I SA/BD 624/23

I SA/Bd 624/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/
Jarosław Szulc /przewodniczący/
Leszek Kleczkowski
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 762
par. 3 ust.1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań  związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Ł. Z. na decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ch. z s. w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy dla rolników 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ch. z s. w G. na rzecz Ł. Z. kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. - działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.
z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a.", w związku z § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. poz. 762 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku Ł. Z. o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy, przyznał pomoc
w wysokości [...] zł.
W złożonej do tut. Sądu skardze, skarżący zarzucił, że organ wydający decyzję nie rozpatrzył w sposób prawidłowy wniosku. Zdaniem skarżącego, organ powinien wezwać co najmniej do wyjaśnienia skąd jest rozbieżność pomiędzy wnioskiem
a załącznikami. Nie wiadomo zatem, którą cześć wniosku organ uznał za wiążącą czy ważniejszą, załączniki czy treść samego wniosku i złożone w nim oświadczenia. Zdaniem skarżonego, organ błędnie wydał decyzję i odstąpił od sporządzenia uzasadnienia uznając, że decyzja jest zgodna z wnioskiem.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł:
1) o zobowiązanie Biura Powiatowego ARMiMR w C. z siedzibą w G. do wskazania jak kwota pomocy byłaby mu należna na podstawie faktury [...] z dnia [...] czerwca 2023 r.;
2) o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie mu dodatkowej pomocy
w wysokości wskazanej przez Biuro Powiatowe ARMiMR w C. z siedzibą
w [...].
W piśmie z dnia [...] stycznia 2024 r. Pełnomocnik skarżącego podtrzymując wniesioną skargę zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, t.j.:
a) art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, podczas gdy w niniejszym postępowaniu organ nie uczynił, mimo omyłkowo zamieszczonego dwukrotnie we wniosku skanu faktury RR [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r., zamiast skanu faktury RR [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. na sprzedaż rzepaku, która została wskazana we wniosku;
b) art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów, polegające na niewezwaniu wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień w kwestii wskazania we wniosku faktury RR [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. przy jednoczesnym nie załączeniu jej
skanu,
c) art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., w świetle których organ jest zobowiązany
w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia sprawy, czego poprzez niewezwanie wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień w kwestii wskazania we wniosku faktury RR [...] z dnia [...] czerwca 2023 r., przy jednoczesnym nie załączeniu jej skanu, nie uczynił;
d) art. 104 § 2 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie o całości żądania, bowiem organ nie przyznając pomocy w zakresie faktury RR [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. winien odmówić przyznania pomocy, a nie przemilczeć rozstrzygnięcie w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, Pełnomocnik wniosła o zobowiązanie Biura Powiatowego ARMiMR w C. z siedzibą w [...] do wskazania jaka kwota pomocy byłaby należna skarżącemu na podstawie faktury RR [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. oraz o zmianę zaskarżonej decyzji zgodnie z wnioskiem skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. z 2023 r., poz. 762 ze zm.). Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia
w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. z 2023 r. poz. 762, poz. 928, poz. 1320), zwanego dalej: rozporządzeniem, pomoc przyznaje się rolnikowi:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12 ustawy
z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2022 r. poz. 2001 i 2727 oraz z 2023 r. poz. 412), i który wyraził zgodę, o której mowa w art. 10c ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;
2) który dokonał sprzedaży: a) żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. lub b) kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietna 2023 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. - podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, jak również podmiotom skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą;
3) który poniósł stratę gospodarczą, o której mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2023/739;
4) który w 2022 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
i zadeklarował w tym wniosku powierzchnię upraw kukurydzy, żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych, rzepaku lub rzepiku.
Z kolei w myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia pomoc przyznaje się:
1) na wniosek rolnika złożony za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji;
2) w wysokości ustalonej zgodnie z § 6;
3) danemu rolnikowi tylko raz.
Jak wynika z § 4 ust. 3 do wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, rolnik dołącza faktury VAT potwierdzające sprzedaż przez rolnika:
1) żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. lub
2) kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietna 2023 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. - podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, jak również podmiotom skupującym zboża lub nasiona oleiste
w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą.
W myśl § 4 ust. 5 rozporządzenia rolnik może dokonywać zmian we wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, polegających jedynie na złożeniu dokumentów, o których mowa w ust. 3 lub 4, przy czym zmian tych rolnik może dokonać w terminie, o którym mowa w § 5 ust. 1. Z kolei zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia, wniosek, o którym mowa
w § 4 ust. 1 pkt 1, rolnik składa w terminie od dnia 1 czerwca 2023 r. do dnia 31 lipca 2023 r.
Zasady wyliczania kwoty pomocy określone zostały w § 6 ust. 1 tego rozporządzenia. Wysokość przyznawanej pomocy jest limitowana. Jak stanowi § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie może ona przekroczyć w przypadku sprzedaży żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 15 lipca 2023 r.:
a) iloczynu stawki pomocy i powierzchni upraw żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych, rzepaku lub rzepiku zatwierdzonej do jednolitej płatności obszarowej, oraz
b) iloczynu stawki pomocy i powierzchni upraw żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych, rzepaku lub rzepiku, przy czym powierzchnia upraw żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych, rzepaku lub rzepiku stanowi iloraz liczby ton wynikającej z faktur VAT, i liczby:
4,5 – w przypadku upraw jęczmienia lub pszenżyta,
3,5 – w przypadku upraw żyta, owsa, mieszanek zbożowych, rzepaku lub rzepiku.
Pomoc jest przyznawana do wysokości niższej z kwot obliczonych zgodnie z ust. 1 pkt 1 lub 2 (§ 6 ust. 2 rozporządzenia).
Ponadto stawki pomocy są zróżnicowane ze względu na gatunki roślin oraz województwo. W oparciu o treść § 6 ust. 3 rozporządzenia w województwie kujawsko-pomorskim stawki te wynoszą 900 zł na 1 ha powierzchni upraw jęczmienia lub pszenżyta oraz 1400 zł na 1 ha powierzchni upraw kukurydzy, rzepaku lub rzepiku.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika wydaje decyzję w sprawie przyznania pomocy w terminie do dnia 15 września 2023 r. (§ 7 rozporządzenia).
Mając na uwadze powyższą regulację prawną należy podać, że w niniejszej sprawie Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Chełmnie po rozpatrzeniu wniosku skarżącego, przyznał pomoc
w wysokości 10.010,00 zł. Organ na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. odstąpił od uzasadnienia decyzji przyjmując, że uwzględnił w całości żądanie strony.
W rezultacie uznał, że zaistniała sytuacja unormowana w art. 127 § 1a k.p.a., który stanowi, iż decyzja wydana w pierwszej instancji, od której uzasadnienia organ odstąpił z powodu uwzględnienia w całości żądania strony, jest ostateczna. Przepis ten, wprowadzony w życie z dniem 12 maja 2023 r. na podstawie art. 24 w zw. z art. 1 ustawy z 26 stycznia 2023 r. o zmianie ustaw w celu likwidowania zbędnych barier administracyjnych i prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 803) tworzy wyjątek od kodeksowej zasady nieostateczności decyzji wydanych w pierwszej instancji oraz prawa strony do wniesienia odwołania od każdej nieostatecznej decyzji wydanej w pierwszej instancji. Odwołanie służy bowiem od każdej decyzji nieostatecznej, zaś w omawianym przypadku, stronie od razu służy prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zatem w trybie administracyjnym sprawa nie jest ponownie rozpoznawana. Oznacza to, że wszelkie uchybienia organu, strona może podnieść dopiero na etapie skargi. W tak ukształtowanym trybie, przestrzeganie zasad postępowania wymienionych w art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1199 – dalej "ustawa o ARiMR") musi być więc szczególnie respektowane przez organy.
Zaskarżoną decyzją Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. przyznał skarżącemu pomoc dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z [...] w wysokości [...] zł, w oparciu o przedstawione przez skarżącego 3 faktury dokumentujące sprzedaż 25,02 ton rzepaku (faktury nr RR [...]., [...], [...]). Przy czym fakturę nr [...]/R, z uwagi na to, że skarżący załączył w dwóch egzemplarzach (dwukrotnie), organ uwzględnił jednokrotnie. Jednocześnie organ nie uwzględnił kwoty z faktury nr RR [...], która została wymieniona we wniosku skarżącego, lecz nie została załączona do wniosku. Reasumując, skarżący we wniosku o przyznanie pomocy wymienił 4 różne faktury oraz załączył 4 faktury (w tym jedną wymienioną we wniosku nie załączył, natomiast inną wymienioną we wniosku załączył w dwóch egzemplarzach - dwukrotnie).
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że skarżący we wniosku
o przyznanie pomocy wymienił 4 różne faktury. Taki był zakres wniosku. Skoro wniosek obejmował wsparcie w zakresie kwot z 4 faktur, a organ przyznał wyłącznie w zakresie kwot z 3 faktur, to nie można twierdzić, że organ uwzględnił żądanie strony w całości
i uprawniony był do odstąpienia od sporządzenia uzasadnienia. Odstąpić od sporządzenia uzasadnienia decyzji można tylko wówczas, gdy uwzględnia się żądanie w całości, a nie w części. W konsekwencji nie było podstaw do odstąpienia od uzasadnienia decyzji. Decyzja narusza art. 107 § 4 k.p.a., który co do zasady pozwala na odstąpienie od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona "w całości" żądanie strony. W niniejszej sprawie trudno jednak przyjąć, że organ wydając zaskarżoną decyzję w całości uwzględnił żądanie strony.
Jednocześnie Sąd nie przesądza obecnie, czy skarżącemu przysługuje prawo do wsparcia także w zakresie kwoty wynikającej z czwartej faktury, bowiem byłoby to przedwczesne. Stwierdza wyłącznie, że ewentualna odmowa w tym zakresie powinna znaleźć odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu (sentencji, osnowie) decyzji oraz w jej uzasadnieniu.
Organ będzie miał także na uwadze art. 10a ust. 1a ustawy o ARiMR. Art. 10a ust. 1 tej ustawy stanowi, że jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81. W postępowaniach tych – stosownie do art. 10a ust. 1a tej ustawy - organ: 1) stoi na straży praworządności,
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy,
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie z ust. 1b tego przepisu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie
z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie doszło zatem do naruszenia art. 107 § 4 k.p.a. w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR. W sprawie trudno bowiem przyjąć, że organ wydając zaskarżoną decyzję, uwzględnił "w całości" żądanie strony. Istotą bowiem wniosku było przyznanie pomocy rolnikowi w określonej kwocie wynikającej
z przepisów ww. rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2023 r. - w zakresie kwot wynikających z czterech faktur, a nie z trzech faktur.
Przy ponownym rozpoznaniu organ uwzględni wyrażone w uzasadnieniu stanowisko Sądu.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis sądowy (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i opłata od pełnomocnictwa (17 zł).