Orzeczenie · 2023-02-21

I SA/BD 644/22

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy

Miejsce

Bydgoszcz

Data

2023-02-21

NSAAdministracyjneWysokawsa

postępowanie egzekucyjnezajęcie wierzytelnościnieprzekazana wierzytelnośćpotrąceniebezpodstawne uchylanie się WSAprawo administracyjneKodeks cywilnyustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa rozpatrywana przez WSA w Bydgoszczy dotyczyła skargi A. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego o określeniu spółce wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności przysługującej spółce A. Sp. z o.o. od zobowiązanej spółki w ramach postępowania egzekucyjnego. Spółka A. Sp. z o.o. twierdziła, że nie miała obowiązku przekazywania środków, ponieważ dokonała potrącenia swoich wierzytelności z wierzytelnościami zobowiązanej spółki, co miało nastąpić przed datą zajęcia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, że spółka bezpodstawnie uchylała się od przekazania zajętej wierzytelności, odrzucając argumenty o potrąceniu i wskazując na inne transakcje. WSA uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania i prawa materialnego. Sąd zwrócił uwagę na sprzeczności w uzasadnieniu organu dotyczące tego, czy spółka A. Sp. z o.o. wystawiała faktury na rzecz zobowiązanej spółki, co miało wpływ na ocenę możliwości potrącenia. Sąd podkreślił, że użyty w art. 71a § 9 u.p.e.a. zwrot "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną, a skuteczne uchylenie się od przekazania zajętej wierzytelności może nastąpić np. w wyniku potrącenia. WSA uznał, że uzasadnienie organu było wewnętrznie sprzeczne i nie wyjaśniało jednoznacznie kwestii istnienia wzajemnych zobowiązań i wierzytelności, co miało istotne znaczenie dla sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisu art. 71a § 9 u.p.e.a. dotyczącego "bezpodstawnego uchylania się" od przekazania zajętej wierzytelności oraz znaczenie potrącenia jako okoliczności prawnej usprawiedliwiającej nieprzekazanie środków organowi egzekucyjnemu.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu postępowania egzekucyjnego w administracji i interpretacji konkretnych przepisów. Wartość praktyczna może być ograniczona do spraw o podobnym charakterze.

Zagadnienia prawne (2)

Czy spółka, która dokonała potrącenia swoich wierzytelności z wierzytelnościami zobowiązanej spółki przed datą zajęcia, bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, "bezpodstawne uchylanie się" od przekazania zajętej wierzytelności wymaga analizy prawnej, a skuteczne uchylenie się może nastąpić np. w wyniku potrącenia. Uzasadnienie organu odwoławczego było wewnętrznie sprzeczne i nie wyjaśniało jednoznacznie podstaw do potrącenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interpretacja przepisu art. 71a § 9 u.p.e.a. przez organ odwoławczy była błędna. "Bezpodstawne uchylanie się" od przekazania zajętej wierzytelności powinno być rozumiane jako przesłanka prawna, a nie tylko faktyczny brak realizacji zajęcia. Potrącenie jest jedną z okoliczności prawnych usprawiedliwiających nieprzekazanie środków. Sąd wskazał na sprzeczności w uzasadnieniu organu dotyczące istnienia wzajemnych wierzytelności i zobowiązań, co uniemożliwiło jednoznaczną ocenę zasadności zastosowania art. 71a § 9 u.p.e.a.

Czy dokumenty zatytułowane "Kompensata umowna" stanowią skuteczne oświadczenie o potrąceniu wzajemnych wierzytelności w świetle art. 498 k.c.?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli z dokumentów wynika, że spółka dokonywała zapłaty zobowiązań zobowiązanej spółki na rzecz innych podmiotów, a nie doszło do potrącenia wzajemnych wierzytelności pomiędzy tymi podmiotami.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy uznał, że załączone dokumenty nie stanowiły oświadczenia o potrąceniu, ponieważ spółka dokonywała zapłaty zobowiązań zobowiązanej spółki wobec innych podmiotów, a nie doszło do potrącenia wzajemnych wierzytelności pomiędzy spółką skarżącą a zobowiązaną. Sąd zwrócił uwagę na sprzeczność w uzasadnieniu organu, który jednocześnie stwierdził, że spółka skarżąca wystawiła faktury na rzecz zobowiązanej spółki, co mogłoby sugerować istnienie wzajemnych wierzytelności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy.

Przepisy (16)

Główne

u.p.e.a. art. 71a § § 9

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Zwrot "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 89 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług.

k.c. art. 498 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Potrącenie jest możliwe, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, a wierzytelności są wymagalne i dotyczą pieniędzy lub rzeczy tej samej jakości. Wskutek potrącenia wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.

k.c. art. 499

Kodeks cywilny

Potrącenia dokonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie, które ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe.

k.c. art. 518 § § 1 pkt 3

Kodeks cywilny

Dłużnik który spłaca cudzy dług, nabywa spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty.

k.c. art. 9211

Kodeks cywilny

Instytucja przekazu jest jednostronną czynnością prawną i nie powoduje takich skutków jak umowa cesji.

k.p.a. art. 7