I SA/BD 658/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. Spór dotyczył zakwestionowania przez organ podatkowy przychodów i kosztów spółki wynikających z jej uczestnictwa jako komandytariusza w innej spółce komandytowej. Organ uznał, że przystąpienie do tej spółki było nieracjonalne ekonomicznie i nie miało na celu uzyskania przychodu. Sąd administracyjny nie zgodził się z tym stanowiskiem. Podkreślono, że koszty uzyskania przychodów to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia ich źródła. Ocena celowości wydatku jest prognozą, a decyzje ekonomiczne podejmowane są w warunkach niepewności i ryzyka. Sąd wskazał, że prognozy finansowe spółki komandytowej, mimo że nie gwarantowały zysku, wskazywały na możliwość poprawy jej kondycji finansowej i potencjalne korzyści dla wspólników. Sąd uznał, że organ podatkowy nie może zastępować podatnika w ocenie racjonalności decyzji gospodarczych i kwestionować ich na podstawie własnej interpretacji opłacalności. Brak pewności co do uzyskania przychodu nie dyskwalifikuje wydatku jako kosztu uzyskania przychodu, jeśli istniała możliwość jego osiągnięcia. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając naruszenie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie racjonalności decyzji gospodarczych podatnika w kontekście kosztów uzyskania przychodów, ograniczenia ingerencji organów podatkowych w ocenę opłacalności działań przedsiębiorcy, interpretacja przepisów dotyczących rozliczania przychodów i kosztów spółek komandytowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji restrukturyzacji w grupie kapitałowej i inwestycji w spółkę komandytową. Interpretacja przepisów może być specyficzna dla stanu prawnego obowiązującego w 2015 roku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przystąpienie spółki do spółki komandytowej, którego celem jest restrukturyzacja innej spółki z grupy kapitałowej, może być uznane za koszt uzyskania przychodu, nawet jeśli nie przyniosło bezpośredniego, wymiernego zysku w krótkim okresie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przystąpienie do spółki komandytowej może być uznane za koszt uzyskania przychodu, jeśli istniała racjonalna możliwość osiągnięcia przychodu lub zabezpieczenia jego źródła, nawet jeśli decyzje podejmowane były w warunkach niepewności i ryzyka.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kryterium celowości wydatku nie wymaga pewności uzyskania przychodu, a jedynie racjonalnej możliwości jego osiągnięcia. Organ podatkowy nie może zastępować podatnika w ocenie racjonalności decyzji gospodarczych, a brak bezpośredniego zysku nie dyskwalifikuje wydatku jako kosztu uzyskania przychodu, jeśli był on podjęty w celu osiągnięcia przychodu.
Czy organ podatkowy ma prawo kwestionować decyzje gospodarcze podatnika, uznając je za nieracjonalne ekonomicznie, jeśli nie naruszają one przepisów prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie ma prawa generalnie kwestionować decyzji gospodarczych podejmowanych przez przedsiębiorców, jeśli nie naruszają one przepisów prawa. O sposobie prowadzenia działalności decyduje podatnik.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że podatnik decyduje o sposobie prowadzenia działalności gospodarczej i wyborze rozwiązań ekonomicznych. Organ podatkowy może oceniać celowość wydatku, ale nie może zastępować podatnika w podejmowaniu decyzji ani oceniać ich opłacalności.
Czy przychody i koszty spółki komandytowej mogą być rozliczane przez wspólników (komandytariuszy) proporcjonalnie do ich udziału, jeśli spółka komandytowa wykazała stratę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli przystąpienie do spółki komandytowej było uzasadnione ekonomicznie i miało na celu osiągnięcie przychodu lub zabezpieczenie jego źródła, wspólnicy mogą rozliczać przychody i koszty spółki komandytowej proporcjonalnie do swojego udziału.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro organ nie podważył wyniku finansowego spółki komandytowej (straty), a przystąpienie do niej było uzasadnione, to wspólnik (skarżąca) miał prawo rozliczyć przychody i koszty zgodnie z przepisami.
Przepisy (18)
Główne
u.p.d.o.p. art. 15 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Koszty uzyskania przychodów to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Ocena celowości wydatku jest prognozą, a nie gwarancją skutku. Nie każdy koszt celowy jest kosztem efektywnym. Dążenie podatnika ma przymiot celowości, jeżeli na podstawie dostępnej wiedzy można zasadnie uznać, że poniesiony koszt jest ukierunkowany na osiągnięcie przychodu. Wystarczy sama możliwość uzyskania w przyszłości przychodu.
u.p.d.o.p. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Przychody podatkowe obejmują m.in. otrzymane pieniądze i wartości pieniężne. Za przychody związane z działalnością gospodarczą uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane.
u.p.d.o.p. art. 12 § 3
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Za przychody związane z działalnością gospodarczą uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Wspólnicy spółki komandytowej rozliczają przychody i koszty spółki proporcjonalnie do swojego udziału.
u.p.d.o.p. art. 5 § 2
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Wspólnicy spółki komandytowej rozliczają przychody i koszty spółki proporcjonalnie do swojego udziału.
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Wymienia koszty, które nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podstawa prawna rozstrzygnięcia.
O.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania do organów podatkowych.
O.p. art. 180 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek wyjaśnienia podstaw rozstrzygnięcia.
O.p. art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wymogi formalne decyzji.
O.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przystąpienie do spółki komandytowej było uzasadnione ekonomicznie, ponieważ prognozy finansowe wskazywały na możliwość osiągnięcia zysków po restrukturyzacji spółki rumuńskiej. • Organ podatkowy nie ma prawa kwestionować racjonalności decyzji gospodarczych podatnika, jeśli nie naruszają one przepisów prawa. • Brak pewności co do uzyskania przychodu nie dyskwalifikuje wydatku jako kosztu uzyskania przychodu, jeśli istniała możliwość jego osiągnięcia. • Przygotowywanie kosztownych analiz ekonomicznych dla inwestycji o niewielkim zaangażowaniu kapitałowym byłoby nieracjonalne. • Działanie spółki było zgodne z interesem grupy kapitałowej, co nie wykluczało również jej własnego interesu ekonomicznego.
Odrzucone argumenty
Przystąpienie spółki do spółki komandytowej było nieracjonalne ekonomicznie i nie miało na celu uzyskania przychodu. • Spółka zawyżyła przychody i koszty uzyskania przychodów, naruszając przepisy u.p.d.o.p. • Decyzja spółki była decyzją korporacyjną grupy, a nie samodzielną decyzją spółki.
Godne uwagi sformułowania
Ocena celowości wydatku, tj. jego zdolności do wytworzenia przychodu, jest pewną prognozą. Trzeba bowiem mieć na uwadze fakt, że decyzje ekonomiczne są podejmowane w warunkach niepewności i ryzyka. • Nie sposób zatem wymagać od podatnika pełnej skuteczności działania. • Organ podatkowy nie może w tej ocenie zastępować podatnika i decydować o tym co jest bardziej opłacalne dla przedsiębiorcy. • O sposobie prowadzenia działalności gospodarczej, o tym, co jest celowe decyduje podatnik i do niego należy ocena oraz wybór sposobów działania, bez ingerencji organu podatkowego. • Nie każdy koszt celowy jest kosztem efektywnym, przynoszącym oczekiwane następstwo.
Skład orzekający
Leszek Kleczkowski
przewodniczący sprawozdawca
Mirella Łent
sędzia
Jarosław Szulc
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie racjonalności decyzji gospodarczych podatnika w kontekście kosztów uzyskania przychodów, ograniczenia ingerencji organów podatkowych w ocenę opłacalności działań przedsiębiorcy, interpretacja przepisów dotyczących rozliczania przychodów i kosztów spółek komandytowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji restrukturyzacji w grupie kapitałowej i inwestycji w spółkę komandytową. Interpretacja przepisów może być specyficzna dla stanu prawnego obowiązującego w 2015 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują pojęcie racjonalności gospodarczej w kontekście podatkowym i jak ważne jest, aby organy podatkowe nie zastępowały przedsiębiorców w podejmowaniu decyzji. Jest to ciekawy przykład obrony podatnika przed nadmierną ingerencją administracji.
“Czy organ podatkowy może uznać Twoją inwestycję za 'nieracjonalną'?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.