I SA/Bd 683/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o prowadzeniu egzekucji administracyjnej, uznając, że organy błędnie rozpoznały zarzuty po terminie i powinny zbadać przesłanki umorzenia postępowania.
Skarżący kwestionował postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości w podatku od środków transportowych, podnosząc brak decyzji ustalającej zobowiązanie i przedawnienie. Organy pierwszej i drugiej instancji uznały jego zastrzeżenia za zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, które zostały wniesione po terminie. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że organy powinny były rozpatrzyć zastrzeżenia skarżącego w kontekście przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, a nie jako zarzuty po terminie.
Sprawa dotyczyła skargi Lucjana M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta G. o uznaniu za nieuzasadniony zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości w podatku od środków transportowych. Skarżący podnosił, że nie otrzymał decyzji ustalającej zobowiązanie, co skutkowało przedawnieniem należności, a także kwestionował prawidłowość samego tytułu wykonawczego i postępowania egzekucyjnego. Organy obu instancji potraktowały jego zastrzeżenia jako zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, które zostały wniesione po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżone postanowienia. Sąd uznał, że organy nie powinny były rozpatrywać zastrzeżeń skarżącego jako zarzutów po terminie, lecz powinny były zbadać je w kontekście przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny, choć zasadniczo nie bada zasadności obowiązku, jest zobowiązany do sprawdzenia, czy wierzytelność jeszcze istnieje. W związku z naruszeniem prawa, sąd uchylił zaskarżone postanowienia i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, określając, że nie mogą być wykonane, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Organ egzekucyjny, choć zasadniczo nie bada zasadności obowiązku, jest zobowiązany do sprawdzenia, czy wierzytelność (obowiązek) jeszcze istnieje, a w przypadku zastrzeżeń dotyczących przedawnienia lub braku decyzji, powinien rozpatrzyć je w świetle przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy błędnie potraktowały zastrzeżenia skarżącego jako zarzuty po terminie, zamiast rozpatrzyć je jako podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego, co narusza prawo.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi.
u.p.e.a. art. 33
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 29 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określenie, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe. Przedawnienie zobowiązania podatkowego. Naruszenie zasady praworządności w postępowaniu. Niewłaściwe potraktowanie zastrzeżeń jako zarzutów po terminie przez organy.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów o braku możliwości badania zasadności obowiązku przez organ egzekucyjny (w kontekście przedawnienia i braku decyzji).
Godne uwagi sformułowania
organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym organ egzekucyjny jest obowiązany do chociażby sprawdzenia, czy wierzytelność (obowiązek) jeszcze istnieje zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
Skład orzekający
Leszek Kleczkowski
przewodniczący sprawozdawca
Dariusz Dudra
sędzia
Mirella Łent
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu badania przez organ egzekucyjny zasadności obowiązku, zwłaszcza w kontekście przedawnienia i braku decyzji ustalającej zobowiązanie. Podkreślenie obowiązku badania istnienia wierzytelności i możliwości umorzenia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe i podniesienia zarzutu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozpatrywanie zarzutów i zastrzeżeń w postępowaniu egzekucyjnym, a także jak sąd administracyjny może interweniować, gdy organy błędnie stosują przepisy proceduralne, nawet jeśli kwestia merytoryczna (przedawnienie) jest złożona.
“Egzekucja bez decyzji? Sąd wyjaśnia, kiedy organ musi sprawdzić, czy dług jeszcze istnieje.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 683/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2006-12-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-10-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Dariusz Dudra Leszek Kleczkowski /przewodniczący sprawozdawca/ Mirella Łent Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Asesor sądowy Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Lucjana M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta G. z dnia [...] 2006 r. nr [...] 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] 2006 r. Prezydent G. uznał wniesiony przez Lucjana M. zarzut w postępowaniu egzekucyjnym dotyczący braku istnienia obowiązku z tytułu podatku od środków transportowych za nieuzasadniony. Prezydent wskazał, że podstawą prowadzenia egzekucji jest wystawiony przez wierzyciela w dniu [...] 1997 r. tytuł wykonawczy dotyczący zaległości w podatku od środków transportowych - I i II rata za samochód marki R.e, którego skarżący był właścicielem. Z mocy przepisów o podatkach i opłatach lokalnych właściciel pojazdu był zobowiązany do naliczania i zapłaty podatku bez wezwania organu podatkowego. Ze względu na brak wykonania tego obowiązku wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy i skierował sprawę na drogę postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany miał wiedzę o wszczętej egzekucji, ponieważ własnoręcznym podpisem w dniu [...] 2000 r. potwierdził odbiór tytułu egzekucyjnego. Uprzednio dwukrotnie dokonał wpłat na poczet zaległości objętej tytułem wykonawczym. Od postanowienia organu I instancji podatnik wniósł zażalenie, w którym zakwestionował prawidłowość postępowania organu egzekucyjnego i naruszenie zasady praworządności w postępowaniu. Stwierdził, że decyzja z roku 1997 określająca zobowiązanie nie została nigdy wydana i w związku z tym nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. Postanowieniem z dnia [...]. 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na brak dobrowolnej zapłaty podatku organ egzekucyjny prowadził postępowanie i w toku egzekucji dokonał skutecznego zajęcia świadczenia emerytalnego skarżącego. Podniósł, że wskazywane argumenty zobowiązanego Lucjana M., co do naruszenia jego praw w toku egzekucji i braku wiedzy o istnieniu zobowiązania nie odpowiadają faktom. Żądanie zaś odtworzenia zakończonego ostatecznie postępowania administracyjnego z roku 1997 i 1998 nie ma istotnego znaczenia dla prowadzenia egzekucji administracyjnej. Co więcej stosownie do art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zatem w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego sprzecznym z prawem byłoby działanie organu egzekucyjnego zmierzające do weryfikacji zasadności wystawienia tytułu wykonawczego. Na postanowienie organu II instancji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący wskazał, iż zajęcie prawa majątkowego odbyło się bezprawnie, gdyż zgodnie z przepisami prawa sprawa już się przedawniła, a przeprowadzone postępowanie przez Urząd Miejski w G. odbyło się z naruszeniem przepisów prawa. Strona w sposób obszerny przedstawiła przebieg postępowania przed organem I i II instancji. Podkreśliła, że nie otrzymała decyzji określającej wysokość należnego podatku, która była podstawą wystawienia tytułu, pomimo wielokrotnych próśb o dostarczenie jej kopii. Stwierdziła, że pod koniec lat 90-tych uregulowała należność za podatek od środków transportowych, tym bardziej, że przez 6-7 lat nie otrzymywała żadnej korespondencji z Urzędu. Skarżący podkreślił, iż tłumaczenie Urzędu, że decyzja będąca podstawą prawną czynności egzekucyjnych została zarchiwizowana zgodnie z instrukcją o pracy kancelaryjnej jest niedopuszczalne, a niszczenie dowodów w sprawie, tj. decyzji w toczącym się postępowaniu jest, w jego ocenie, niezgodne z prawem. Świadczy to jedynie o tym, że taka decyzja w ogóle nie została nigdy wydana. Brak decyzji w tej sprawie oznacza, że sprawa jest już dawno przedawniona, a wydanie tytułu wykonawczego bez decyzji ustalającej wysokość zobowiązania jest działaniem bezprawnym. Ponadto wskazał, że Urząd w przesłanych dwóch pismach powołuje się na dwa różne tytuły wykonawcze. Podnosi, że pomimo zgłaszanego wniosku nie wstrzymano egzekucji z świadczenia emerytalnego. Wskazuje na bierność Urzędu, który przez kilka lat nie podejmował żadnych kroków w sprawie. Jako strona postępowania skarżący nie otrzymał także żadnych kserokopii pism dotyczących toczącego się postępowania, o które zwracał się w piśmie z dnia [...] 2006 r. Nie otrzymał także odpowiedzi na złożony w piśmie z dnia [...] 2006 r. zarzut niezałatwienia sprawy w terminie. Zdaniem skarżącego obydwa urzędy nie dotrzymały terminów załatwienia sprawy zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.134 § 1 tej ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji. Oceniając zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie Prezydenta G. z dnia [...] 2006 r. z punktu widzenia ich zgodności z prawem stwierdzić należy, że naruszają ono prawo. W piśmie z dnia [...] 2006 r. i z dnia [...] 2006 r. skarżący podniósł zastrzeżenia co do prowadzonej egzekucji polegającej na zajęciu prawa majątkowego w postaci świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego, które to zastrzeżenia organy I i II instancji potraktowały jako zarzuty, o których mowa w art.33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z treści postanowienia Prezydenta G. z dnia [...] 2006 r. wynika, że organ uznał, iż chodzi tu o zarzut nieistnienia obowiązku podatkowego. Należy zauważyć, że zgodnie z art.32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu obowiązującym w 2000 r., zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego można było zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Z akt sprawy wynika, że tytuł wykonawczy doręczono zobowiązanemu w dniu [...] 2000 r. i od tej daty biegł siedmiodniowy termin do wniesienia zarzutów. Wprawdzie na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że strona nie otrzymała tytułu wykonawczego, jednakże na tytule tym widnieje podpis skarżącego, potwierdzający jego odbiór. Autentyczności tego podpisu pełnomocnik nie zakwestionował. W świetle powyższego podniesionych przez skarżącego zastrzeżeń, organ nie powinien potraktować jako zarzutów w rozumieniu art.33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż upłynął już termin do ich wniesienia. Uchybienie terminowi do złożenia zarzutów powoduje ich bezskuteczność. Skarżący nie twierdzi, że zgłoszone przez niego zastrzeżenia są zarzutami. Jeśli pomimo tego Prezydent G. rozpoznał zastrzeżenia strony jako zarzuty, to organ odwoławczy rozpoznając zażalenie powinien, na podstawie art. 138 §1 pkt 2 k.p.a., uchylić postanowienie organu I instancji i umorzyć postępowanie (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 1994 r., SA/Wr 1463/93; wyrok NSA z dnia 24 października 2000 r., I SA/Ka 712/99). W ocenie Sądu zgłoszone przez skarżącego zastrzeżenia, w szczególności przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz braku wydania decyzji administracyjnej, organ egzekucyjny powinien rozpatrzyć w świetle art.59 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazującego przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. W wyroku z dnia 28 maja 1999 r., III SA 1321/98 NSA stwierdził, że aczkolwiek organ egzekucyjny nie jest w zasadzie uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, to jest obowiązany do chociażby sprawdzenia, czy wierzytelność (obowiązek) jeszcze istnieje. Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145§1 pkt 1 lit. a oraz c ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Na podstawie art. 200 wskazanej ustawy orzeczono o zwrocie kosztów postępowania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI