I SA/Bd 642/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2024-01-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjnefikcja doręczeniauchybienie terminuzażaleniekodeks postępowania administracyjnegoprawo pocztowedoręczeniaskarżącyorgan administracjiWSA

WSA w Bydgoszczy uchylił postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia z powodu wadliwego doręczenia korespondencji.

Skarżący A. T. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ przedwcześnie stwierdził uchybienie terminu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie prawidłowości doręczenia korespondencji i zastosowania fikcji doręczenia zgodnie z art. 44 k.p.a., co w tym przypadku budziło wątpliwości z powodu wadliwych zawiadomień.

Sprawa dotyczyła skargi A. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy, które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było z majątku skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych z 2015 r. dotyczących należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i inne. Po odmowie umorzenia postępowania przez organ pierwszej instancji, skarżący złożył zażalenie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu, organ pierwszej instancji ponownie odmówił umorzenia, a skarżący złożył kolejne zażalenie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził jednak uchybienie terminu do wniesienia tego zażalenia, powołując się na fikcję doręczenia zgodnie z art. 44 k.p.a. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżone postanowienie. Sąd stwierdził, że organ naruszył art. 44 k.p.a. poprzez przedwczesne uznanie uchybienia terminu. Wątpliwości budziły wadliwe zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki, które nie zawierały wszystkich wymaganych informacji o terminach odbioru. Sąd podkreślił, że fikcja doręczenia jest dopuszczalna tylko przy ścisłym przestrzeganiu procedury, a późniejsze wydanie przesyłki nie niweczy fikcji, jeśli została ona prawidłowo zastosowana. W tej sprawie jednak brak było podstaw do przyjęcia skutecznego doręczenia zastępczego, co wymagało dalszego wyjaśnienia. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w sytuacji, gdy zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki nie zawierają wszystkich wymaganych informacji o terminach odbioru (7-dniowym i 14-dniowym), nie można przyjąć skutecznego doręczenia w trybie fikcji prawnej.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że wadliwe zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki, które nie zawierały pełnych informacji o terminach odbioru, powodują wątpliwości co do zastosowania fikcji doręczenia. Wymogi z art. 44 k.p.a. muszą być ściśle przestrzegane, a jakiekolwiek uchybienia czynią fikcję nieskuteczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 44 § § 1-4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące fikcji doręczenia. Skuteczność fikcji uzależniona od ścisłego przestrzegania procedury, w tym prawidłowego wypełnienia dowodu doręczenia i umieszczenia zawiadomień o możliwości odbioru przesyłki.

u.p.e.a. art. 17 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Termin do wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej (obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego).

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 57 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasady obliczania terminów.

k.p.a. art. 58

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przywrócenie terminu.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1-2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Prawo pocztowe

Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe pouczenie w zawiadomieniach o terminach odbioru przesyłki, co podważa zastosowanie fikcji doręczenia. Naruszenie art. 44 k.p.a. poprzez przedwczesne stwierdzenie uchybienia terminu.

Godne uwagi sformułowania

fikcja doręczenia jest w takiej sytuacji prawnie skuteczna i pociąga za sobą skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zażalenia późniejsze wydanie przesyłki adresatowi nie niweczy fikcji prawnej doręczenia domniemanie skuteczności doręczenia dokonywanego w trybie art. 44 k.p.a. zdeterminowane jest bowiem łącznym spełnieniem określonych nim przesłanek proces awizowania pocztowego nie może być wadliwy

Skład orzekający

Halina Adamczewska-Wasilewicz

przewodniczący sprawozdawca

Urszula Wiśniewska

sędzia

Joanna Ziołek

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących fikcji doręczenia w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście wadliwych zawiadomień pocztowych i ich wpływu na bieg terminów procesowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego awizowania i może być stosowane w podobnych przypadkach, gdzie istnieją wątpliwości co do prawidłowości doręczeń zastępczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty doręczeń w postępowaniu administracyjnym i jak błędy operatora pocztowego mogą prowadzić do uchylenia decyzji organu. Jest to ważna lekcja dla prawników i obywateli.

Błąd poczty uchyla decyzję: Jak wadliwe awizo ratuje przed uchybieniem terminu?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 642/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Ziołek
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 44, art. 134 w zw. z art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 479
art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 27 września 2023 r. nr 0401-IEE.7113.100.2023.2 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy na rzecz A. T. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku A. T. (skarżący) na podstawie tytułów wykonawczych z [...] grudnia 2015 r. obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W toku postępowania, organ egzekucyjny zastosował wskazane w postanowieniu środki egzekucyjne.
P. z [...] kwietnia 2023 r. skarżący wniósł do organu egzekucyjnego o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie decyzji z [...] kwietnia 2016 r. określającej wysokość zadłużenia.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2023 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z [...] grudnia 2015 r.
P. z [...] maja 2023 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. z [...] kwietnia 2023 r. wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie niedoręczonych tytułów wykonawczych, niepoprzedzonych skutecznym doręczeniem upomnień.
Postanowieniem z [...] czerwca 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdyż postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Postanowieniem z [...] lipca 2023 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B., po ponownym rozpatrzeniu wniosku, odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, na które pismem z [...] sierpnia 2023 r. skarżący złożył zażalenie.
Postanowieniem z [...] września 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. z [...] lipca 2023 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. z [...] lipca 2023 r. nr [...] wynika, że pierwsze awizo miało miejsce [...] lipca 2023 r., a powtórne [...] lipca 2023 r. W związku z tym, stosownie do powołanych przepisów, skarżący miał możliwość odbioru tej przesyłki w ciągu 14 dni od dnia pozostawienia pierwszego zawiadomienia
o możliwości jej odbioru (awiza), a więc do [...] sierpnia 2023 r. Przesyłki nie odebrał
w wymaganym terminie, dlatego stosownie do art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) uznano ją za doręczoną z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, to jest 4 sierpnia 2023 r. Organ podał, że w myśl art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Oznacza to, że 7-dniowy termin na złożenie zażalenia rozpoczął swój bieg [...] sierpnia 2023 r., a ostateczny termin przypadał na [...] sierpnia 2023 r. Natomiast zażalenie skarżący wniósł bezpośrednio do organu [...] sierpnia 2023 r., a więc po terminie. Ponadto do zażalenia nie został dołączony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w trybie art. 58 k.p.a.
Na marginesie organ wskazał, że dniem doręczenia w trybie tzw. fikcji prawnej doręczenia jest dzień, w którym bezskutecznie upłynął 14-dniowy termin, przez który Poczta Polska S.A. zobowiązana była przechowywać przesyłkę, a nie dzień późniejszego faktycznego wydania przesyłki adresatowi w placówce pocztowej. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłkę zawierającą zaskarżone postanowienie wydano skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2023 r. [...] jednak późniejsze wydanie przesyłki adresatowi nie niweczy fikcji prawnej doręczenia. Fikcja doręczenia jest w takiej sytuacji prawnie skuteczna i pociąga za sobą skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zażalenia.
Wobec powyższego organ stwierdził, że zażalenie złożono po upływie terminu przewidzianego przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Niedochowanie terminu do złożenia środka zaskarżenia skutkuje brakiem możliwości merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył skargę do tut. Sądu wnosząc
o jego uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 44 § 3 i 4, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 77 oraz art 81a k.p.a., których naruszenie zarzucił zaskarżonemu postanowieniu. Wskazał, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem twierdząc, że fikcja doręczenia przewidziana w art. 44 k.p.a. nie miała zastosowania w sprawie. Skarżący odebrał korespondencję [...] sierpnia 2023 r. (zgodnie ze wskazanym przez Pocztę Polską S.A. terminem) i od tego dnia rozpoczął swój bieg termin na wniesienie zażalenia. Dopiero w tym dniu skarżący zapoznał się z treścią pouczenia o terminie do wniesienia zażalenia. Powołał się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 20 grudnia 2017 r. o sygn. akt II FSK 3399/15, w którym Sąd stwierdził, że błędne wydanie stronie przez Pocztę Polską S.A. przesyłki po okresie jej awizowania stanowi okoliczność uprawdopodobniającą brak winy strony w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania, a tym samym uzasadnia przyjęcie, iż odwołanie zostało złożone w terminie. Do skargi dołączono potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie zawiadomień pozostawionych przez doręczyciela.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują
w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji/postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji, Sąd uznał wniesioną skargę za zasadną, bowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, gdyż zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w takim trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane
w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a., zażalenie na rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego, wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Wyjaśnienia wymaga, że sposób doręczania korespondencji został uregulowany w Kodeksie postępowania administracyjnego
w art. 42 i 43. Pierwszy ze wskazanych przepisów stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1). P. mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). W drugim z wymienionych przepisów wskazano
z kolei, że przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
W niniejszej sprawie nie jest sporne, że podjęta przez organ próba doręczenia przedmiotowej korespondencji stronie w ww. trybie okazała się nieskuteczna. W takim stanie sprawy, w art. 44 k.p.a. ustawodawca przewidział sposób postępowania
w przypadku, gdy doręczenie pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 okaże się niemożliwe, wskazując, że w tych okolicznościach: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
Zgodnie natomiast z art. 44 § 2 k.p.a., zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się
w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1,
a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.).
Tryb doręczenia przesyłek kierowanych przez organy administracji za pośrednictwem operatora pocztowego w postępowaniu administracyjnym przewidziany w art. 44 § 1-4 k.p.a. jest przykładem fikcji prawnej. W ramach tego trybu, pomimo braku fizycznego dotarcia przesyłki do adresata może dojść do uznania ją za doręczoną ze wszystkimi związanymi z tym skutkami, także w zakresie biegu terminów procesowych.
Z przytoczonej wyżej regulacji wynika zatem bezsprzecznie, że skuteczność doręczenia zastępczego uzależniona jest od ścisłego przestrzegania wynikających
z art. 44 k.p.a. zasad i procedur, w szczególności dotyczy to czytelnego wypełnienia przez doręczającego pracownika poczty względnie przez osobę o jakiej mowa w art. 44 § 1 pkt 2 k.p.a. dowodu doręczenia przez wpisanie daty podjęcia prób doręczenia, powodu niedoręczenia pisma adresatowi, faktu awizowania przesyłki, miejsca pozostawienia o tym informacji dla adresata oraz miejsca pozostawienia przesyłki, zgodnie z pouczeniem o możliwości i terminie jej odbioru. Powyższe informacje na dowodzie doręczenia powinny być też zaopatrzone podpisem doręczyciela. Doniosłe znaczenie tych czynności związane jest przede wszystkim z tym, że z ich realizacją prawodawca wiąże skutek doręczenia pisma adresatowi w sytuacji, gdy nie dochodzi do osobistego odbioru korespondencji. Z kolei przyjęcie fikcji doręczenia pozwala na określenie biegu terminów procesowych - ich początku i zakończenia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 7 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1311/18 – zamieszczony, jak i pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej: "CBOSA").
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy podać należy, że w aktach administracyjnych znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. z [...] lipca 2023 r. nr [...],
z którego wynika, że pierwsze awizo miało miejsce [...] lipca 2023 r., a powtórne [...] lipca 2023 r. Przy czym zawiera ono informację, że przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym. Ponadto, że zawiadomienie
o pozostawieniu przesyłki w tym UP wraz z informacją o możliwości jej odbioru
w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. W związku z tym organ uznał, że stosownie do powołanych przepisów, skarżący miał możliwość odbioru tej przesyłki w ciągu 14 dni od dnia pozostawienia pierwszego zawiadomienia o możliwości jej odbioru (awiza). Skoro jednak adresat nie odebrał przesyłki w wymaganym terminie, to stosownie do art. 44 § 4 k.p.a. uznano ją za doręczoną z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, to jest z upływem [...] sierpnia 2023 r.
Z kolei z załączonych do skargi kserokopii zawiadomień - potwierdzonych przez Pełnomocnika za zgodność z oryginałem - dotyczących przesyłki zawierającej sporną korespondencję (k. 10-11 akt sądowych) wynika, że:
- zawiadomienie pierwsze z dnia [...] lipca 2023 r. nie zawiera informacji
o możliwości odbioru przesyłki w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1,
- zawiadomienie powtórne z dnia [...] lipca 2023 r. nie zwiera informacji o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Zawiera natomiast informację o możliwości odbioru przesyłki
"w terminie do [...].08.2023" r.
W związku z tym zachodzi sprzeczność między treścią dokumentu znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej zawierającą informację
o poinformowaniu o ww. terminach odbioru (7 dni, 14 dni) a treścią załączonych do skargi kserokopii zawiadomień, z których nie wynika, aby stosowna informacja o tych terminach została skarżącemu podana. Przeciwnie, powtórne awizo (załączone do skargi) zawiera informację o możliwości odbioru przesyłki do [...] sierpnia 2023 r., czyli już po upływie 14-dniowego terminu od daty pierwszego awizo. Zatem operator pocztowy pouczył adresata (skarżącego), że termin odbioru awizowanej przesyłki upływa w dniu [...] sierpnia 2023 r., a nie - jak należałoby przyjąć na podstawie daty pierwszego awiza – upływa z dniem [...] sierpnia 2022 r.
Tego rodzaju nieprawidłowość powoduje, że w rozpatrywanej sprawie domniemanie doręczenia, o którym mowa w art. 44 § 4 k.p.a., na które powołuje się organ odwoławczy, budzi wątpliwości. Ustalenia zatem wymaga, przy udziale Poczty [...], czy faktycznie zostały dopełnione wszystkie wymogi z art. 44 k.p.a.,
a w konsekwencji czy istnieją podstawy do przyjęcia tzw. fikcji doręczenia - w ostatnim dniu 14-dniowego terminu awizowania przesyłki po raz pierwszy, tj. doręczenia
z upływem [...] sierpnia 2023 r., gdyż proces awizowania pocztowego nie może być wadliwy. O prawidłowym awizowaniu można mówić wyłącznie wtedy, gdy wszystkie związane z tym wymogi zostały spełnione, zaś jakikolwiek brak czy uchybienia w tym zakresie powodują jego nieskuteczność. Podkreślić należy, że przepis art. 44 k.p.a. jest regulacją wyjątkową i powinien być wykładany i stosowany ściśle (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z [...] kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 855/14
i z [...] grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1367/11 - zam. w CBOSA).
Jeżeli brak jest informacji o możliwości odbioru pisma w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, co wymagane jest na podstawie art. 44 § 2 k.p.a.,
a ponadto nie sporządzono zapisu o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.), to nie można przyjąć, że doszło do skutecznego doręczenia "informacji" w warunkach art. 44 k.p.a. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia [...] maja 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 201/22).
Zatem obecnie Sąd nie przesądza, czy doręczenie spornej przesyłki (pisma) miało miejsce z upływem [...] sierpnia 2023 r., jak przyjął organ, czy [...] sierpnia 2023 r. - jak podnosi skarżący. Okoliczność daty doręczenia przesyłki wymaga dalszego badania i wyjaśnienia. Wobec przedłożonych przez stronę skarżącą tut. Sądowi dokumentów (przeprowadzono z nich dowód w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a.), zachodzi wątpliwość co do zapisów w treści zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych, na które powołuje się organ. Jednocześnie w przypadku nie usunięcia wątpliwości, czy faktycznie operator pocztowy pozostawił w skrzynce pocztowej skarżącego zawiadomienia spełniające wszystkie wymogi z art. 44 k.p.a.,
w tym informacje o terminach: 7-dniowym i 14-dniowym, wówczas organ przyjmie na korzyść strony, że doręczenie nastąpiło w dacie fizycznego wydania przesyłki,
tj. [...] sierpnia 2023r.
W związku z tym należy stwierdzić, że organ naruszył art. 44 k.p.a. poprzez przedwczesne uznanie, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Domniemanie skuteczności doręczenia dokonywanego w trybie art. 44 k.p.a. zdeterminowane jest bowiem łącznym spełnieniem określonych nim przesłanek. W tej sytuacji należy stwierdzić, że doszło także do naruszenia art. 7 k.p.a.
Jednocześnie tut. Sąd podziela stanowisko organu, zgodnie z którym późniejsze wydanie przesyłki adresatowi nie niweczy fikcji prawnej doręczenia. Fikcja doręczenia jest w takiej sytuacji prawnie skuteczna i pociąga za sobą skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zażalenia. Zdaniem Sądu, pogląd ten – co do zasady – jest słuszny, wymaga jednak uprzedniego ustalenia i wykazania, że doręczenie nastąpiło po uprzednim spełnieniu wszystkich wymogów wynikających
z art. 44 k.p.a.
W wyroku NSA z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3399/15 (zam.
w CBOSA), zapadłym wprawdzie na tle sprawy o przywrócenie terminu do czynności procesowej, w uzasadnieniu wyjaśniono, że "błędne wydanie skarżącej przez pocztę przesyłki po okresie jej awizowania, stanowi okoliczność uprawdopodobniającą brak winy strony w uchybieniu terminowi. To stanowcze stwierdzenie znajduje bowiem uzasadnienie w okolicznościach sprawy - wydanie w urzędzie pocztowym przesyłki poleconej ze zwrotnym poświadczeniem odbioru, zawierającej decyzję, w której widniała informacja o możliwości wniesienia od niej odwołania w terminie 14 dni od dania jej doręczenia, upewniało stronę, że termin ten należy liczyć właśnie od dnia otrzymania jej na poczcie, a nie od jakiejkolwiek innej daty, nawet, jeżeli dałoby się ją obliczyć na podstawie adnotacji zamieszczonej na pierwszym awizie". W takiej sytuacji okoliczność późniejszego wydania przesyłki adresatowi podlega ocenie w trybie przywrócenia terminu (o ile wniosek o jego przywrócenie zostanie złożony), a nie
w ramach instytucji stwierdzenia uchybienia.
W przedmiotowej jednak sprawie zachodzą wątpliwości co rzetelnego wypełnienia wymogów z art. 44 k.p.a.
W tym stanie sprawy, wobec stwierdzonego naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł, na którą złożyły się: uiszczony wpis – [...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika – [...] zł i zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa – [...] zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI