I SA/Bd 715/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2006-04-25
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPITamortyzacjawartość początkowanieruchomośćnajemkoszty uzyskania przychoduorgan podatkowyskarżącyWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki w sprawie dotyczącej prawidłowego ustalenia wartości początkowej nieruchomości na potrzeby amortyzacji podatku dochodowego od osób fizycznych.

Sprawa dotyczyła sporu między podatniczką a organami skarbowymi w kwestii ustalenia wartości początkowej nieruchomości na potrzeby amortyzacji podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001. Podatniczka kwestionowała ustalenia organów, które opierały się na cenie nabycia z aktu notarialnego, podczas gdy ona powoływała się na wycenę rzeczoznawcy. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o PIT, zgodnie z którymi wartość początkową stanowi cena nabycia powiększona o koszty związane z zakupem, a nie późniejsza wycena.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę J. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok. Głównym przedmiotem sporu było ustalenie wartości początkowej nieruchomości na potrzeby amortyzacji. Podatniczka argumentowała, że wartość początkowa powinna być oparta na wycenie rzeczoznawcy, uwzględniającej modernizacje i inne koszty, podczas gdy organy skarbowe opierały się na cenie nabycia z aktu notarialnego. Sąd analizując przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 22g ust. 1 pkt 1 i ust. 3) stwierdził, że w przypadku nabycia nieruchomości w drodze kupna, wartością początkową jest cena nabycia powiększona o koszty związane z zakupem do dnia przekazania do używania. Sąd podkreślił, że wartość początkowa może ulec zmianie tylko w ściśle określonych przypadkach, takich jak ulepszenie środka trwałego czy aktualizacja wyceny, które nie miały miejsca w tej sprawie. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady czynnego udziału strony, uznając, że organy działały zgodnie z prawem. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Wartość początkowa środka trwałego nabytego w drodze kupna stanowi cena nabycia powiększona o koszty związane z zakupem do dnia przekazania do używania, a nie wycena rzeczoznawcy.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 22g ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o PIT, zgodnie z którymi cena nabycia jest wyłączną wartością początkową. Ulepszenia lub aktualizacje wyceny mogą zmienić wartość początkową, ale tylko w ściśle określonych przypadkach, które nie wystąpiły w sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.d.o.f. art. 22 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 22g § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Za wartość początkową środków trwałych uważa się cenę ich nabycia w razie nabycia w drodze kupna.

u.p.d.o.f. art. 22g § 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Za cenę nabycia uważa się kwotę należną zbywcy, powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania.

u.p.d.o.f. art. 22h § 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Podatnicy, po dokonaniu wyboru jednej z metod amortyzacji, wybraną metodę stosują do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego.

u.p.d.o.f. art. 22a § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Amortyzacji podlegają środki trwałe wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1.

u.p.d.o.f. art. 22 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Do kosztów uzyskania przychodów zalicza się koszty poniesione w celu uzyskania przychodów w obrębie danego źródła przychodu badanego roku podatkowego.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych art. 6 § 8

Podatnicy mogą ustalić wartość początkową budynków mieszkalnych lub lokali mieszkalnych: wynajmowanych, wydzierżawianych albo używanych przez właściciela na cele prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, przyjmując w każdym roku podatkowym wartość stanowiącą iloczyn metrów kwadratowych wynajmowanej, wydzierżawianej lub używanej przez właściciela powierzchni użytkowej tego budynku lub lokalu i kwoty 988 zł.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 20

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 178 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

o.p. art. 178 § 1

Ordynacja podatkowa

k.c. art. 535

Kodeks cywilny

Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się odebrać rzecz i zapłacić sprzedawcy cenę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo ustaliły wartość początkową nieruchomości na podstawie ceny nabycia z aktu notarialnego. Odpisy amortyzacyjne od niewynajmowanych lokali nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Organy podatkowe nie naruszyły zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Wartość początkowa nieruchomości powinna być ustalona na podstawie wyceny rzeczoznawcy. Niewynajmowane lokale powinny podlegać amortyzacji. Organy podatkowe naruszyły zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, odmawiając wglądu do akt. Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, w tym zasadę prawdy obiektywnej i szybkości postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Zasadniczy spór miedzy stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy podatkowe zgodnie z prawem ustaliły wartość początkową środka trwałego tj. nieruchomości oraz czy zastosowały prawidłową metodę dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że w przypadku gdy podatnik nabywa środek trwały na podstawie umowy sprzedaży wówczas wyłączną wartością jaką należy przyjąć dla celów amortyzacji tego środka trwałego jest cena należna zbywcy powiększona o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania. Skoro skarżąca część lokali nie wynajmowała w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w 2001r. to brak jest podstaw prawnych do zaliczenia odpisów amortyzacyjnych od tych lokali do kosztów uzyskania przychodów tego roku.

Skład orzekający

Halina Adamczewska-Wasilewicz

przewodniczący

Leszek Kleczkowski

członek

Urszula Wiśniewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości początkowej nieruchomości na potrzeby amortyzacji podatku dochodowego od osób fizycznych, zaliczanie odpisów amortyzacyjnych od niewynajmowanych lokali do kosztów uzyskania przychodów."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2001 roku. Interpretacja przepisów dotyczących wartości początkowej i amortyzacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii w podatku dochodowym od osób fizycznych związanych z nieruchomościami i amortyzacją, co jest interesujące dla prawników i doradców podatkowych.

Wartość początkowa nieruchomości: cena zakupu czy wycena rzeczoznawcy? WSA rozstrzyga spór podatkowy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 715/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący/
Leszek Kleczkowski
Urszula Wiśniewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 1313/06 - Wyrok NSA z 2007-11-22
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 90 poz 416
art.20
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art.178 par.1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi J. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r. oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia [...] 2005r. Nr [...] w przedmiocie określenia J. N. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu wskazano na dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. W dniu 19 kwietnia 2002r. do Urzędu Skarbowego w I. wpłynęło zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu ( poniesionej straty) w roku podatkowym 2001 - PIT-36, w którym podatniczka wykazała dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy w kwocie [...]zł, dochód z najmu lub dzierżawy w kwocie [...]zł, przy czym dochód do opodatkowania wyniósł [...]zł natomiast podatek po odliczeniach "0".
W miesiącu wrześniu 2003r., Urząd Skarbowy w I. przeprowadził kontrolę podatkową w zakresie sprawdzenia wywiązywania się z obowiązków wynikających z przepisów prawa dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych - rozliczenie z budżetem państwa za 2001r. Decyzją z dnia [...] 2004r. Nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. określił J. N. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. w kwocie [...]zł.
W wyniku złożonego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia[...] 2004r. Nr [...] uchylił w całości zaskarżoną odwołaniem decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Inowrocławiu, analizując ponownie materiał dowodowy ustalił, iż w 2001r. podatniczka uzyskiwała przychody z tytułu najmu nieruchomości, położonej przy ulicy [...] w I., w tym od dnia 01 listopada 2001r. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
W ocenie organu podatkowego pierwszej instancji w 2001r. z tytułu najmu podatniczka uzyskała przychód w kwocie [...]zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...]zł, a dochód z tegoż źródła przychodu wynosi [...]zł. Natomiast z prowadzonej od 01 listopada 2001r. działalności gospodarczej w zakresie najmu i dzierżawy nieruchomości uzyskała przychód - w wysokości [...]zł, koszty uzyskania przychodów wyniosły [...]zł, a zatem z przedmiotowego źródła, według organu pierwszej instancji podatniczka osiągnęła stratę w wysokości – [...]zł.
Dokonując analizy kosztów uzyskania przychodów, organ podatkowy pierwszej instancji uznał, iż błędnie J. N. ustaliła wartość początkową przedmiotowej nieruchomości, konsekwencją czego były zawyżone odpisy amortyzacyjne od poszczególnych składników nieruchomości oraz odpisy amortyzacyjne od nie wynajmowanych składników majątku. W wyniku powyższych ustaleń, Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. stwierdził, że prawidłowa wysokość amortyzacji, zaliczona do kosztów uzyskania przychodów 2001r. winna wynosić [...]zł, w tym w ramach działalności gospodarczej [...]zł.
Powyższe ustalenia Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. zawarł w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2005r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r.
W odwołaniu wniesiono o uchylenie decyzji w całości z uwagi na fakt naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie art. 123, 192, 200, 139, 141 i 247 ustawy Ordynacja podatkowa.
Swoje stanowisko strona uzasadnia faktem, iż w decyzji została podana nieprawdziwa wartość nabycia nieruchomości przy ulicy [...] w I. w kwocie [...]zł, podczas gdy nabycie przedmiotowej nieruchomości - na podstawie umowy sprzedaży, sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. [...] w dniu [...] 1999r. - miało miejsce za kwotę [...]zł (+ opłaty).
Cała nieruchomość przeznaczona została na wynajem.
W złożonym środku odwoławczym podniesiono, iż zaskarżona decyzja organu podatkowego pierwszej instancji dotknięta jest wadą z uwagi na fakt rozstrzygnięcia ponownie sprawy, w zakresie ustalenia wartości początkowej nieruchomości, wcześniej już rozstrzygniętej decyzją ostateczną, gdyż w dniu [...] 2002r. decyzją nr [...] organ podatkowy określił stratę z najmu za 1999r.,w której ustalił wartość nabytej nieruchomości na kwotę [...]zł.
W związku z powyższym podatniczka zleciła firmie PPUH "A." – S. K. wycenę nieruchomości, zastosowanie stawek amortyzacyjnych oraz opracowanie książki środków trwałych. Podniesiono również fakt, iż po nabyciu nieruchomości przebudowano i zmodernizowano lokal użytkowy w kamienicy - po byłej restauracji "Staromiejskiej" oraz wyremontowano pomieszczenia w budynku gospodarczym dobudowanym do kamienicy. Stwierdzając błędy, popełnione przez organ podatkowy pierwszej instancji, w ustaleniu wartości początkowej w kwocie [...]zł S. K. dokonał wizji lokalnej oraz opracował ewidencję środków trwałych.
Konsekwencją wyceny opracowanej przez PPUH "A." jest odmienne ustalenie wartości nieruchomości przy ul. [...] przy czym podatniczka podnosi , iż dokumentacja ewidencyjna środków trwałych opracowana została na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych oraz decyzji ostatecznej Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2000r. Nr [...] a zatem w opinii strony różne interpretacje tego samego zagadnienia oznaczają rażące naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do prawa.
Następnie podniesiono zarzut niezgodnego z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych naliczenia przez Urząd Skarbowy amortyzacji zaliczonej w koszty tylko od tej powierzchni i za te miesiące, które były potwierdzone umowami najmu.
Postawiono także zarzut naruszenia, przez organ podatkowy pierwszej instancji, zasad prowadzenia postępowania podatkowego w postaci uniemożliwienia podatnikowi zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] 2005r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Inowrocławiu uznał, iż do kosztów uzyskania przychodów podatniczka zaliczyła odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej ustalonej przez PPHU "A.", a nie od ceny nabycia nieruchomości powiększonej o koszty związane z zakupem nieruchomości oraz odpisy amortyzacyjne od nie wynajmowanych składników majątku. Ponadto organ podatkowy pierwszej instancji po analizie przedłożonych przez podatniczkę oświadczeń, ewidencji środków trwałych, dokumentów zebranych w trakcie prowadzonego postępowania rozgraniczył amortyzację uproszczoną zastosowaną do budynku (lokali) mieszkalnego oraz amortyzację pomieszczeń gospodarczych -lokali użytkowych, garaży, parkingu - co do których nie można zastosować metody uproszczonej. Organ podatkowy pierwszej instancji kontynuując metodę amortyzacji uproszczonej stosowanej od 1999r. dokonał wyliczenia kwot odpisów amortyzacyjnych na podstawie art. 22g ust.10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym podatnicy mogą ustalić wartość początkową budynków mieszkalnych lub lokali mieszkalnych: wynajmowanych, wydzierżawianych albo używanych przez właściciela na cele prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, przyjmując w każdym roku podatkowym wartość stanowiącą iloczyn metrów kwadratowych wynajmowanej, wydzierżawianej lub używanej przez właściciela powierzchni użytkowej tego budynku lub lokalu i kwoty [...] zł, przy czym za powierzchnię użytkową uważa się powierzchnię przyjętą dla celów podatku od nieruchomości, natomiast w myśl art. 22 h ust. 2 podatnicy - po dokonaniu wyboru jednej z metod amortyzacji - wybraną metodę stosują do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego.
Odpowiadając na zarzuty odnośnie ustalenia wartości początkowej nabytej nieruchomości organ stwierdził, iż zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - "Za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z uwzględnieniem ust. 2-18, uważa się: 1. w razie nabycia w drodze kupna - cenę ich nabycia..". Stosownie natomiast do art. 22g ust. 3 za cenę nabycia uważa się kwotę należną zbywcy, powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania, a w szczególności o (...) koszty opłat notarialnych, skarbowych i innych. Ponieważ powyższy przepis nie definiuje kategorii kwoty należnej zbywcy –organ odwoławczy wskazał, iż biorąc pod uwagę przepis art. 535 Kodeksu cywilnego, przez kwotę należną należy rozumieć cenę podlegającą zapłacie sprzedawcy (zbywcy). W zależności od podmiotów dokonujących sprzedaży i kupna oraz od metod dokumentowania transakcji, kwota należna sprzedającemu wynikać może z faktury VAT, rachunku, umowy lub aktu notarialnego. W związku z powyższym, ustalając wartość początkową środka trwałego nabytego na podstawie umowy sprzedaży organ wskazał, iż należy wziąć pod uwagę kwotę należną sprzedającemu z tytułu sprzedaży wynikającą z aktu notarialnego, tj. kwotę [...]zł.
Dyrektor Izby Skarbowej podkreśli w tym miejscu , iż ustalona przez podatnika wartość początkowa środka trwałego może ulec zmianie jedynie w przypadkach ściśle określonych w ustawie, tj. w sytuacji gdy:
- podatnik poniesie wydatki na ulepszenie środka trwałego
- podatnik dokona aktualizacji wyceny środków trwałych, na warunkach określonych przez Ministra Finansów na mocy delegacji ustawowej wyrażonej w art. 22 o ustawy - określona przez podatnika wartość początkowa była nieprawidłowa i podatnik dokonał korekty wartości początkowej zgodnie z przepisami art. 22 g. lub korekta ta wynika z ustaleń organów skarbowych.
W przypadku zatem dokonania ulepszenia środka trwałego, wartość początkowa ulegnie zawsze zwiększeniu o poniesione wydatki związane z tym ulepszeniem. Podobnie w przypadku aktualizacji wyceny środków trwałych - ich wartość początkowa wzrośnie. Natomiast w sytuacji, gdy wartość początkowa została ustalona nieprawidłowo, tzn. niezgodnie ze szczegółowymi zasadami, podatnik koryguje tę wartość odpowiednio poprzez jej zwiększenie lub zmniejszenie.
Organ odwoławczy uznał, iż w sytuacji podatniczki w przypadku ustalenia wartości początkowej budynku ( lokali) mieszkalnych - nie wystąpiła żadna z przesłanek pozwalająca na zmianę wartości początkowej środków trwałych. Dokonanie wyceny przez podatnika dozwolone jest wyłącznie w sytuacji, gdy nie można ustalić ceny nabycia środków trwałych lub ich części nabytych przez podatnika przed dniem założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu.
W ocenie organu odwoławczego powyższe nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż nieruchomość nabyta została aktem notarialnym, z którego wynika cena zakupu jak i koszty związane z nabyciem nieruchomości. Ponadto wskazał, że wycena, którą J. N. zleciła PPUH "A." nie zawiera danych szczegółowych uzasadniających powód wyceny, technikę, a także źródła ceny poszczególnych części nieruchomości w oparciu o które ustalono wartości początkowe w sporządzonej ewidencji środków trwałych ( księga inwentarzowa wraz z wyceną ), pomija przy tym całkowicie stan i stopień zużycia środków trwałych.
Ustosunkowując się natomiast do twierdzenia odnośnie przebudowy i modernizacji lokalu użytkowego w budynku mieszkalnym po byłej restauracji Staromiejskiej oraz remontu i modernizacji pomieszczeń w budynku gospodarczym dobudowanym do kamienicy stwierdzono, że zarówno w trakcie postępowania podatkowego jak i wyjaśniającego podatniczka nie przedłożyła żadnych dowodów potwierdzających fakt, iż w budynkach i pomieszczeniach prowadzone były prace ulepszające, które zgodnie z twierdzeniem podatniczki podwyższyłyby wartość początkową środków trwałych.
Jednocześnie organ wskazał, iż z przesłuchania dokonanego w dniu 16 grudnia 2004r. pełnomocnika S. K., który dokonał wyceny środków trwałych wynika, że przy wycenie opierał się o ogólnodostępną prasę lokalną i biuletyny dla rzeczoznawców. Ponadto, pełnomocnik nie był w stanie szczegółowo udzielić odpowiedzi na pytanie czy przy ustalaniu wartości początkowej lokali użytkowych, garaży, parkingu oraz placu utwardzonego zostały wzięte pod uwagę wszystkie okoliczności mające wpływ na ich wartość, tj. wiek, stan techniczny, położenie, wyposażenie w stan techniczny. Odnośnie natomiast twierdzenia w zakresie przeprowadzonych prac modernizacyjnych na terenie zakupionej nieruchomości, pełnomocnik zeznał, iż przy opracowywaniu książki inwentarzowej w oparciu o art. 22 g ust. 8 i 9 przeprowadzono wizję lokalną w grudniu 2000r. Nie uwzględniono natomiast dowodów na ulepszenie środków trwałych, gdyż ustawa tego nie wymagała.
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że to do obowiązków podatnika należy udowodnienie faktów z których wywodzi skutki prawne, a w przedmiotowej sprawie brak jest jakichkolwiek przesłanek, które pozwoliłby na podwyższenie wartości początkowej nieruchomości. Nie można bowiem nakładać na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów na potwierdzenie wysuwanych przez podatnika twierdzeń, jeżeli argumentów w tym zakresie nie dostarczył sam podatnik.
W opinii Dyrektora Izby Skarbowej stanowisko organu podatkowego pierwszej instancji - w którym przyjęto wycenę składników nieruchomości nie będących lokalami czy budynkiem mieszkalnym według aktu notarialnego, posługując się wyceną sporządzoną przez PPUH "A." tylko w zakresie proporcji tych składników do wartości ogółu nabytej nieruchomości - należy uznać za prawidłowe.
Jednakże, uwzględniając koszty sporządzenia aktu notarialnego, a w tym kwotę faktycznie naliczonej opłaty skarbowej wynikającej z przedłożonej przez podatniczkę kserokopii decyzji z dnia [...] 2000r. Nr [...] z tytułu podatku od czynności cywilno -prawnej w wysokości [...]zł, organ drugiej instancji skorygował wartość początkową nieruchomości do wysokości [...]zł. W konsekwencji dokonał prawidłowego naliczenia amortyzacji podlegającej zaliczeniu w koszty uzyskania przychodów. W wyniku powyższego prawidłowe odpisy amortyzacyjne, które można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w 2001r. z tytułu najmu za okres od I do X wynoszą [...]zł natomiast z tytułu działalności gospodarczej za okres od XI do XII wynoszą [...]zł.
Dalej dokonano wyliczenia w prawidłowej wysokości należnego zobowiązania podatkowego za 2001r. Z poczynionych obliczeń wynikało, iż określony podatek należny mimo podwyższenie wartości początkowej nieruchomości jest wyższy od podatku określonego decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego. Nie mniej mając na uwadze fakt, że różnica ta wynosi 63 zł oraz uwzględniając zasadę ekonomii postępowania Dyrektor Izby Skarbowej nie zastosował normy wynikającej z art. 230 Ordynacji podatkowej dotyczącej wymiaru uzupełniającego.
Odnośnie natomiast ustaleń zawartych w decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie określenia straty za 1999r. oraz formułowanych w tym zakresie zarzutów organ odwoławczy wskazał, iż nie może się do nich ustosunkować, bowiem nie są one przedmiotem toczącego się przed tym organem postępowania odwoławczego. Wskazana zaś decyzja wobec nie wniesienia środka odwoławczego stałą się ostateczną.
W ocenie organu podatkowego drugiej instancji także ustalenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. w zakresie nie zaliczenia przez ten organ odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodu od nie wynajmowanych składników majątku są prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami bowiem na podstawie art. 22 a ust. 1 ustawy - dany środek trwały musi być faktycznie wykorzystywany przez podatnika w jego działalności gospodarczej, prawnie - na podstawie umowy najmu. Zatem odpisy amortyzacyjne nie są kosztem uzyskania przychodu w okresie, kiedy przedmiot najmu nie jest wykorzystywany na ten cel.
Odpowiadając na zarzut naruszenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. zasad prowadzenia postępowania podatkowego, tj. art 123 § 1, art. 200 § 1 oraz art. 192 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy wskazał, iż zaskarżona decyzja zapadła w wyniku przeprowadzonego przez organ podatkowy pierwszej instancji ponownego postępowania podatkowego, z uwagi na fakt, iż rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.
Przed wydaniem decyzji, działając na podstawie art. 200 § 1 oraz art. 123 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, organ pierwszoinstancyjny - postanowieniem z dnia 17 lutego 2005r. Nr PDF II 4111-1-34/05 wyznaczył podatniczce siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, które to postanowienie doręczono wyznaczonemu pełnomocnikowi.
Organ odwoławczy wskazał, iż korzystając z przysługującego prawa w dniu 25 lutego 2005r. J. N. wraz z pełnomocnikiem - Panem K. stawiła się w siedzibie Urzędu Skarbowego w I. na okoliczność zapoznania się i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego dotyczącego uchylonych decyzji za lata 2001- 2000 oraz dalszego postępowania podatkowego prowadzonego przez organ pierwszej instancji (powyższe wynika z adnotacji sporządzonej przez pracownika organu podatkowego pierwszej instancji ). Podkreślono, iż pełnomocnik dobrowolnie zrzekł się prawa zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów. W aktach sprawy znajduje się adnotacja sporządzona przez pracowników Urzędu Skarbowego w I., na ww. okoliczność. Ponadto, w związku z opuszczeniem Urzędu Skarbowego przez pełnomocnika niemożliwym było sporządzenie przez pracowników protokołu, a tym samym jego podpisanie - na tej podstawie podnoszone zarzuty naruszenia przepisów prawa podatkowego dotyczących sporządzania protokołów organ odwoławczy uznał za niezasadne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B., zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Decyzji Dyrektora Izby skarbowej w B. zarzucono:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez
- naruszenie art. 22g ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez uznanie , iż skarżąca powinna oprzeć wielkość wartości początkowej środka trwałego w tym przypadku nieruchomości na akcie notarialnym zakupu przedmiotowej nieruchomości,
- naruszenie przepisu art. 22c pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez jego błędną interpretację i w konsekwencji przyjęcie , że brak umowy najmu dla niektórych pomieszczeń użytkowych należących do J. N. jest wystarczającą podstawą do tego aby nie dokonywać ich amortyzacji w ramach prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej
- naruszenie przepisu art. 22h ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez brak jego zastosowania i uznanie za prawidłowe dokonanie przez organ podatkowy korekty naliczeń amortyzacji na zasadzie metody uproszczonej i braku wzięcia pod uwagę możliwości swobodnego wyboru metody przez podatnika w tym zakresie na zasadach ogólnych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono także naruszenie przepisów postępowania tj.
- art. 140 ustawy Ordynacja podatkowa przez przyjęcie, że niepoinformowanie strony skarżącej o przewidywanym niedotrzymaniu terminu, o którym mowa w art. 291 § 2 nie było konieczne w przedmiotowej sprawie i nie miało wpływu na sposób jej załatwienia;
- naruszenie przepisu art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa mające istotny wpływ na wynik postępowania, w szczególności poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz właściwego rozpoznania sprawy, co uniemożliwia dokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności przedmiotowej sprawy i odtworzenie jej rzeczywistego obrazu;
- naruszenie przepisu art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa mające istotny wpływ na wynik postępowania, w szczególności poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść strony wszelkich wątpliwości czy też niejasności, jakie występują w niniejszej sprawie, co jest niezgodne z zasadą prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,
- naruszenie przepisu art. 125 ustawy Ordynacja podatkowa stanowiące odstępstwo od obowiązującej w postępowaniu podatkowym zasady szybkości i prostoty zgodnie z którą organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia;
- naruszenie przepisu art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez jego nadużycie, przekształcenie zasady swobodnej oceny dowodów w ocenę dowolną i braku wyciągnięcia wniosków z poczynionych ustaleń pomimo, iż znajomość obowiązujących przepisów i zasady prawidłowości logicznej tego wymagały.
Skarżąca podkreśliła, iż analiza zebranego materiału potwierdza niesłuszne założenie przyjęte przez Dyrektora Izby Skarbowej w B., że w przedmiotowym postępowaniu podatkowym wartością początkową amortyzowanych nieruchomości powinna być cena zakupu tychże nieruchomości figurująca w akcie notarialnym. Kwota, na jaką opiewał zakup przedmiotowej nieruchomości na podstawie aktu notarialnego wynosi [...] zł wraz z dodatkowymi kosztami zawartej cywilnoprawnej umowy sprzedaży. Natomiast wartość nieruchomości nabytej przez skarżącą wg wyceny dokonanej przez Urząd Skarbowy w I. w decyzji nr [...] z [...] 2000r. wynosiła [...] zł.
W związku z tym, iż wycena sporządzona przez Urząd Skarbowy prawie ośmiokrotnie przewyższyła cenę nabycia, a także mając na uwadze fakt, iż w akcie notarialnym nabycia nieruchomości skarżąca nie tylko zobowiązywała się do uiszczenia ceny nieruchomości, ale także do ustanowienia na nabytej nieruchomości nieodpłatnej i dożywotniej służebności osobistej mieszkania w lokalu o powierzchni 84,4m2, oraz w związku z planowanym przeznaczeniem wszystkich składowych części nieruchomości na wynajem i ich modernizację, skarżąca zleciła PPUH "A." wykonanie usługi obejmującej opracowanie książki inwentarzowej środków trwałych znajdujących się na nieruchomości i tabeli amortyzacyjnej z zastosowaniem właściwych stawek amortyzacyjnych oraz dokonanie wyceny nieruchomości.
Skarżąca podniosła, że wycena nieruchomości związana była także z tym, iż po jej nabyciu zostały przeprowadzone liczne prace remontowe, których wymagał stan przejętych budynków.
Wartość nieruchomości według wyceny PPHU "A." określona została na [...] złotych, przy czym wartość, od której za 2001r. obliczono amortyzację to [...] złotych. Wskazała, iż dokonana wycena została przeprowadzona na podstawie obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa i przy uwzględnieniu decyzji Urzędu Skarbowego w I. z dnia [...] 2000r., nr [...].
W związku z powyższym wskazana przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. kwota, którą należało uznać za wartość początkową jest zdaniem strony nieprawidłowa, pozbawiona jakiegokolwiek logicznego i prawnego uzasadnienia.
Skarżąca wskazała, iż wydając zaskarżoną decyzję organ potwierdził niedopuszczalną i niezgodną z obowiązującym przepisem art. 22h ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zmianę przez Urząd Skarbowy jednej z metod amortyzacji dla środków trwałych obranej przez skarżącą. Podniosła, iż mając na uwadze fakt, że działalność gospodarcza skarżącej w zakresie wynajmu nieruchomości objęła zarówno lokale użytkowe jak i mieszkalne, co do tych drugich mogła ona dokonać wyboru na jakich zasadach je amortyzować, czy na zasadach uproszczonych, czy też na zasadach ogólnych. Uznając za prawidłowe narzucenie skarżącej metody amortyzacji, Dyrektor Izby Skarbowej w B. naruszył przepis art. 22g ust. 10.
Nieuznanie przyjętej przez skarżącą metody polegającej na przyjęciu dla celów amortyzacji wartości początkowej na podstawie opinii biegłego, jest zdaniem skarżącej niezgodne z treścią art. 22g ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Kolejnym naruszeniem przepisów prawa materialnego według skarżącej jest przyjęcie przez organ, że skarżąca nieprawidłowo zaliczyła do odpisów amortyzacyjnych stanowiących koszty uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia środków trwałych w postaci części lokali, które nie objęte zostały umowami najmu. Wskazała, iż nie można przyjąć, że tylko umowa najmu lokalu stanowi podstawę do zaliczenia odpisów amortyzacyjnych z tytułu jego zużycia do kosztów uzyskania przychodów. Zaznaczyła, iż jej działalność gospodarcza polega na świadczeniu usług w postaci wynajmu nieruchomości stanowiących własność skarżącej. Jej zdaniem nie można uznać za prawidłowe stwierdzenia zawyżenia odpisów amortyzacyjnych lokali, których w kontrolowanym okresie nie obejmowały umowy najmu ze względu na to, że ustaw o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 22i, 22j, 22k wyraźnie wskazuje, jakie składniki amortyzowanych środków trwałych nie podlegają amortyzacji. Zostały one enumeratywnie wskazane w ustawie i w żadnym razie nie dotyczą one sytuacji skarżącej. W tym zakresie skarżąca na stanowisko wyrażone przez Urząd Skarbowy w Z. w piśmie z dnia 11 marca 2005r., który stwierdził, że jeśli wynajem nieruchomości należy do zakresu działalności podatnika, to kosztami uzyskania przychodów będą wszystkie koszty, jakie poniesie on w związku z tym źródłem przychodu, także odpisy amortyzacyjne. Co więcej nie ma żadnych podstaw do nie uznania za koszt uzyskania przychodu odpisu amortyzacyjnego za okres, kiedy określona część powierzchni nie jest wynajmowana, lub uznania za koszt jedynie części odpisów amortyzacyjnych. Słuszność takiego stanowiska zdaniem strony potwierdzają także wyjaśnienia Urzędu Skarbowego w P., oraz Urzędu Skarbowego w K., który w swych wyjaśnieniach zawartych w piśmie z dnia 17 kwietnia 2003r., nr [...] wyraźnie podkreślił, iż przerwy kilkumiesięczne nie stanowią podstawy dla tego aby nie naliczać amortyzacji od nieczynnych przez ten czas składników pod warunkiem, że podatnik nie zaprzestał działalności i nie wykorzystywał tychże składników na inny cel.
Skarżąca podkreśliła, iż przeciwne stanowisko zajęte przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. jest niesłuszne i dodatkowo narusza przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie dyspozycji art. 121 odnośnie prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, rozstrzygania ewentualnych wątpliwości na korzyść podatników i traktowania interesu podatnika na równi z interesem Skarbu Państwa.
Podniosła, iż podkreślanie w zaskarżonej decyzji, że to do obowiązków podatnika należy udowodnienie faktów istotnych dla postępowania podatkowego jest niezgodne z art. 122 Ordynacji podatkowej, zwłaszcza w świetle przedstawionych przez organy podatkowe wyłącznie niekorzystnych interpretacji wszystkich przywołanych przez stronę dowodów.
Wskazała, iż zastrzeżenia skarżącej dotyczące przebiegu prowadzonego postępowania są w pełni zasadne zwłaszcza w świetle ewidentnego złamania zasady obowiązującej na podstawie art. 123 w związku z art. 200 Ordynacji podatkowej. W przedmiotowej sprawie został wprawdzie wyznaczony termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, jednakże po stawieniu się w dniu 25 lutego 2005r. w siedzibie Urzędu Skarbowego w Inowrocławiu przez skarżącą wraz z ustanowionym pełnomocnikiem S. K. nie zostali oni wbrew obowiązującym przepisom zapoznani z materiałem dowodowym postępowania. Zasygnalizowano im tylko, że znają materiał dowodowy, więc nie ma potrzeby się z nim zapoznawać. Z przedmiotowego zajścia nie został sporządzony żaden protokół, nie zostało to także w żaden inny sposób udokumentowane poza pozostającą w sprzeczności z rzeczywistością notatką, że pełnomocnik skarżącej dobrowolnie zrzekł się uprawnienia zapoznania z materiałem dowodowym, co jest zdaniem skarżącej nieprawdą zwłaszcza w świetle nieposzlakowanej opinii, jaką cieszy się ustanowiony przez skarżącą pełnomocnik.
Naruszenie procedury we wskazanym zakresie w opinii skarżącej ma bardzo poważne konsekwencje w postaci pozbawienia jej prawa wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów. Dotyczy to nie tylko możliwości ustosunkowania się do ustaleń stanu faktycznego, ale również do stanu prawnego. Wypowiedź taka z pewnością przyczyniłaby się do pełniejszego wyjaśnienia sprawy.
Skarżąca wskazała, iż kolejnym poważnym naruszeniem procedury jest niedopuszczenie ustanowionego w dniu 25 października 2005r. przez skarżącą pełnomocnika do przejrzenia akt znajdujących się w Izbie Skarbowej, z tego powodu, iż po zakończeniu postępowania odwoławczego prawo do przeglądania akt zarówno stronie jak i jej pełnomocnikowi już nie przysługuje. Sytuacja taka miała miejsce dnia 03 listopada 2005r. kiedy to pełnomocnikowi nie wyrażono zgody na wgląd do akt sprawy. Taka postawa organów podatkowych stanowi naruszenie wszystkich fundamentalnych zasad postępowania podatkowego, o których mowa w Ordynacji podatkowej, a przede wszystkim przepisu art. 178, art. 129 i art. 136 tej ustawy.
Skarżąca podniosła, iż wydając zaskarżoną decyzję Dyrektor Izby Skarbowej w B. nie uwzględnił słusznego interesu strony. Zdyskredytowanie przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. wskazanych okoliczności, jej zdaniem bezspornie narusza obowiązek wynikający z art. 125 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 291 § 1 Ordynacji podatkowej organ wskazał, iż zarzut ten jest niezrozumiały. Protokół z kontroli podatkowej zawierający adnotację o możliwości wniesienia zastrzeżeń lub wyjaśnień został odebrany przez stronę w dniu 26 września 2003r. Skarżąca nie wniosła w terminie 14 dni od dnia doręczenia zastrzeżeń, wyjaśnień, jak również nie wskazała stosownych wniosków dowodowych.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 178 Ordynacji podatkowej organ zauważył, iż pismem z dnia 08 listopada 2005r. udzielono pełnomocnikowi wyczerpującej odpowiedzi w związku z jego żądaniem. Organ stoi na stanowisku, iż skoro skutecznie doręczona decyzja z dnia 30 września 2005r. zakończyła postępowanie odwoławcze, to art. 178 § 1 ustawy nie ma w przedmiotowym przypadku zastosowania, a zatem wniosek rozpatrzono negatywnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 cyt. ustawy, oceniona według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269).
Zasadniczy spór miedzy stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy podatkowe zgodnie z prawem ustaliły wartość początkową środka trwałego tj. nieruchomości oraz czy zastosowały prawidłową metodę dokonywania odpisów amortyzacyjnych.
W kwestii wartości początkowej środka trwałego wskazać należy, iż zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z uwzględnieniem ust. 2-18, uważa się w razie nabycia w drodze kupna – cenę ich nabycia. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że w przypadku gdy podatnik nabywa środek trwały na podstawie umowy sprzedaży wówczas wyłączną wartością jaką należy przyjąć dla celów amortyzacji tego środka trwałego jest cena należna zbywcy powiększona o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania (art. 22g ust. 3 cyt. ustawy).
Ustawodawca podał także ściśle określone przypadki w których wartość początkowa środka trwałego może ulec zmianie :
- gdy podatnik poniesie wydatki na ulepszenie środka trwałego ,
- podatnik dokona aktualizacji wyceny środków trwałych , na warunkach określonych przez Ministra Finansów na mocy delegacji ustawowej wyrażonej w art. 22o ustawy ,
- określona przez podatnika wartość początkowa była nieprawidłowa i podatnik dokonał korekty początkowej zgodnie z przepisami art. 22g lub korekta ta wynika z ustaleń organów podatkowych .
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala stwierdzić , iż przywołane wyżej sytuacje nie miały miejsca w przedmiotowej sprawie. Skarżąca wskazywała co prawda na fakt dokonania przebudowy i modernizacji lokalu użytkowego w budynku mieszkalnym po byłej restauracji Staromiejska oraz remontu i modernizacji pomieszczeń w budynku gospodarczym dobudowanym do kamienicy, nie mniej w trakcie postępowania podatkowego (mimo wezwań organu podatkowego) skarżąca nie przedłożyła żadnych dowodów (np. faktur , rachunków, umów) potwierdzających fakt, iż w budynkach były prowadzone prace ulepszające dające możliwość podwyższenia wartości początkowej środka trwałego.
W konsekwencji należy podkreślić, iż organ podatkowy zasadnie przyjął wartość początkową nieruchomości w wysokości wynikającej z aktu notarialnego a zakwestionował wartość wynikającą z dokonanej wyceny. W tym miejscu należy odnieść się do decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2000r. Nr [...], w której organ podatkowy określił podatniczce wysokość straty z tytułu najmu za 1999r. Skarżąca podnosi, iż zlecenie dokonania wyceny dla PPHU "A." wynikało z faktu, iż Urząd Skarbowy w powyższej decyzji określił wartość początkową nieruchomości w innej wysokości niż wynikająca z aktu notarialnego. Argument ten, jest całkowicie bezpodstawny. Z treści decyzji z dnia [...] 2000r. wynika, że ustalając wartość początkową garaży, placu parkingowego, organ przyjął wartość wynikającą z aktu notarialnego, a w stosunku do lokali mieszkalnych wyliczył tę wartość na podstawie § 6 ust. 8 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997r. ( k- 39 załącznik akt administracyjnych ). Podkreślić należy, iż metoda ta była wybrana i stosowana przez podatniczkę w 1999r., a organ podatkowy dokonał jedynie korekty naliczeń amortyzacyjnych, uwzględniając faktyczny okres posiadania przez podatniczkę tych nieruchomości i ich wynajmu.
W tym kontekście brak jest podstaw do uznania zarzutu naruszenia art. 22g ust. 10. Przepis ten w swojej treści zawiera normę prawną, która zawarta była też w § 6 ust. 8 cyt. Rozporządzenia Ministra Finansów. Zgodnie z tą normą podatnicy mogą ustalić wartość początkową budynków mieszkalnych lub lokali mieszkalnych: wynajmowanych, wydzierżawianych albo używanych przez właściciela na cele prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, przyjmując w każdym roku podatkowym wartość stanowiącą iloczyn metrów kwadratowych wynajmowanej, wydzierżawianej lub używanej przez właściciela powierzchni użytkowej tego budynku lub lokalu i kwoty 988 zł przy czym za powierzchnię użytkową uważa się powierzchnię przyjętą dla celów podatku od nieruchomości.
Metoda ta była stosowana przez skarżącą od 1999r. ( tj. od zakupu nieruchomości ), organ wyliczając amortyzację za 2001r., także ją zastosował, zatem wbrew twierdzeniom skargi nie zmienił metody amortyzacji przyjętej przez podatniczkę.
Kolejna kwestia dotyczy nie uznania przez organy podatkowe odpisów amortyzacyjnych od lokali, które w roku 2001 nie były wynajmowane przez skarżącą. Stosownie do art. 22a ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych amortyzacji podlegają z zastrzeżeniem art. 22c stanowiące własność lub współwłasność podatnika , nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu , dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1 zwane środkami trwałymi. Dokonując jednak interpretacji powołanego przepisu należy mieć na uwadze przepis art. 22 ust. 1 cyt. wyżej ustawy, który zawiera generalną zasadę zgodnie z którą do kosztów uzyskania przychodów zalicza się koszty poniesione w celu uzyskania przychodów w obrębie danego źródła przychodu badanego roku podatkowego.
Odpisy amortyzacyjne mogą być więc zaliczone do kosztów uzyskania przychodów o ile dotyczą środka trwałego faktycznie wykorzystywanego do działalności gospodarczej w danym roku podatkowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z dnia 17 grudnia 2003r. sygn. akt SA/Sz 833/03). Skoro skarżąca część lokali nie wynajmowała w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w 2001r. to brak jest podstaw prawnych do zaliczenia odpisów amortyzacyjnych od tych lokali do kosztów uzyskania przychodów tego roku.
Sąd nie podziela także stanowiska skarżącej jakoby w sprawie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym tj. zasady wyrażonej w art. 123 i art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (DZ. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Nie przesądzając okoliczności faktycznych stawienia się skarżącej wraz z pełnomocnikiem w Urzędzie Skarbowym w I. w dniu 25 lutego 2005r. należy stwierdzić , iż organ drugiej instancji , który ponownie rozpatruje sprawę na skutek wniesionego odwołania, wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego – postanowienie z dnia 28 lipca 2005r. (k-73 akt administracyjnych). Z prawa tego strona skorzystała, w dniu 04 sierpnia 2005r. stawił się w Izbie Skarbowej pełnomocnik skarżącej i zapoznał się z materiałem dowodowym co udokumentowano stosownym protokołem (k-74 akt administracyjnych).
W kwestii odmowy przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. udostępnienia akt sprawy po wydaniu decyzji przez organ drugiej instancji należy wskazać, iż zagadnienie to uregulowane jest w art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w każdym stadium postępowania organ podatkowy obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów. W doktrynie zwraca się uwagę, iż instytucja wydawania zaświadczeń jest drogą do uzyskania dokumentów urzędowych po zakończeniu postępowania podatkowego, czy też przed jego wszczęciem, a także w trakcie jego trwania, ale już oczywiście poza zakresem uprawnienia wglądu do akt sprawy (Ordynacja podatkowa – komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Wrocław 2004r., s. 629). Rzeczywiście przywołany przepis prawa jednoznacznie stanowi o udostępnieniu akt "w każdym stadium postępowania", a zatem w trakcie jego trwania, w toku postępowania. Z drugiej strony prezentowany jest odmienny pogląd, w myśl którego uprawnienie z art. 178 §1 Ordynacji podatkowej "można realizować w każdym stadium postępowania, także po wydaniu decyzji lub zakończeniu postępowaniu" (Leksykon Ordynacji podatkowej – A. Bartosiewicz, r. Kubacki, Wrocław 2006r. s. 714).
Przyjmując nawet tak szeroko - jak zostało zaprezentowane w skardze - prawo strony do wglądu do akt sprawy na podstawie art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej, a zatem również po zakończeniu postępowania, to należy stwierdzić, iż odmowa tego wglądu nie miała wpływu na wynik sprawy. Nie budzi przecież wątpliwości, że zarzut dotyczy działań organu podatkowego po zakończeniu postępowania podatkowego i wydaniu zaskarżonej decyzji, a zatem nie może to mieć wpływu na jego ocenę. Zauważyć także należy, że na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2006r. pełnomocnik skarżącej potwierdził, iż na etapie postępowania sądowego miał możliwość zapoznania się z aktami administracyjnymi.
Nie są zasadne zarzuty skarżącej dotyczące braku wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i dowolność tej oceny. W celu poczynienia ustaleń faktycznych organy podatkowe obu instancji podejmowały niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego realizując w ten sposób zasadę prawdy obiektywnej (art. 122, art. 187 § 1, 191 ustawy Ordynacja podatkowa). Organ pierwszej instancji prowadził postępowanie podatkowe z wnikliwością, dokładnie i przejrzyście gromadził materiał dowodowy w sprawie.
W ocenie Sądu Dyrektor Izby Skarbowej dokonał wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału w tym znaczeniu, że uwzględnił wszystkie dowody przeprowadzone w tym postępowaniu, jak i uwzględnił wszystkie okoliczności towarzyszące przeprowadzeniu poszczególnych dowodów a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów zgromadzone dowody ocenił według własnego przekonania stosownie do zasad logicznego rozumowania.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 125 ustawy Ordynacja podatkowa wyrażającego zasadę szybkości postępowania Sąd zauważa, iż co prawda postępowanie podatkowe (od momentu wydania postanowienia o wszczęciu postępowania do dnia wydania ostatecznej decyzji przez organ odwoławczy) trwało długo , lecz analiza zebranego materiału dowodowego oraz czynności podejmowanych przez organy nie uzasadnia zarzutu przewlekłości. Szybkość postępowania nie może być realizowana kosztem wnikliwości. W niniejszej sprawie działania organów podatkowych niewątpliwie miały na celu rzetelne i wnikliwe wyjaśnienie stanu faktycznego. Ponadto organy każdorazowo zawiadamiały skarżącą o nie załatwieniu sprawy w terminie wskazując jednocześnie nowy termin jej załatwienia (k-45,52,55,61,62,63,79,akt administracyjnych).
Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 140 w związku z art. 291 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Skarżąca po otrzymaniu protokołu z kontroli podatkowej nie wnosiła żadnych zastrzeżeń ani nie wskazywała wniosków dowodowych. Zatem przepis art. 291 § 2 zgodnie z którym kontrolujący jest zobowiązany rozpatrzyć zastrzeżenia o których mowa w § 1 i w terminie 14 dni od ich otrzymania zawiadomić kontrolowanego o sposobie ich załatwienia nie mógł być zastosowany w sprawie.
Zdaniem Sądu organy podatkowe rozpatrując przedmiotową nie naruszyły przepisów prawa materialnego jak i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI