I SA/Bd 64/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, uznając błędną interpretację przepisów o pomocy de minimis.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, który nie otrzymał zapłaty za mleko z powodu upadłości odbiorcy. Po kilku decyzjach odmownych i uchyleniach, sąd administracyjny uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy o pomocy de minimis, odmawiając pomocy całkowicie, zamiast przyznać ją do wysokości przysługującego limitu 20 000 euro. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę P. A. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Toruniu, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu. Pomoc ta miała być udzielona rolnikom, którzy w latach 2018-2020 nie otrzymali zapłaty za mleko z powodu upadłości odbiorcy. Po wielokrotnych postępowaniach i decyzjach, ostateczna decyzja organu odwoławczego również odmówiła przyznania pomocy, powołując się na przekroczenie limitu pomocy de minimis w rolnictwie (20 000 euro) zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1408/2013. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię art. 3 ust. 2 i 7 rozporządzenia nr 1408/2013. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy. Sąd podkreślił, że rozporządzenie nr 1408/2013 ustala maksymalny pułap pomocy de minimis, ale nie zakazuje przyznania pomocy do tej wysokości, jeśli wnioskowana kwota przekracza limit. W poprzednio obowiązującym rozporządzeniu istniał taki zakaz, ale w obecnym go nie ma. Sąd podzielił stanowisko, że pomoc może być przyznana do wysokości przysługującego limitu, nawet jeśli wnioskowana kwota jest wyższa. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, możliwe jest przyznanie pomocy finansowej do wysokości przysługującego limitu 20 000 euro, nawet jeśli wnioskowana kwota przekracza ten limit.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozporządzenie Komisji (UE) nr 1408/2013 ustala maksymalny pułap pomocy de minimis, ale nie zakazuje przyznania pomocy do tej wysokości. W przeciwieństwie do poprzedniego rozporządzenia, obecne nie zawiera przepisu zakazującego przyznania pomocy nawet w części nieprzekraczającej limitu, jeśli łączna wnioskowana kwota go przekracza. Kluczowe jest nieprzekroczenie maksymalnego pułapu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa art. § 13zj ust. 1 i 2
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym art. art. 3 ust. 2, 3, 3a, 5, 7
Sąd uznał, że przepis ten ustala maksymalny pułap pomocy de minimis (20 000 euro), ale dopuszcza przyznanie pomocy do tej wysokości, nawet jeśli wnioskowana kwota jest wyższa. Kluczowe jest nieprzekroczenie limitu.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. art. 15zzs(4) ust. 3
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
p.u.s.a. art. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. art. 134 § 1, art. 145 § 1, art. 151, art. 200, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. art. 8 § 1 i 2, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1535/2007 z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej art. art. 3 ust. 2
Przywołane dla porównania z obecnym rozporządzeniem, wskazujące na brak zakazu przyznania pomocy do limitu w obecnym stanie prawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 3 ust. 2 i 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 przez organy administracji, które uznały, że całkowita odmowa przyznania pomocy jest zasadna, gdy wnioskowana kwota przekracza limit, zamiast przyznać pomoc do wysokości tego limitu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, że zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma interpretacja przepisu art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013. Prawodawca unijny używa bowiem sformułowań 'całkowita kwota pomocy' (art. 3 ust. 2) oraz 'pułap określony w ust. 2' (art. 3 ust. 7), podając jednocześnie, że nie mogą one przekroczyć określonej kwoty. W ocenie Sądu, wielkość przyznanej wnioskodawczyni pomocy nie może doprowadzić do przekroczenia przysługującego jej trzyletniego limitu kwotowego 20.000 euro. Tym samym dopuszczalne będzie przyznanie stronie pomocy finansowej, która będzie mieściła się w tym limicie. Obecnie obowiązujące rozporządzenie Komisji (UE) nr 1408/2013 warunku takiego nie wprowadza. Stanowi to zasadniczą różnicę pomiędzy regulacjami poprzednio i obecnie obowiązującego rozporządzenia.
Skład orzekający
Urszula Wiśniewska
przewodniczący
Tomasz Wójcik
członek
Joanna Ziołek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy de minimis w rolnictwie, w szczególności dopuszczalności przyznania pomocy do limitu, gdy wnioskowana kwota go przekracza."
Ograniczenia: Dotyczy pomocy de minimis w sektorze rolnym na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013. Może być odmiennie interpretowane w innych sektorach lub w oparciu o inne przepisy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów o pomocy de minimis, które ma bezpośrednie przełożenie na praktykę przyznawania środków finansowych w rolnictwie. Wyrok wyjaśnia kluczową kwestię dopuszczalności przyznania pomocy do limitu.
“Pomoc de minimis w rolnictwie: czy przekroczenie limitu oznacza całkowitą odmowę?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 64/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Ziołek /sprawozdawca/
Tomasz Wójcik
Urszula Wiśniewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wójcik Asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2023 r. sprawy ze skargi P. A. sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 14 grudnia 2022 r. nr BDSPB02-132/2022 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu na rzecz P. A. sp. z o.o. w P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
I SA/Bd 64/23
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania P. P. (skarżąca, strona) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] dnia [...] października 2022 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy wydanej w sprawie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który w latach 2018 – 2020 co najmniej raz nie otrzymał zapłaty za sprzedane mleko od podmiotu, któremu to mleko zostało sprzedane, w związku z wydaniem postanowienia o ogłoszeniu upadłości wobec tego podmiotu, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że P. P. złożyło w dniu [...] grudnia 2021 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wniosek o udzielenie pomocy finansowej o charakterze pomocy de minimis w rolnictwie producentowi rolnemu, który w latach 2018 - 2020 co najmniej raz nie otrzymał zapłaty za sprzedane mleko od podmiotu, któremu to mleko zostało sprzedane, w związku z wydaniem postanowienia o ogłoszeniu upadłości wobec tego podmiotu. Wraz z wnioskiem zostały złożone stosowne dokumenty. Wnioskodawca wskazał, że kwota utraconego dochodu z produkcji mleka z tytułu niezapłaconych faktur dla siedziby stada [...] za rok 2018 wynosi 1 820 477,19 zł i została ustalona na podstawie kopii faktur, rachunków lub innych dowodów potwierdzających sprzedaż mleka. W wyniku rozpatrzenia wniosku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] w dniu [...] lutego 2022 r. wydał decyzję o odmowie przyznania pomocy wskazując, iż suma pomocy wyliczonej na podstawie danych z wniosku wyrażona w euro oraz innej pomocy de minimis uzyskanej przez wnioskodawcę w bieżącym roku obrotowym oraz w ciągu poprzedzających go 2 lat obrotowych przekraczałaby 20 000 euro, a w związku z tym pomoc nie może zostać przyznana. Złożone odwołanie zostało przez organ II instancji uwzględnione i zaskarżona decyzja został uchylona, zaś sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wskazał, że zarzuty podniesione w odwołaniu należy uznać częściowo za słuszne co do sposobu powołania podstawy prawnej, oraz że zaskarżona decyzja nie zawierała odniesienia do wszystkich zgromadzonych dowodów znajdujących się w aktach sprawy.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik BP ARiMR w [...] w dniu [...] czerwca 2022 r. wydał decyzję o odmowie przyznania pomocy. Organ I instancji uzasadniając odmowę przyznania pomocy, powołał się na przepisy regulujące przedmiotowe działanie pomocowe oraz na stanowisko Komisji Europejskiej w zakresie pomocy de minimis w sektorze rolnym odnoszące się do przedmiotowej sprawy. Wniesione przez skarżącego odwołanie i tym razem zostało przez organ odwoławczy uwzględnione. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. w wyniku rozpatrzenia odwołania, wydał decyzję o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] nie odniósł się do wszystkich wskazań i zaleceń Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, zawartych w decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. a także wskazał, że sposób powołania podstawy prawnej w zaskarżonej decyzji jest wadliwy, a wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. nie zostały w pełni zrealizowane, gdyż nie uzasadnia ona w stopniu wystarczającym, zarówno w zakresie faktycznym, jak i prawnym rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji. Organ odwoławczy jednocześnie wskazał, iż ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji winien uwzględnić i zrealizować uwagi i wytyczne organu odwoławczego zawarte w przedmiotowej decyzji.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał w dniu [...] października 2022 r. decyzję nr [...], którą Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy w dniu [...] grudnia 2022 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że reguły ustalające udzielenie pomocy finansowej o charakterze pomocy de minimis w rolnictwie producentowi rolnemu, który w latach 2018 - 2020 co najmniej raz nie otrzymał zapłaty za sprzedane mleko od podmiotu, któremu to mleko zostało sprzedane, w związku z wydaniem postanowienia o ogłoszeniu upadłości wobec tego podmiotu zostały zawarte zarówno w przepisach prawa krajowego, jak i w prawodawstwie wspólnotowym. Spośród przepisów prawa krajowego reguły te określono w szczególności w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. poz. 187, z późn. zm.). Zgodnie z § 13zj ust. 1 ww. rozporządzenia w 2021 r. i 2022 Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,
2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr [...];
3) który w latach 2018-2020 co najmniej przez rok utrzymywał bydło mleczne w siedzibie stada, której nadano numer na podstawie ustawy z dnia [...] kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt;
4) który w latach 2018-2020 co najmniej raz nie otrzymał zapłaty za sprzedane mleko od podmiotu, któremu to mleko zostało sprzedane, w związku z wydaniem postanowienia o ogłoszeniu upadłości wobec tego podmiotu.
Jak stanowi ust. 2 przywołanego rozporządzenia, pomoc, o której mowa w ust. 1, ma charakter pomocy de minimis w rolnictwie i jest udzielana zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1408/2013 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy, w odniesieniu do § 13zj ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia, organ przywołał przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352 z dnia 24.12.2013 r., str. 9, z późn. zm.).
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. dokonał weryfikacji całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i stwierdził, że organ I instancji zasadnie, w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, nie udzielił producentowi rolnemu pomocy finansowej w formie pomocy de minimis w rolnictwie. Organ odwoławczy wskazał, że Przedsiębiorstwu A. Sp. z o.o. nie przysługiwała pomoc finansowa, o którą ubiegało się ono we wniosku złożonym w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] bowiem jej udzielenie spowodowałoby przekroczenie limitów określonych w rozporządzeniu Komisji. Zdaniem organu w takiej sytuacji zakaz udzielenia pomocy dotyczy całej kwoty pomocy, a nie tylko nadwyżki ponad limit określony w rozporządzeniu. Oznacza to, że zdaniem organu odwoławczego organ I instancji nie miał prawa udzielić Przedsiębiorstwu A. Sp. z o.o. jakiejkolwiek pomocy de minimis.
W związku z tym, że zdaniem organu odwoławczego przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 nie przewidują możliwości redukcji wsparcia do wysokości nieprzekraczającej przysługującego producentowi rolnemu limitu 20 000 euro, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. nie przyznał skarżącej pomocy w wysokości równowartości niewykorzystanej jeszcze kwoty de minimis, tj. kwoty 18 135,32 euro.
Powyżej opisaną decyzję ostateczną zaskarżyła strona zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, jak i naruszenie przepisów prawa materialnego.
Naruszenie przepisów proceduralnych podniesione w skardze dotyczy:
1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy powinna ona zostać uchylona w całości i w tym zakresie organ II Instancji winien orzec co do istoty sprawy;
2) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której zaskarżona decyzji organu I instancji powinna zostać uchylona w całości i w tym zakresie organ II instancji winien orzec co do istoty sprawy;
3) art. 8 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym oraz prawnym i odmówienie przyznania pomocy o charakterze de minimis w rolnictwie, na skutek czego została naruszona zasada równego traktowania oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Naruszenie prawa materialnego zarzucane w skardze dotyczy art. 3 ust. 7 w zw. z art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie stosowania art.107 i 108 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że jeżeli łączna kwota pomocy przekracza określony limit, to nie może być ona objęta przepisami powyższego rozporządzenia nawet w odniesieniu do część pomocy nie przekraczającej tego limitu, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów powinna prowadzić do uznania, iż część pomocy mieszczącą się w granicach limitu należy objąć przepisami rozporządzenia.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz rozważenie uchylenia poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego. Ponadto strona wniosła również o zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie zaznaczyć należy, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie organ wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym z uwagi względu na konieczność zachowania bezpieczeństwa zdrowotnego wobec utrzymującego się stanu epidemiologicznego i wynikających stąd zagrożeń dla uczestników postępowania (k. 20 akt sądowych). Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (k. 30 akt sądowych). Wniosek o rozpoznanie sprawy w tym trybie złożyła również skarżąca (k. 34 akt sądowych), dlatego nie było podstaw do rozpoznania sprawy w innym trybie. Przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił skarżącej wypowiedzenie się w sprawie, z czego strona skorzystała (k. 34 akt sądowych).
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jednolity tekst Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z treści zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej zwanej "p.p.s.a."), wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.
Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna bowiem w rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że P. P. złożyło w dniu [...] grudnia 2021 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wniosek o udzielenie pomocy finansowej o charakterze pomocy de minimis w rolnictwie producentowi rolnemu, który w latach 2018 - 2020 co najmniej raz nie otrzymał zapłaty za sprzedane mleko od podmiotu, któremu to mleko zostało sprzedane, w związku z wydaniem postanowienia o ogłoszeniu upadłości wobec tego podmiotu. Wnioskodawca wskazał, że kwota utraconego dochodu z produkcji mleka z tytułu niezapłaconych faktur dla siedziby stada [...] za rok 2018 wynosi [...] zł i została ustalona na podstawie kopii faktur, rachunków lub innych dowodów potwierdzających sprzedaż mleka.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. poz. 187, z późn. zm.) oraz przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz.U. U.E. L nr 352 poz.9 ze zm.).
W myśl art. 3 ust.2 rozporządzenia Komisji nr 1408/2013 z 18 grudnia 2013r. całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 20 000 EUR w okresie trzech lat podatkowych.
Zgodnie z treścią art. 3 ust. 5 rozporządzenia nr 1408/2013 pułapy de minimis oraz górny limit krajowy i górny limit sektorowy, o których mowa w ust. 2, 3 i 3a, stosuje się bez względu na formę i cel pomocy de minimis, a także bez względu na to, czy pomoc przyznana przez państwo członkowskie jest w całości lub częściowo finansowana z zasobów Unii. Okres trzech lat podatkowych ustala się przez odniesienie do lat obrotowych stosowanych przez przedsiębiorstwo w danym państwie członkowskim.
W myśl art. 3 ust. 7 cytowanego rozporządzenia jeżeli z powodu udzielenia nowej pomocy de minimis zostałyby przekroczone pułapy de minimis, górny limit krajowy lub górny limit sektorowy, o których mowa w ust. 2, 3 i 3a, nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia.
Zgodnie z treścią punktu 8 preambuły do wymienionego rozporządzenia okres trzech lat brany pod uwagę do celów niniejszego rozporządzenia należy oceniać w sposób ciągły, zatem dla każdego przypadku nowej pomocy de minimis należy uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych.
W myśl punktu 13 preambuły do wymienionego rozporządzenia w trosce o przejrzystość, równe traktowanie i możliwość skutecznego monitorowania niniejsze rozporządzenie powinno się stosować jedynie do pomocy de minimis, w przypadku której możliwe jest wcześniejsze dokładne obliczenie ekwiwalentu dotacji brutto bez konieczności przeprowadzania oceny ryzyka ("pomoc przejrzysta"). Takiego dokładnego obliczenia można przykładowo dokonać w odniesieniu do dotacji, dopłat do oprocentowania, ograniczonych zwolnień podatkowych lub innych instrumentów, które przewidują pewien maksymalny poziom, gwarantujący nieprzekroczenie odpowiedniego pułapu. Określenie maksymalnego poziomu oznacza, że tak długo, jak dokładna kwota pomocy jest nieznana lub jeszcze nieznana, państwo członkowskie musi przyjąć, że kwota ta jest równa maksymalnemu poziomowi, aby zagwarantować, że połączenie kilku środków pomocy nie przekroczy pułapu ustanowionego w niniejszym rozporządzeniu, oraz zastosować zasady dotyczące kumulacji pomocy.
Zdaniem Sądu zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma interpretacja przepisu art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013. Chodzi o odpowiedź na pytanie czy w wypadku ubiegania się przez rolnika o pomoc finansową, która przekracza limit z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013 (tj. 20 000 euro), przy uwzględnieniu wcześniej otrzymanych przez rolnika kwot pomocy, możliwe jest uzyskanie pomocy w części nieprzekraczającej tego limitu, czy też, tak jak uznały organy, brak jest możliwości uzyskania pomocy, nawet w odniesieniu do części pomocy nieprzekraczającej tego pułapu. W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest bowiem fakt, że ostatnich trzech latach przed złożeniem wniosku skarżąca otrzymała pomoc w wysokości 1 864,68 euro, a więc kwota dostępnego limitu wyniosła 18 135,32 euro, zaś wysokość pomocy, o którą ubiega się skarżąca przekroczyłaby limit. W związku z tym organy administracji odmówiły przyznania płatności.
Zdaniem Sądu wykładnia językowa, systemowa oraz celowościowa przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 prowadzi jedynie do wniosku, że górny pułap pomocy de minimis przyznanej jednemu przedsiębiorstwu nie może przekraczać 20.000 euro, a tym samym nie jest możliwe udzielenie pomocy de minimis w wysokości przekraczającej wskazaną kwotę. Prawodawca unijny używa bowiem sformułowań "całkowita kwota pomocy" (art. 3 ust. 2) oraz "pułap określony w ust. 2" (art. 3 ust. 7), podając jednocześnie, że nie mogą one przekroczyć określonej kwoty. Z kolei przy interpelacji zamieszczonego w art. 3 ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 sfomułowania "nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia" należy posłużyć się treścią pkt 8 preambuły do tego rozporządzenia, gdzie jednoznacznie potwierdzono, że "dla każdego przypadku nowej pomocy de minimis należy uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych" oraz treścią pkt 13 tej preambuły, w której wyrażono potrzebę maksymalnego ograniczenia ryzyka przyznania pomocy ponad przyjęte limity. W ocenie Sądu powyższe przemawia za uznaniem, że w przepisach tych mowa jest o faktycznie mającej być przyznanej pomocy, nie zaś pomocy jaka byłaby możliwa do przyznania.
W ocenie Sądu, wielkość przyznanej wnioskodawczyni pomocy nie może doprowadzić do przekroczenia przysługującego jej trzyletniego limitu kwotowego 20.000 euro. Tym samym dopuszczalne będzie przyznanie stronie pomocy finansowej, która będzie mieściła się w tym limicie, przy czym organ winien uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną stronie w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych, gdyż zasadniczym celem rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 jest zakaz przyznawania przez państwo pomocy ponad określoną w nim kwotę. Zarówno z art. 3 ust. 2, jak również z art. 3 ust. 7 rozporządzenia nr 1408/2013 wynika, że górny pułap przyznanej pomocy nie może przekraczać określonej wysokości. Jest to jedyna przeszkoda w uzyskaniu pomocy de minimis.
Tym samym, gdyby kwota wnioskowanej nowej pomocy, doprowadziła do przekroczenia całkowitej kwoty pomocy, czyli zostałby przekroczony jej maksymalny pułap, to może zostać ona udzielona do kwoty możliwej pomocy wynikającej z art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013. Dopuszczalne jest zatem przyznanie stronie pomocy finansowej, która będzie mieściła się w maksymalnym limicie, przy czym organ winien uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że za wyżej przedstawionym rozumieniem omawianych przepisów przemawia także wykładnia historyczna regulacji pomocy de minimis w rolnictwie. W poprzednio obowiązującym rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1535/2007 z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej (Dz. Urz. UE.L Nr 337, str. 35 ze zm.), wyraźnie wskazano, że "jeżeli łączna kwota pomocy przewidziana w ramach środka pomocy przekracza pułap, o którym mowa w akapicie pierwszym, nie może ona być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia, nawet w odniesieniu do części pomocy nieprzekraczającej tego pułapu" (art. 3 ust. 2). Obecnie obowiązujące rozporządzenie Komisji (UE) nr 1408/2013 warunku takiego nie wprowadza. Stanowi to zasadniczą różnicę pomiędzy regulacjami poprzednio i obecnie obowiązującego rozporządzenia. Powyższe prowadzi do wniosku, że gdyby zamiarem prawodawcy unijnego było zakazanie udzielania pomocy de minimis w przypadku, gdy cała kwota możliwej pomocy przekracza wartości określone w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013, to kwestię tę wyraźnie by uregulował, jak uczynił to w poprzednio obowiązującym rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1535/2007.
W konsekwencji stwierdzić należy, że zasadniczym warunkiem udzielenia pomocy de minimis jednemu podmiotowi jest nieprzekroczenie maksymalnego pułapu tej pomocy określonego w art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013. Nie można natomiast twierdzić, że rozporządzenie Komisji (UE) nr 1408/2013 wprowadza zakaz udzielania pomocy de minimis do części konkretnego środka pomocy. Wymaga ono jedynie, aby pomoc ta nie przekraczała określonej wartości. W tym względzie Sąd podziela w całości stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sąd Administracyjny z 21 stycznia 2020 r. sygn. akt II FSK 456/18, z 7 lipca 2020 r. sygn. akt II FSK 930/20 oraz z 2 września 2020 r. sygn. akt II FSK 1423/18 oraz w wyrokach WSA w Szczecinie z 8 października 2020r. w spr. I SA/Sz 468/20 i z 7 października 2020r. w spr. I SA/Sz 467/20 (dostępne w CBOSA, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), w których przyjęto taki właśnie sposób rozumienia kwestionowanych w niniejszej sprawie przepisów w sprawach podatkowych. W ocenie tutejszego Sądu intencją ustawodawcy unijnego było to, aby każdy wnioskodawca miał prawo do otrzymania pomocy de minimis w wysokości do określonego w przepisach pułapu. Natomiast odmienne rozumienie tych przepisów doprowadziłoby do nierównego traktowania podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji.
Wobec powyższego uznać należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały błędnej wykładni przepisów art. 3 ust. 2 i 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 mających zastosowanie w sprawie. Nie uwzględniły możliwości przyznania stronie pomocy de minimis do wysokości maksymalnego pułapu, o którym mowa we wskazanych przepisach, lecz niewłaściwe przyjęły, że ubieganie się o przyznanie pomocy w kwocie wyższej niż kwota stanowiąca różnicę pomiędzy maksymalną kwotą pomocy de minimis (20 000 euro) a kwotą dotychczas wypłaconą (1 864,68 euro) automatycznie skutkuje całkowitą odmową przyznania pomocy de minimis.
Sąd rozpoznający sprawę ma świadomość istnienia odmiennego poglądu w zakresie wykładni ww. przepisów prezentowanego m.in. w wyroku WSA w Opolu z dnia 23 maja 2018r. w sprawie I SA/Op 98/18 czy wskazanym w decyzji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2017 r. w sprawie V SA/Wa 195/17. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie poglądów zaprezentowanych w ww. wyrokach WSA nie podziela, ponieważ są sprzeczne ze stanowiskiem wyrażonym we wcześniej powołanych orzeczeniach, które tut. Sąd aprobuje. Ponadto tut. Sąd zaznacza, że podobny pogląd jak w sprawie I SA/Op 98/18 wyraził WSA w Opolu w wyroku z 10 stycznia 2018r. w sprawie I SA/Op 466/17 i w sprawie tej, po wniesieniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 września 2020 r., II FSK 1422/18 uchylił wyrok w sprawie I SA/Op 466/17 oraz decyzję organu II instancji. NSA nie podzielił poglądu wyrażonego w zaskarżonym m wyroku.
Reasumując Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organy administracji dokonały błędnej interpretacji przepisów art. 3 ust. 2 i 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013, co stanowi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt a) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd nie znalazł podstaw do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie decyzji wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie z wyjątkiem wskazania, że przy ponownym rozpoznaniu organ uwzględni rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu i zastosuje wykładnię spornych przepisów prawa przedstawioną w uzasadnieniu wyroku. Organ stosując prawidłową wykładnię przepisów prawa rozważy możliwość przyznania stronie wnioskowanej pomocy do wysokości maksymalnego pułapu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013.
Na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącej kwotę 200 zł wniesioną tytułem wpisu sądowego.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI