I SA/Bd 633/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za brak przekazywania danych geolokalizacyjnych w systemie monitorowania przewozu towarów.
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy karę pieniężną nałożoną przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego za naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów. Spółka zarzucała błędną wykładnię przepisów i niezasadne nieuwzględnienie ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego. Sąd uznał, że spółka nie zapewniła przekazywania danych geolokalizacyjnych, a system SENT działał prawidłowo, co potwierdziły kontrole i informacje Centrum Informatyki Resortu Finansów. Sąd oddalił skargę, stwierdzając brak podstaw do odstąpienia od nałożenia kary.
Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez S. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Kara została nałożona za naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, polegające na niezapewnieniu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu. Spółka kwestionowała zasadność nałożenia kary, argumentując, że dopełniła ciążących na niej obowiązków, a problemy z przekazywaniem danych wynikały z przyczyn niezawinionych. Podnosiła również, że organy wadliwie zinterpretowały pojęcia "ważnego interesu przewoźnika" i "interesu publicznego", które powinny uzasadniać odstąpienie od nałożenia kary. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, po analizie akt sprawy i argumentów stron, oddalił skargę. Sąd stwierdził, że materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż przewoźnik nie zapewnił prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych, a system SENT działał prawidłowo. Brak przekazywania danych nie wynikał z wad systemu, lecz z przyczyn leżących po stronie przewoźnika. Sąd uznał, że nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary, zarówno z uwagi na ważny interes przewoźnika (kondycja finansowa spółki nie uzasadniała odstąpienia), jak i interes publiczny (naruszenia miały charakter kwalifikowany i mogły stwarzać zagrożenie dla interesów Państwa). Sąd podkreślił, że kara ma charakter prewencyjny, a spółka dopuszczała się powtarzających naruszeń, co świadczy o braku należytej staranności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi naruszenie, ponieważ system SENT działał prawidłowo, a dane nie były przekazywane do rejestru z przyczyn leżących po stronie przewoźnika, co zostało potwierdzone interwencją kontrolujących.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odpowiedzialność przewoźnika za przekazywanie danych geolokalizacyjnych jest bezwzględna, chyba że wynika z niedostępności systemu. W tej sprawie system działał, a brak danych był spowodowany działaniami lub zaniechaniami przewoźnika, co potwierdziły kontrole i informacje od Centrum Informatyki Resortu Finansów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
ustawa o systemie monitorowania art. 10a § ust. 1
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
ustawa o systemie monitorowania art. 22 § ust. 2a
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
ustawa o systemie monitorowania art. 22 § ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
System SENT działał prawidłowo, a brak danych geolokalizacyjnych wynikał z przyczyn leżących po stronie przewoźnika. Nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny. Kara pieniężna ma charakter prewencyjny, a spółka dopuszczała się powtarzających naruszeń.
Odrzucone argumenty
Spółka zapewniła przekazywanie danych geolokalizacyjnych, a problemy wynikały z przyczyn niezawinionych. Organy wadliwie zinterpretowały pojęcia "ważnego interesu przewoźnika" i "interesu publicznego". Brak uszczuplenia podatkowego i naruszenie zasady proporcjonalności.
Godne uwagi sformułowania
przewoźnik jest odpowiedzialny za przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT w trakcie całej trasy przejazdu, a jego odpowiedzialność za nieprzekazywanie tych danych wyłącza niesprawność systemu. nie można stwierdzić, że brak przekazywania danych wynikał z problemów choćby technicznych leżących po stronie systemu SENT. To przewoźnik musi zapewnić prawidłowe, właściwe użytkowanie urządzenia. kara pieniężna nie ma charakteru fiskalnego, lecz prewencyjny. Odstąpienie od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania powinno mieć zatem charakter wyjątkowy.
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
sprawozdawca
Tomasz Wójcik
członek
Urszula Wiśniewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków przewoźnika w zakresie przekazywania danych geolokalizacyjnych w systemie SENT oraz przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu transportu towarów wrażliwych i odpowiedzialności przewoźników za przestrzeganie przepisów. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania prawa w praktyce.
“Czy awaria GPS to zawsze wymówka? Sąd wyjaśnia odpowiedzialność przewoźnika w systemie SENT.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 633/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/
Tomasz Wójcik
Urszula Wiśniewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 926/23 - Wyrok NSA z 2024-01-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1857
art. 10 a ust. 1
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz-Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2023r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 3 października 2022 r. nr 0401-IOA.48.3.9.2022 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T. nałożył na S. o. w K. karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia przez przewoźnika art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 1857
z późn.zm.), dalej: "ustawa o systemie monitorowania".
Nie zgadzając się z tą decyzją strona złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie
i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1 oraz art. 22 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania.
Decyzją z dnia [...] października 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ podał, że jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] grudnia 2021 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T. przeprowadzili kontrolę pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą
o numerze rejestracyjnym [...], przewożącego produkty naftowe w ilości [...] I, których przewóz podlega systemowi monitorowania drogowego. Przewoźnikiem towaru była S. o., ul. [...], K.. W wyniku kontroli zgłoszenia przewozu nr [...] i dokumentów towarzyszących ww. transportowi stwierdzono, że przewoźnik nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem. W trakcie czynności kontrolnych stwierdzono brak przekazywania danych z lokalizatora GPS numer [...]. Powyższe okoliczności zostały dodatkowo potwierdzone wydrukami z systemu SENT GEO - monitorowanie lokalizacji pojazdów dla zgłoszenia [...].
Organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania w wyniku podjętej korespondencji z Centrum Informatyki Resortu Finansów, właściwym ze względu na obsługę systemów SENT i SENT-GEO, organ celno-skarbowy uzyskał informację, że
w okresie realizacji zgłoszenia SENT nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT-GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od aplikacji urządzeń mobilnych. Nie stwierdzono także, aby przewoźnik zgłaszał w systemie H. Desk CSD problemy w działaniu systemu. Centrum Informatyki Resortu Finansów ustaliło również, że w systemie SENT-GEO odnotowane zostały przerwy w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych przez lokalizator nr [...] trwające ponad godzinę. Ponadto w piśmie wskazano, że aplikacja mobilna e-TOLL informuje kierowcę o nieskutecznym przekazywaniu danych do systemu poprzez zmianę kolorystyki ikon oraz stosowny komunikat. Aplikacja posiada wbudowany mechanizm gromadzący w pamięci urządzenia mobilnego dane geolokalizacyjne, które nie były przesłane do systemu z uwagi na brak dostępu do sieci internetowej i przesyła je po nawiązaniu połączenia. Organ zauważył, że dokładny opis właściwego użytkowania aplikacji mobilnej e-TOLL oraz sposób informowania kierowcy o nieskutecznym przekazywaniu danych geolokalizacynych jest zamieszczony w podręczniku użytkownika, dostępnej na stronie [...],
z którą kierowca/przewoźnik powinien się zapoznać. Do pisma załączono zestawienie instalacji, listę modyfikacji SENT, zestaw koordynat oraz mapę i historię zdarzeń
z opisanych urządzeń.
Organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że w ustalonych okolicznościach sprawy doszło do uchybienia wymogom przewidzianym w art. 10a ust. 1 ustawy
o systemie monitorowania i zasadne było nałożenie na podstawie art. 22 ust. 2a tej ustawy kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Zdaniem organu, strona jako profesjonalny przedsiębiorca zajmujący się obrotem towarów wrażliwych, powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków jakie nakładają na nią przepisy prawa, zwłaszcza, że te wynikające z ustawy o systemie monitorowania, a dotyczące obowiązku przekazywania sygnału lokalizacji do rejestru SENT, nie wymagają specjalistycznej wiedzy. Od strony jako profesjonalnego przedsiębiorcy oczekuje się należytej staranności w zakresie rzetelności wypełniania ciążących na nim obowiązków. W toku postępowania dowodowego ustalono, że S. o. w okresie od
[...] kwietnia 2017 r. do [...] grudnia 2021 r. dokonała: [...] zgłoszeń do systemu jako przewoźnik (przeprowadzono [...] kontroli), [...] zgłoszeń do systemu jako podmiot odbierający (brak kontroli), [...] zgłoszeń do systemu jako podmiot wysyłający (brak kontroli). W stosunku do strony w okresie od [...] kwietnia 2017 r. do [...] grudnia 2021 r. organ celno-skarbowy wydał 12 decyzji wymierzających kary pieniężne z tytułu naruszenia przepisów ustawy o systemie monitorowania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że ustawa o systemie monitorowania ma z założenia chronić uczciwych przedsiębiorców przed działaniami grup przestępczych wprowadzających tzw. towary "wrażliwe" nielegalnego pochodzenia na rynek krajowy. Ponadto ma ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego.
Organ zauważył, że wymierzona przez organ I instancji kara, poprzez swoją dolegliwość, oprócz funkcji sankcyjnej miała pełnić również rolę prewencyjną i oddziaływać
w przyszłości na realizację przez stronę ustawowych obowiązków. Jednakże jak się okazało cel prewencyjny nie został osiągnięty, bowiem pomimo kontroli i stwierdzonej nieprawidłowości, podmiot dopuścił się kolejnych, podobnych naruszeń w zakresie udostępniania geolokalizacji w okresie po kontroli, tj. od [...].12.2022 r. do [...].06.2022 r. Na podstawie analizy systemu SENT zgłoszeń i przewozów dokonanych przez S. o. organ odwoławczy ustalił, że podmiot ten w okresie po kontroli z dnia
[...] grudnia 2021 r. także dopuścił się naruszenia polegającego na niezapewnieniu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniami o numerach: [...]; [...] [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]. W trakcie realizacji przewozu dla przedmiotowych zgłoszeń SENT nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT GEO. W ocenie organu, powyższe świadczy co najmniej
o niedbałości i nienależytej staranności w prowadzeniu swoich interesów. Organ stwierdził, że o podejściu do obowiązków ustawowych strony świadczy jej postawa po nałożeniu kary, przejawiająca się dalszym brakiem przestrzegania przepisów tej ustawy w następnych, ujawnionych losowo w systemie SENT przewozach dokonanych bez udostępniania geolokalizacji, pomimo wykonywania przewozu. Organ wskazał, że na podstawie samej analizy systemu SENT zgłoszeń i przewozów dokonanych przez stronę ustalono, że dopuszcza się ona większej ilości naruszeń, jednakże uprawnione organy nie wymierzają kar pieniężnych za wszystkie jego naruszenia. Stosownie do użytych przez organy sił i środków, stosując zasadę proporcjonalności, organ postanowił obciążyć karą pieniężną działania ujawnione na drodze, odstępując od tych stwierdzonych na podstawie danych zawartych w rejestrze SENT.
Oceniając w przedmiotowej sprawie brak stwierdzenia uszczuplenia podatkowego
z punktu widzenia odstąpienia od nałożenia kary stwierdził, że w tej konkretnej sprawie interes publiczny przeważa nad interesem strony w oczekiwaniu na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, bowiem brak przekazywania danych geolokalizacyjnych, to
w ocenie organu odwoławczego, rodzaj kwalifikowanego naruszenia, które powodowało brak skuteczności nadzoru nad przedmiotowym przejazdem oraz wątpliwości czy towar przewożony, jest tym zgłoszonym do SENT, a więc naruszenie wiązało się z realnym zagrożeniem interesów Państwa.
Organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T. ocenił sytuację finansową strony i wpływ wykonania zaskarżonej decyzji na nią. Dodatkowo wziął pod uwagę, czy zastosowana kara była proporcjonalna do stopnia naruszenia przepisów, nie tylko na gruncie niniejszej sprawy, lecz
w całokształcie działania Spółki. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że uiszczenie kary pieniężnej nie wpłynie na sytuację strony w taki sposób, że będzie ona zmuszona sięgnąć po pomoc publiczną. Organ odwoławczy zaznaczył, że organ I instancji działał wyłącznie w oparciu o materiał zgromadzony z urzędu, a strona w żaden sposób nie przyczyniła się do poszerzenia w ten sposób zgromadzonego materiału dowodowego. Nawet wezwanie
z dnia [...] stycznia 2022 r. do przedstawienia szczegółowych informacji i dokumentów świadczących o ewentualnym istnieniu ważnego interesu przewoźnika lub ważnego interesu publicznego uzasadniającego odstąpienie przez organ od nałożenia kary pieniężnej, strona pozostawiła bez odpowiedzi. W wyniku braku aktywności strony, organ I instancji z urzędu pozyskał informacje, dotyczące jej sytuacji finansowej występując do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz do właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego. Naczelnik M. Urzędu Skarbowego w K. pismem z [...] marca 2022 r. poinformował m.in., że Spółka nie posiada zaległości podatkowych oraz przedstawił wykaz dochodów za 2019 r. w wysokości [...] zł i za 2020 r. w wysokości [...] zł. Ponadto Naczelnik M. Urzędu Skarbowego w K. przekazał wydruki zestawienia dochodów podatnika z deklaracji CIT-8 za lata 2019-2020, zestawienia danych z deklaracji VAT-7 za okres od [...] stycznia 2019 r. do [...] stycznia 2022 r., zeznań CIT-8 za lata 2019-2020, informację o wysokości przychodu IFT-2R za 2019 r. oraz raport czynności podmiotu [...] za okres od [...] stycznia 2019 r. do [...] września 2021 r. Z kolei Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2022 r. poinformował, że płatnik nie posiada zaległości z tytułu nieopłacania składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.
W ocenie organu odwoławczego, analiza sytuacji finansowej i majątkowej strony dokonana na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie wskazuje, że zapłata kary w wysokości [...] zł nie zachwieje podstawami egzystencji strony i nie spowoduje konieczności sięgnięcia po pomoc Państwa. W sytuacji, gdy nałożona kara pieniężna stanowi zaledwie znikomy ułamek osiągniętego przez Spółkę dochodu, zdaniem organu, nie sposób dopatrywać się zaistnienia w jakimkolwiek zakresie przesłanki ważnego interesu strony, przemawiającej za ewentualnym odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. Poza tym o dostępności środków finansowych decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez prowadzącego działalność gospodarczą.
Organ podkreślił, że w interesie publicznym leży powszechne, prawidłowe stosowanie przepisów prawa przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw. Strona jako profesjonalny przedsiębiorca powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa i tak zorganizować działalność przedsiębiorstwa, w tym nadzór nad pracownikami, aby wypełniać obowiązki przewidziane w tych przepisach.
Dokonując oceny ważnego interesu przewoźnika, organ II instancji zauważył, że strona nie wskazała na istnienie szczególnych powodów, takich jak życie, zdrowie, czy brak możliwości zarobkowych, w konsekwencji których żądanie pełnej i terminowej zapłaty kary może zachwiać podstawami jej egzystencji i osób od niej zależnych, czy też na istnienie jakichkolwiek innych nadzwyczajnych, losowych przypadków, z powodu których należałoby od wymierzonej kary odstąpić, zaś organy podatkowe nie posiadają takiej wiedzy z urzędu.
W ocenie organu, w sprawie nie wystąpiły żadne czynniki zewnętrzne, które dawałyby podstawę do uznania ich za ważny interes przewoźnika, który mógłby uzasadnić odstąpienie od nałożenia kary. Ponadto Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w B. nie znalazł argumentów przemawiających za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na istnienie interesu publicznego. Zdaniem organu, odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w przedstawionym stanie faktycznym godziłoby
w podstawowe zasady sprawiedliwości za niedopełnienie obowiązków płynących
z ustawy. W ocenie organu odwoławczego, przyznanie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w tym konkretnym przypadku godziłoby w zasadę poszanowania prawa dopuszczając w przyszłości brak możliwości nadzoru nad towarami podlegającymi monitorowaniu, zezwalając na przewozy towarów niedeklarowanych jako opodatkowane.
W skardze do tut. Sądu Spółka zarzuciła decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 10a ust. 1 ustawy o systemie monitorowania poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Skarżąca - pomimo włączenia geolokalizatora i poprawnego wyświetlania przekazywania danych - nie zapewniła przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, co w konsekwencji skutkowało nałożeniem na Skarżącą administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł;
2) art. 24 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania:
a) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pojęcie "ważny interes przewoźnika" ogranicza się jedynie do kondycji finansowej Skarżącej oraz pominięcia przy interpretacji "ważnego interesu przewoźnika" zasad proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych, co w konsekwencji doprowadziło do braku uznania, że zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej;
b) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na pominięciu w ocenie pojęcia "ważnego interesu publicznego" rzeczywistej intencji ustawodawcy, co doprowadziło do nieodstąpienia od nałożenia kary pomimo nieuszczuplenia Skarbu Państwa w zakresie podatku akcyzowego, opłaty paliwowej i podatku od towarów i usług;
c) poprzez pominięcie, że zarówno zasada sprawiedliwości, jak i bezpieczeństwa oraz zaufania do organów państwa, składające się na pojęcie "ważnego interesu publicznego", o którym mowa w art. 24 ust. 3 ustawy wymagają, aby postępowanie w sprawie zostało umorzone lub zakończyło się odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T. z [...] czerwca 2022 r., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T. z [...] czerwca 2022 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu Spółka stwierdziła, że jako przewoźnik wywiązała się ze wszystkich obowiązków, o których mowa w art. 10a ust. 1 i 2 ustawy o systemie monitorowania, bowiem stworzyła odpowiednie warunki organizacyjno-techniczne oraz kierujący wypełnił ciążące na kierującym obowiązki, o których mowa w art. 10b tej ustawy - tj. włączenia lokalizatora. Dlatego też niezasadnym było nałożenie na Skarżącą administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Strona podniosła, że organ I instancji nieprawidłowo zrekonstruował treść normy prawnej wynikającej z art. 22 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania, ograniczając pojęcie ważnego "interesu przewoźnika", jak również "interesu publicznego" jedynie do kondycji finansowej Spółki, podczas gdy powinien również uwzględnić fakt, iż Skarżąca od wielu lat prowadzi legalną i uczciwą działalność gospodarczą, jak również to, że regularnie
i terminowo uiszcza zobowiązania podatkowe. Zdaniem Skarżącej "ważny interes przewoźnika" powinno się określać nie tylko jako pewien stan oczekiwania, zachowania majątku, zachowania dochodu lub wyczekiwania na pojawienie się określonego dobra, ale również pojęcie to należy wiązać z możliwością dalszego uczciwego i legalnego prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto dobra sytuacja finansowa przedsiębiorcy nie może sama w sobie wykluczać odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, także przy ocenie przesłanki "ważnego interesu przewoźnika". Natomiast właściwe odczytanie treści pojęcia "interesu publicznego" w konkretnej sprawie winno nastąpić przez pryzmat zasady proporcjonalności w odniesieniu do całokształtu okoliczności tej sprawy, z uwzględnieniem celów ustawy o systemie monitorowania,
z uwzględnieniem wartości takich, jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa. Organ winien wskazać przykładowo sytuacje, w których jego zdaniem dopuszczalne byłoby odstąpienie od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny. Dopiero wówczas możliwa byłaby ocena, czy w konkretnej sprawie zachodzi taka możliwość. Natomiast w przedmiotowej sprawie organ I instancji tego obowiązku nie dopełnił, rygorystycznie nakładając na Spółkę karę w wysokości [...] zł, pomimo iż Skarżąca jako przewoźnik dopełniła ciążącego na niej obowiązku przewidzianego przez ustawę. Zdaniem Strony, zaskarżona decyzja wymierzona jest właśnie w legalną i uczciwą działalność przewoźnika, nie zaś w "szarą strefę", o której mowa w uzasadnieniu ustawy o systemie monitorowania. W ocenie Spółki, na uwzględnienie powinien zasługiwać również fakt, że po kontroli, która miała miejsce przed dostawą towaru, lokalizator aż do zakończenia przewozu towaru był aktywny, przez co dane geolokalizacyjne były w tym czasie przekazywane do systemu SENT. Ponadto Spółka od wielu lat prowadzi działalność gospodarczą, posiada oddelegowanych pracowników zajmujących się wyłącznie obsługą systemu SENT, dlatego nie znajduje uzasadnienia wymiar kary nałożony na Skarżącą.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny
i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, sąd stwierdził, że nie zaistniały podstawy do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tej decyzji.
Sprawa dotyczy nałożenia kary pieniężnej na skarżącą Spółkę. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] grudnia 2021 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T., w miejscowości B., przeprowadzili kontrolę pojazdu samochodowego z naczepą, przewożącego produkty naftowe, których przewóz podlega systemowi monitorowania drogowego. Przewoźnikiem towaru była [...] [...] Spółka z o.o. Przewóz towaru odbywał się na podstawie zgłoszenia [...]. W zgłoszeniu tym wskazano lokalizator o numerze [...]. W wyniku kontroli zgłoszenia przewozu i dokumentów towarzyszących temu przewozowi kontrolujący ustalili, że przewoźnik (spółka [...] nie zapewnił przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem
w trakcie całej trasy przewozu, tj. od momentu rozpoczęcia przewozu - miejsce załadunku w [...] nr [...] ul. [...], N. Wieś W. do miejsca przeprowadzenia kontroli, tj. [...] K. nr [...], B.. Stwierdzono brak przekazywania danych geolokalizacyjnych w dniu [...] grudnia 2021 r. z danych lokalizatora GPS numer [...]. Dopiero w wyniku kontroli zaktualizowano dane
w zgłoszeniu SENT i wówczas odnotowano przekazywanie danych geolokalizacyjnych do systemu SENT w miejscu kontroli, bez wcześniejszej trasy pojazdu. W związku z tym, kontrolujący dopuścili pojazd do dalszego przewozu towaru.
Fakt ten udokumentowany został w protokole z kontroli z dnia [...] grudnia 2021 r. oraz wydrukami systemowymi "SENT-GEO – Monitorowanie lokalizacji pojazdów".
W konsekwencji powyższego, decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T. nałożył na skarżącą – na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy o systemie monitorowania – karę pieniężną w wysokości [...] zł, z powodu niedopełnienia obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zatem przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest zasadność wymierzenia skarżącej kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania.
Wskazać należy, że z uzasadnienia projektu ustawy o systemie monitorowania wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę
z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Ma stanowić narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu paliwami płynnymi, alkoholem całkowicie skażonym oraz suszem tytoniowym, bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków, dokonujących wyłudzeń niezapłaconych podatków. Nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty dokonujące przewozu towarów (Sejm VIII kadencji, druk nr 1244).
Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o systemie monitorowania przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu w lokalizator (ust. 2). Nie jest to jednak konieczne, jeżeli dane geolokalizacyjne środka transportu są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji (ust. 3).
W myśl art. 22 ust. 2a tej ustawy w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Z kolei art. 22 ust. 2b ustawy o systemie monitorowania stanowi, że odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Ten ostatni przepis stanowi, że organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo
3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
Strona skarżąca uważa, że zapewniła przekazywanie danych geolokalizacyjnych w trakcie przewozu i brak przekazywania danych wynikał z problemów niezawinionych przez nią, o czym świadczy następująca treść protokołu kontroli: "Kierujący M. Z. przedstawił w trakcie kontroli dane z aplikacji znajdującej się na urządzeniu mobilnym, które informowały o prawidłowości przekazywania danych." W tym kontekście Spółka podnosi, że "Jeśli zatem przewoźnik i kierujący stworzyli odpowiednie warunki organizacyjnotechniczne oraz kierujący właściwie włączył lokalizator to należy przyjąć, iż przewoźnik dopełnił ciążącego na nim obowiązku w postaci "zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyinych środka transportu", o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT." Ponadto skarżąca podkreśla, że uchybienie to nie spowodowało jakiegokolwiek uszczuplenia podatkowego w VAT i podatku akcyzowym. Twierdzi, że wymierzając karę organ naruszył zasadę proporcjonalności. Wskazuje też, że organ wadliwie ocenił "ważny interes przewoźnika" i "interes publiczny" jako przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary.
Natomiast zdaniem organu, istniały podstawy do wymierzenia skarżącej kary pieniężnej, ponieważ brak danych geolokalizacyjnych uniemożliwiał prawidłowe monitorowanie przewozu towaru "wrażliwego". Jednocześnie w sprawie nie wystąpiły określone w art. 22 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania przesłanki uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary.
Odnosząc się do powyższego podnieść należy, że przewoźnik jest odpowiedzialny za przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT w trakcie całej trasy przejazdu, a jego odpowiedzialność za nieprzekazywanie tych danych wyłącza niesprawność systemu. Jak wynika z protokołu kontroli (podpisanego przez kierowcę) do momentu zatrzymania pojazdu
i zaktualizowania danych w zgłoszeniu SENT, przewoźnik nie przekazywał danych geolokacyjnych. Dopiero w wyniku kontroli i zaktualizowania danych w zgłoszeniu SENT, urządzenie zaczęło przekazywać do systemu aktualne dane. Potwierdzają do także informacje przekazane przez Centrum Informatyki Resortu Finansów (właściwym ze względu na obsługę systemów SENT i SENT-GEO) z dnia [...] lutego 2022 r. Z pisma tego wynika, że w okresie realizacji zgłoszenia SENT nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT-GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od aplikacji urządzeń mobilnych. Nie stwierdzono także, aby przewoźnik zgłaszał w systemie H. Desk CSD problemy w działaniu systemu. Centrum Informatyki Resortu Finansów ustaliło również, że w systemie SENT-GEO odnotowane zostały przerwy w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych przez lokalizator nr [...] trwające ponad godzinę (k. 75 akt admin. organu I instancji).
Z powyższego wynika, że nie stwierdzono odrzucenia danych geolokalizacyjnych przez system, a pochodzących z lokalizatora [...].
W świetle powyższego nie można stwierdzić, że brak przekazywania danych wynikał z problemów choćby technicznych leżących po stronie systemu SENT. Brak przekazywania informacji nie był zatem po stronie funkcjonowania systemu SENT, lecz po stronie przewoźnika, nawet jeżeli ikony w urządzeniu mobilnym sugerowały włączenie aplikacji. Skoro organ wykazuje, że pojazd nie jest widoczny w systemie SENT przed zatrzymaniem pojazdu, a następnie po zatrzymaniu pojazdu przez kontrolujących i na skutek ich interwencji następuje zaktualizowanie danych w zgłoszeniu SENT przez przewoźnika, co skutkuje uwidocznieniem pojazdu w systemie SENT od miejsca kontroli, to oznacza, iż przyczyna takiego stanu rzeczy istniała po stronie przewoźnika.
Sąd zauważa, że w aktach administracyjnych znajduje się decyzja z dnia [...] maja 2022 r. Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w K. (k. 217-222) wydana także dla skarżącej, która orzeka o odstąpieniu od nałożenia kary. Wynika z niej, że:
"W momencie kontroli ikony baterii i internetu świeciły na zielono, natomiast ikona GPS na czerwono." Wskazuje to, że przedmiotowa sprawa to nie pierwszy przypadek, kiedy ikony są koloru zielonego, a mimo to dane lokalizacyjne pojazdu nie są przekazywane. Skarżąca wiedziała już o występującej takiej nieprawidłowości, która zdarzała się przed kontrolą w sprawie niniejszej. Istnieje zatem po stronie skarżącej problem, który wymaga zainteresowania i rozwiązania, skoro organ udowadnia, że system SENT działa prawidłowo, a dane nie są przekazywane. To przewoźnik musi zapewnić prawidłowe, właściwe użytkowanie urządzenia (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2022r. sygn. akt VI SA/Wa 424/22). Wskazywane zatem ikony zielone nie podważają ustaleń organu, które znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w aktach materiale dowodowym. Z protokołu kontroli wprost wynika, że dopiero w wyniku interwencji kontrolujących doszło do ujawnienia pojazdu w systemie SENT, wówczas urządzenie zaczęło przekazywać do systemu aktualne dane geolokacyjne. Zasadnie zatem organ uznał, że skarżąca nie zapewniła przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT w trakcie całej trasy przejazdu i gdyby nie kontrola przeprowadzona na drodze, to pojazd z produktem naftowym nie byłby widoczny. Ustalenia tego nie zmienia i nie usprawiedliwia powoływanie się przez skarżącą na zorganizowanie w Spółce zespołu pracowników mających nadzorować prawidłowe zgłoszenia do systemu SENT.
Zdaniem Sądu w pełni zasadne było zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej stwierdzające, że zgromadzony materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie jednoznacznie wskazuje, że to przewoźnik nie zapewnił prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu, do czego obligowały go przepisy art. 10a ust. 1 ustawy o systemie monitorowania. Pojazd wraz z lokalizatorem nie był widoczny w systemie dla funkcjonariuszy służby celno-skarbowej dokonujących kontroli. Sygnał nie był przekazywany podczas przemieszczania pojazdu. Powyższe oznacza, że nie było możliwe prawidłowe śledzenie przewozu przedmiotowego towaru – produktów naftowych. Słusznie zatem zdaniem Sądu, organy administracji uznały, że to Skarżąca nie wypełniła ustawowego obowiązku wynikającego z art. 10a ustawy o systemie monitorowania, w zakresie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że
w dniu [...] grudnia 2021 r. nie odnotowano utrudnień w dostępie do rejestru SENT ani wadliwego działania systemu lokalizacji pojazdów SENT GEO, wystarczyło zaktualizowanie danych przez przewoźnika w zgłoszeniu SENT po interwencji kontrolujących, a pojazd od razu był widoczny. Sąd zauważa, że w toku postępowania skarżąca Spółka nie przedstawiła dowodów potwierdzających, iż nie ponosi odpowiedzialności za brak przesyłania danych geolokalizacyjnych, gdy jednocześnie organ wykluczył przyczyny zewnętrzne (poza przewoźnikiem).
Za ujawnione nieprawidłowości kara pieniężna nakładana jest obligatoryjnie przez organ. Sam fakt widoczności ikon w urządzeniu mobilnym sugerujący włączenie aplikacji nie oznacza, że w przypadku stwierdzenia braku przesyłania danych z lokalizatora przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności na gruncie ustawy o systemie monitorowania (oczywiście w sytuacji dostępności systemu SENT GEO). Skarżąca nie dostrzega, że
z protokołu kontroli, na który się powołuje wynika, że po ponownym zaktualizowaniu danych wprawdzie pojazd był widoczny w systemie SENT, jednakże "bez wcześniejszej trasy pojazdu". Oznacza to, że w pamięci urządzenia mobilnego dane geolokalizacyjne nie były gromadzone i nie przekazywane do systemu SENT.
Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, to przewoźnik odpowiada za prawidłowe przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych, do których jest zobligowany przepisami ustawy.
Należy zauważyć, że odpowiedzialność przewoźnika za nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych wyłącza niesprawność systemu (art. 22 ust. 2b ustawy o systemie monitorowania). W dniu [...] grudnia 2021 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT- GEO. Nadto nie sposób mówić o braku winy przewoźnika, skoro dopiero w wyniku kontroli, lokalizator zaczął prawidłowo funkcjonować.
Niewątpliwie z uwagi na charakter i zakres prowadzonej działalności, skarżącej Spółce znane są wymogi wypełniania zgłoszeń SENT i skutki uchybień w tym zakresie. Nie było przy tym podstaw, by stwierdzonym wadom zgłoszenia przypisać charakter omyłek oczywistych i nieistotnych.
Zdaniem Sądu działające w sprawie organy administracji obu instancji wykazały ponad wszelką wątpliwość, że ukarany podmiot nie zapewnił prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu, do czego obligowały go przepisy art. 10a ust. 1 ustawy o monitorowaniu. W tych okolicznościach nałożenie kary w wysokości [...] było w pełni uzasadnione.
W przedmiotowej sprawie organy administracji dochowały należytej staranności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego mającego być podstawą rozstrzygnięcia, zebrały
i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Organ rozważył też przesłanki zastosowania art. 22 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania, zgodnie z którym: w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a,
z uwzględnieniem art. 26 ust.3. Podkreślenia wymaga, że w przepisie tym ustawodawca posłużył się pojęciami niedookreślonymi "ważnym interesem przewoźnika" lub "interesem publicznym", jako materialnoprawnymi przesłankami, będącymi podstawą do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Użyty w tym przepisie łącznik "lub" wskazuje, że do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wystarczy zaistnienie jednej z wyżej przywołanych dwóch dyrektyw wyboru ("ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego"), przy czym w każdej sprawie zawsze powinny zostać rozważone przez organ obie przesłanki.
O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują obiektywne kryteria i nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem przewoźnika, że jego sytuacja uzasadnia zastosowanie "ulgi". W zasadzie zawsze odstąpienie od wymierzenia kary leży
w interesie zobowiązanego. Nie każdy jednak interes przewoźnika uzasadnia odstąpienie od wymierzenia kary, lecz tylko taki, który można ocenić jako "ważny". Wymaga to oszacowania stopnia wagi, intensywności wystąpienia tego stanu rzeczy. Zdaniem Sądu, waga interesu przewoźnika musi być na tyle istotna, aby jego pominięcie powodowało dla niego wyraźnie dostrzegalne, negatywne skutki, np. w postaci nadmiernych utrudnień w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa, zachwianiu płynności finansowej firmy.
W zaskarżonej decyzji organ dokonał analizy sytuacji finansowej skarżącej. Spółka nie posiada zaległości podatkowych, jak i nie zalega z opłacaniem składek ubezpieczeniowych. To organ we własnym zakresie pozyskał dane od Naczelnika M. Urzędu Skarbowego w K. oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...]. W zeznaniu za 2019 r. Spółka wykazała dochód w wysokości [...] zł, natomiast w zeznaniu za 2020 r. w wysokości [...] zł. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w piśmie z dnia [...] kwietnia 2022 r. poinformował, że płatnik nie posiada zaległości z tytułu nieopłacania składek na ubezpieczenie społeczne
i ubezpieczenie zdrowotne. W konsekwencji kondycja finansowa Spółki nie wyklucza uiszczenia przez nią kary pieniężnej i organ trafnie stwierdził, że w sprawie nie zachodzi ważny interes przewoźnika uzasadniający odstąpienie od nałożenia kary.
Z kolei sam fakt braku wpływu uchybień zgłoszenia SENT na uszczuplenie należności publicznoprawnych oraz rozpoczęcie przekazywania danych podczas kontroli od miejsca kontroli nie przesądzają, że spełniona jest przesłanka "interesu publicznego" w rozumieniu art. 22 ust. 3 powoływanej ustawy. Sytuacje, w której braki zgłoszenia mogą uniemożliwić realizacje celów i założeń ustawy o systemie monitorowania uzasadnia stwierdzenie, że uchybienia te mogą stwarzać ryzyko, a nawet realne zagrożenie interesów Skarbu Państwa. Kary pieniężne przewidziane ustawą o systemie monitorowania nie mają charakteru fiskalnego, lecz prewencyjny. Co do zasady zgodzić należy się ze skarżącą Spółką, że nie leży w interesie publicznym nakładanie dolegliwych kar na przewoźnika działającego legalnie, który dopuścił się pewnych uchybień formalnym o nieistotnym znaczeniu, jeśli nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa w postaci uszczuplenia dochodów, a nawet nie stwarzały ryzyka takiego uszczuplenia (por. np. wyrok NSA z 7 czerwca 2022 r. II GSK 182/19). Istota problemu przy ocenie, czy w konkretnej sprawie zachodzi uzasadniona interesem publicznym możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej sprowadza się do oceny wagi stwierdzonych naruszeń z punktu widzenia celów ustawy o systemie monitorowania,
w kontekście wartości takich jak m.in. sprawiedliwość i równość. Ocena spełnienia przesłanki "interesu publicznego" - przewidzianej art. 22 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania, uzasadniającej odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej – powinna uwzględniać również szczególne znaczenia zasady proporcjonalności. W orzecznictwie podnosi się bowiem, że zastosowanie zasady proporcjonalności w odniesieniu do sankcji bezwzględnie oznaczonej (administracyjnej kary pieniężnej w określonej wysokości) wymaga rozważenia czy wymierzenie kary pieniężnej w określonej wysokości będzie przydatne do osiągnięcia zamierzonych skutków (celów) danej regulacji oraz czy zachowana została właściwa dla demokratycznego państwa prawa proporcja między efektem wymierzonej sankcji pieniężnej a jej dolegliwością. Należy przy tym mieć na uwadze, że ustawodawca nakładając obowiązki co do wypełniania w odpowiednim czasie przewidzianych ustawą zgłoszeń czyni to dla zabezpieczenia interesów fiskalnych i może nakładać na przewoźników jako profesjonalistów szczególne wymogi, służące realizacji celów ustawowych. Odstąpienie od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy
o systemie monitorowania powinno mieć zatem charakter wyjątkowy. Rozważenia wymagają takie okoliczności, jak to czy z uwagi na zakres działalności przewoźnika, jego wywiązywanie się z obowiązków przestrzegania prawa w prowadzonej działalności, stwierdzone uchybienia mają charakter incydentalny, nie noszą znamion działania celowego, czy nie są przejawem lekceważącego stosunku przewoźnika do wypełniania nałożonych ustawą obowiązków (por. wyroki NSA: z 18 listopada 2021 r., sygn. akt
II GSK 1203/21, z 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 192/22)
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie brak podstaw by twierdzić, że nałożona kara - z uwagi na liczbę i charakter uchybień w zgłoszeniach SENT - narusza zasadę proporcjonalności. Ustalone w rozpatrywanym przypadku naruszenia - które, jak już wskazano, uchybiały wymogom określonym w ustawie o systemie monitorowania,
a nieprawidłowości dotyczyły braku przekazywania danych mających istotne znaczenie dla dokonywania przewozu tzw. towaru wrażliwego - nie mogą być oceniane tak samo, jak naruszenia określane jako "drobne" (np. niepodanie numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji, niedokładne wypełnienie zgłoszenia o charakterze oczywistych omyłek).
W tym kontekście zasadnie organ zwraca uwagę, że nieprawidłowości w przedmiotowej sprawie nie mają charakteru incydentalnego, pomimo dużej ilości dokonywanych przez skarżącą przewozów. Otóż organ ustalił, że S. o. w okresie od
[...] kwietnia 2017 r. do [...] grudnia 2021 r. dokonała:
- [...] zgłoszeń do systemu jako przewoźnik, ale kontroli przeprowadzono [...],
- [...] zgłoszeń do systemu jako podmiot odbierający (brak kontroli).
- [...] zgłoszeń do systemu jako podmiot wysyłający (brak kontroli).
W stosunku do strony organ celno-skarbowy wydał 12 decyzji wymierzających kary pieniężne z tytułu naruszenia przepisów ustawy o systemie monitorowania. Jednakże należy mieć na uwadze, że na podstawie analizy systemu SENT zgłoszeń i przewozów dokonanych przez S. o., organ odwoławczy ustalił, iż Spółka w okresie po kontroli z dnia [...] grudnia 2021 r. (data kontroli w przedmiotowej sprawie) także dopuściła się naruszenia polegającego na niezapewnieniu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego następującymi zgłoszeniami:
nr [...], nr [...], nr [...],
nr [...], nr [...], nr [...],
nr [...], nr [...].
W trakcie realizacji przewozu dla tych zgłoszeń, w systemie SENT nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT-GEO. Rację ma organ, że powyższe nie świadczy o należytej staranności w prowadzeniu swoich interesów. W dalszym ciągu dochodzi do nieprzestrzegania przepisów tej ustawy w zakresie ujawnionych losowo
w systemie SENT przewozów dokonanych bez udostępniania geolokalizacji, pomimo wykonywania przewozu. Ponadto strona skarżąca jakby nie dostrzega, że na podstawie samej analizy systemu SENT zgłoszeń i przewozów dokonanych przez S. o. organ stwierdził, że przewoźnik ten dopuszcza się większej ilości naruszeń, ale organy nie wymierzają kar pieniężnych za wszystkie jego naruszenia, lecz wyłącznie za te, które są ujawnione na drodze, jak w niniejszej sprawie. Nie można zatem zgodzić się z zarzutem Spółki, że organ wymierzając karę nie stosował zasady proporcjonalności. Jeszcze raz podkreślić należy, że w aktach administracyjnych znajdują się kopie decyzji, na podstawie których – pomimo stwierdzenia nieprawidłowości także na drodze - organ odstąpił od wymierzenia kary. Zatem organ nie wymierzał kary za wszystkie tego rodzaju naruszenia, lecz dopiero przy powtarzających się naruszeniach i wyłącznie stwierdzonych na drodze, aczkolwiek też nie wszystkich. Obok naruszeń stwierdzonych na drodze, wystąpiło szereg naruszeń, które jednak nie były objęte karami. Ze skargi wyłania się natomiast taki obraz, jakby przedmiotową sprawę należało oceniać jednostkowo i w oderwaniu od pozostałych naruszeń, których dopuszcza się skarżąca jako przewoźnik, a które powinny być pomijane przy stosowaniu art. 22 ust. 3 ustawy
o systemie monitorowania.
W konsekwencji w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można przyjąć, że nałożona kara pieniężna doprowadzi do skutków niepożądanych
z punktu widzenia tak społecznego jak i indywidualnego, ani do sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Podkreślić należy, że skarżąca czyni w tym zakresie zarzuty pod adresem organu, gdy jednocześnie na wezwanie z dnia [...] stycznia 2022 r. do przedstawienia szczegółowych informacji
i dokumentów świadczących o ewentualnym istnieniu ważnego interesu przewoźnika lub ważnego interesu publicznego uzasadniającego odstąpienie przez organ od nałożenia kary pieniężnej, nie udzieliła odpowiedzi.
W ocenie Sądu, organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich trafne wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób wybiórczy, nieobiektywny. W sprawie zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 210 § 4 O.p.
Z przedstawionych względów, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI