I SA/BD 672/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów celnych dotyczące opłat za czynności poza godzinami pracy, uznając, że nie można ich było naliczyć.
Sprawa dotyczyła opłat naliczonych przez organy celne za czynności wykonane poza godzinami pracy urzędu na wniosek strony. Skarżąca spółka kwestionowała zasadność naliczenia opłat, argumentując, że nie była 'osobą zainteresowaną' w rozumieniu przepisów, a obowiązek zapewnienia kontroli celnej spoczywał na państwie. Sąd uznał skargę za uzasadnioną, uchylając zaskarżone postanowienia i postanowienia organów niższej instancji, wskazując na błędną interpretację przepisów prawa celnego oraz przepisy dotyczące funkcjonowania przejść granicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę strony na postanowienie Dyrektora Izby Celnej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego o pobraniu opłaty za czynności celne wykonane poza czasem pracy urzędu. Skarżąca spółka zarzuciła organom błędne zastosowanie art. 93 ust. 1 pkt 2 Prawa celnego, twierdząc, że nie była 'osobą zainteresowaną' w rozumieniu tego przepisu, a obowiązek zapewnienia kontroli celnej spoczywa na Ministrze Infrastruktury. Sąd podzielił argumentację skarżącej, stwierdzając, że organy celne błędnie zinterpretowały przepisy. Wskazano, że wniosek, na podstawie którego naliczono opłatę, został złożony w innym stanie prawnym, a przepisy dotyczące dodatkowych przejść granicznych (które później stały się stałymi) nakładały obowiązek pokrycia kosztów transportu funkcjonariuszy na zarząd portu lotniczego, a nie na podmioty prywatne. Ponadto, sąd podkreślił, że na stałych przejściach granicznych organy celne powinny działać bezpłatnie i bez konieczności składania dodatkowych wniosków przez strony. Sąd odwołał się również do zakazu pobierania opłat celnych między państwami członkowskimi UE, wynikającego z Traktatu WE i orzecznictwa ETS. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, opłata nie może być naliczona, ponieważ przepis art. 93 ust. 1 pkt 2 Prawa celnego został błędnie zastosowany. Wniosek strony nie spełniał wymogów, a obowiązek zapewnienia kontroli celnej spoczywa na państwie, a nie na podmiocie prywatnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wniosek strony nie był wystarczający do naliczenia opłaty, zwłaszcza że został złożony w innym stanie prawnym. Ponadto, przepisy dotyczące przejść granicznych i administracji nimi wskazują, że koszty kontroli celnej ponosi budżet państwa, a nie podmioty prywatne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo celne art. 93 § 1
Błędnie zastosowany przez organy celne w kontekście naliczania opłat za czynności poza czasem pracy urzędu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o ochronie granicy państwowej art. 17 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie określenia zakresu obowiązków organów obowiązanych do utrzymywania przejść granicznych art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Konst. RP art. 184
Konstytucja RP
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne zastosowanie art. 93 ust. 1 pkt 2 Prawa celnego przez organy celne. Strona skarżąca nie była 'osobą zainteresowaną' w rozumieniu art. 93 Prawa celnego. Obowiązek zapewnienia kontroli celnej spoczywa na Ministrze Infrastruktury, a nie na podmiocie prywatnym. Przepisy dotyczące przejść granicznych nakładają obowiązek finansowania kosztów kontroli na budżet państwa. Zakaz pobierania opłat celnych między państwami członkowskimi UE.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów celnych, że wniosek strony uzasadniał naliczenie opłaty za czynności poza godzinami pracy. Argumentacja organów celnych, że Dyrektor Izby Celnej nie był Ministrem Infrastruktury i nie ponosił odpowiedzialności za administrowanie przejściem granicznym.
Godne uwagi sformułowania
nie można przyjąć, że przepis ten ma do niej zastosowanie nie można przyjąć, że Port Lotniczy był osobą zainteresowaną w rozumieniu art. 93 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo celne stałe przejście graniczne winno być obsługiwane przez organy celne bez jakiegokolwiek wniosku osoby zainteresowanej i bez odpłatności bezwzględny zakaz pobierania jakichkolwiek opłat celnych związanych z przemieszczaniem towarów pomiędzy Państwami Członkowskimi
Skład orzekający
Izabela Najda-Ossowska
przewodniczący sprawozdawca
Leszek Kleczkowski
członek
Mirella Łent
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa celnego dotyczących opłat za czynności poza godzinami pracy, statusu 'osoby zainteresowanej', odpowiedzialności za funkcjonowanie przejść granicznych oraz zgodności z prawem UE."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, ale jego zasady dotyczące prawa UE i interpretacji przepisów krajowych mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy państwowe mogą błędnie naliczać opłaty, a sąd koryguje ich interpretację przepisów, odwołując się do prawa unijnego i zasad odpowiedzialności państwa.
“Czy organy celne mogą naliczać opłaty za czynności poza godzinami pracy? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 672/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2006-01-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-11-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Izabela Najda-Ossowska /przewodniczący sprawozdawca/ Leszek Kleczkowski Mirella Łent Symbol z opisem 6309 Inne o symbolu podstawowym 630 Hasła tematyczne Celne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 134 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2004 nr 68 poz 622 art. 93 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, Asesor sądowy Mirella Łent, Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie opłat pobieranych przez organy celne 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 (trzysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Uzasadnienie I SA/Bd 672/05 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2005 r. Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w B z dnia [...] 2005 r. w przedmiocie pobrania opłaty za wykonanie czynności przewidzianych w przepisach poza czasem pracy urzędu celnego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Celnej w T. wskazał, że w dniu 25 marca 2005 r. zostało wydane polecenie dokonania czynności poza miejscem i czasem urzędowania urzędu celnego na wniosek P. złożony w [...] Oddziale Celnym w B. Czynności te dotyczyły odprawy bagażu tranzytowego i zostały przeprowadzone przez funkcjonariusza celnego w dniach od 25 marca do 01 kwietnia 2005 r. w godzinach nocnych w budynku P. Na podstawie protokołów potwierdzających fakt ich dokonania Naczelnik Urzędu Celnego w B. postanowieniem z dnia [...] 2005 r. pobrał opłatę w wysokości [...] zł. Na powyższe postanowienie zostało złożone zażalenie, w którym strona domagając się jego uchylenie w całości, zarzuciła organowi błędne przyjęcie, że czynności przewidziane w przepisach prawa celnego zostały wykonane poza czasem pracy urzędu celnego oraz niewłaściwe określenie strony postępowania, którą powinien być Minister Infrastruktury. Rozstrzygając sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Celnej w T. podniósł, że warunkiem pobrania spornej opłaty było, złożenie stosowanego wniosku - Skarżąca spółka sama wystąpiła do organu z wnioskiem zawierającym żądanie takiej treści, bez wyraźnego żądania czynności nie mogłyby być przeprowadzone przez funkcjonariusza celnego) oraz, przeprowadzenie wnioskowanych czynności poza czasem pracy urzędu celnego. W sytuacji, gdy Oddział Celny [...] w B. urzęduje w godzinach 7.30 - 19.00 wykonywanie przez funkcjonariuszy celnych obowiązków służbowych między godzinami 23.00 a 6.00 odbywa się niewątpliwie poza czasem pracy Oddziału Celnego, co spełnia drugi warunek pobrania spornej opłaty. Dyrektor Izby Celnej w T. za chybiony uznał także zarzut, że stroną postępowania powinien być Minister Infrastruktury. Argumentował, że żaden z obowiązków, które ciążą na Ministrze Infrastruktury, jako organie właściwym do spraw transportu w odniesieniu do lotniczych przejść granicznych, (na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1991 r. w sprawie określenia zakresu obowiązków organów obowiązanych do utrzymywania przejść granicznych oraz źródeł finansowania tych przedsięwzięć, a także określenia zakresu obowiązków organów obowiązanych do osadzania i utrzymywania znaków granicznych na morskich wodach wewnętrznych), nie zobowiązuje do konieczności ponoszenia opłat za czynności, wykonywane na terenie lotniczych przejść granicznych, przez organy administracji państwowej, w tym organy celne. W skardze do Sądy skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie art. 93 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne przez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że dokonana odprawa bagażu celnego w budynku P., wykonana została na zlecenie zainteresowanego poza czasem pracy Urzędu Celnego. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej przez jego niezastosowanie i nie przyjęcie, że to Minister Infrastruktury pełni funkcję płatnika zobowiązań powstałych na skutek działań powodowanych przez organa celne w ramach kontroli na przejściach granicznych. Ponadto naruszenie § 1 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1991 r. w sprawie określenia zakresu obowiązków organów obowiązanych do utrzymania przejść granicznych oraz źródeł finansowania tych przedsięwzięć, a także określenia organów zobowiązanych do osadzania i utrzymywania znaków granicznych na morskich wodach wewnętrznych przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że administrowanie obiektem przejścia granicznego nie obejmuje ustalenia czasu wykonania odpraw celnych na granicy Państwa przez organy celne. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka podała, że nie kwestionuje ustaleń stanu faktycznego. Tym niemniej wskazuje, że w relacjach pomiędzy skarżącym a Urzędem Celnym pozostaje bez znaczenia, w jakich godzinach kontrola celna jest wykonywana i czy jest ona wykonywana w godzinach pracy Urzędu Celnego czy nie. Skarżąca nie ma żadnego wpływu na ustalenie godzin odprawy celnej. Stoi na stanowisku, że organy celne są nie tylko uprawnione, ale również zobowiązane, zgodnie z obowiązkiem ustawowym, do zapewnienia przeprowadzenia skutecznej kontroli celnej. Wobec powyższego przeprowadzenie odprawy celnej nie było wynikiem żądania skarżącej, lecz wykonaniem obowiązku ciążącego na Urzędzie Celnym. Skarżąca wyłącznie poinformowała o terminie, kiedy kontrola powinna się odbyć. Jeżeli w związku z przeprowadzeniem kontroli powstały dodatkowe koszty, o których mowa w art. 93 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo celne, to powinien je pokryć Minister Infrastruktury, ponieważ jest on zobowiązany do administrowania obiektem przejścia granicznego w zakresie przeprowadzania skutecznej kontroli celnej. Interpretacja zastosowana przez organy celne prowadzi do sytuacji, w której to osoba prywatna zobowiązana jest do finansowania obowiązków ciążących z mocy ustawy na organach państwowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o jej oddalenie powołując się w uzasadnieniu na argumenty, które zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że administrowanie obiektem lotniczego przejścia granicznego przez Ministra Infrastruktury obejmuje także określenie czasu pracy funkcjonariuszy celnych dokonujących odpraw celnych na terenie tego przejścia. Tymczasem określanie czasu pracy funkcjonariuszy celnych zatrudnionych w oddziałach celnych należy do obowiązków naczelników urzędów celnych, którzy jako organ administracji celnej podlegają Ministrowi Finansów. Spółka Akcyjna P. wystąpiła z wnioskiem o wykonanie przez organ celny czynności poza czasem pracy urzędu celnego, oznacza to, że sama wskazała, że czynności te będą miały miejsce poza czasem pracy Oddziału Celnego [...] w B., a ponadto, w wypadku braku wniosku skarżącej czynności kontrolne mogłyby nie zostałyby przeprowadzone, ponieważ organ celny nie zostałby powiadomiony o konieczności ich przeprowadzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Należy wskazać, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w zakresie zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd zwraca także uwagę na art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powołany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi podczas toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów, będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Nie będąc związany granicami skargi sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu (zasada oficjalności) wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. W ocenie Sądu w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Uchybienia tej natury obligowało Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Stan faktyczny w sprawie nie był sporny natomiast strony różniły się oceną prawnych obowiązków będących jego następstwem. Zgodnie z art. 93 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne ( Dz. U. z dnia 20 kwietnia 2004 r.), będącej uzupełnieniem Wspólnotowego Kodeksu Celnego, organ celny pobiera opłaty, stanowiące dochody budżetu państwa, za wykonywanie na wniosek osoby zainteresowanej czynności przewidzianych w przepisach prawa celnego w miejscu innym niż urząd celny lub poza czasem pracy urzędu celnego. Z treści powołanego przepisu wynika prawo osoby zainteresowanej, do wykonania przez organ celny czynności przewidzianych w przepisach prawa celnego w miejscu innym niż urząd celny lub poza czasem pracy urzędu celnego. Wykonanie tych czynności może nastąpić wyłącznie na wniosek osoby zainteresowanej. Zdaniem Sądu, nie można przyjąć, co słusznie podkreślała strona skarżąca, że przepis ten ma do niej zastosowanie. Przede wszystkim, aby można było mówić o wymierzeniu opłaty za dokonanie czynności przewidzianej w przepisach Prawa celnego, winien być złożony stosowny wniosek o dokonanie czynności przewidzianej w tych przepisach. W stanie faktycznym sprawy nieusprawiedliwione jest stanowisko organów celnych, że wniosek skarżącego jest wnioskiem, w rozumieniu art. 93 prawa celnego. Podkreślić należy, iż wniosek ten został złożony w innym stanie prawnym, a mianowicie, pod rządami Kodeksu celnego obowiązującego od lipca 1997r. do 30 kwietnia 2004r. ( zob. art. 25 w związku z art. 39 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne, opublikowanej w Dz. U. Nr 68, poz. 623). W międzyczasie obowiązywały przepisy (od 1 stycznia 2002r. do 31 grudnia 2004r.), które nakładały na P. obowiązek pokrycia kosztu przewozu funkcjonariuszy celnych przeprowadzających kontrolę celną na dodatkowym lotniczym przejściu granicznym, a także obowiązek poinformowania dyrektora urzędu celnego o zamierzonym lądowaniu lub starcie statku powietrznego nie później niż na 48 godzin przed planowanym lotem. W § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 stycznia 2002 r. w sprawie ustalenia dodatkowych lotniczych przejść granicznych (Dz. U. z dnia 31 stycznia 2002 r.), które wydano na podstawie art. 16 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej (Dz. U. Nr 78, poz. 461 ze zm.) – ustalono z dniem 1 stycznia 2002r. dodatkowe lotnicze przejście graniczne w Bydgoszczy. Zgodnie z § 2 dodatkowe lotnicze przejścia graniczne są otwarte codziennie w godzinach od 7oo do 20oo i przeznaczone do obsługi statków powietrznych odbywających loty międzynarodowe w ruchu osobowym. Dyrekcja portu lotniczego powiadamia właściwego miejscowo komendanta oddziału Straży Granicznej oraz właściwego miejscowo dyrektora urzędu celnego o zamierzonym lądowaniu lub starcie statku powietrznego nie później niż na 48 godzin przed planowanym lotem (§ 3). Natomiast w myśl § 4 przewóz funkcjonariuszy Straży Granicznej przeprowadzających kontrolę graniczną oraz funkcjonariuszy celnych przeprowadzających kontrolę celną zapewnia na swój koszt dyrekcja właściwego portu lotniczego. Takie same uregulowania prawne obowiązywały na gruncie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustalenia dodatkowych lotniczych przejść granicznych (Dz. U. z dnia 28 grudnia 2002 r.), które zastąpiło rozporządzenie tegoż Ministra z dnia 11 stycznia 2002r. Przepisy te obowiązywały do dnia 31 grudnia 2004r., tj. do momentu zmiany przez Ministra rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2002r. rozporządzeniem z dnia 28 grudnia 2004 r. (Dz. U. z dnia 29 grudnia 2004 r.), na mocy którego P. przestał być dodatkowym lotniczym przejściem granicznym. W oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustalenia morskich i stałych lotniczych przejść granicznych oraz rodzaju ruchu dozwolonego przez te przejścia (Dz. U. z dnia 29 grudnia 2004r. nr 281, poz. 2787) P. z dniem 1 stycznia 2005r. stał się stałym lotniczym przejściem granicznym. Powiedzieć w tym miejscu należy, że na stałych lotniczych przejściach granicznych nie obowiązują zasady informowania organu celnego na 48 godzin przed, o zamierzonym lądowaniu lub starcie, jak również obowiązek pokrywania kosztu dojazdu funkcjonariuszy celnych na lotnisko. Nie można, zdaniem Sądu przyjąć, skoro pomiędzy wnioskiem strony z 08.01.2001r. okresem 2005r. (za który zostały naliczone opłaty), podczas gdy obowiązywały przepisy obligujące Port do pokrywania kosztów i zawiadamiania o lądowaniu lub starcie dyrektora (naczelnika) urzędu celnego, że wniosek z 2001r. w przedmiocie obsługi bagażu transferowego rozciągał się na czas obowiązywania powołanych wyżej rozporządzeń (kiedy nie trzeba było takowego składać) oraz dotyczył późniejszego stanu prawnego, którego w 2001r. nie można było przewidzieć. Aby można było zaakceptować takie rozumowanie, Spółka musiała to w sposób jednoznaczny wyrazić w trakcie toczącego się postępowania. Tego zaś nie uczynił, wręcz przeciwnie – zaprzeczał podczas postępowania, że występował ze stosownym wnioskiem w trybie art. 93 Prawa celnego. Następnym zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest to, że P. nie można uznać za zainteresowanego w rozumieniu art. 93 Prawa celnego. Zdaniem Sądu, zainteresowanym może być jedynie podmiot, na rzecz którego dokonuje się czynności przewidzianej w prawie celnym. Analiza Wspólnotowego Kodeksu Celnego, w szczególności art. 5 regulującego instytucję przedstawicielstwa oraz Prawa celnego (art. 24 ust. 2, art. 75, art.78, por. też przepisy Kodeksu celnego art. 128, art. 147, art. 162, art. 174, art. 183, art. 191, art. 206, art. 246 i art. 247) wskazuje, że zainteresowanym może być tylko taka osoba, względnie agent celny, który może - posiadając oczywiście stosowne umocowanie - działać we własnym imieniu, ale na rzecz innej osoby. Port Lotniczy nie jest ani osobą na rzecz której dokonuje się czynności przewidzianej w Prawie celnym (kontrola bagażu transferowego), ani też agentem celnym, nie posiadał również stosownego umocowania od osób korzystających z lotniska (przylatujących, odlatujących posiadających bagaż podlegający kontroli celnej). Wobec powyższego nie można przyjąć, że Port Lotniczy był osobą zainteresowaną w rozumieniu art. 93 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo celne, której można wymierzyć opłatę za wykonywanie na wniosek osoby zainteresowanej czynności przewidzianych w przepisach prawa celnego w miejscu innym niż urząd celny lub poza czasem pracy urzędu celnego. Jak wcześniej wskazano P. od dnia 1 stycznia 2005r. stał się stałym lotniczym przejściem granicznym. Od tego momentu nie jest zobowiązany do pokrywania kosztów przewozu funkcjonariuszy celnych na lotnisko, nie jest też zobligowany na 48 godzin przed lotem, do powiadamiania organu celnego o lądowaniu lub starcie statku powietrznego. Świadczy o tym nie tylko normatywne uchylenie wskazanych obowiązków, ale również treść ustawy o ochronie granicy państwowej i rozporządzenia wykonawczego wydanego w oparciu o art. 17 ust. 2 tego aktu prawnego. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej (Dz. U. z dnia 19 listopada 1990 r.) organami obowiązanymi do stałego utrzymywania przejść granicznych w stanie umożliwiającym przeprowadzanie skutecznej kontroli granicznej, celnej, sanitarnej, weterynaryjnej, fitosanitarnej, chemicznej, radiometrycznej oraz jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych są: minister właściwy do spraw gospodarki morskiej i minister właściwy do spraw transportu - w odniesieniu do przejść granicznych kolejowych, lotniczych i morskich. Na mocy § 1 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1991 r. w sprawie określenia zakresu obowiązków organów obowiązanych do utrzymywania przejść granicznych oraz źródeł finansowania tych przedsięwzięć, a także określenia organów zobowiązanych do osadzania i utrzymywania znaków granicznych na morskich wodach wewnętrznych (Dz. U. z dnia 11 czerwca 1991 r.), wydanego w oparciu o delegację zawartą w art. 17 ust. 2 w/w ustawy, do zakresu obowiązków organów obowiązanych do utrzymywania przejść granicznych należy administrowanie obiektem przejścia granicznego. Administrowanie, to w myśl słownika języka polskiego - zarządzanie, zawiadywanie czymś (por. Nowy Słownik Języka Polskiego. Wydawnictwo PWN, Warszawa 2003r., s. 3). Przenosząc treść zdefiniowanego pojęcia na grunt niniejszej sprawy powiedzieć można, że w jego ramach mieści się zorganizowanie pełnej obsługi naziemnej związanej z lotami. W tym, z pewnością dokonywanie terminowej kontroli celnej bagażu transferowego. Koszt z tym związany – w świetle § 3 ostatnio wymienionego rozporządzenia - ponosi budżet państwa. Z treści powołanego przepisu wynika bowiem, że finansowanie utrzymywania przejść granicznych kolejowych, lotniczych i morskich określa się w budżecie państwa, w części dotyczącej Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej. Reasumując powyższe, skonstatować należy, iż, stałe przejście graniczne winno być obsługiwane przez organy celne bez jakiegokolwiek wniosku osoby zainteresowanej i bez odpłatności. Niezależnie od powyższych argumentów, w związku z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 1 maja 2004r. do Unii Europejskiej podnieść wypada, że zgodnie z art. 23 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), Wspólnota jest oparta na unii celnej, która rozciąga się na całą wymianę towarową i obejmuje zakaz ceł importowych i eksportowych między Państwami Członkowskimi oraz wszelkich opłat o skutku równoważnym, jak również przyjęcie wspólnej taryfy celnej w stosunkach z państwami trzecimi. Natomiast w myśl art. 25 tego Traktatu zakazane są cła importowe i eksportowe lub opłaty o skutku równoważnym między Państwami Członkowskimi. Zakaz ten stosuje się również do ceł o charakterze fiskalnym. Z powołanych unormowań TWE w sposób jednoznaczny wynika bezwzględny zakaz pobierania jakichkolwiek opłat celnych związanych z przemieszczaniem towarów pomiędzy Państwami Członkowskimi. Zakaz ten znalazł odzwierciedlenie w bogatym orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, powoływanym także w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego na gruncie art. 275 § 4 Kodeksu celnego będącego odpowiednikiem omawianego wcześniej art. 93 Prawa celnego. W szeregu sprawach rozstrzyganych według prawa obowiązującego w Unii Europejskiej wyrażano pogląd, że zakazane są wszelkie opłaty dodatkowe, niezależnie od ich wysokości, przeznaczenia, nawet te nie nastawione na korzyść państwa, które je nakłada i nie mające dyskryminacyjnego charakteru (por. m.in. Europejski Trybunał Sprawiedliwości 1969, 193, "Komisja/Włochy"; ETS 1975, 699, "IGAV"; ETS 1968, 633, "Komisja/Włochy"; ETS 1969, 193, "Komisja/Włochy"; ETS 1969, 211, "Sociaal Fonds voor de Diamantarbeiders"). Na orzecznictwo to powoływał się NSA w wyroku z dnia 5 grudnia 2000r., sygn. akt V S.A. 165/00, LEX nr 54223 i w wyroku z dnia 5 lutego 2002r., sygn. akt V S.A. 2998/00, LEX nr 109304 oraz Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 stycznia 2002r., sygn. akt III RN 54/01, OSNP 2002/14/321. Także i z uwagi na treść orzeczeń ETS, które po 1 maja 2004 r. muszą być uwzględniane podczas orzekania w sprawach celnych, wydane przez organy postanowienia należało wyeliminować z obrotu prawnego. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaistniały podstawy do uchylenia postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Natomiast o kosztach postanowiono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., składają się na nie zwrot uiszczonego przez skarżącą wpis u w kwocie 100 zł i koszty zastępstwa w wysokości 240 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI