I SA/Bd 653/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2018-12-04
NSApodatkoweŚredniawsa
koszty egzekucyjneumorzeniepodatek VATzaległości podatkoweuznanie administracyjnepostępowanie egzekucyjnespółkatrudna sytuacja finansowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę spółki na postanowienie odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych, uznając, że mimo trudnej sytuacji finansowej, przyczyny powstania zaległości podatkowych (nieuregulowanie VAT) oraz charakter tego podatku nie uzasadniają umorzenia.

Spółka złożyła skargę na postanowienie odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych, powołując się na trudną sytuację finansową i ważny interes publiczny. Organ odwoławczy oraz WSA w Bydgoszczy uznały, że mimo wystąpienia przesłanek do umorzenia (trudna sytuacja finansowa, zatrudnienie pracowników), odmowa umorzenia była zasadna. Kluczowe znaczenie miały przyczyny powstania zaległości podatkowych (nieuregulowanie VAT) oraz charakter tego podatku, a także fakt, że spółka jest profesjonalnym podmiotem gospodarczym od lat borykającym się z problemami finansowymi.

Spółka M. F. Z. S. O. i R. Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy odmowę umorzenia kosztów egzekucyjnych. Spółka argumentowała, że jej trudna sytuacja finansowa i ważny interes publiczny uzasadniają umorzenie. Organ odwoławczy, podobnie jak organ pierwszej instancji, odmówił umorzenia, wskazując na przyczyny powstania zaległości podatkowych, które wynikały z nieuregulowania podatku VAT. Podkreślono, że spółka jest profesjonalnym podmiotem gospodarczym od lat borykającym się z problemami płynnościowymi, a charakter podatku VAT, który powinien być odprowadzany do budżetu niezależnie od wyników działalności, nie pozwala na traktowanie go jako środka do kredytowania działalności. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, uznał ją za niezasadną. Sąd potwierdził, że instytucja umorzenia kosztów egzekucyjnych opiera się na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że organ może, ale nie musi umorzyć koszty, nawet jeśli wystąpiły przesłanki. Sąd zgodził się z organami, że mimo trudnej sytuacji finansowej spółki i zatrudniania licznych pracowników, przyczyny powstania zaległości podatkowych (nieuregulowanie VAT za okresy od 2010 r. i 2013-2014 r.) oraz fakt, że spółka jest profesjonalnym przedsiębiorcą, który powinien zarządzać ryzykiem gospodarczym, nie uzasadniają umorzenia kosztów egzekucyjnych. Sąd podkreślił, że umorzenie kosztów w takiej sytuacji godziłoby w zasadę sprawiedliwości społecznej i równego traktowania podatników.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny może, ale nie musi umorzyć koszty egzekucyjne, nawet jeśli wystąpiły ustawowe przesłanki. Decyzja ta opiera się na uznaniu administracyjnym.

Uzasadnienie

Instytucja umorzenia kosztów egzekucyjnych oparta jest na zasadzie uznania administracyjnego, co oznacza, że organ ma prawo, ale nie obowiązek, umorzyć koszty. Nawet przy spełnieniu przesłanek, organ może odmówić umorzenia, jeśli inne okoliczności, takie jak przyczyny powstania zaległości podatkowych, przemawiają przeciwko temu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.e.a. art. 64e § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne.

u.p.e.a. art. 64e § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej; za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny; ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Pomocnicze

k.c. art. 551

Kodeks cywilny

Dotyczy przejęcia praw i obowiązków w ramach umowy o odpłatne korzystanie z przedsiębiorstwa.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami ani podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli jest niezasadna.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Spółka argumentowała, że jej trudna sytuacja finansowa i ważny interes publiczny uzasadniają umorzenie kosztów egzekucyjnych. Spółka zarzucała organom wewnętrzną sprzeczność ustaleń i naruszenie zasad konstytucyjnych. Spółka podnosiła okoliczność umorzenia postępowania egzekucyjnego jako argument za umorzeniem kosztów.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja umorzenia kosztów egzekucyjnych oparta jest na zasadzie uznania administracyjnego. Problemy związane z działalnością gospodarczą [...] należą do kategorii ryzyka gospodarczego i nie mogą skutkować generowaniem zaległości podatkowych. Przyjęcie innego rozwiązania oznaczałoby przeniesienie odpowiedzialności za decyzje podmiotu gospodarczego na Skarb Państwa. Niewykonanie tego obowiązku oznaczało więc zatrzymanie pieniędzy należnych budżetowi i kredytowanie prowadzonej działalności ze środków państwowych. Umorzenie kosztów [...] godziłoby w zasadę sprawiedliwości społecznej i równego traktowania podatników.

Skład orzekający

Ewa Kruppik-Świetlicka

przewodniczący sprawozdawca

Halina Adamczewska-Wasilewicz

sędzia

Leszek Kleczkowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady uznania administracyjnego w kontekście umarzania kosztów egzekucyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących podatku VAT i trudnej sytuacji finansowej przedsiębiorcy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki i jej długotrwałych problemów finansowych oraz charakteru zaległości podatkowych (VAT). Uznanie administracyjne oznacza, że każda sprawa jest oceniana indywidualnie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do wniosków o umorzenie kosztów egzekucyjnych w kontekście trudnej sytuacji finansowej przedsiębiorcy i charakteru podatku VAT. Pokazuje to praktyczne zastosowanie uznania administracyjnego.

Czy trudna sytuacja finansowa zwalnia z kosztów egzekucyjnych? Sąd wyjaśnia, kiedy VAT jest ważniejszy niż problemy firmy.

Sektor

podatki

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 653/18 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2018-12-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Ewa Kruppik-Świetlicka /przewodniczący sprawozdawca/
Halina Adamczewska-Wasilewicz
Leszek Kleczkowski
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 691/19 - Wyrok NSA z 2023-04-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1314
art. 64e
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agnieszka Liberda - Koczorowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M. F. Z. S. O. i R. Sp. z o.o. w T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę
Uzasadnienie
I SA/Bd 653/18
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. odmówił Skarżącej Spółce umorzenia kwoty [...]zł stanowiącej koszty egzekucyjne.
Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej trzymał w mocy postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że aktualna kondycja finansowa Spółki jest trudna i w tym względzie dostrzegł wystąpienie przesłanki wynikającej z art. 64e § 2 pkt 1, tj. ważnego interesu publicznego. Jednakże samo wystąpienie przesłanki umożliwiającej udzielenie ulgi, nie obliguje organu do umorzenia kosztów egzekucyjnych. Przy wniosku przedsiębiorcy o umorzenie kosztów egzekucyjnych badaniu podlegają także przyczyny powstania zaległości podatkowych. W sprawie zaległości podatkowe są następstwem nieuregulowania przez Stronę kwot zadeklarowanych do wpłaty w składanych deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7. Ponadto Spółka posiada problemy z płynnością finansową od 2010 r., o czym świadczy nagminne nieregulowanie zobowiązań podatkowych. Dyrektor wskazał,
iż Spółka jest przedsiębiorcą, podmiotem profesjonalnym, od wielu lat występującym
w obrocie gospodarczym, dlatego też jako przedsiębiorca jest zobowiązana zadbać należycie o swoje interesy. Problemy związane z działalnością gospodarczą, w tym również gromadzenie i gospodarowanie środkami finansowymi, na które Spółka
w rozpatrywanej sprawie miała bezpośredni wpływ, należą do kategorii ryzyka gospodarczego i nie mogą skutkować generowaniem zaległości podatkowych, od których naliczane są odsetki za zwłokę oraz powstają koszty egzekucyjne. Przyjęcie innego rozwiązania oznaczałoby przeniesienie odpowiedzialności za decyzje podmiotu gospodarczego na Skarb Państwa. Strona nie może traktować wierzyciela publicznoprawnego jako tego, który może być zaspokojony w dalszej kolejności, po uprzednim uregulowaniu zobowiązań wobec kontrahentów, a w przypadku braku dostatecznych środków finansowych przysługuje Spółce prawo żądania ulg pod groźbą redukcji zatrudnienia. W opinii organu odwoławczego podnoszona przez Spółkę okoliczność umorzenia postępowania egzekucyjnego nie przemawia za równoczesnym umorzeniem kosztów egzekucyjnych, zwłaszcza, że nadal prowadzi ona działalność gospodarczą i osiąga przychody ze sprzedaży. Dyrektor wskazał, że Spółka
z problemami finansowymi boryka się od 2001 r., kiedy to przejęła w trybie 551 Kodeksu cywilnego wszelkie prawa i obowiązki istniejącego od 1920 r. Przedsiębiorstwa P. F. W. i Z. M. na podstawie umowy zawartej ze Skarbem Państwa o oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania. Nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt, że zaległości podatkowe, wobec których powstały koszty egzekucyjne dotyczą podatku od towarów i usług, którego konstrukcja polega na tym, że nie jest on zależny od wyników prowadzonej działalności, płacony jest przez nabywcę towaru (usługi), a podatnik (sprzedawca towaru lub usługi) ma jedynie obowiązek odprowadzić go do budżetu Państwa. Niewykonanie tego obowiązku oznaczało więc zatrzymanie pieniędzy należnych budżetowi i kredytowanie prowadzonej działalności ze środków państwowych. Z powyższego względu trudno upatrywać w przyczynach powstania zaległości podatkowych powołanych przez Spółkę, a związanych z przejęciem majątku przedsiębiorstwa państwowego M. , znamion okoliczności o charakterze losowym. Każdy podatnik jest obowiązany terminowo odprowadzać podatek i podejmując się prowadzenia działalności gospodarczej powinien mieć świadomość jakie ciążą na nim zobowiązania podatkowe i winien zobowiązania te terminowo regulować. Dyrektor dodał, że rozstrzygnięcia z zakresu umarzania kosztów egzekucyjnych podejmowane są w ramach konstrukcji uznania administracyjnego, które to rozwiązanie pozwala organom podatkowym podjąć negatywne dla zobowiązanego rozstrzygnięcie, nawet przy wystąpieniu ustawowych przesłanek, wynikających z art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji. Zatem mając na uwadze przyczyny powstania zaległości podatkowych, od których powstały koszty egzekucyjne, jak również fakt, że ich umorzenie oznaczałoby akceptację braku potrzeby wywiązywania się z obowiązku podatkowego, godziłoby w zasadę sprawiedliwości społecznej i równego traktowania podatników,
w oparciu o konstrukcję uznania administracyjnego, Dyrektor podtrzymał stanowisko Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych.
W skardze do tut. Sądu Skarżąca wniosła o uchylenie skarżonego postanowienia i uwzględnienia skargi, zarzucając:
- bezpodstawną odmowę umorzenia kosztów egzekucyjnych bez wyjaśnienia jakie motywy w ramach tzw. uznania administracyjnego przesądziły o odmowie udzielenia ulgi,
- wewnętrzną sprzeczność dokonanych ustaleń: przy zaistnieniu ważnego interesu podatnika i przy istnieniu interesu publicznego doszło do stwierdzenia, że problemy, jakich przysporzył spółce Skarb Państwa i ich konsekwencje, a zwłaszcza podwyżka opłat legalizacyjnych od wodomierzy nie przemawiają za umorzeniem kosztów egzekucyjnych. Prowadzi to do naruszenia podstawowych zasad konstytucyjnych, tj. zasady państwa prawa, zasady zaufania podmiotów do organów państwowych, zasady sprawiedliwości społecznej,
- brak rozpoznania zarzutów spółki pod adresem postanowienia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada obowiązującemu prawu.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt (decyzję albo postanowienie) z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.
Nadto, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że niesporny między Stronami jest dotychczasowy przebieg zdarzeń, tj. że tytuły wykonawcze wystawiono po uprzednim wezwaniu Spółki do zapłaty wymagalnych kwot z tytułu nieuiszczenia podatku VAT za wskazane okresy. Zasadność takiej regulacji nie budzi wątpliwości, bowiem konieczność zastosowania egzekucji administracyjnej związana jest z uchylaniem się przez zobowiązanego od wykonania ciążących na nim obowiązków.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w dniu [...] stycznia 2018 r. Spółka zwróciła się do Naczelnika Drugiego US w T. jako prowadzącego egzekucję
w niniejszej sprawie, z wnioskiem o umorzenie kosztów powstałych w toku rozpoczętego postępowania egzekucyjnego wskazując, że przemawia za tym ważny interes publiczny, o którym mowa w art 64e § 2 u.p.e.a.
Instytucja umorzenia kosztów egzekucyjnych oparta jest na zasadzie uznania administracyjnego. Zatem określenie zawarte w tym przepisie, że "organ może umorzyć" oznacza, że nawet stwierdzenie, iż w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Jak podnosi się w orzecznictwie, prawem do umorzenia kosztów egzekucyjnych dysponuje organ egzekucyjny, który może, ale nie musi, umorzyć te koszty. Sama odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca.
Tak więc nawet w przypadku, gdy organ stwierdzi istnienie przesłanek do umorzenia kosztów egzekucyjnych może, działając w ramach uznania administracyjnego, odmówić ich umorzenia. Co do zasady – koszty egzekucyjne ponoszone są przez zobowiązanego, od którego egzekwowana jest należność.
Jak wynika z akt sprawy organ uznał, że sytuacja finansowa spółki jest trudna. Jednak zaznaczył, że koszty egzekucyjne dotyczą nieuregulowania zobowiązań Spółki z tytułu podatku VAT. Organ zasadnie podkreślił, że istota tego podatku nie pozwala na traktowanie tego podatku jako fundusz przeznaczony do dysponowania nim w sposób dowolny bo podatnik ma obowiązek odprowadzić go do SP, czego nie uczynił.
Na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie ustalono, że przedmiotowe koszty egzekucyjne powstały w związku z prowadzonymi wobec Spółki postępowaniami egzekucyjnymi na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] obejmujących zaległości
w podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do lipca i od września do grudnia 2013 r. oraz od stycznia do marca 2014 r..
Zgodnie z art. 64e § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.) organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Przepis art. 64e § 2 powołanej ustawy określa, że koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:
stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;
za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;
ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.
Sąd stwierdza, że rozstrzygnięciu Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego
w T. nie można zarzucić cech dowolności, gdyż na podstawie obszernego materiału dowodowego przedłożonego przez Stronę do postępowania, organ ten dokonał pełnej analizy sytuacji finansowej Spółki i na jej podstawie dostrzegł wystąpienie w niniejszej sprawie przesłanek warunkujących umorzenie kosztów egzekucyjnych.
W tym kontekście należy wskazać, że omawiana instytucja jest w istocie określonym przywilejem o charakterze finansowym, wobec czego strona wnosząca o uzyskanie takiej ulgi winna dołożyć należytej staranności procesowej i przejawiać odpowiednią inicjatywę dowodową w celu wykazania odpowiednich okoliczności faktycznych, od których istnienia zależałoby umorzenie kosztów egzekucyjnych. Podjęcie decyzji o umorzeniu kosztów egzekucyjnych wymaga bowiem stwierdzenia wystąpienia szczególnych okoliczności uzasadniających odstąpienie od ich poboru.
Jak wynika z akt sprawy, M. F. Z. S. O. i R. Spółka z o.o. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu [...] października 2002 r. i prowadzi działalność gospodarczą
w zakresie produkcji instrumentów i przyrządów pomiarowych, kontrolnych
i nawigacyjnych (PKD 26.51.Z).
Na podstawie deklaracji VAT-7 ustalono obrót Spółki na przestrzeni ostatnich lat, który wyniósł: 2015 r. – [...] zł, za 2016 r. – [...] zł, za 2017 r. – [...] zł. W zeznaniach o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8, Spółka zadeklarowała: za 2014 r. – stratę w kwocie [...]zł (przychody – [...] zł), za 2015 r. – stratę w kwocie [...]zł (przychody – [...] zł), za 2016 r. – stratę w kwocie [...]zł (przychody: [...] zł).
Według danych wykazanych w rocznych deklaracjach o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (PIT-4R), stan zatrudnienia na dzień [...] grudnia 2017 r. wyniósł 127 osób.
W formularzu informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, Spółka podała, że nie spełnia kryteriów do objęcia postępowaniem upadłościowym, nie odnotowuje rosnących strat, maleją obroty, nie ulegają zwiększeniu zapasy, zmniejsza się przepływ środków finansowych, zwiększa się suma zadłużenia, rosną kwoty odsetek od zobowiązań, zmniejsza się wartość aktywów netto i występują trudności z płynnością finansową.
Ponadto z akt sprawy wynika, że w ostatnich trzech latach poprzedzających dzień złożenia wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych Strona nie uzyskała pomocy publicznej.
Wnioskując o umorzenie kosztów egzekucyjnych Spółka niejednokrotnie podnosiła okoliczność trudnej sytuacji finansowej, którą udokumentowała obszernym materiałem dowodowym.
Oceniając sytuację finansową Spółki na podstawie podnoszonych argumentów, zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak i faktu, że Spółka jest pracodawcą dla zatrudnianych ok. 130 pracowników, Sąd stwierdza, iż Dyrektor słusznie dostrzegł wystąpienie przesłanki wynikającej z art. 64e § 2 pkt 1, tj. ważnego interesu publicznego. Jednakże samo wystąpienie przesłanki umożliwiającej udzielenie ulgi, nie obligowało go do umorzenia kosztów egzekucyjnych. Przy rozpatrywaniu wniosku przedsiębiorcy o umorzenie kosztów egzekucyjnych, badaniu podlegają także przyczyny powstania zaległości podatkowych.
Jak wynika z akt sprawy zaległości podatkowe, od których powstały przedmiotowe koszty egzekucyjne są następstwem nieuregulowania przez Stronę kwot zadeklarowanych do wpłaty w składanych deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7. Ponadto jak wynika z akt sprawy, M. F. Z. S. O. i R. Spółka z o.o. posiada problemy z płynnością finansową od 2010 r., o czym świadczy nagminne nieregulowanie zobowiązań podatkowych. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że na przestrzeni ostatnich
6 lat Spółka nie reguluje zobowiązań podatkowych i generuje zaległości podatkowe. Według stanu na dzień wydania niniejszego rozstrzygnięcia Spółka nie uregulowała zobowiązań w zakresie podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2010 r. i łączna kwota zaległości z tego tytułu wynosi [...] zł. Dodatkowo, w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń Strona nie reguluje swoich zobowiązań od stycznia 2010 r. i łączna kwota zaległości podatkowych w tym podatku wynosi [...] zł.
Trzeba wskazać, iż Spółka jest przedsiębiorcą, podmiotem profesjonalnym, od wielu lat występującym w obrocie gospodarczym, dlatego też jako przedsiębiorca jest zobowiązana zadbać należycie o swoje interesy. Każda działalność gospodarcza wiąże się z ryzykiem przedsiębiorcy i to w jego interesie jest podejmowanie decyzji i działań, które minimalizują, bądź też eliminują niekorzystne sytuacje w zakresie prowadzonej działalności.
Problemy związane z działalnością gospodarczą, w tym również gromadzenie
i gospodarowanie środkami finansowymi, na które Spółka w rozpatrywanej sprawie miała bezpośredni wpływ, należą do kategorii ryzyka gospodarczego i nie mogą skutkować generowaniem zaległości podatkowych, od których naliczane są odsetki za zwłokę oraz powstają koszty egzekucyjne. Przyjęcie innego rozwiązania oznaczałoby przeniesienie odpowiedzialności za decyzje podmiotu gospodarczego na Skarb Państwa. Niewątpliwie umorzenie wywiera bezpośredni wpływ na sytuację finansową przedsiębiorstwa, jednak należy mieć na uwadze, że podmioty gospodarcze działające na rynku winny problemy finansowe rozwiązywać we własnym zakresie. Należy wskazać także, że Strona nie może traktować wierzyciela publicznoprawnego jako tego, który może być zaspokojony w dalszej kolejności, po uprzednim uregulowaniu zobowiązań wobec kontrahentów, a w przypadku braku dostatecznych środków finansowych przysługuje Spółce prawo żądania ulg pod groźbą redukcji zatrudnienia.
Podnoszony przez Spółkę argument nieregulowania zaległości podatkowych, u których podstaw leżało zarówno przejęcie zobowiązań istniejącego od 1920 r. Przedsiębiorstwa P. F. W. i Z. M., podniesienie opłat legalizacyjnych należnych od wodomierzy o 300%, wypowiedzenie przez Skarb Państwa umowy leasingowej, jak również skutki finansowe restrukturyzacji i nieudanego postępowania układowego nie znajdują uzasadnienia dla udzielenia tak daleko idącej ulgi, jaką jest umorzenie.
Dodatkowego podkreślenia wymaga fakt, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w każdym przypadku zaistnienia zaległości obciążających podatnika, bowiem organ podatkowy występujący w imieniu Skarbu Państwa, ma obowiązek podjąć czynności zmierzające do ich wykonania. Czynności podejmowane w ramach postępowania egzekucyjnego są wynikiem wstrzymania się podatnika od dobrowolnej zapłaty ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Uciążliwość samej egzekucji –
w związku z przymusowym dochodzeniem należności jest bezsporna, należy przy tym pamiętać, że sytuacja taka powstała na skutek świadomych działań w postaci zaniechania dobrowolnej zapłaty zobowiązań podatkowych. Podkreślić należy, iż organy podatkowe działają w imieniu Skarbu Państwa, zaś ich ustawowym obowiązkiem jest podjęcie czynności zmierzających do wyegzekwowania należnego podatku. Postępowanie egzekucyjne oraz związana z nim konieczność funkcjonowania organu egzekucyjnego jest następstwem braku pożądanych zachowań zobowiązanego. Wysokość kosztów egzekucyjnych wynika z przepisów prawa i są one należne organowi egzekucyjnemu jako wynagrodzenie za przeprowadzoną egzekucję. Ustawodawca nie powiązał kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji
z jego efektywnością, ani z realnymi nakładami pracy organu egzekucyjnego.
W opinii Sądu także podnoszona przez Spółkę okoliczność umorzenia postępowania egzekucyjnego nie przemawia za równoczesnym umorzeniem kosztów egzekucyjnych, zwłaszcza, że nadal prowadzi ona działalność gospodarczą
i osiąga przychody ze sprzedaży.
Trzeba przyznać, że przedstawiona przez Spółkę sytuacja finansowa i materialna powoduje pewne trudności w realizacji ciążących na niej zaległości. Jednakże jak Spółka wskazała, z problemami finansowymi boryka się od 2010 r., kiedy to przejęła
w trybie 551 Kodeksu cywilnego wszelkie prawa i obowiązki istniejącego od 1920 r. Przedsiębiorstwa P. F. W. i Z. M. na podstawie umowy zawartej ze Skarbem Państwa o oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania. Trzeba pamiętać, że o celowości, jak i podejmowaniu nowych rozwiązań w działalności gospodarczej decyduje podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Sposób, w jaki Spółka gospodarowała przejętym majątkiem przedsiębiorstwa państwowego w pewnym czasie zależy od jej indywidualnych decyzji
i skutki obecnie prowadzonego sporu ze Skarbem Państwa o wydanie majątku nie mogły stanowić dla organu uzasadnienia umorzenia kosztów egzekucyjnych.
Nie bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje fakt, że zaległości podatkowe, wobec których powstały koszty egzekucyjne dotyczą podatku od towarów i usług, którego konstrukcja polega na tym, że nie jest on zależny od wyników prowadzonej działalności, płacony jest przez nabywcę towaru (usługi), a podatnik (sprzedawca towaru lub usługi) ma jedynie obowiązek odprowadzić go do budżetu Państwa. Niewykonanie tego obowiązku oznaczało więc zatrzymanie pieniędzy należnych budżetowi i kredytowanie prowadzonej działalności ze środków państwowych.
Z powyższego względu trudno upatrywać w przyczynach powstania zaległości podatkowych powołanych przez Spółkę, a związanych z przejęciem majątku przedsiębiorstwa państwowego M., znamion okoliczności o charakterze losowym. Każdy podatnik jest obowiązany terminowo odprowadzać podatek
i podejmując się prowadzenia działalności gospodarczej powinien mieć świadomość jakie ciążą na nim zobowiązania podatkowe i winien zobowiązania te terminowo regulować.
Sąd ponownie podkreśla, że rozstrzygnięcia z zakresu umarzania kosztów egzekucyjnych podejmowane są w ramach konstrukcji uznania administracyjnego, które to rozwiązanie pozwala organom podatkowym podjąć negatywne dla zobowiązanego rozstrzygnięcie, nawet przy wystąpieniu ustawowych przesłanek, wynikających z art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zatem mając na uwadze przyczyny powstania zaległości podatkowych, od których powstały koszty egzekucyjne, jak również fakt, że ich umorzenie oznaczałoby akceptację braku potrzeby wywiązywania się z obowiązku podatkowego, godziłoby w zasadę sprawiedliwości społecznej i równego traktowania podatników, w oparciu o konstrukcję uznania administracyjnego, Sąd stwierdza, że organy w sposób prawidłowy przeanalizowały oraz oceniły sytuację Spółki w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 cyt. ustawy skargę oddalił.
E. Kruppik-Świetlicka H. Adamczewska-Wasilewicz L. Kleczkowski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI