I SA/BD 686/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego, uznając, że pandemia i szczepienia nie usprawiedliwiają braku winy w uchybieniu terminu.
Podatnik złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego po terminie, powołując się na wyrok TK i trudną sytuację pandemiczną. Organ odmówił przywrócenia terminu, uznając brak winy za nieudowodniony. WSA w Bydgoszczy oddalił skargę, stwierdzając, że pandemia i szczepienia nie stanowiły przeszkody nie do przezwyciężenia, a strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.
Sprawa dotyczyła skargi J. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego od nieruchomości. Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania po terminie, powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego i trudną sytuację związaną z pandemią COVID-19, w tym własne problemy zdrowotne po szczepieniach oraz opiekę nad chorą matką. Organ podatkowy odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, a pandemia i szczepienia nie stanowiły przeszkody nie do przezwyciężenia, zwłaszcza że wniosek można było złożyć elektronicznie lub przez pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej jest bezzasadny, gdyż przepis ten jedynie modyfikuje tryb zawiadomienia i wydłuża termin na złożenie wniosku o przywrócenie, ale nie zmienia przesłanek przywrócenia terminu określonych w Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że ciężar uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na stronie, a okoliczności podnoszone przez skarżącego (pandemia, szczepienia, problemy zdrowotne) nie spełniają kryteriów przeszkody nie do przezwyciężenia, zwłaszcza że czynność mogła być dokonana bez osobistego stawiennictwa w urzędzie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, okoliczności te nie stanowią podstawy do przywrócenia terminu, ponieważ nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu, a czynność mogła być dokonana bez osobistego stawiennictwa w urzędzie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pandemia i szczepienia nie były przeszkodą nie do przezwyciężenia, a strona nie wykazała, że nie mogła złożyć wniosku w terminie, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności. Ciężar udowodnienia braku winy spoczywa na stronie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
O.p. art. 162 § § 1
Ordynacja podatkowa
W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Pomocnicze
ustawa covidowa art. 15zzzzzn2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis ten wprowadza dodatkowy tryb zawiadomienia strony o uchybieniu terminu i wydłuża termin na złożenie wniosku o przywrócenie, ale nie zmienia przesłanek przywrócenia.
k.p.a. art. 77 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Fakty powszechnie znane organowi podatkowemu z urzędu nie wymagają dowodów.
k.p.a. art. 58
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące przywrócenia terminu.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. art. 102
ustawa covidowa art. 15zzzzzn2 § ust. 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dodatkowy tryb poinformowania strony o fakcie uchybienia i wydłużenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Pandemia COVID-19, przyjęcie szczepionki i związane z tym komplikacje zdrowotne usprawiedliwiają brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ ignoruje sentencję wyroku WSA sygn. akt I SA/Bd 870/21 i interpretuje przepisy na swoją korzyść contra legem. Przepis art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej powinien być podstawą do przywrócenia terminu.
Godne uwagi sformułowania
brak winy w uchybieniu terminu zachodzi, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności lekkie niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie terminu dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia ciężar uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na stronie pandemia COVID-19, czy przyjęcie szczepionki w sytuacji gdy złożenie wniosku nie wymagało osobistej wizyty w urzędzie były sytuacjami nadzwyczajnymi.
Skład orzekający
Leszek Kleczkowski
przewodniczący
Urszula Wiśniewska
sprawozdawca
Joanna Ziołek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu w kontekście pandemii i przepisów szczególnych (ustawa covidowa). Potwierdzenie, że ciężar udowodnienia braku winy spoczywa na stronie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pandemią i wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego. Interpretacja przepisów covidowych może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego związanego z pandemią i jej wpływem na terminy procesowe, co było istotne dla wielu obywateli i przedsiębiorców.
“Pandemia i szczepienia nie usprawiedliwiają uchybienia terminom. WSA wyjaśnia, kiedy można liczyć na przywrócenie terminu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 686/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2023-02-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-12-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Joanna Ziołek Leszek Kleczkowski /przewodniczący/ Urszula Wiśniewska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Przywrócenie terminu Skarżony organ Inne Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1540 art. 102 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 lutego 2023 r. sprawy ze skargi J. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia 24 października 2022 r., nr Ko.411.1598.2022 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania oddala skargę Uzasadnienie Wnioskiem z dnia [...]. powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...]. J. U. (dalej: "Skarżący", "Strona", "Podatnik") złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego od nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...] za lata 2016-2019. Decyzją z dnia [...] r. z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie ww. postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] odmówiło: wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2016r. w kwocie [...]zł; wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2018r. w kwocie [...]zł; wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2019 r. w kwocie [...]zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] decyzją z dnia [...]. utrzymało w mocy powyższą decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na skutek skargi Podatnika uchylił ww. decyzje wyrokiem z dnia 8 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Bd 870/21, wskazując na konieczność uwzględnienia przez organ w ponownie przeprowadzonym postępowaniu art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm., dalej "ustawa covidowa"). Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium stosując się do wytycznych WSA zawiadomiło Podatnika, że wniosek z dnia [...]. o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości przy ul. [...] we [...] za lata 2016, 2018, 2019, został wniesiony z uchybieniem ustawowego terminu (art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Kolegium, stosownie do art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy covidowej wyznaczyło Stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie. W wyznaczonym terminie Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego, stwierdzając, że wniosek opiera się o dyspozycję art. 77 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej "k.p.a."), który wyraźnie stwierdza, że fakty powszechnie znane organowi podatkowemu z urzędu nie wymagają dowodów. Skarżący podniósł, że nałożenie na niego obowiązku, aby uprawdopodobnił brak swojej winny przy niezachowaniu terminu kłóci się z art. 77 § 4 k.p.a. oraz z treścią ustawy covidowej a szczególnie art. 15 zzzzzn2 ustęp 1 tej ustawy. Panująca pandemia ograniczała zarówno prawa jak i obowiązki obywateli wywołując choroby lub chociażby podejrzenia takich chorób, jak COVID-19. Brak punktów diagnozowania, zamknięcie przychodni wywoływało ogromny chaos i stres z powodu bezpośredniego zagrożenia życia, co zdaniem Strony, organowi również powinno być znane. Kłopoty występowały także na odcinku dostępności leków, a teleporada i izolacja miała być złotym środkiem na czas epidemii. Skarżący podkreślił, że duża śmiertelność, powikłania towarzyszące ozdrowieńcom czyniły ten czas wyjątkowym a czytanie aktów prawnych i decyzji administracyjnych stawało się ostatnią potrzebą. Podatnik wskazał, że przekonał się przy okazji szczepień, jak byli traktowani mieszkańcy [...], kiedy musieli szukać pomocy daleko poza jego granicami z powodu braku punktów szczepień. Same urzędy ograniczały formę kontaktu z obywatelem poprzez składanie pism urzędowych do koszów, kartonów bez ich potwierdzania. Skarżący stwierdził, że nie musi udowadniać braku winy przy pomocy żelaznych dowodów ale ją uprawdopodobnić, czyli pojęcie węższe i nieostre (brak definicji). Wskazał, że w styczniu 2021 COVID-19 zagościł w jego domu i rozpoczęła się długa batalia o poprawę stanu zdrowia matki Skarżącego. Udało mu się 01 marca przyjąć pierwszą dawkę szczepionki obowiązkowej dla jego grupy zawodowej, ale wystąpiły negatywne objawy poszczepienne, które towarzyszyły mu 2-3 tygodnie. Po tym czasie zachorował jego ojciec, co znów powodowało izolację i zakłóciło harmonogram szczepień. Mimo ogromnego stresu (aby móc pracować) zdecydował się na drugą dawkę szczepionki [...]. Jego organizm znów negatywnie zareagował na szczepienie, ale w perspektywie miał zapowiedziane przez Ministra Edukacji wznowienie zajęć w placówkach oświatowych i to silnie motywowało. Od [...]202 r. wznowiono zajęcia w reżimie sanitarnym. Po uruchomieniu szkół dowiedział się o istnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r. i związku z tym złożył stosowny wniosek w tym zakresie. W tym stanie sprawy Skarżący wniósł o przeanalizowanie jego wniosku w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych w tej konkretnej sytuacji, ponieważ okoliczności były szczególne. Zaznaczył, że powstające szpitale tymczasowe i bezradność lekarzy wobec tej choroby były najważniejszymi informacjami dnia. Rozpoznając powyższy wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] postanowieniem z [...]. na podstawie art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej: "O.p.") odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości przy ul. [...] we [...] za lata 2016, 2018, 2019. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając obrazę art. 162 § 1 O.p. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, a w szczególności wyroku NSA z dnia 14 czerwca 2022 r. sygn. III FSK 289/22. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 162 § 1 O.p. oraz art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej. Wyjaśnił, że przepis art. art. 15 zzzzzn2 ust. 2 ustawy covidowej, nie przewiduje innych przesłanek przywrócenia terminu, niż przewidziane w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego lub Ordynacji podatkowej, wprowadza jedynie dodatkowy tryb poinformowania strony o fakcie uchybienia i wydłuża - z siedmiu do trzydziestu dni - termin do złożenia prośby o przywrócenie. Pomimo, iż z przepisu art. 15 zzzzzn2 ustawy covidowej nie wynika, według jakich zasad organy administracji powinny rozpatrywać wnioski o przywrócenie terminów prawa administracyjnego, to zdaniem organu należy przyjąć, że intencją ustawodawcy było, aby wnioski tego rodzaju rozpatrywane były właśnie w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej w sprawach rozpoznawanych w oparciu o procedurę wynikającą z Ordynacji podatkowej. Organ podkreślił też, że przepis art. 15 zzzzzn2 ustawy covidowej nie funkcjonuje samodzielnie i nie może stanowić wyłącznej podstawy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Przepis ten formułuje obowiązek organu w zakresie poinformowania o uchybieniu i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ale samo rozpoznanie wniosku odbywa się w oparciu o przesłanki określające podstawę do przywrócenia terminu określone w realiach niniejszej sprawy art. 162 O.p. Zdaniem organu, ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika by uchybienie terminu nastąpiło bez winy Skarżącego. Kolegium podniosło, że w judykaturze powszechnie przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu zachodzi, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nawet lekkie niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie terminu. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Dopuszczenie się przez osobę zainteresowaną nawet najmniejszego niedbalstwa wyklucza zatem możliwość przywrócenia terminu. W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie ani z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy ani z wniosku o przywrócenie terminu nie wynikają okoliczności, które mogłyby świadczyć o braku możliwości złożenia w terminie wniosku o wznowienie postępowania, który to brak byłby niezależny od Strony. Strona jako okoliczność uniemożliwiającą złożenie wniosku o wznowienie postępowania w terminie wskazała przyjęcie w dniu [...] r. szczepionki na COVID 19 i występowanie objawów poszczepiennych przez okres 2- 3 tygodni, a także przyjęcie kolejnej szczepionki w dniu [...] r. i znowu negatywną reakcję organizmu. Jednocześnie podniosła, że dopiero po uruchomieniu szkół (czyli po [...].) dowiedziała się o istnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. stanowiącego podstawę do złożenia wniosku o wznowienie postępowań podatkowych. Zatem, w ocenie organu, przyczyną niezłożenia wniosku w terminie była niewiedza o istnieniu takiego wyroku a nie jak wskazano kłopoty zdrowotne i stan pandemii. Ponadto Kolegium stanęło na stanowisku, że sprawa złożenia wniosku w terminie nie wymagała osobistego przyjścia do urzędu. Podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej. Organ odwoławczy stwierdził, że złożenie przez Skarżącego wniosku o wznowienie nie wymagało zatem jego osobistego stawiennictwa w organie. Możliwe było przesłanie wniosku listownie (przez operatora pocztowego), a także w formie elektronicznej. Skarżący mógł również skorzystać z możliwości ustanowienia pełnomocnika do dokonania tej czynności. W tej sytuacji okoliczności związane z obawami wynikającymi ze stanu zdrowia oraz ograniczeniami w dostępie do urzędu, zdaniem organu, nie uzasadniają braku winy w uchybieniu terminu. Kolegium odnosząc się do argumentów Strony wskazało, iż jest świadome stanu zagrożeń wynikających z pandemii wirusa SARS-CoV-2 i wywoływanej przez niego choroby COVID-I9, nie zmienia to jednak faktu, że obiektywnie czynność złożenia wniosku o wznowienie postępowania w terminie była w granicach możliwości Skarżącego. Organ podkreślił, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem na okoliczność zaistnienia choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności, powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie. Skarżący we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy powołał się na zły stan zdrowia w szczególności psychiczny spowodowany długotrwałą izolacją, nie przedstawił jednak żadnych dokumentów lekarskich, wskazujących na wystąpienie u niego takich problemów zdrowotnych, które uniemożliwiłyby dokonanie czynności w terminie, czy też skorzystanie z pomocy innych osób. Zdaniem Kolegium, przyjęcie argumentacji Skarżącego, tj. że dla uchylenia się od skutków uchybienia terminu wystarczy ogólnie powołać się na pandemię COVID-19, doprowadziłoby w istocie do naruszenia zasady legalizmu art. 7 Konstytucji RP. W ocenie organu, sama okoliczność istnienia pandemii w okresie biegu terminu do złożenia wniosku nie może być okolicznością uzasadniającą samą w sobie przywrócenie terminu. Strona nie wskazała na żadne okoliczności, w tym związane z pandemią, które miałyby bezpośredni wpływ na niemożność zachowania terminu. W świetle powyższych ustaleń, Kolegium podzieliło stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że Strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem Strona złożyła skargę do tut. Sądu wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła rażące naruszenie art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej, poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie oraz nieuwzględnienie przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Bd 870/21. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] ignoruje sentencję wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., który go wiąże w całości i w sposób bezwzględny. Dokonuje interpretacji na swoją korzyść contra legem, co jest niedopuszczalne i nieuprawnione. Pomija także przepis art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej, która działa w sposób powszechnie obowiązujący. W ocenie Skarżącego, wykazał on w sposób logiczny, że zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania i zasadność wniosku o przywrócenie terminu, ponieważ zachował należytą staranność w wykazaniu istnienia okoliczności usprawiedliwiających zwłokę, czym była panująca pandemia w zakresie której każdy działał i podejmował czynności w anormalnych warunkach. Na poparcie swojej argumentacji Skarżący przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Po 836/21, który w jego ocenie przemawia na jego korzyść. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia [...]. Skarżący podtrzymał argumentację zaprezentowaną w skardze oraz wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz.U. z 2023r. poz 259; dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z brzmieniem art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Jak zaś zgodnie podnosi się w orzecznictwie (wyroki NSA: z dnia 16 lutego 2021r., III FSK 2430/21; z dnia 8 grudnia 2020r., I FSK 1110/20, I FSK 1121/20, I FSK 1122/20, z dnia 11 czerwca 2019r., II OSK 1867/17; wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (w przeciwieństwie do przypadków określonych wart. 119 pkt 2 p.p.s.a.) jest niezależne od woli stron. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Stosownie z kolei do treści art. 145 § 1 pkt 2-3 p.p.s.a., uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, sąd stwierdza ich nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2) albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach. Jednocześnie w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, sąd umarza to postępowanie (art. 145 § 3 p.p.s.a.). W przypadku braku wskazanych uchybień, skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia, w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu wykazała, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że całkowicie bezpodstawny jest zarzut niezastosowania się przez SKO do sentencji i uzasadnienia wyroku tut. Sądu z dnia 08 marca 2022r. sygn. akt I SA/Bd 870/21. W orzeczeniu tym Sąd uchylił decyzje SKO (I i II instancji) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, wskazując na konieczność uwzględnienia przez organ w ponownie przeprowadzonym postępowaniu art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej. Organ wskazania te wypełnił albowiem pismem z dnia 21 lipca 2022r. zawiadomił Stronę, że wniosek z dnia 28 czerwca 2021r. o wznowienie postepowania został wniesiony z uchybieniem ustawowego terminu i wyznaczył Stronie 30 dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Strona taki wniosek w wyznaczonym terminie złożyła. Przechodząc zatem do meritum sprawy stwierdzić należy, że zgodnie z brzmieniem art. 162 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Spór w niniejszej sprawie dotyczy w zasadniczej części przesłanki uprawdopodobnienia braku winy Skarżącego w uchybieniu terminowi. Z utrwalonego orzecznictwa NSA wynika, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. O braku winy strony w niedopełnieniu w ustawowym terminie określonej czynności procesowej można mówić tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez nią, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, tj. takiej której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, powódź, pożar, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inna osobą. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2017r., II GSK 3163/15). Co jednak równie istotne, to na stronie spoczywa ciężar uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu. Organ nie ma obowiązku dociekać przyczyn spóźnienia strony, a jedynie ocenić przedstawione przez stronę okoliczności w świetle przesłanek z art. 162 § 1 O.p. Organ nie jest więc zobowiązany w świetle powołanych przepisów do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2022r., sygn. akt II FSK 54/22). Samo więc przywołanie okoliczności mających świadczyć o tym, że Skarżący nie ponosi winy w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, nie może stanowić o ich uprawdopodobnieniu. Zdaniem Sądu zgodzić się należy ze stanowiskiem SKO że ani z wniosku o przywrócenie terminu ani z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie wynikają okoliczności, które mogłyby świadczyć o braku możliwości złożenia przez Stronę w terminie wniosku o wznowienie postępowania, który to brak byłby niezależny od Strony. Powołane przez Skarżącego: stan pandemii, przyjęcie szczepionki i związane z tym komplikacje zdrowotne, zapoznanie się z treścią wyroku TK dopiero w maju 2021r po powrocie do pracy w szkole, jak zasadnie przyjął organ, nie stanowią okoliczności uprawdopodabniających brak winy Skarżącego w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku. Przekładając zatem ww. ugruntowane poglądy orzecznictwa na stan faktyczny niniejszej sprawy, nie sposób przyjąć, że istniejący w 2021r. (od ponad roku) stan pandemii, czy przyjęcie szczepionki w sytuacji gdy złożenie wniosku nie wymagało osobistej wizyty w urzędzie były sytuacjami nadzwyczajnymi. Choroba nawet przewlekła w żadnym przypadku nie jest przeszkodą nie do przezwyciężenia dla dokonania czynności, tym bardziej taką której Strona nie mogła zaradzić, w szczególności w sposób wskazany w zaskarżonym postanowieniu (tj. przez złożenie pisma drogą elektroniczną czy poprzez pełnomocnika). Odnosząc się do zrzutu naruszenia art. art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej zauważyć należy, co wyjaśniano także w zaskarżonym postanowieniu, że przepis ten nie przewiduje innych przesłanek przywrócenia terminu, niż te przewidziane w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego lub Ordynacji podatkowej. Wprowadza jedynie dodatkowy tryb zawiadomienia strony o uchybieniu i wydłuża - z siedmiu do trzydziestu dni - termin do złożenia prośby o przywrócenie. Przepis art. 15 zzzzzn2 funkcjonuje samodzielnie i nie może stanowić wyłącznej podstawy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Przepis art. 15 zzzzzn2 ustawy covidowej formułuje obowiązek organu w zakresie poinformowania o uchybieniu i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ale samo rozpoznanie wniosku odbywa się w oparciu o przesłanki określające podstawę do przywrócenia terminu określone w art. 58 K.p.a. (art. 162 O.p.). Co do zasady, przed wejściem w życie ww. przepisu, strona, która nie dochowała terminu np. do wniesienia odwołania, złożenia wniosku powinna samodzielnie – bez jakiegokolwiek wezwania, czy też pouczania ze strony organu – wnieść wniosek o przywrócenie terminu i to w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Razem z wnioskiem o przywróceniem terminu powinna dopełnić czynności, dla której był określony termin. Brak wniosku o przywrócenie terminu, a dokonanie jedynie samej czynności z uchybieniem terminu, naraża w takim przypadku stronę na negatywne konsekwencje. Natomiast wyjątek przewidziany w ww. art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej przewiduje, że nawet jeśli strona nie wniesie takiego wniosku o przywrócenie terminu, a dokona jakiejś czynności z uchybieniem terminu, to organ jest zobowiązany zawiadomić stronę o uchybieniu terminu i wyznaczyć stronie 30-dniowy termin do złożenia wniosku (prośby) o przywrócenie terminu. Przesłanki do tego przywrócenia wynikają jednak z przepisów ogólnych (K.p.a. lub O.p.). Podsumowując jeszcze raz stwierdzić należy, że ocena braku winy w niedochowaniu terminu wyznaczonego do dokonania czynności procesowej następuje według obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od podmiotu dbającego należycie o własne interesy i uwzględniać musi wszystkie okoliczności sprawy. Dlatego też, przywrócenie terminu możliwe jest wtedy tylko, gdy uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy dochowaniu największego w danych warunkach wysiłku. Natomiast w przypadku, gdy zainteresowanemu podmiotowi można przypisać choćby lekkie niedbalstwo, to wówczas brak jest podstaw do przywrócenia terminu. Wbrew wywodom skargi, przedstawione w niej okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do złożenia przez Skarżącego wniosku o wznowienie postępowania, a w szczególności nie wskazano okoliczności, które uniemożliwiły Skarżącemu złożenie wniosku w jakikolwiek sposób. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI