I SA/Bd 72/25

I SA/Bd 72/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz
Joanna Ziołek
Urszula Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6560
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art 14c par 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2025 r. sprawy ze skargi C.S. z o. o. w B. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 grudnia 2024 r. nr 0114-KDIP4-2.4012.662.2024.1.AA w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz C. S. z o.o. w B. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu [...] października 2024r. wpłynął do organu wniosek [...] Sp. z o.o. w B. ("Skarżąca", "Spółka", "Strona" "Wnioskodawczyni") z [...] października 2024r. (uzupełniony pismem z [...] października 2024 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej możliwości korekty podstawy opodatkowania i podatku należnego w odniesieniu do należności zabezpieczonych i przekazanych do depozytu sądowego. We wniosku podano, że Wnioskodawczyni prowadzi działalność budowlaną w zakresie infrastruktury drogowej. Na przełomie lat 2021 i 2022r. wykonywała dla [...] Sp. z o.o. budowę dróg dojazdowych do farm wiatrowych. Odbiór robót zgodnie z umową następował sukcesywnie, na co Strona wystawiła faktury. W dniu [...] lipca 2022r. Wnioskodawczyni otrzymała przelew na łączną kwotę [...]zł tytułem zapłaty za wykonane do tego dnia prace budowlane. W wyniku sporu wewnętrznego w spółce [...], gdzie wskazuje się nadużycie uprawnień członka zarządu w chwili wykonania powyższej płatności na rzecz Strony, doszło do zablokowania tych środków na rachunku Wnioskodawczyni, a w dalszej części poprzez trwający spór, środki zostały zatrzymane do depozytu sądowego. Kwoty powyższe nie pozostają do dyspozycji Strony, do chwili rozstrzygnięcia sporu są zabezpieczone przez Sąd. Na podstawie art. 89a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: "u.p.t.u."), Spółka chce skorzystać z ulgi za złe długi. Zgodnie z procedurą, poprzedzi korektę zawiadomieniem dłużnika i uzyskaniem informacji z urzędu skarbowego właściwego dłużnikowi, czy posiada status podatnika VAT czynnego.
W związku z powyższym zadano pytanie:
1. Czy Wnioskodawca może skorzystać z ulgi na złe długi, jeśli jego należności są zabezpieczone i przekazane do depozytu sądowego?
2. Czy zabezpieczenie nie będzie potraktowane jako "uregulowanie należności w jakiejkolwiek formie" zgodnie z art. 89a ust. 2 pkt 6, a w takim przypadku ulga nie przysługuje?
Zdaniem Wnioskodawczyni sytuacja, w której nie ma możliwości korzystania ze środków, z których, na skutek działań zewnętrznych nie może korzystać, jest sytuacją, w której należy zastosować ulgę na złe długi. Kwota [...]zł jest kwotą pozostającą przedmiotem zabezpieczenia w postępowaniu toczącym się przed Sądem karnym, w której Spółka nie jest stroną, a postępowanie toczy się między wewnętrznymi organami spółki [...]. Wnioskodawczyni opłaciła podatek od pieniędzy, z których nie może korzystać. Zastosowana sankcja jest uciążliwa dla Spółki, utrudnia jej funkcjonowanie. Do czasu rozstrzygnięcia się postępowania karnego, którego Wnioskodawczyni nie jest stroną, omawiana wierzytelność jest nieściągalna, wobec czego zasadne jest umożliwienie skorzystania z ulgi na złe długi.
W interpretacji indywidualnej z dnia [...] grudnia 2024r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ podał, że złożenie opisanych należności do depozytu sądowego jest równoznaczne z uregulowaniem zobowiązania. Ustawa o podatku od towarów i usług nie definiuje pojęcia "uregulowanie należności", jednak jak wynika z art. 470 Kodeksu cywilnego "ważne złożenie do depozytu sądowego ma takie same skutki jak spełnienie świadczenia". W tym przypadku, pomimo że opisane środki nie pozostają obecnie do dyspozycji Strony, w ocenie organu, doszło niewątpliwie do spełnienia świadczenia przez nabywcę. A to przez jego pryzmat należy oceniać sytuację stron – mowa jest w nich bowiem o uregulowaniu należności, które niewątpliwie wiązać należy z osobą dłużnika jako spełniającego świadczenie, a nie otrzymaniu należności, które właściwe jest dla wierzyciela jako adresata tego świadczenia. W związku z tym, w przypadku zabezpieczenia i przekazania należnej kwoty do depozytu sądowego na podstawie postanowienia sądu, gdy Spółka, jako wierzyciel, posiada wiedzę o skutecznym złożeniu ww. kwoty, jest traktowane jak uregulowanie płatności. W konsekwencji, zdaniem organu, brak jest podstaw faktycznych i prawnych dla uznania, że zabezpieczenie i przekazanie do depozytu sądowego środków otrzymanych od nabywcy usług, nie stanowi zapłaty za wierzytelności wynikające z wystawionych przez Stronę faktur. Zatem organ uznał, że zabezpieczenie tych należności stanowi "uregulowanie należności w jakiejkolwiek formie". Tym samym, Wnioskodawczyni nie może dokonać korekty podstawy opodatkowania oraz podatku należnego w odniesieniu do należności zabezpieczonych i przekazanych do depozytu sądowego na podstawie art. 89a u.p.t.u.
W skardze wniesiono o uwzględnienie skargi oraz uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej zarzucając naruszenie:
- art. 467 w związku z art. 468 § 1 i § 2 oraz 469 § 1 i § 2 i 470 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r poz. 1061 ze zm., dalej: "k.c.") przez ich niezasadne zastosowanie, tj. dokonanie niewłaściwej oceny co do zasadności stosowania w sprawie regulacji kodeksu cywilnego odnoszących się do cywilnego depozytu sądowego, podczas gdy opis stanu faktycznego będący podstawą do wydania interpretacji indywidualnej nie odnosi się do depozytu sądowego w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego i tym samym ww. regulacje nie mogą mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy,
- art. 6932 § 1 i § 2 oraz art. 69311 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm., dalej: "k.p.c.") przez ich niezasadne zastosowanie, tj. zastosowanie regulacji kodeksu postępowania cywilnego odnoszących się do cywilnych spraw depozytowych, podczas gdy opis stanu faktycznego będący podstawą do wydania interpretacji indywidualnej jednoznacznie wskazywał, że depozyt ustanowiono w ramach postępowania karnego i tym samym ww. regulacje nie mogą mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy,
- art. 14b § 3 w związku z art. 14h art. 169 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023r. poz. 2383 ze zm., dalej: "O.p.") przez ich nieprawidłowe zastosowanie, tj. przyjęcie nieprawidłowych, niezgodnych ze złożonym wnioskiem założeń co do analizowanego stanu faktycznego, a jednocześnie uznanie, że przedstawiony przez wnioskodawcę wniosek spełniał wymogi wynikające z art. 14b § 3 O.p., w tym w szczególności zawierał wyczerpujący opis stanu faktycznego i nie wymagał
uzupełnienia, podczas gdy w przypadku podjęcia przez organ wątpliwości co do treści lub kompletności wniosku, organ powinien był skorzystać z regulacji art. 169 § 1 i § 2 O.p., tj. wezwać do uzupełnienia braków z zagrożeniem, że w przypadku ich nieusunięcia wniosek zostanie pozostawiony bez rozpoznania,
- art. 291 § 1 i § 2 w związku z art 293 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 37 ze zm., dalej: "k.p.k." ) przez ich niezasadne niezastosowanie, tj. niepoczynienie ustaleń co do skutków zabezpieczeń ustanawianych w toku postępowań karnych dla kwestii uregulowania wierzytelności, pomimo że zgodnie z przedstawionym opisem stanu faktycznego wniosek o interpretację odnosił się do "kwoty pozostającej przedmiotem zabezpieczenia w postępowaniu toczącym się przed Sądem karnym,"
- art. 89a ust. 1 i ust. 1a u.p.t.u. w związku z art. 470 k.c. przez ich nieprawidłowe zastosowanie, tj. niezasadne przyjęcie, że w ocenianej sytuacji faktycznej doszło do uregulowania wierzytelności poprzez jej złożenie do depozytu, podczas gdy tego rodzaju rozważania nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż w analizowanej sytuacji faktycznej nie miało miejsca złożenie do depozytu w rozumieniu art. 470 k.c., a zawarty we wniosku opis stanu faktycznego wskazywał, że wniosek odnosi się do "kwoty pozostającej przedmiotem zabezpieczenia w postępowaniu toczącym się przed Sadem karnym."
- art. 89a ust. 1 i ust. 1a u.p.t.u. przez ich nieprawidłową wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, tj. błędne przyjęcie, że w opisanym stanie faktycznym tj. w sytuacji zabezpieczenia majątkowego w toku postępowania karnego toczącego się wobec osoby trzeciej, wierzytelność może zostać uznana za uregulowaną w rozumieniu ww. regulacji,
- art. 89a w związku z art 89b u.p.t.u. przez ich nieprawidłową wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, tj. niezasadne przyjęcie, że w opisanym stanie faktycznym nie wystąpiły przesłanki umożliwiające dokonanie korekty podstawy opodatkowania oraz należnego podatku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2025r. Strona podtrzymała stanowisko wyrażone w skardze.
Na rozprawie w dniu [...] marca 2025r. pełnomocnik Skarżącej doprecyzował, że zarzuty skargi obejmują również naruszenie art. 14c § 1 O.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024r., poz. 935, ze zm., dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. W myśl art. 57a p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną, rozpoznanie sprawy w postępowaniu sądowo administracyjnym następuje zatem wyłącznie we wskazanym w skardze zakresie.
Skarga jest zasadna. Zasadniczym problemem w sprawie determinującym rozstrzygnięcie była przede wszystkim kwestia podniesiona w skardze, czy organ właściwie odczytał przedstawiony we wniosku stan faktyczny, pytanie podatnika oraz wyrażone na gruncie tego zdarzenia stanowisko Skarżącej.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 14b § 3 O.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna zawiera, stosownie do art. 14c §1 i §2 O.p. ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym (§1), a w przypadku uznania jego stanowiska za nieprawidłowe zawiera wskazanie stanowiska prawidłowego wraz z uzasadnieniem prawnym (§2).
Z przywołanych powyżej przepisów wynika, że ocenie w ramach postępowania zmierzającego do uzyskania indywidualnej interpretacji podlega własne stanowisko wnioskodawcy. Własne stanowisko w sprawie to nic innego jak określenie konsekwencji prawnopodatkowych opisanego we wniosku o wydanie interpretacji stanu faktycznego sprawy (wyrok WSA w Warszawie z 11 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3382/14). To jego zatem prawidłowość bądź nieprawidłowość jest badana przez organ interpretacyjny. W związku z tym wskazuje się, że w kontekście wzoru wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, nie są najistotniejsze ani pytania zadane przez Wnioskodawcę, ani przepisy prawa wskazane przez niego jako mające zastosowanie w sprawie. Najistotniejsza dla wnioskodawcy pozostaje ta część wniosku, która zawiera jego własną ocenę skutków podatkowych stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego w nim przedstawionego. W przypadku pełnej zgodności poglądów wnioskodawcy i organu interpretacyjnego, ustawodawca pozwala pominąć konieczność sporządzania oceny stanowiska wnioskodawcy i potwierdzić je bez zastrzeżeń w trybie art. 14c § 2 O.p. Realizując zasadę przekonywania i funkcję informacyjną, organ skonfrontowany z poglądami zainteresowanego i ich uzasadnieniem jest w stanie pełniej się do nich odnieść i wyjaśnić wnioskodawcy, dlaczego jego stanowisko pozostaje prawidłowe bądź nieprawidłowe. W modelowym postępowaniu wnioskodawca powinien czuć się bowiem poinformowany i przekonany, że poglądy przez niego przedstawione pozostają adekwatne bądź nieadekwatne w sprawie, a także wiedzieć czemu tak jest (K. F. Turzyński, 2.4. Własne stanowisko wnioskodawcy [w:] Interpretacje przepisów prawa podatkowego w praktyce i orzecznictwie, Warszawa 2015; Lex/el.).
W piśmiennictwie podkreśla się również, że obowiązek przedstawienia stanowiska w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego nie powinien być pojmowany zbyt rygorystycznie. Za wystarczające można by uznać, że będzie on spełniony, jeżeli zainteresowany w jasny sposób wskaże przedmiot swoich wątpliwości. Należy przyjąć, że nie chodzi tu o pełną ocenę prawną przedstawionego we wniosku zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, lecz o zrozumiałe przedstawienie zagadnienia, które w ocenie wnioskodawcy wymaga wyjaśnienia (A. Kabat, Wiążące interpretacje przepisów prawa podatkowego - korzyści po zmianach?, cz. I., P. i Pr. 2007, Lex/el., por też wyrok WSA w Warszawie z 26 lutego 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2518/18). W orzecznictwie sądowym wskazuje się natomiast, że wyczerpująco przedstawione stanowisko wnioskodawcy powinno wskazywać przepisy prawa mogące stanowić postawę dochodzonej interpretacji oraz ocenę ich znaczenia dla wyczerpująco przedstawionego we wniosku stanu faktycznego. Co istotne, zarówno opis stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), jak i ocena prawna, odwołująca się do konkretnych przepisów prawa podatkowego, muszą być ze sobą spójne (patrz wyrok NSA z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II FSK 2130/17). Pomiędzy wszystkimi elementami wniosku musi istnieć związek sprowadzający się do tego, że własne stanowisko wnioskodawcy powinno stanowić odpowiedź na pytanie interpretacyjne na gruncie stanu faktycznego (lub zdarzenia przyszłego) i przepisów prawa podatkowego (wyrok WSA w Łodzi z 12 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 1310/13).
Przenosząc zatem powyższe uwagi natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, że całkowicie nieuzasadnione jest stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę , iż "organ udzielił wyczerpującej i jednoznacznej odpowiedzi na pytanie będące przedmiotem złożonego wniosku w oparciu o obowiązujące przepisy prawa podatkowego dokonując oceny prawnej stanowiska Strony skarżącej w kontekście nakreślonego przez nią stanu faktycznego." Zgodzić się należy ze Skarżącą, że organ co prawda dokonał wyczerpującej analizy ale regulacji prawnych odnoszących się do depozytów ustanowionych przez sądy w sprawach cywilnych tj. w sprawach toczących się między dłużnikiem a wierzycielem. Tymczasem w przedstawionym we wniosku stanowisku własnym Wnioskodawcy wyraźnie wskazano, że środki zostały przekazane na rachunek bankowy w toku postępowania karnego. Informacja ta została dwukrotnie powtórzona. Jak wyjaśniano powyżej, zawarte we wniosku własne stanowisko zainteresowanego dotyczy jego osobistej oceny zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego z powołaniem się na konkretne przepisy prawa i stanowi zasadniczy element wniosku poddany ocenie organu interpretacyjnego.
W ocenie Sądu, w stanie rozpoznawanej sprawy można było uznać (jak zrobił to organ), że nie powstały żadne wątpliwości co do przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej opisu zdarzenia przyszłego, pytania podatnika, jak i jego własnego stanowiska w sprawie oceny tego zdarzenia, i że wszystkie te elementy wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej zostały przedstawione w sposób jasny, jednoznaczny i oczywisty, umożliwiający wydanie interpretacji indywidualnej (mającej wartość i znaczenie nadane przez ustawodawcę) ale tylko w sytuacji przyjęcia , że Strona pyta o depozyt sądowy dokonany w toku postępowania karnego. Jeśli bowiem w części opisowej stanu faktycznego Spółka ogólnie wskazała na zatrzymanie środków do depozytu sądowego w stanowisku własnym sprecyzowała, że mamy do czynienia z kwotą pozostającą przedmiotem zabezpieczenia w postępowaniu toczącym się przed sądem karnym to przyjęcie, że pytanie dotyczy depozytu sądowego w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego stanowi niedopuszczalna modyfikację treści wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
Nie mniej jeśli w ocenie organu powstała wątpliwość co do stanu faktycznego to niewątpliwie powinien znaleźć zastosowaniem art. 169 §1 O.p. Działając w trybie art. 169 §1 O.p. w zw. z art. 14h O.p. organ interpretacyjny może żądać uzupełnienia wniosku o takie elementy, bez których nie jest możliwa ocena, czy stanowisko przedstawione we wniosku i ocena prawna są prawidłowe, czy też błędne. Elementy, które podlegałyby uzupełnieniu przez wnioskodawcę organ wydający interpretację indywidualną winien precyzyjnie wskazać w wezwaniu, wyjaśniając dlaczego ich brak uniemożliwia jej wydanie. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie, na podstawie art. 169 §1 O.p. w zw. z art. 14h O.p. organ podatkowy jest obowiązany do podjęcia czynności wyjaśniających, w sytuacji gdy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej jest sformułowany w sposób niewystarczający do jednoznacznej i wyczerpującej oceny prawnej przedstawionego w nim zagadnienia (zob. wyroki NSA z 10 grudnia 2021 r., sygn. akt II FSK 1143/21 oraz z 9 lipca 2019 r., sygn. akt I FSK 532/17).
W niniejszej sprawie wyraźnego podkreślenia wymaga, że w świetle realizacji funkcji informacyjnej interpretacji indywidualnej nie można uznać, że w przypadku braku doprecyzowania w opisie stanu faktycznego w sytuacji gdy możliwe są co najmniej dwie opcje (instytucja depozytu sądowego funkcjonuje zarówno w postępowaniu karnym jak i cywilnym) organ w oderwaniu od informacji udzielonej w stanowisku Wnioskodawcy "wybiera" czego dotyczy pytanie Strony. Takie działanie organu niewątpliwie narusza nie tyko art. 14c §1 ale również art. 121 §1 O.p. w zw. z art. 14h O.p. W konsekwencji na tym etapie i z uwagi na wskazane uchybienia, Sąd nie miał możliwości oceny zarzutów odnoszących się do naruszenia przepisów prawa materialnego (pkt 1 lit a-b skargi).
Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżona interpretację indywidualną na podstawie art. 146 §1 w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz §14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Na zasądzone koszty składają się wpis sądowy w kwocie 200,00 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480,00 zł oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł.