I SA/Bd 683/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, uznając, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu z powodu wadliwego doręczenia postanowienia.
Spółka Z. Sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty. Spółka argumentowała, że postanowienie zostało jej doręczone z naruszeniem przepisów, przez co nie miała możliwości wniesienia zażalenia w terminie. Sąd uznał jednak, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a kwestia wadliwego doręczenia była już oceniona w innej sprawie. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.
Sprawa dotyczyła skargi Z. Sp. z o.o. we W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 28 września 2022 r., które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] czerwca 2022 r. Postanowieniem tym określono wysokość nieprzekazanej przez spółkę jako dłużnika zajętej wierzytelności kwoty [...] zł. Spółka twierdziła, że postanowienie zostało jej doręczone z naruszeniem przepisów, ponieważ trafiło do sekretariatu innej spółki mieszczącej się pod tym samym adresem i zostało odebrane przez osobę nieupoważnioną do reprezentowania spółki skarżącej. W efekcie, spółka nie miała możliwości zapoznania się z treścią postanowienia i wniesienia zażalenia w ustawowym terminie. Wnioskowała o przywrócenie terminu, uprawdopodabniając brak winy w uchybieniu. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, uznając, że spółka nie wykazała braku winy, a kwestia organizacji obiegu korespondencji leży po stronie podmiotu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu wymaga łącznego spełnienia przesłanek, w tym uprawdopodobnienia braku winy, co oznacza niemożność przezwyciężenia przeszkody nawet przy największym wysiłku. Sąd wskazał, że kwestia prawidłowości doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji została już oceniona w odrębnej sprawie (sygn. I SA/Bd 684/22), która zakończyła się oddaleniem skargi. Argumentacja spółki dotycząca wadliwego doręczenia nie mogła stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia w niniejszej sprawie. Sąd uznał, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy, a brak kontroli nad odbiorem przesyłek w siedzibie świadczy o niedbalstwie. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwe doręczenie nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeśli strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a kwestia prawidłowości doręczenia była już przedmiotem odrębnego postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przywrócenie terminu wymaga wykazania braku winy, co oznacza niemożność przezwyciężenia przeszkody nawet przy największym wysiłku. Wadliwe doręczenie, jeśli zostało już ocenione w innej sprawie, nie może być podstawą do przywrócenia terminu w kolejnym postępowaniu. Brak kontroli nad odbiorem korespondencji przez spółkę świadczy o niedbalstwie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 58 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przywrócenie terminu następuje, jeżeli uchybienie nastąpiło bez winy strony. Brak winy oznacza niemożność przezwyciężenia przeszkody nawet przy największym wysiłku.
Pomocnicze
k.p.a. art. 58 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 45
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie pisma jednostkom organizacyjnym następuje w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej oparta na wadliwym doręczeniu postanowienia organu pierwszej instancji, które nie mogło być podstawą do przywrócenia terminu w niniejszej sprawie, gdyż zostało już ocenione w odrębnym postępowaniu. Argumentacja skarżącej dotycząca braku winy w uchybieniu terminu, która nie została uprawdopodobniona w sposób wymagany przez prawo.
Godne uwagi sformułowania
o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, iż dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji brak kontroli nad odbiorem przesyłek w siedzibie Spółki wręcz świadczy o niedbalstwie po stronie Spółki
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
sprawozdawca
Leszek Kleczkowski
przewodniczący
Tomasz Wójcik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście wadliwego doręczenia i obowiązku wykazania braku winy przez stronę, a także ocena dopuszczalności ponownego kwestionowania prawidłowości doręczenia w kolejnych postępowaniach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której kwestia wadliwego doręczenia była już przedmiotem odrębnego postępowania. Koncentruje się na braku winy jako przesłance przywrócenia terminu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy częstego problemu wadliwego doręczenia i jego konsekwencji procesowych, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak sąd podchodzi do kwestii braku winy i odpowiedzialności strony za organizację obiegu korespondencji.
“Wadliwe doręczenie nie zawsze oznacza przywrócenie terminu – kluczowy jest brak winy i wcześniejsza ocena sądu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 683/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2023-01-31 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-12-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/ Leszek Kleczkowski /przewodniczący/ Tomasz Wójcik Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane III FSK 902/23 - Wyrok NSA z 2024-09-11 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 479 art. 18 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 58 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. we W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 28 września 2022 r. nr 0401-IEE.711.146.2022.3 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę Uzasadnienie Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. prowadził postępowanie zabezpieczające do majątku [...] sp. z o. o. w B.. W toku postępowania, zawiadomieniem z dnia [...] maja 2017 r. dokonano zajęcia zabezpieczającego udziałów [...] u dłużnika zajętej wierzytelności - [...] sp. z o.o., które doręczono tej spółce [...] lipca 2017 r., a zobowiązanej spółce [...] maja 2017 r. Następnie Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. pismem z dnia [...] marca 2020 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o przeprowadzenie kontroli dłużnika zajętej wierzytelności - [...] sp. z o.o. (poprzednio [...] sp. z o.o.) w zakresie prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia udziałów. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] przekazał protokół kontroli dłużnika zajętej wierzytelności z dnia [...] stycznia 2022 r., w którym wskazano m.in. na dokonywane - pomiędzy dłużnikiem zajętej wierzytelności a zobowiązaną spółką -rozrachunki na jednym z kont bankowych. Wobec powyższego, Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2022 r. określił wysokość kwoty nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu przez dłużnika zajętej wierzytelności w wysokości [...] zł. Pismem z [...] sierpnia 2022 r. reprezentujący Spółkę pełnomocnik złożył zażalenie na postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z [...] czerwca 2022 r. określające wysokość kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności. Do zażalenia załączył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł, że [...] sierpnia 2022 r. Spółka odebrała wezwanie z [...] sierpnia 2022 r. o przekazanie na rachunek bankowy organu egzekucyjnego kwoty [...]zł. Podstawę treści wezwania stanowiło postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z [...] czerwca 2022 r. Z treści wezwania wynikało także, że rozstrzygnięcie zostało doręczone Spółce [...] czerwca 2022r. Pełnomocnik podniósł, że w/w postanowienie zostało doręczone z naruszeniem przepisów o doręczeniach i nie trafiło do osoby upoważnionej do odbioru pism. W efekcie Spółka nie miała możliwości zapoznania się z treścią wydanego postanowienia oraz skorzystania w terminie z przysługującego jej zażalenia. Według Spółki, postanowienie zostało dostarczone na adres siedziby Spółki przy ul. [...], ale nie zostało doręczone osobie upoważnionej do jej reprezentowania. Wyjaśniono, że pod wskazanym adresem znajdują się siedziby dwóch podmiotów, tj. [...] [...] S.A. oraz [...] sp. z o.o. W dniu [...] czerwca 2022 r. zaskarżone postanowienie zostało doręczone do sekretariatu [...] [...] S.A. i przekazane przez listonosza jednemu z jej pracowników odbierającemu pocztę w tej Spółce, tj. S. B. lub M. B. (pracownik m.in. odbierający korespondencję na poczcie). Powyższe powinno znajdować potwierdzenie na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. Pełnomocnik wskazał, że żadna z powyższych osób nie jest upoważniona do odbioru przesyłek w imieniu [...], gdyż nie są oni pracownikami tej Spółki. Nie istnieje żadne pełnomocnictwo upoważniające te osoby do odbioru korespondencji w jej imieniu. Spółka nie ma własnych pracowników i innych osób współpracujących. Jedyną osobą uprawnioną do odbioru korespondencji w imieniu Spółki pozostaje M. D., zgodnie z Krajowym Rejestrem Sądowym, pełniący funkcję prezesa zarządu spółki. W związku z tym postanowienie powinno być doręczone bezpośrednio tej osobie. Powołując się na treść art. 45 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej: "k.p.a.", pełnomocnik wskazał, że jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Brak wypełnienia tego wymogu stanowi naruszenie przepisów o doręczeniach. Przesyłka nie dotarła do osoby upoważnionej do odbioru korespondencji Spółki, skutkiem czego Spółka nie otrzymała jej w określonym terminie. W konsekwencji nie miała możliwości zapoznania się z treścią postanowienia oraz skorzystania w terminie z przysługującego jej zażalenia. Uchybienie terminu nastąpiło zatem bez winy i świadomości Spółki. Postanowieniami z dnia [...] września 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, a następnie postanowieniem z tego samego dnia odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Uzasadniając odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia wskazał na treść art. 58 § 1 i 2 k.p.a. i wyjaśnił, że o braku winy strony w niedopełnieniu w ustawowym terminie określonej czynności procesowej można mówić tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez nią, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, tj. takiej, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okoliczności przemawiające za brakiem winy w uchybieniu terminu muszą mieć charakter wyjątkowy i szczególny oraz być niezależne od wnioskodawcy. Organ zauważył, że przy ocenie stopnia winy lub jej braku należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie danej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu działań mających na celu zabezpieczenie dotrzymania terminu. Dyrektor podkreślił, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności proceduralnych. W związku z powyższym, należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej doręczenie korespondencji pod adresem siedziby dwóch Spółek (Skarżącej oraz [...] [...] S.A.) do rąk współpracowników [...] [...] S.A., a nie Skarżącej, nie stanowi okoliczności uprawdopodabniającej, że niezłożenie zażalenia w terminie miało miejsce nie z winy [...] sp. z o.o. Organ stwierdził, że obowiązkiem osób prawnych jest taka organizacja pracy, by doręczenie korespondencji w godzinach pracy i w lokalu ich siedziby było zawsze możliwe i by odbioru korespondencji dokonywała osoba upoważniona. Podmioty te są bowiem zobligowane do podjęcia takich działań organizacyjnych, aby wykluczyć możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione. Jeżeli dana osoba (w konkretnej sprawie S. B.) przebywała w miejscu siedziby [...] sp. z o.o. i nie oświadczyła doręczającemu, że przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jej obowiązków, nie można twierdzić, że listonosz doręczył przesyłkę do rąk osoby nieuprawnionej. Uprawnienie do odbioru korespondencji nie musi być oparte na zasadzie udzielonego w tym zakresie pełnomocnictwa. Organ podkreślił jednocześnie, że do odbioru przesyłki pocztowej nie jest również konieczne uprawnienie do reprezentowania spółki. Zdaniem organu odwoławczego, skoro ze zwrotnego potwierdzenia odbioru nie wynika, że pismo nie zostało odebrane przez osobę nieuprawnioną, to okoliczność tę należy ocenić jedynie w granicach ryzyka podjętego przez Spółkę w zakresie organizacji obiegu korespondencji i przepływu informacji. Zwłaszcza, że pod adresem siedziby [...] sp. z o. o., siedzibę mają dwie spółki. Reasumując organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, gdyż w jego ocenie, nie został spełniony warunek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia, stanowiący jedną z przesłanek określonych w art. 58 § 1 k.p.a. W skardze spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia z dnia [...] września 2022 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 58 § 1 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do złożenia zażalenia, pomimo uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, - art. 45 k.p.a. poprzez akceptację sytuacji, w której postanowienie zostało doręczone wadliwie, z naruszeniem przepisów o doręczeniach, w związku z czym Skarżąca nie miała możliwości zapoznania się z jego treścią oraz złożenia zażalenia w ustawowym terminie, - art. 6 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem przepisów prawa i zasady praworządności. W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł te same argumenty, co we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wskazując, że postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. zostało doręczone skarżącej z naruszeniem przepisów o doręczeniach i nie trafiło do osoby upoważnionej do odbioru pism. W efekcie Spółka nie miała możliwości zapoznania się z treścią postanowienia i złożenia zażalenia w terminie. Pełnomocnik podniósł, że wina w nieprawidłowym doręczeniu postanowienia spoczywa na pośredniku (Poczcie Polskiej), który doręczył przesyłkę osobie nieuprawnionej. Organ administracji publicznej powinien uwzględnić błąd oraz winę doręczyciela i jednocześnie uznać brak winy Spółki w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019r., sygn. akt II OSK 1867/17). Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa. Z akt sprawy wynika, że w toku egzekucji prowadzonej wobec [...] spółka z o.o., organ egzekucyjny – Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. wydał w dniu [...] czerwca 2022 r. postanowienie, którym określił Skarżącej ([...] sp. z o.o., poprzednio [...] sp. z o.o.) wysokość nieprzekazanej przez nią jako dłużnika zajętej wierzytelności kwoty [...]zł. W postanowieniu tym zostało zawarte pouczenie o prawie do wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, za pośrednictwem organu pierwszej instancji. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej Spółce w dniu [...] czerwca 2022 r. W przewidzianym ustawowo terminie, zażalenie nie zostało wniesione. Pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie z dnia [...] czerwca 2022 r., składając jednocześnie zażalenie. Skarżąca wskazała, że w/w postanowienie zostało doręczone z naruszeniem przepisów o doręczeniach i nie trafiło do osoby upoważnionej do odbioru pism. W efekcie Spółka nie miała możliwości zapoznania się z treścią wydanego postanowienia oraz skorzystania w terminie z przysługującego jej prawa do wniesienia zażalenia. Według ustaleń Spółki, postanowienie zostało dostarczone na adres siedziby Spółki przy ul. [...], ale nie zostało doręczone osobie upoważnionej do reprezentowania Spółki. Pod wskazanym adresem znajdują się siedziby dwóch podmiotów, tj. [...] [...] S.A. oraz [...] sp. z o.o. Dnia [...] czerwca 2022 r. zaskarżone postanowienie zostało doręczone do sekretariatu [...] [...] S.A. i przekazane przez listonosza jednemu z jej pracowników odbierającemu pocztę w tej Spółce, tj. S. B. lub M. B. (pracownik m.in. odbierający korespondencję na Poczcie). Pełnomocnik wskazuje, że żadna z powyższych osób nie jest upoważniona do odbioru przesyłek w imieniu [...], gdyż nie są oni pracownikami tej Spółki. Nie istnieje żadne pełnomocnictwo upoważniające te osoby do odbioru korespondencji w jej imieniu. Spółka nie ma własnych pracowników i innych osób współpracujących. Jedyną osobą uprawnioną do odbioru korespondencji w imieniu Spółki pozostaje M. D., zgodnie z Krajowym Rejestrem Sądowym, pełniący funkcję prezesa zarządu Spółki. W związku z tym postanowienie powinno być doręczone bezpośrednio tej osobie. W konsekwencji Spółka nie miała możliwości zapoznania się z treścią postanowienia oraz skorzystania w terminie z przysługującego jej zażalenia. Uchybienie terminu nastąpiło bez winy i świadomości Spółki. W rezultacie strona skarżąca uważa, że bez własnej winy nie wniosła zażalenia, co uzasadnia przywrócenie terminu do jego wniesienia. Natomiast Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, że wskazana przez stronę przyczyna uchybienia nie może być podstawą do przywrócenia powyższego terminu. Podnieść należy, że na podstawie art. 58 k.p.a. (stosowanym w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2). Z treści powołanego przepisu wynika, że aby przywrócić termin konieczne jest łączne spełnienie czterech przesłanek: 1) uchybienie terminu; 2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie; 3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminu; 4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Jak podkreśla się w literaturze (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, str. 328-329) oraz w orzecznictwie (por. np. wyroki NSA: z 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; z 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98; z 20 maja 1998 r., sygn. akt SA/Ka 1718/96; wyrok NSA z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1459/09) o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, iż dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, powódź, pożar. Jednocześnie zaznaczyć należy, że ustawodawca nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To zaś oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga zatem wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Takie rozumienie przesłanki przywrócenia terminu jest zresztą utrwalone zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 616/05, publ. ONSAiWSA z 2007r. nr 3, poz.67; z 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1716/99, z 11 kwietnia 1997 r., sygn. akt III SA 1581/95), jak i w doktrynie (por. B. Adamiak (w:) B.Adamiak, J.Borkowski, R.Mastalski, J.Zubrzycki "Ordynacja podatkowa. Komentarz." Oficyna Wydawnicza Unimex Wrocław 2004, s. 586; H.Dzwonkowki (w:) C.Kosikowski, A.Huchla, H.Dzwonkowski "Ustawa Ordynacja Podatkowa. Komentarz" Dom Wydawniczy ABC 2004, s.437). Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych (por. W. Siedlecki: Zarys postępowania cywilnego, Warszawa 1968, s. 247). Obowiązek uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na zainteresowanym i nie może być przerzucany na organ podatkowy. Organ dokonuje oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swojej winy i bierze pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne, oceniając winę według obiektywnych mierników staranności (por. B.Gruszczyński (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Ordynacja podatkowa. Komentarz" Warszawa 2004, s. 486-487). Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt przedmiotowej sprawy przede należy wyjaśnić, że skarżąca brak winy w uchybieniu terminu i w konsekwencji podstaw do przywrócenia terminu upatruje w nieprawidłowym doręczeniu postanowienia, tj. do rąk osoby nieupoważnionej do odbioru korespondencji kierowanej do Spółki. W skardze stwierdziła: "W skarżonej sprawie wina w doręczeniu Postanowienia NUS spoczywała na pośredniku organu w doręczeniu tego Postanowienia NUS (Poczty Polskiej), który doręczył to Postanowienie NUS osobie nieuprawnionej. Organ administracji publicznej powinien uwzględnić błąd i winę doręczyciela w realizacji doręczenia i jednocześnie uznać brak winy Spółki w tym zakresie." Zauważyć jednak należy, że kwestia prawidłowości doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji nie podlega ocenie dwukrotnie, raz na potrzeby stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia i ponownie przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności w postępowaniu administracyjnym. Postępowania dotyczące każdej z tych kwestii, a więc stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia (art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.) oraz przywrócenia terminu do dokonania tej czynności w postępowaniu administracyjnym (art. 58 § 1 - § 2 k.p.a), mają odrębne, niepokrywające się zakresy przedmiotowe. Pozostające w obrocie prawnym ostateczne postanowienie organu stwierdzające uchybienie terminu do złożenia zażalenia wiążąco przesądza, kiedy doszło do skutecznego doręczenia postanowienia, w następstwie czego wskazuje, od kiedy należy liczyć ustawowy termin na złożenie na nie zażalenia oraz że zażalenie zostało złożone już po upływie terminu wyznaczonego przez ustawodawcę, a więc jest spóźnione. Trzeba również pamiętać, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia oznacza, iż została spełniona jedna z przesłanek przywrócenia terminu do dokonania tej czynności w postępowaniu podatkowym. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 k.p.a przywrócenie terminu, co do zasady, może znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy doszło do jego uchybienia. Można powiedzieć, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia zażalenia otwiera drogę do ubiegania się o przywrócenie uchybionego terminu. W ramach analizowanej sprawy należy zauważyć, że postanowienie organu z dnia [...] września 2022 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia zostało zaskarżone do tut. Sądu, który wyrokiem z dnia 31 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Bd 684/22 oddalił skargę. Zagadnienie zatem prawidłowości doręczenia postanowienia z dnia [...] czerwca 2022 r. zostało ocenione. W związku z tym w granicach niniejszej sprawy nie mogą być skutecznie podnoszone kwestie dotyczące nieprawidłowego doręczenia postanowienia. Strona skarżąca w granicach przedmiotowej sprawy nie może skutecznie podważać odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia powołując się na niedoręczenie czy nieskuteczne doręczenie postanowienia organu egzekucyjnego. Ten argument mógł był przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia i wykracza poza przedmiotowe ramy postępowania dotyczącego przywrócenia terminu. Skarżąca na potrzeby przywrócenia terminu do złożenia zażalenia nieadekwatnie zwraca uwagę na zagadnienie dotyczące – w jej ocenie – okoliczności, "że powyżej wskazane Postanowienie NUS, zostało doręczone Spółce z naruszeniem przepisów o doręczeniach i nie trafiło do osoby upoważnionej do odbioru pism. W efekcie Spółka nie miała możliwości zapoznania się w treścią wydanego Postanowienia NUS oraz skorzystania w terminie z przysługujących jej środków odwoławczych (złożenia zażalenia na Postanowienie)", czym obarcza pracownika Poczty – s. 4 skargi. Natomiast zobowiązana była wykazać organowi, że zażalenie złożyła zbyt późno bez swojej winy, z przyczyn obiektywnych, całkowicie od niej niezależnych i których nie była w stanie przezwyciężyć nawet przy dołożeniu wszelkich możliwych starań. Dla uzyskania przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu administracyjnym, obok faktu uchybienia terminu, ustawodawca wymaga jeszcze, aby do uchybienia doszło bez winy strony. Stanowi o tym powołany już wyżej art. 58 § 1 k.p.a. Strona zaś koncentruje się na wykazywaniu błędów (ze strony Poczty, ewentualnie osoby, która odebrała przesyłkę) na etapie doręczenia postanowienia. Z tych przyczyn argumentacja co do wadliwego doręczenia postanowienia nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Sąd zauważa, że Strona skarżąca nie "uprawdopodobniła" żadnej okoliczności faktycznej, która miałaby stanowić zewnętrzną, obiektywną i niepodlegającą przezwyciężeniu przeszkodę w terminowym złożeniu zażalenia. Za taką okoliczność nie można uznać wad doręczenia przesyłki, ocenionej w odrębnej sprawie. Powołane zatem przez Spółkę okoliczności nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla nieterminowego wniesienia zażalenia i tym samym do przywrócenia terminu do jego wniesienia. Podkreślić należy, że Skarżąca jako osoba prawna jest podmiotem, od którego można oczekiwać, że nie będzie podchodzić lekceważąco do sytuacji, w której nie ma kontroli nad tym kto odbiera kierowane do niej przesyłki, tym bardziej, gdy pod tym samym adresem ma siedzibę inna osoba prawna (spółka akcyjna). Aprobowanie takiego stanu rzeczy (braku kontroli nad odbiorem przesyłek w siedzibie Spółki) wręcz świadczy o niedbalstwie po stronie Spółki będącej osobą prawną i świadomego godzenia się na niego. W przypadku natomiast stwierdzenia nieprawidłowości po stronie doręczyciela, powinna podjąć stosowne czynności i uruchomić postępowanie reklamacyjne, a jego wynik powinien być udokumentowany. Biorąc pod uwagę, że Skarżąca nie uprawdopodobniła, że bez swojej winy uchybiła terminowi na wniesienie zażalenia, Sąd ocenił zaskarżone postanowienie jako nienaruszające art. 6 (zasada praworządności - Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.), art. 45 (doręczenie pism jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym – "Jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio.") i art. 58 § 1 O.p. Wbrew zarzutom skargi zaskarżone postanowienie znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, czym kierował się organ odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Stan sprawy został wyjaśniony w stopniu, który pozwalał na wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ opisał szczegółowo i przeanalizował wszystkie dowody, mogące mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Ocena zebranego w ww. zakresie materiału dowodowego jest prawidłowa, oparta na zasadach logiki oraz doświadczenia życiowego i odnosi się do wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Doprowadziła ona do podjęcia rozstrzygnięcia odmiennego niż wnioskowała skarżąca Spółka, co jednak nie może stanowić o jego wadliwości. Mając na uwadze powyższe, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI