliwe jest ustalenie stanu faktycznego, który jednoznacznie uzasadnia pozbawienie skarżącego odliczenia dokonanych darowizn. Wskazał, iż w toku postępowania przedłożył liczną dokumentację świadczącą o prawdziwości i prawidłowości dokonanych darowizn. Złożył dokumenty świadczące o poniesionych darowiznach, jak również sprawozdania o wykorzystaniu darowizn Prezesa Stowarzyszenia, Prowincjała Zakonu oraz oświadczenie - sprawozdanie Proboszcza Parafii [...] wraz z listem pochwalnym. Podkreślił, że przepisy ustawy o stosunku Państwa do Kościoła nie zawierają definicji działalności charytatywno-opiekuńczej, jak również nie zawierają wyliczenia rodzajów tej działalności, a jedynie podają jej przykłady.
Skarżący powołał się na zasadę "lex specialis derogat legi generali" (norma szczegółowa uchyla normę ogólną) wskazując, że przepis art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów ustawy o podatku dochodowym. Zakres pojęciowy z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obejmuje darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą prowadzoną przez wszystkie jednostki wykonujące taką działalność, natomiast regulacje zawarte w ustawie o stosunku Państwa do Kościoła odnoszą się jedynie do darowizn na działalność charytatywno-opiekuńczą prowadzoną przez kościelne osoby prawne. Oznacza to, że darowizny przekazane na powyższe cele przez osoby fizyczne są w całości wyłączone z podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem możliwość skorzystania z odliczenia od dochodu przed opodatkowaniem kwot przekazanych na działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych uzależnione jest od otrzymania dokumentu poświadczającego przekazanie darowizny oraz od otrzymania sprawozdania o przeznaczeniu darowizny na tę działalność - w okresie dwóch lat od dnia przekazania. Na poparcie swojej argumentacji podatnik powołał się na wyjaśnienia Ministerstwa Finansów w zakresie możliwości odliczenia darowizn od dochodu przed opodatkowaniem na cele charytatywno-opiekuńcze w faktycznie dokonanej wysokości. Zaznaczył, iż wyjaśnienie z dnia [...] 2001r. zostało wydane w trybie art. 14 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i stanowi urzędową interpretację prawa podatkowego, mającą na celu zapewnienie jego jednolitego stosowania przez organy podatkowe i organy kontroli skarbowej.
Podniósł, iż ustawodawca nie nałożył na darczyńcę szczególnych warunków przy dokonywaniu darowizny na określony ustawą cel poza otrzymaniem pokwitowania przekazania darowizny i otrzymaniem stosownego dokumentu jej dokonania. Strona skarżąca nie była zobligowana do kontroli przeznaczenia przedmiotu darowizny, jak również obowiązków obdarowanego w zakresie prowadzenia przez niego prawidłowo dokumentacji w zakresie jego działalności. Wskazał na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym fakt późniejszego wykorzystania darowizny przez obdarowanego na inne cele nie może powodować pozbawienia darczyńcy prawa do odliczenia darowizny dokonanej na cele określone przepisami prawa. To, na jakie konkretne cele zużył darowiznę obdarowany, nie ma wpływu na odliczenie tej darowizny od osiągniętego przez podatnika dochodu przy jego opodatkowaniu. Istotne bowiem jest to, na jaki cel podatnik podarował pieniądze.
Zaznaczył, iż organ nie podważył wiarygodności przedłożonych dowodów w postaci dokumentów, sprawozdań, podziękowań. W świetle art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej wykluczone jest posługiwanie się w procesie wykładni przepisów prawa podatkowego regułą interpretacyjną, w myśl której wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu takiego naruszenia prawa zaskarżonej decyzji nie można zarzucić.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy skarżącemu przysługuje prawo do odliczenia od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych za 2000r. kwoty 27.000 zł z tytułu darowizn na rzecz: 1) Sanktuarium [...] i Zakonu [...] w K. (w akcie darowizny z dnia [...] 2000r. wskazano w nagłówku wymieniony Zakon, ale opatrzono pieczęcią Sanktuarium oraz pieczęcią i podpisem kustosza tego Sanktuarium), 2) Parafii [...]w K. oraz 3) Stowarzyszenia [...], czy też jak organ przyjął wyłącznie w kwocie 6.533,18 zł w granicach limitu do wysokości 10% wynikającego z art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Odnośnie darowizny na rzecz Parafii należy wskazać, iż w aktach administracyjnych znajduje się akt darowizny dnia z [...] 2000r. na kwotę 9.000 zł z zaznaczeniem, iż zostanie ona przeznaczone na cele charytatywno-opiekuńcze. Organ podatkowy podjął czynności w celu ustalenia, czy rzeczywiście czynność darowizny została dokonana i dlatego zwrócił się ze stosownym zapytaniem do Parafii. Z pisemnego wyjaśnienia otrzymanego przez organ I instancji w dniu [...] 2004r. złożonego przez proboszcza wymienionej Parafii wynika jednoznacznie, że "parafia nie otrzymała takich darowizn". Proboszcz uprawniony do reprezentowania Parafii powołał się na dokumentacje parafialną oraz uzyskane informacje. W związku z tym zasadnie organ podatkowy przyjął, iż darowizna na rzecz tego podmiotu nie miała miejsca, a tym samym brak jest podstaw do jej odliczenia od podstawy opodatkowania. Dokumentacja obdarowanej Parafii nie pozwala stwierdzić, iż fakt darowizny na rzecz tego podmiotu miał miejsce, a tym bardziej nie można potwierdzić, że została przeznaczona na cele charytatywno-opiekuńcze. W ocenie Sądu organ podatkowy ma prawo sprawdzić, czy fakt darowizny miał miejsce. Dodać należy, że przed wystąpieniem do Parafii ze stosownym zapytaniem i uzyskaniem podanej odpowiedzi, organ uzyskał informację z Komendy Wojewódzkiej Policji w K. o prowadzonym przeciwko Henrykowi M. postępowaniu przygotowawczym, w toku którego o. Jan Emil B. – poprzedni proboszcz wyżej wymienionej Parafii [...] zakwestionował autentyczność aktów darowizn.
W zakresie darowizny na rzecz Stowarzyszenia [...] należy wskazać, iż podmiot ten nie posiadał w 2000r. statusu kościelnej osoby prawnej. Istotną w tym zakresie dla sprawy jest interpretacja przepisu art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła, zgodnie z którym darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym i podatkiem wyrównawczym, jeżeli kościelna osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz - w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny - sprawozdanie o przeznaczeniu jej na tę działalność. Koniecznymi zatem warunkami do odliczenia od podstawy opodatkowania darowizn jest posiadanie przez podatnika pokwitowania odbioru darowizny i sprawozdania w zakresie przeznaczenia jej przez obdarowanego na działalność charytatywno-opiekuńczą, przy czym istotne jest, aby obdarowany posiadał status kościelnej osoby prawnej. Do prowadzenia działalności charytatywno-opiekuńczej powołane zostały osoby prawne Kościoła (art. 38 ust. 1 ustawy) oraz podmioty powołane przez władze kościelne (art. 38 ust. 2). Ustawa zatem określiła zakres podmiotów uprawnionych do prowadzenia działalności charytatywno-opiekuńczej Kościoła. W tej sytuacji wyłączeniu z podstawy opodatkowania darczyńcy podatkiem dochodowym mogą podlegać darowizny ustanowione na rzecz tak określonych podmiotów. Do grupy tych podmiotów nie można zaliczyć Stowarzyszenia [...] w B. Zasady tego Stowarzyszenia reguluje ustawa z dnia 07 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. Nr 20, poz. 104 ze zm.) oraz przyjęty na jej podstawie statut. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się wprawdzie kopia dekretu arcybiskupa Henryka M. zezwalającego na przybranie przez Stowarzyszenie [...] nazwy "katolickie" oraz nadające temu Stowarzyszeniu osobowość prawną, jednakże akt ten opatrzony jest datą [...] 2003r., natomiast organ wydał decyzję w sprawie podatku dochodowego za 2000r. W konsekwencji Stowarzyszenie nie mogło zostać uznane za jedną z osób prawnych Kościoła, o których mowa w art. 5 do 14 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła (por. wyrok NSA z dnia 29.10.2003r., sygn. akt SA/Bd 2181/03).
W pełnej wysokości nie mogła być odliczona także darowizna na rzecz Zakonu oraz Sanktuarium. Podatnik nie przedłożył stosownych sprawozdań z ich przeznaczenia. Prawdą jest, że przepisy ustawy o stosunku Państwa do Kościoła nie określają, jaką formę, jaką treść powinno zawierać sprawozdanie.
W aktach administracyjnych znajdują się kopie dokumentów wystawionych przez obdarowany Zakon i Sanktuarium, w których wskazano, że wszystkie darowizny pieniężne, które otrzymano w 2000r. zostały przekazane wyłącznie na działalność charytatywno-opiekuńczą. Wymienia się w zakresie tej działalności wspieranie dzieła apostolskiego Zakonu, parafii oraz wspomaganie rodzin wielodzietnych (o znacznym ubóstwie), niepełnosprawnych i samotnych, wskazując, że środki pieniężne przeznaczono na wspieranie rodzin wielodzietnych, osób niepełnosprawnych, ubogich, samotnych, dożywianie rodzin, zakup artykułów spożywczych, odzieży, środków czystości, dożywianie pielgrzymów, organizowanie ferii zimowych i letnich dla najuboższych, renowację i remont pomieszczeń klasztornych, odnawianie starodruków, remont Bazyliki i kaplicy.
Mając zatem na uwadze brzmienie przywołanego przepisu art. 55 ust. 7 ww. ustawy oraz dane zawarte w przedłożonych przez skarżącego dokumentach wystawionych przez obdarowany Zakon i Sanktuarium, należy stwierdzić, iż wyżej wymienione dokumenty nie pozwalają stwierdzić, czy darowizny dokonane przez skarżącego rzeczywiście zostały przekazane na wskazane cele. Organ podatkowy ma nie tylko prawo, ale i obowiązek sprawdzenia, czy darowizny rzeczywiście zostały przeznaczone na cele charytatywno-opiekuńcze, a w konsekwencji czy zasadnie podatnik odliczył je od podstawy opodatkowania. Wolą bowiem ustawodawcy było zmniejszenie obciążeń podatkowych z tego tytułu, że podatnik przekazuje darowizny na ściśle wskazane cele, tj. charytatywno-opiekuńcze. Nie można jednak ograniczyć badania tylko do tego, czy po stronie darczyńcy była wola przekazania darowizny na wymienione cele, lecz istotne jest również to, czy obdarowany rzeczywiście wykorzystał darowiznę na wskazaną działalność.
Nie można przecież zaakceptować sytuacji, w której darczyńca pomniejsza podstawę opodatkowania o darowiznę, która nie jest przeznaczona na cele charytatywno-opiekuńcze. Dla oceny zasadności pomniejszenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym nie wystarczy wyłącznie poprawność formalna sprawozdania, lecz jego zgodność ze stanem faktycznym.
W aktach sprawy znajduje się kopia pisma z dnia [...] 2003r. podpisana przez ks. Kazimierza B., który wyjaśnił, iż Sanktuarium [...] nie prowadziło i nie prowadzi rejestracji darowizn, przyjmowanych w różnym czasie i od różnych osób, składanych na ręce różnych księży, w związku z tym nie może potwierdzić faktu otrzymania darowizn.
W związku z tym, należy podzielić stanowisko organu podatkowego, iż brak dokumentacji dotyczącej przyjmowania darowizn, uniemożliwia odtworzenie, na jakie cele zostały przekazane darowizny. Skarżący przedstawił informację o realizacji celów działalności charytatywno-opiekuńczej przez Zakon i Sanktuarium, których nie można zweryfikować. Nie można sprawdzić, czy dokonane przez M. R. darowizny rzeczywiście zostały przeznaczone na cele charytatywno-opiekuńcze. Trudno zarzucać zatem organom podatkowym, iż w tym stanie sprawy nie podejmowały dalszych działań.
Podkreślić należy, iż z przedłożonych dokumentów wynika, że z otrzymanych darowizn obdarowany Zakon realizował także inne cele niż działalność charytatywno-opiekuńcza. Nie można wykluczyć, iż darowizny od skarżącego zostały przeznaczone np. na remont pomieszczeń klasztornych. Ze sprawozdania bowiem wynika, iż do działalności charytatywno-opiekuńczej obdarowany zaliczył m.in. renowację i remont pomieszczeń klasztornych, odnawianie starodruków, remont Bazyliki i kaplicy. Analiza przepisów ustawy o stosunku Państwa do Kościoła jednoznacznie wskazuje, że wymienione przedsięwzięcia nie mogą być zaliczone do działalności charytatywno-opiekuńczej. Przesądza o tym treść art. 39 wymienionej ustawy, zgodnie z którym działalność charytatywno-opiekuńcza Kościoła obejmuje w szczególności prowadzenie zakładów dla sierot, starców, osób upośledzonych fizycznie lub umysłowo oraz innych kategorii osób potrzebujących opieki, prowadzenie szpitali i innych zakładów leczniczych oraz aptek, organizowanie pomocy w zakresie ochrony macierzyństwa, organizowanie pomocy sierotom, osobom dotkniętym klęskami żywiołowymi i epidemiami, ofiarom wojennym, znajdującym się w trudnym położeniu materialnym lub zdrowotnym rodzinom i osobom, w tym pozbawionym wolności, prowadzenie żłobków, ochronek, burs i schronisk, udzielanie pomocy w zapewnianiu wypoczynku dzieciom i młodzieży znajdującym się w potrzebie, krzewienie idei pomocy bliźnim i postaw społecznych temu sprzyjających, przekazywanie za granicę pomocy ofiarom klęsk żywiołowych i osobom znajdującym się w szczególnej potrzebie.
W związku z tym również z tej przyczyny darowizny dokonane przez skarżącego nie podlegają odliczeniu na podstawie art. 55 ust. 7 tej ustawy.
Organ podatkowy ma prawo samodzielnie ocenić materiał dowodowy. W toku postępowania podatkowego organy mają obowiązek dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej). Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia darowizn na rzecz Sanktuarium i Zakonu na podstawie art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła nie z tej przyczyny, iż nie miały one miejsca, lecz z powodu braku sprawozdań, które potwierdziłyby zachowanie celu charytatywno-opiekuńczego.
Dla poczynienia ustaleń faktycznych organy podatkowe obu instancji podejmowały działania, realizując w ten sposób zasadę prawdy obiektywnej wynikającą z art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
W ocenie Sądu Dyrektor Izby Skarbowej w B. dokonał wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału, odniósł się również do pism Ministerstwa Finansów, na które powołał się podatnik. Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów zgromadzone dowody ocenił według własnego przekonania stosownie do zasad logicznego rozumowania.
Akty darowizn i sprawozdania zostały ocenione ze względu na ich treść oraz w kontekście innych dowodów, co doprowadziło do wniosku, iż brak jest potwierdzenia w materiale dowodowym, że darowizny dokonane przez M. R. zostały przeznaczone na kościelna osobę prawną (w przypadku darowizny na Stowarzyszenie), na cele charytatywno-opiekuńcze (w przypadku darowizn na Zakon, Sanktuarium) lub też miały miejsce (w przypadku darowizny na rzecz Parafii).
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI