I SA/Bd 629/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Gminy Więcbork na decyzję Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego dotyczącą zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur, uznając, że zwrot środków po terminie stanowi naruszenie umowy i uzasadnia naliczenie odsetek.
Gmina Więcbork zaskarżyła decyzję Zarządu Województwa nakazującą zwrot dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur, wraz z odsetkami. Gmina argumentowała, że zwrot środków, nawet po terminie, nie stanowi naruszenia procedur i nie powinien skutkować naliczeniem odsetek jak za zaległość podatkową. Sąd oddalił skargę, uznając, że zwrot środków po terminie określonym w umowie o dofinansowanie stanowi naruszenie procedur, co uzasadnia naliczenie odsetek od dnia przekazania środków, zgodnie z umową i przepisami ustawy o finansach publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę Gminy Więcbork na decyzję Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego, która utrzymała w mocy decyzję zobowiązującą Gminę do zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur, wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. Spór dotyczył interpretacji przepisów ustawy o finansach publicznych oraz postanowień umowy o dofinansowanie projektu pn. "[...] maluszek". Gmina zarzucała, że dokonanie zwrotu niewykorzystanej kwoty dotacji, nawet po terminie, nie stanowi naruszenia procedur i nie powinno skutkować naliczeniem odsetek. Sąd podzielił stanowisko organu, uznając, że zwrot środków po terminie określonym w umowie (§ 10 ust. 10) stanowi naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych. W konsekwencji, zastosowanie art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, nakazującego zwrot środków wraz z odsetkami liczonymi od dnia ich przekazania, było prawidłowe. Sąd podkreślił, że postanowienia umowy o dofinansowanie, w tym dotyczące terminu zwrotu i naliczania odsetek, stanowią procedury, których naruszenie uzasadnia zastosowanie sankcji. Oddalając skargę, sąd stwierdził, że Gmina była zobowiązana do zwrotu niewykorzystanej części dofinansowania wraz z odsetkami od dnia przekazania środków, a organ prawidłowo zaliczył wpłatę Gminy na poczet odsetek i należności głównej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zwrot środków po terminie określonym w umowie stanowi naruszenie procedur, co uzasadnia zastosowanie art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienia umowy o dofinansowanie, w tym termin zwrotu środków, stanowią procedury, których naruszenie skutkuje obowiązkiem zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami od dnia jego przekazania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.f.p. art. 207 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Środki wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków.
Pomocnicze
u.f.p. art. 184 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Wydatki związane z programami finansowanymi ze środków UE są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innych procedurach obowiązujących przy ich wykorzystaniu.
k.p.a. art. 104 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
O.p. art. 55 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego.
O.p. art. 55 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
W przypadku, gdy wpłata nie pokrywa kwoty zaległości wraz z odsetkami, wpłatę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości i odsetek.
k.c. art. 362
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 65 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 481 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.z.p.p.r. art. 30 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
u.z.p.p.r. art. 30 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zwrot niewykorzystanej części dofinansowania po terminie określonym w umowie stanowi naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Naruszenie procedur uzasadnia zastosowanie art. 207 ust. 1 u.f.p., w tym naliczenie odsetek od dnia przekazania środków. Postanowienia umowy o dofinansowanie, w tym dotyczące terminu zwrotu i naliczania odsetek, stanowią procedury, których naruszenie skutkuje obowiązkiem zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami.
Odrzucone argumenty
Dokonanie zwrotu niewykorzystanej kwoty dotacji, nawet po terminie, nie stanowi naruszenia procedur. Nie było podstaw do naliczenia odsetek jak za zaległość podatkową za okres od dnia przekazania środków pieniężnych na rachunek Skarżącej. Organ był zobligowany do skierowania wezwania do zwrotu w celu naliczenia odsetek. Organ nie był zobligowany do skierowania wezwania do zwrotu w celu naliczenia odsetek. Organ nie poinformował Skarżącej o zaliczeniu wpłaty na poczet należności głównej i odsetek, co przyczyniło się do szkody. Niewłaściwe zastosowanie art. 53 § 1 O.p. oraz art. 481 § 1 k.c. przez naliczenie odsetek jak dla zaległości podatkowych, zamiast odsetek ustawowych za opóźnienie.
Godne uwagi sformułowania
środki wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur, bądź pobrane nienależnie lub w nienależnej wysokości, są środkami nienależnymi już z chwilą ich przekazania beneficjentowi w pojęciu "innych procedur" mieszczą się umowy zawierane przez beneficjentów na wykonanie zgłoszonych przez nich w ramach określonych programów i wyłonionych do dofinansowania projektów Odsetki, w wysokości jak dla zaległości podatkowych, od środków dofinansowania [...] są naliczane od dnia przekazania środków dofinansowania na rachunek bankowych wskazany przez Beneficjenta, do dnia zwrotu środków
Skład orzekający
Jarosław Szulc
przewodniczący
Halina Adamczewska-Wasilewicz
sędzia
Joanna Ziołek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur, w tym znaczenie terminów umownych i naliczanie odsetek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu środków z Regionalnego Programu Operacyjnego, ale zasady interpretacji umów i przepisów o finansach publicznych mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia finansów publicznych i rozliczeń dotacji, co jest istotne dla samorządów i beneficjentów funduszy unijnych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne konsekwencje niedotrzymania terminów umownych.
“Gmina zapłaciła odsetki od zwróconej dotacji. Kluczowy błąd w rozliczeniu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 629/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2024-01-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-12-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Halina Adamczewska-Wasilewicz Jarosław Szulc /przewodniczący/ Joanna Ziołek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Finanse publiczne Skarżony organ Zarząd Województwa Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1634 art. 207 ust. 1, art. 184 ust. 1 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi Gminy Więcbork na decyzję Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 27 września 2023 r. nr WR-IV-U.433.628.3.2022; 72028/09/2023 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] września 2023 r. Zarząd Województwa [...] w T. (dalej: "Zarząd", "organ") utrzymał w mocy decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. wydaną na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: "u.f.p.") w zw. z art. 104 § 1 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775; dalej: "k.p.a."), zobowiązującą G. W. (dalej: "Skarżąca", "Gmina", "Beneficjent") do zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur, tj. wydatków niekwalifikowanych związanych z realizacją projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 pn. "[...] maluszek" w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek Skarżącej do dnia zwrotu środków na rachunek Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...]. W uzasadnieniu organ podał, że na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] zawartej w dniu [...] listopada 2018 r. (dalej: "Umowa o dofinansowanie", "Umowa") pomiędzy Województwem [...] (dalej: "Instytucja Zarządzająca") a G. W., Skarżąca realizowała projekt pn. "[...] maluszek". Zgodnie z § 2 Umowy Skarżącej przyznano dofinansowanie w łącznej kwocie nieprzekraczającej [...] zł, co stanowiło nie więcej niż 85% kwoty całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu. Zarząd stwierdził, że Skarżąca była zobowiązana do rozliczenia całości otrzymanego dofinansowania we wniosku o płatność końcową. Ponadto wskazał, że w przypadku, gdy z rozliczenia wynika, że dofinansowanie nie zostało w całości wykorzystane na wydatki kwalifikowalne, Skarżąca zobowiązana była zwrócić tę część dofinansowania w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia zakończenia okresu realizacji projektu. W przypadku niedokonania zwrotu zastosować względem Skarżącej należało przepisy § 12 Umowy, który stanowi, że jeżeli na podstawie wniosków o płatność lub czynności kontrolnych przeprowadzonych przez uprawnione organy zostanie stwierdzone, że Beneficjent: 1) wykorzystał dofinansowanie niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystał dofinansowanie z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., 3) pobrał całość lub część dofinansowania nienależnie lub w nadmiernej wysokości, Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu tych środków wraz z odsetkami, w terminie i na rachunek bankowy wskazany przez Instytucję Zarządzającą RPO WK-P. Skarżąca dokonała zwrotu środków w wysokości [...] zł. i przyznała, że w związku z błędem jej pracownika przelew nastąpił z 26-dniowym opóźnieniem. Powyższe spowodowało naliczanie odsetek od niewykorzystanej kwoty. Organ podał, że na podstawie art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651; dalej: "Ordynacja podatkowa", "O.p."), wpłata została zaliczona proporcjonalnie na poczet kwoty głównej oraz kwoty odsetek i nie pokryła w całości kwoty należnego zobowiązania. W wyniku rozliczenia spłacona została część zobowiązania w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł. Zarząd Województwa po analizie materiału zgromadzonego w sprawie wskutek ponownego rozpoznania sprawy stwierdził w zaskarżonej decyzji, że Skarżąca zobowiązana jest do zwrotu kwoty głównej w łącznej wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek Strony, tj. do dnia zwrotu środków na rachunek Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...]. Zatem datą początkową naliczenia odsetek dla kwoty [...]zł jest dzień [...] stycznia 2020 r. Ustosunkowując się do argumentów Skarżącej zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ stwierdził, że odnoszą się one bardziej do wniosku o ulgę (umorzenie odsetek) i wyjaśnił, że rozpatrzenie tych argumentów nastąpi w odrębnym postępowaniu. Organ wskazał, że Skarżąca podniosła we wniosku także zarzut braku informacji o tym, że dokonała nieprawidłowego rozliczenia środków, co spowodowało, że Skarżąca nie wiedziała, że od przekazanej kwoty zostaną naliczone odsetki oraz że tego samego dnia "automatycznie" zostało dokonane proporcjonalne rozliczenie wpłaty. Odpowiadając na powyższe Zarząd nie zgodził się ze stanowiskiem Gminy i wskazał, że Skarżąca przyznaje, że przelew niewykorzystanych środków nastąpił z winy jej pracownika z opóźnieniem. Zatem Skarżąca w ocenie organu była świadoma, że środki zostały oddane z opóźnieniem. Ponadto Skarżąca podpisując Umowę o dofinansowanie zobowiązała się do realizacji projektu zgodnie z jej treścią, w tym także zgodnie z § 10 i § 12. Odnosząc się do zarzutu związanego z tym, że Skarżąca nie skorzystała z ostatniej transzy dofinansowania poprzez złożenie stosownego oświadczenia o rezygnacji z wypłaty, organ uznał, że była to decyzja Skarżącej. W skardze do tut. Sądu Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2023 r., zarzucając naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz art. 207 ust. 9 u.f.p. w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. przez ich zastosowanie w sprawie, podczas gdy dokonanie zwrotu niewykorzystanej przez Skarżącą kwoty dotacji, nawet po terminie, nie stanowi naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., a w konsekwencji w ocenie Gminy nie było podstaw do naliczenia odsetek jak za zaległość podatkową za okres od dnia przekazania środków pieniężnych na rachunek Skarżącej. W przypadku nieuwzględnienia powyższego zarzutu Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 207 ust. 8 pkt 1 u.f.p. w zw. z art. 207 ust. 9 u.f.p. przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Skarżąca pozostawała w opóźnieniu (a tym samym naruszyła procedury) z chwilą uchybienia umownemu terminowi do zwrotu niewykorzystanej kwoty dofinansowania, podczas gdy Skarżąca dokonała tego przed otrzymaniem wezwania do zwrotu i przed upływem zakreślonego w tym piśmie terminu 14 dni na zwrot, zatem nie było podstaw do naliczenia odsetek; - art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 207 ust. 9 u.f.p. w zw. z art. 207 ust. 8 pkt 1 u.f.p. przez ich błędną wykładnię i uznanie, że organ nie był zobligowany do skierowania wezwania do zwrotu w celu naliczenia odsetek; - art. 362 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610; dalej: "Kodeks cywilny", "k.c.") przez jego niezastosowanie i pominięcie faktu, iż organ dopiero pismem z dnia [...] września 2022 r. poinformował Skarżącą o zaliczeniu wpłaty z dnia [...] stycznia 2021 r. kwoty [...]zł częściowo na należność główną a częściowo na odsetki ustawowe za opóźnienie, czym organ przyczynił się do powstała szkody w wysokości [...] zł; - § 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 2 w zw. z § 12 ust. 3 umowy nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. w zw. z art. 65 § 1 k.c. przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Skarżąca pozostawała w opóźnieniu (a tym samym naruszyła procedury) z chwilą uchybienia umownemu terminowi do zwrotu niewykorzystanej kwoty dofinansowania, podczas gdy Skarżąca dokonała tego przed otrzymaniem wezwania do zwrotu i przed upływem zakreślonego w tym piśmie terminu 14 dni na zwrot, zatem nie było podstaw do naliczenia odsetek; - art. 53 § 1 O.p. oraz art. 481 § 1 k.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie i naliczenie Skarżącej odsetek jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, zamiast odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od dnia wymagalności. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia [...] grudnia 2023 r. Gmina podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, kierując się tymi przesłankami uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd podziela ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ, uznaje je za prawidłowe i stanowiące uzasadnioną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Organ zgromadził w sprawie materiał dowodowy, dający podstawę do orzekania w sprawie. Ocena tego materiału została należycie przeprowadzona z uwzględnieniem logicznego i rzetelnego wnioskowania. Spór w sprawie dotyczy tego, czy dokonanie przez Skarżącą zwrotu niewykorzystanej kwoty dotacji w dniu [...] stycznia 2021 r. stanowiło podstawę do naliczenia Gminie odsetek jak za zaległość podatkową, a w konsekwencji czy prawidłowe było rozstrzygnięcie organu o zobowiązaniu Skarżącej do zwrotu kwoty głównej w łącznej wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia [...] stycznia 2020 r. do dnia zwrotu środków na rachunek Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...]. Skarżąca nie kwestionuje, że otrzymała dotację w dniu [...] stycznia 2020 r. oraz, że dokonała zwrotu środków w dniu [...] stycznia 2021 r. Skarżąca wskazała bowiem, że uczestniczyła w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa [...] na lata 2014-2020, w ramach którego Instytucja Zarządzająca zawarła ze Skarżącą umowę nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. na dofinansowanie projektu pn. "[...] maluszek". Na podstawie Umowy Skarżącej przyznano dotację w kwocie [...]zł. Termin zakończenia realizacji projektu ostatecznie został ustalony na [...] listopada 2020 r. Niekwestionowanym, a w konsekwencji bezspornym pomiędzy stronami, jest również fakt nie dokonania zwrotu przez Skarżącą części niewykorzystanej dotacji w kwocie [...]zł w umownym terminie (§ 10 ust. 10 Umowy) do dnia [...] grudnia 2020 r. Faktyczne przekazanie tej kwoty na rzecz organu nastąpiło dnia [...] stycznia 2021 r., a więc po upływu terminu (k. 3 akt sądowych). Ocena prawidłowości wydanej przez organ decyzji wymaga oceny, czy organ zastosował prawidłowo przepisy prawa znajdujące zastosowanie w sprawie. Należy wskazać, że w krajowym porządku prawnym zasady prowadzenia polityki rozwoju, podmioty prowadzące tę politykę oraz tryb współpracy między nimi, określone zostały w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2023 r. poz. 225 ze zm.; dalej: "u.z.p.p.r."). W myśl art. 30 ust. 1 u.z.p.p.r., umowa o dofinansowanie stanowi podstawę dofinansowania projektu. Umowa ta określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane (art. 30 ust. 2), w czym mieszczą się także zasady zwrotu otrzymanych środków. Zgodnie z art. 184 ust. 1 u.f.p., wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 (środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – pkt 2 oraz środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2 – pkt 3), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Stosownie do treści art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji przewidzianej w art. 207 ust. 9 u.f.p. – wydanej po bezskutecznym upływie terminu (zakreślonego w wezwaniu, w trybie określonym w ust. 8 tego przepisu) zwrotu środków lub wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności. Zdaniem Sądu – w kontekście zarzutów skargi – podkreślić należy, że z treści art. 207 ust. 1 u.f.p. wynika jednoznacznie, że środki wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur, bądź pobrane nienależnie lub w nienależnej wysokości, są środkami nienależnymi już z chwilą ich przekazania beneficjentowi, nie zaś z upływem 14 dni od wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Decyzja taka ma więc charakter deklaratoryjny, gdyż obowiązek zwrotu dofinansowania powstaje z chwilą zaistnienia przesłanek przewidzianych przepisami prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 4503/16). W ocenie Sądu, pod pojęciem procedur, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 u.f.p., należy rozumieć nie tylko procedury określone w powszechnie obowiązującym prawie publicznym (europejskim i krajowym). Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2004/13, zgodnie z którym, procedury te mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. Podpisana przez beneficjenta według wzoru umowa określa procedurę wykonywania przez niego projektu. W tej sytuacji, stosując zarówno gramatyczną, jak też systemową wykładnię przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy przyjąć, że w pojęciu "innych procedur" mieszczą się umowy zawierane przez beneficjentów na wykonanie zgłoszonych przez nich w ramach określonych programów i wyłonionych do dofinansowania projektów. Reasumując powyższe, Sąd stwierdza, iż naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., może wynikać z postanowień umowy oraz procedur, których stosowanie w umowie postanowiono, określonych w innych, przywołanych w umowie aktach, co z kolei implikuje wydanie decyzji na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. W konsekwencji, w przypadku zawarcia Umowy o dofinansowanie przez Beneficjenta zgodnie z przyjętym przez Instytucję Zarządzającą wzorem uznać należy, że reguluje ona również procedurę realizacji projektu. W niniejszej sprawie okolicznością niesporną jest, że przedmiotem Umowy o dofinansowanie zawartej pomiędzy stronami było dofinansowanie projektu Skarżącej ze środków europejskich. Zapisy Umowy o dofinansowanie stanowiły powtórzenie niektórych przepisów o charakterze administracyjnoprawnym (np. § 12 ust. 1 zawiera konstrukcję tożsamą do konstrukcji art. 207 ust. 1 u.f.p.). Zapisy Umowy stanowiły przy tym procedurę, o której mowa w art. 184 u.f.p. W związku z powyższym celem dokonania oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organu w zaskarżonej decyzji należało dokonać analizy zapisów Umowy o dofinansowanie (k. 15 akt administracyjnych) w świetle powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Jak wynika z § 10 ust. 10 Umowy o dofinansowanie Beneficjent jest zobowiązany do rozliczenia całości otrzymanego dofinansowania we wniosku o płatność końcową. W przypadku, gdy z rozliczenia wynika, że dofinansowanie nie zostało w całości wykorzystane na wydatki kwalifikowane, Beneficjent zwraca tę część dofinansowania w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia zakończenia okresu realizacji Projektu. W przypadku niedokonania zwrotu zgodnie ze zdaniem drugim, stosuje się przepis § 12 Umowy. Przywołany § 12 ust. 1 Umowy stanowi natomiast, że "Jeżeli na podstawie wniosków o płatność lub czynności kontrolnych przeprowadzonych przez uprawnione organy zostanie stwierdzone, że Beneficjent: 1) wykorzystał dofinansowanie niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystał dofinansowanie z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., 3) pobrał całość lub część dofinansowania nienależnie lub w nadmiernej wysokości, Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu tych środków wraz z odsetkami, w terminie i na rachunek bankowy wskazany przez Instytucję Zarządzającą RPO WK-P". Zgodnie z § 12 ust. 5 Umowy o dofinansowanie "Odsetki, w wysokości jak dla zaległości podatkowych, od środków dofinansowania, o których mowa w ust. 1 są naliczane od dnia przekazania środków dofinansowania na rachunek bankowych wskazany przez Beneficjenta, do dnia zwrotu środków (...)" Bezsporna w sprawie jest okoliczność, że zakończenie projektu miało nastąpić do dnia [...] listopada 2020 r. W konsekwencji powyższego, zdaniem Sądu, zgodnie z § 10 ust. 10 Umowy o dofinansowanie, Gmina zobowiązana była do zwrotu niewykorzystanych środków na rzecz Instytucji Zarządzającej do dnia [...] grudnia 2020 r. Tymczasem zwrot środków nastąpił w dniu [...] stycznia 2021 r., a więc po upływie terminu wynikającego z § 10 ust. 10 Umowy. W ocenie Sądu powyższe bezsporne okoliczności uzasadniają zastosowanie przez organ § 12 Umowy, w tym ust. 1 pkt 2 i ust. 5. Wskazać przy tym należy, iż – wbrew stanowisku Skarżącej prezentowanemu w skardze – wystosowanie do Beneficjenta wezwania nie powoduje, że zwrot środków staje się wymagalny a konsekwencją braku wezwania powinna być ocena, że naliczanie odsetek było nieuprawnione. Zdaniem Sądu kwestia wymagalności środków została uregulowana w § 10 ust. 10 Umowy, który nie wskazuje na konieczność wezwania Skarżącej do zwrotu środków. W tej części Umowy zostało natomiast wskazane kiedy Beneficjent jest zobowiązany dokonać rozliczenia otrzymanego dofinansowania i do kiedy ma dokonać zwrotu. Zdaniem Sądu Umowa o dofinansowanie zawiera spójne i całościowe zapisy dotyczące tego, kiedy powinien nastąpić zwrot środków niewykorzystanych przez Gminę (§ 10 ust. 10), jak również za jaki okres organ jest uprawniony naliczać Skarżącej odsetki (§ 12 ust. 5). W ocenie Sądu zapisy Umowy o dofinansowanie w analizowanym zakresie nie są sprzeczne z przepisami prawa powszechnie obowiązującego i zostały prawidłowo przez organ zastosowane w niniejszej sprawie jako element procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Wobec powyższego, zwrot niewykorzystanej części dofinansowania po upływie terminu wynikającego z § 10 ust. 10 Umowy o dofinansowanie uznać należy za naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., co uzasadnia zastosowanie art. 207 ust. 1 u.f.p. Powołany przepis określa w szczególności termin naliczania odsetek od środków podlegających zwrotowi oraz ich wysokość i wskazuje, że odsetki naliczane są nie od upływu terminu zwrotu środków, ale od dnia przekazania tychże środków. W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że odsetki winny być naliczone nie od dnia upływu terminu zwrotu środków, który został ustalony na dzień [...] listopada 2020 r., ale od dnia przekazania środków, czyli w niniejszej sprawie od dnia [...] stycznia 2020 r. W ocenie Sądu dokonując zwrotu niewykorzystanej części dofinansowania po upływie terminu Skarżąca zobowiązana była do jej powiększenia o odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowej naliczone od dnia przekazania środków, to jest od dnia [...] stycznia 2020 r. do dnia zwrotu. Skoro dokonując zwrotu w dniu [...] stycznia 2021 r. kwoty [...]zł – jako niewykorzystanej części dofinansowania - Skarżąca nie powiększyła jej o odsetki naliczone według stawki jak dla odsetek za zaległości podatkowe od dnia [...] stycznia 2020 r. do dnia zwrotu to organ postąpił prawidłowo rozliczając dokonaną wpłatę w części na odsetki a w pozostałej części na należność główną. Organ zastosował bowiem art. 55 O.p., który stanowi, że odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego (§ 1) oraz, że jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę (§ 2). Oznacza to również, że kwota nie wpłaconej w dniu [...] stycznia 2021 r. części należności głównej winna być również zwrócona z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych od [...] stycznia 2020 r. do dnia jej zwrotu, o czym prawidłowo orzekł organ w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu słusznie organ również ocenił, iż nie ma znaczenia w sprawie podnoszona w toku postępowania przez Skarżącą okoliczność braku wiedzy o istniejącej zaległości, jak również okoliczność nie skorzystania przez Skarżącą z ostatniej transzy dofinansowania. Zdaniem Sądu organ prawidłowo wskazał na to, że bezsporne pomiędzy stronami jest dokonanie zwrotu niewykorzystanych środków z opóźnieniem. W tym kontekście, w szczególności w zakresie zarzutów skargi dotyczących braku wiedzy Skarżącej o konsekwencjach przekazania zwrotu środków z opóźnieniem czy zaniechania wydania stosownej informacji przez organ, wskazać należy na § 12 ust. 3 zdanie ostatnie Umowy, cyt.: "Decyzji nie wydaje się, jeżeli Beneficjent dokona zwrotu środków przed jej wydaniem". Należy jeszcze raz podkreślić, że jako strona Umowy o dofinansowanie Skarżąca zobowiązana była do przestrzegania jej zapisów, w tym § 10 ust. 10, jak również przepisów powszechnie obowiązujących wskazanych w niniejszym uzasadnieniu. Powyższe zdaniem Sądu przemawia za stwierdzeniem, że zarzuty podniesione w skardze uznać należało za nieuzasadnione. W ocenie Sądu organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa oraz zapisów Umowy o dofinansowanie znajdujących zastosowanie w sprawie. Końcowo Sąd wskazuje, że kwota odsetek naliczonych według stawki jak dla zaległości podatkowych od kwoty [...]zł od dnia [...] stycznia 2020 r. do dnia zwrotu to jest do dnia [...] stycznia 2021 r., jest - zdaniem Sądu - wyższa niż wskazana w zaskarżonej decyzji. Zgodnie jednak z art. 134 § 2 p.p.s.a sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu, a zatem brak było podstaw do uchylenia decyzji na niekorzyść Skarżącej. Z uwagi na powyższe oraz fakt, że zarzuty podniesione w skardze uznać należało za nieuzasadnione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2023 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] stycznia 2024 r. (k. 16 akt sądowych). Wcześniej Skarżąca została poinformowana także o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem internetowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma (k. 14 akt sądowych). Z uprawnienia tego Skarżąca skorzystała (k. 22 akt sądowych). Należy zaznaczyć, że dopuszczalność rozpoznania spraw na posiedzeniach niejawnych w czasie obowiązywania obostrzeń związanych z epidemią COVID-19 była rozważana przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 26 lipca 2022 r. sygn. akt II FSK 1230/21, a wyrażone w nim poglądy tut. Sąd podziela. Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl J. Ziołek J. Szulc H. Adamczewska - Wasilewicz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI