I SA/Bd 657/18

I SA/Bd 657/18 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2019-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz
Jarosław Szulc /sprawozdawca/
Leszek Kleczkowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 2225/19 - Wyrok NSA z 2023-04-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1314
art. 54 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska - Wasilewicz sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi L. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne 1. oddala skargę, 2. zwraca skarżącemu ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. prowadzi wobec majątku skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych [...] lutego 2018r., obejmujących zobowiązania z tytułu odpowiedzialności skarżącego jako prezesa zarządu Spółki M. za jej zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług w łącznej kwocie należności głównej 387.316,00 zł. W jego trakcie, organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...] lutego 2018r. dokonał zajęcia wierzytelności skarżącego z rachunku bankowego w Banku Zachodnim WBK S.A., wynagrodzenia za pracę świadczoną w M. [...] sp. z o. o. w T. oraz innej wierzytelności pieniężnej przysługującej stronie od firmy C. sp. z o.o. w W.. Zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały stronie doręczone w trybie art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego w dniu [...] lutego 2018r.
W konsekwencji podjętej egzekucji, skarżący w dniu [...] marca 2018r. złożył skargę na czynności egzekucyjne, wskazując na nieistnienie obowiązku, brak wymagalności obowiązku oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1201 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."). Podniósł, że nie ma żadnych przeciwwskazań, aby wierzyciel złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, bądź ewentualnie o jego zawieszenie, do czasu prawomocnego rozpoznania skargi kasacyjnej, złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzucił również, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest bezpodstawnie, ponieważ na skutek złożonych zarzutów, postępowanie podlega zawieszeniu.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. oddalił skargę. Organ egzekucyjny stwierdził, że stosując środki egzekucyjne w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę, zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz zajęcia innej wierzytelności, dopełnił wszystkich czynności, o których mowa w art. 72, 80 i 89 u.p.e.a., a zastosowane środki egzekucyjne są przewidziane w katalogu środków egzekucyjnych w art. 1a pkt 12 ustawy. Wyjaśniono również, iż podniesione zarzuty nie mogą być rozpatrzone w trybie skargi na czynność egzekucyjną. Treść, jak i charakter wskazanych naruszeń, stanowią bowiem podstawy przewidziane w przepisie art. 33 § 1 u.p.e.a., dotyczącym wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wskazano, iż zarzuty zostały wniesione i stanowią przedmiot rozpoznania w odrębnym postępowaniu.
W złożonym zażaleniu skarżący podniósł, że postępowanie w sprawie jego solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki M. nie zostało prawomocnie zakończone, w związku z tym obowiązek jest niewymagalny a postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przedwcześnie. Skarżący uważa, że został pokrzywdzony, gdyż zachowując się w sposób odpowiedzialny, podejmując czynności w celu utrzymania umowy leasingowej, a kiedy stało się to niemożliwe podejmując działania w celu wydania przedsiębiorstwa Skarbowi Państwa, aby zapobiec namnażaniu zobowiązań, został w efekcie pociągnięty do odpowiedzialności za błędnie podejmowane decyzje przez aparat państwowy, który doprowadził do katastrofalnej sytuacji finansowej najpierw spółkę M. a następnie jego, jako członka jej zarządu.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ na wstępie przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie. Wyjaśnił, że skarga na czynności egzekucyjne służy zaskarżaniu czynności o charakterze wyłącznie technicznym i wykonawczym. W ramach skargi mogą być podnoszone jedynie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych. W postępowaniu tym, nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne, nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Istotą skargi nie jest bowiem unicestwienie postępowania egzekucyjnego, podważenie zasadności jego wszczęcia, lecz ocena, czy organy egzekucyjne prowadzą czynności egzekucyjne w sposób prawidłowy. Organ wyjaśnił dalej, że skarga ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, w tym także zarzutów. Skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są bowiem rozpatrywane w dwóch odrębnych trybach postępowania administracyjnego, opartych na odmiennych przesłankach oraz innej podstawie prawnej. Środki te nie mogą być konkurencyjne.
W kontekście powyższego organ stwierdził, że rozpoznanie wniesionej skargi zostało ograniczone do zbadania, czy dokonane przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności nie naruszały prawa. Nie jest bowiem możliwe w trybie tego środka prawnego podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia, służącego ochronie praw zobowiązanego. Poza zakresem niniejszego postępowania pozostawały zatem podnoszone zarzuty nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów formalnych określonych w art. 27 u.p.e.a., gdyż brak jest podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne, traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, przy pomocy którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych w toku całego postępowania egzekucyjnego.
Oceniając czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu rachunku bankowego organ stwierdził, że była ona zgodna z art. 80 u.p.e.a. Zgodnie bowiem z § 1 powołanego artykułu organ egzekucyjny przesłał do banku zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Jednocześnie wezwał bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności, albo zawiadomił ten organ, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Ponadto w myśl § 3 powołanego artykułu organ egzekucyjny doręczył stronie odpis tytułów wykonawczych z dnia [...] lutego 2018r. oraz zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z dnia [...] lutego 2018r.
Organ odwoławczy uznał również kolejną zaskarżoną czynność, tj. zajęcie wynagrodzenia za pracę za zgodną z art. 72 u.p.e.a. Zgodnie bowiem, z § 1 powołanego przepisu zajęcie wynagrodzenia za pracę następuje przez przesłanie do pracodawcy zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu tej części jego wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny przesłał do pracodawcy skarżącego spółki M.- zawiadomienie z dnia [...] lutego 2018r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Ponadto w myśl § 4 powołanego artykułu organ egzekucyjny zawiadomił stronę o zajęciu wynagrodzenia za pracę, doręczając odpis wezwania przesłanego do pracodawcy, pouczając ponadto, że nie może ona odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób. Organ egzekucyjny wezwał także pracodawcę, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył za okres 3 miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie otrzymanego w tym czasie wynagrodzenia z wyszczególnieniem wszystkich jego składników oraz wezwał, aby składał, w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę, oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętego wynagrodzenia, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o to wynagrodzenie oraz czy i o jakie roszczenia została skierowana do tego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli.
Rozpatrując skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności pieniężnej przysługującej skarżącemu od firmy [...] sp. z o.o. w W. organ odwoławczy stwierdził, iż czynność ta została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Organ egzekucyjny przesłał zgodnie z art. 89 u.p.e.a. do ww. dłużnika skarżącego zawiadomienie o zajęciu jego wierzytelności pieniężnej i jednocześnie wezwał dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał skarżącemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Jednocześnie z przesłaniem zajęcia organ egzekucyjny wezwał dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, czy przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania oraz czy i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność. Organ egzekucyjny zawiadomił również skarżącego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem.
Konkludując, organ oceniając podjęte czynności egzekucyjne uznał, że zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy, gdyż Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. zastosował środki egzekucyjne przewidziane w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. oraz podjął prawidłowe działania w celu ich zastosowania zgodnie z art. 72, 80 i 89 powołanej ustawy. Ponadto, zawiadomienia o zajęciach odpowiadają wzorom stanowiącym załączniki nr 1, 3 i 5 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2016r., poz. 1339) oraz zawierają wszystkie elementy wymienione w art. 67 § 2 u.p.e.a.
Organ wyjaśnił przy tym, że kwestie nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. są przedmiotem toczącego się postępowania w sprawie zarzutów. W związku z wniesieniem zarzutów, postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone z mocy prawa, na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Natomiast złożenie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, gdyż nie mieści się w katalogu przesłanek wymienionych enumeratywnie w art. 56 § 1 u.p.e.a.
W złożonej do tut. Sądu skardze strona zarzuciła bezpodstawne oddalenie skargi na czynności egzekucyjne pomimo faktu, że postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego nie zostało prawomocnie zakończone oraz doszło do wstrzymania wykonalności decyzji organu I instancji o solidarnej odpowiedzialności. W oparciu o przedstawione zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie skargi na czynności egzekucyjne oraz o przeprowadzenie dowodu z załączonego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2018r., II FSK 1800/18 o wstrzymaniu wykonania decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności skarżącego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wbrew argumentacji przedstawionej w zaskarżonym postanowieniu istotne znaczenie ma fakt, że postępowanie w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności nie zostało zakończone ponieważ do chwili obecnej nie przesądzono odpowiedzialności dłużnika za zaległości podatkowe spółki M.. Dostrzegł to także NSA wstrzymując wykonalność decyzji. W związku z powyższym, wszczęcie i kontynuowanie postępowania egzekucyjnego względem dłużnika jest nie tylko przedwczesne ale również nie jest humanitarne, skoro w istocie pozbawia się go możliwości obrony pozbawiając jednocześnie środków do życia. Zważywszy bowiem na stan faktyczny sprawy, tj. powody z jakich doszło do powstania zaległości podatkowych oraz, że zobowiązany podjął wszelkie możliwe działania aby zaradzić obecnej sytuacji spółki M., a przede wszystkim, że do powstania obecnej sytuacji doszło na skutek niewytłumaczalnej postawy Skarbu Państwa, i że zaległość podatkowa dotyczy spółki a nie zobowiązanego, stwierdzić należy, iż istnieją wszelkie podstawy do zaniechania nie tylko egzekwowania zaległości podatkowych spółki M. od wnioskodawcy, ale nie ma jakichkolwiek podstaw do przenoszenia na niego solidarnej odpowiedzialności spółki.
Skarżący podniósł, że zachowując się w sposób odpowiedzialny, podejmując czynności w celu najpierw utrzymania umowy leasingowej, a kiedy stało się to niemożliwe, podejmując działania w celu wydania przedsiębiorstwa jego właścicielowi Skarbowi Państwa, aby zapobiec m.in. namnażaniu zobowiązań, został w efekcie pociągnięty do odpowiedzialności za błędnie podejmowane decyzje przez aparat państwowy, który doprowadził do katastrofalnej sytuacji finansowej spółkę a teraz chce zrujnować ofiarę działań tegoż aparatu i to w sytuacji, kiedy od ponad roku ten sam Skarb Państwa prowadzi rozmowy na temat sanacji M.-u, który istnieje i funkcjonuje z czego Skarb Państwa będzie miał niebagatelną korzyć dzięki odpowiedzialności i poświęceniu 150 pracowników w tym i skarżącego. Skarżący powołał się przy tym na wyrok Sądu Rejonowego w T., który orzekał w sprawach pociągnięcia go do odpowiedzialności za nieodprowadzenie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz za nieterminowe regulowanie podatku VAT, w którym stwierdzono, że skarżący zrobił wszystko co mógł, do czego był uprawniony i zobowiązany. Nie miał on żadnego wpływu na to, że Skarb Państwa podjął takie a nie inne decyzje. Istotne znaczenie ma także fakt, ze organ podatkowy nie wdraża postępowań karnych skarbowych z tytułu nieregulowania w terminie podatku VAT przez wnioskodawcę jako reprezentanta spółki M..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2019r. skarżący podtrzymał argumentację o braku podstaw do wszczynania wobec niego postępowania egzekucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżone postanowienie według podanych kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu odwoławczego, utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego tj. Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T., oddalające skargę na czynności egzekucyjne.
W złożonej skardze na czynności egzekucyjne podniesiono okoliczności związane z brakiem wymagalności obowiązku, niespełnieniem w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz bezpodstawnym prowadzeniem egzekucji, w związku ze zgłoszonymi zarzutami w sprawie prowadzenia egzekucji. Wskazano również, że istnieją wszelkie podstawy nie tylko do zaniechania egzekwowania zaległości podatkowych Spółki M. od wnioskodawcy, ale nie ma także podstaw do przenoszenia odpowiedzialności za te zaległości na zobowiązanego. Nie ma również żadnych przeciwwskazań, aby wierzyciel złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, bądź ewentualnie o jego zawieszenie, do czasu prawomocnego rozpoznania skargi kasacyjnej, złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z akt sprawy wynika, że w stosunku do Skarżącego jako osoby trzeciej odpowiedzialnej za zaległości M. [...] Sp. z o.o., była prowadzona egzekucja na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...] oraz [...], obejmujących zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2010 r. luty 2011 r., marzec 2011 r., maj 2011 r. oraz za miesiące od czerwca 2011 r. do listopada 2011 r., w łącznej kwocie należności głównej 387.316,00zł.
Zawiadomieniami z dnia [...] lutego 2018r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku Zachodnim WBK S.A. we W., wynagrodzenia za pracę świadczoną w M. [...] sp. z o. o. w T. oraz innej wierzytelności pieniężnej przysługującej zobowiązanemu od finny [...] sp. z o.o. w W..
Sedno sprawy sprowadza się zatem do oceny, czy wymienione czynności egzekucyjne zostały dokonane zgodnie z prawem.
Sąd wstępnie zauważa, że na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Przepis ten wyznacza zatem zakres i przedmiot kontroli Sądu. Skoro bowiem zakres skargi na czynność egzekucyjną wyznacza treść przepisu art. 54 u.p.e.a., to sprawa może zostać rozpoznana tylko w tym zakresie.
Należy również podkreślić, że procedura ustanowiona w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zasadniczo, nie służy ustaleniu bądź określeniu obowiązków zobowiązanego, a przymusowemu wykonaniu tych obowiązków w drodze egzekucji. Postępowanie egzekucyjne jest szczególnym typem postępowania administracyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia.
W przepisie art. 1a pkt 2 u.p.e.a. zdefiniowano czynności egzekucyjne jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Wobec tego, na te właśnie działania przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego.
Skład orzekający w pełni podziela prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonane przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia. Kontroli w omawianym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, których legalną definicję określono w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zatem zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. W postępowaniu skargowym, w oparciu o treść art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyroki NSA: z 8 grudnia 2017r. sygn. akt II FSK 3048/15; z dnia 18 sierpnia 2015r. o sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 2 kwietnia 2015r. o sygn. akt II FSK 778/13; z dnia 24 października 2014r. o sygn. akt II GSK 1377/13 – wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ramach skargi na czynności egzekucyjne można zatem podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. lub wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego stosownie do art. 59 § 1 u.p.e.a. (por.: Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015r., wyd. VII, komentarz do art. 54).
Uwzględniając przedstawiona argumentację prawną, Sąd uznaje czynności egzekucyjne zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, wynagrodzenia za pracę oraz innej wierzytelności pieniężnej przysługującej zobowiązanemu, za dokonane zgodnie z przepisami prawa.
Na podstawie art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Organ na podstawie tego przepisu zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2018r. nr [...].l.[...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przesyłając zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego – Bankowi. Jednocześnie wezwał Bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności. Zawiadomienie to zostało zredagowane z uwzględnieniem elementów wymienionych w art. 67 § 2 i 2a u.p.e.a. Zostało ono doręczone Bankowi w dniu [...] lutego 2018r. w sposób określony w art. 67 § 2b u.p.e.a. (tj. przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego). Jednocześnie, realizując dyspozycję § 3 art. 80 u.p.e.a., organ egzekucyjny doręczył skarżącemu odpisy tytułów wykonawczych z dnia [...] lutego 2018 r. o numerach: [...] oraz zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z dnia [...] lutego 2018 r. ( doręczenie w dniu [...] lutego 2018r. ).
Stosownie do art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji jest dokonywane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Natomiast zajęcia wynagrodzenia za pracę dokonano na podstawie art. 72 u.p.e.a. Stosownie do art. 72 § 1 i § 4 pkt 1 tej ustawy organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wynagrodzenia za pracę przez przesłanie do pracodawcy zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu tej części jego wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa pracodawcę, aby nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Równocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis wezwania przesłanego do pracodawcy, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób.
Organ egzekucyjny przesłał do pracodawcy - M. [...] Sp. z o.o. w T. zawiadomienie z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...].l.MW o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Ponadto odpowiednio do § 4 art. 72 u.p.e.a. organ egzekucyjny zawiadomił zobowiązanego o zajęciu wynagrodzenia za pracę, doręczając odpis wezwania przesłanego do pracodawcy ( doręczenie [...] lutego 2018r. ).
W zakresie kolejnej zastosowanej czynności egzekucyjnej, polegającej na zajęciu innej wierzytelności przysługującej zobowiązanemu, organ egzekucyjny stosownie do art. 89 u.p.e.a., przesłał do spółki Capital Investment zawiadomienie o zajęciu przysługującej skarżącemu wierzytelności pieniężnej i jednocześnie wezwał dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Organ egzekucyjny zawiadomił również skarżącego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem. Zawiadomienie o zajęciu doręczono zobowiązanemu w dniu [...] lutego 2018r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] lutego 2018r. Także w tym przypadku zawiadomienie sporządzono zgodnie z wymogami z art. 67 § 2 u.p.e.a.
Analiza akt sprawy potwierdza, że wymienione czynności egzekucyjne nie zawierają wad formalnych, których wystąpienie mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi wniesionej w trybie przepisu art. 54 § 1 u.p.e.a. Przedstawione okoliczności faktyczne uzasadniają ocenę co do słuszności oddalenia przez organ egzekucyjny skargi na czynność egzekucyjną. Z powyższych względów, sformułowane w skardze zarzuty są niezasadne.
Przedmiotem skargi mogą być bowiem tylko zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do czynności o charakterze wyłącznie technicznym i wykonawczym. W jej ramach dopuszczalne jest podnoszenie takich zarzutów, które odnoszą się do formalnoprawnych elementów czynności egzekucyjnych, a nie jak wskazuje argumentacja skargi - materialnoprawnych. Skarżący w istocie rzeczy kwestionuje bowiem zasadność wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. Kwestionuje również zasadność wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a także podnosi, iż tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tego rodzaju okoliczności mogą być przedmiotem zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wnoszonych w oparciu o przepis art. 33 u.p.e.a., a nie skargi na czynności egzekucyjne, składanej w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a.
W tym kontekście należy podkreślić, że skarżący wniósł także zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, co skutkowało zawieszeniem postępowania egzekucyjnego z mocy prawa na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Potwierdzeniem tego jest wydane w dniu [...] kwietnia 2018r. postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego ( k. 32 ).
Natomiast, mając na uwadze wydane przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 13 lipca 2018r. postanowienie o sygn. akt II FSK 1800/18 wstrzymujące wykonanie decyzji w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania Spółki M., po wydaniu ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, zawieszenie postępowania egzekucyjnego w takim wypadku przewiduje art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., stanowiący, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej.
Należy przy tym podkreślić, że stosownie do art. 58 § 1 u.p.e.a., w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne. Zatem, zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie pozbawia skuteczności dokonanych wcześniej czynności egzekucyjnych.
Z tych względów Sąd oddalił wniosek skarżącej o przeprowadzenie dowodu z załączonego do skargi, wymienionego powyżej postanowienia NSA z 13 lipca 2018r. Po pierwsze bowiem, fakt wydania tego postanowienia i jego treść była znana Sądowi z urzędu. Po drugie, postanowienie to nie mogło wywołać skutków wstecz, innymi słowy nie mogło mieć wpływu na dokonane przed jego wydaniem czynności egzekucyjne. Przeprowadzenie dowodu z wymienionego dokumentu nie znajdowałoby więc uzasadnienia w treści przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wydane postanowienie nie rzutuje na ocenę prawidłowości dokonanych w toku postępowania egzekucyjnego – przed jego wydaniem - czynności egzekucyjnych.
Uznając zatem zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
H. Adamczewska-Wasilewicz L. Kleczkowski J. Szulc