I SA/Bd 617/06

I SA/Bd 617/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Dariusz Dudra /przewodniczący sprawozdawca/
Leszek Kleczkowski
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 08 listopada 2006 r. sprawy ze skargi P. sp. z o. o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz strony skarżącej kwotę 5.600 (pięć tysięcy sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] 2006r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy Ordynacja podatkowa uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] 2006r., Nr [...] dotyczącą P. sp. z o.o z siedzibą w B. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 01 stycznia 2003r. do 31 grudnia 2003r. w kwocie 52.525,00 zł. i określił wysokość podatku na kwotę 50.723,00 zł.
W uzasadnieniu wskazano, że w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za 2003 r. Spółka wykazała stratę w wysokości 598.203,80 zł.
W wyniku kontroli w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. stwierdzono nieprawidłowości, które miały wpływ na wysokość straty, które polegały na:
I Zaniżeniu przychodów w łącznej kwocie 18.733,56 zł z tytułu:
1. nie ujęcia w przychodach kwoty 6.100,00 zł w związku ze sprzedażą udziału we własności nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] i [...],
czym naruszono art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.),
2. nie ujęcia w przychodach kwoty 12.633,56 zł w związku z nieodpłatnym korzystaniem ze środków pieniężnych, które wpłynęły do Spółki od udziałowca, czym naruszono art. 12 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,
II Zawyżeniu przychodów o łączną kwotę 335.448,17 zł w związku z otrzymaniem zaliczek na poczet sprzedaży lokali mieszkalnych, czym naruszono art. 12 ust. 4 pkt 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,
III Zawyżeniu kosztów uzyskania przychodów o łączną kwotę 386.689,81 zł z tytułu:
1. ujęcia w kosztach wydatków na budowę lokali mieszkalnych przeznaczonych na
sprzedaż w kwocie 379.129,14 zł, czym naruszono art. 15 ust. 1 i 4 cyt. ustawy
o podatku dochodowym od osób prawnych,
2. zawyżenia odpisów amortyzacyjnych o kwotę 7.560,67 zł, czym naruszono art. 15 ust. 6 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
W wyniku stwierdzonych nieprawidłowości decyzją z dnia [...] 2005 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. określił dla Spółki wysokość straty w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2003 w wysokości 528.228,62 zł.
Od powyższej decyzji Spółka pismem z dnia [...] 2005 r. odwołała się do Dyrektora Izby Skarbowej wnosząc o uchylenie w części przedmiotowej decyzji.
Dyrektor Izby Skarbowej po przeanalizowaniu zaskarżonej decyzji oraz
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także argumentów podniesionych przez Spółkę w odwołaniu stwierdził uchybienia, które miały wpływ na wynik postępowania i decyzją z dnia [...] 2005r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji uznając, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.
Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, którego ustalenia zostały zawarte w protokole z przebiegu kontroli z dnia [...] 2005r., do którego treści Spółka nie wniosła zastrzeżeń lub wyjaśnień.
W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz całokształtu
materiału zgromadzonego w sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. decyzją z dnia [...]. 2006 r. Nr [...] określił Spółce wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 01 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. w kwocie 50.878,00 zł. W wydanej decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, iż Spółka:
I. Zaniżyła przychody o kwotę 735.000,00 zł stanowiącą należność scedowaną nieodpłatnie przez P. Spółkę z o.o., czym naruszono art. 12 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,
II. Zawyżyła koszty uzyskania przychodów o łączną kwotę 51.642,21 zł z tytułu:
1) ujęcia w kosztach wydatków za roboty budowlane w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w B. w kwocie 42.000,00 zł, udokumentowanych fakturą VAT z dnia [...] 2003 r. Nr [...], wystawioną przez R. spółka z o.o., z tytułu których przychód uzyskano [...] 2004 r., czym naruszono art. 15 ust. 1 i 4 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,
2) ujęcia w kosztach wydatków za wykonanie stolarki PCV przy ul. [...]
w B. w kwocie 654,21 zł, udokumentowanych fakturą VAT z dnia
[...] 2003 r. Nr [...] wystawioną przez Zakład Produkcyjny W.
Spółka jawna Bolesław i Robert W., z tytułu których w roku 2003 nie
uzyskano przychodu, czym naruszono art. 15 ust. 1 i 4 cyt. ustawy o podatku
dochodowym od osób prawnych,
3) ujęcia w kosztach wydatków za odbiór kominów w stanie surowym w budynku przy ul. [...] w B. w kwocie 1.500,00 zł, udokumentowanych
rachunkiem z dnia [...] 2003 r., Nr [...] wystawionym przez Zakład
Kominiarski Mirosław M. Mistrz Kominiarski, których zgodnie z § 7 pkt 8
umowy nr [...] r. zawartej z Janem i Violettą I. Spółka nie miała
obowiązku ponosić, nie uzyskując z tego tytułu przychodów, czym naruszono art. 15
ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,
4) zawyżenia odpisów amortyzacyjnych o kwotę 7.560,67 zł, poprzez naliczenie odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej określonej przez biegłego rzeczoznawcę zamiast kwoty wynikającej z dokumentu zakupu, czym naruszono art. 15 ust. 6 w zw. z art. 16g ust. 1 pkt. 1 i art. 16g ust. 3 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Od powyższej decyzji Spółka pismem z dnia [...] 2006 r. wniosła odwołanie, wnioskując ojej uchylenie w całości. Spółka zarzucała naruszenie prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 3 oraz art. 12 ust. 4 pkt 4 i 11 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jak i ogólnych zasad postępowania podatkowego, tj. art. 121 ust. 1 Ordynacji podatkowej a także art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Ponadto Spółka kwestionowała ustalenie dotyczące zaniżenia przychodów o kwotę 735.000,00 zł stanowiącą scedowaną należność przez P. Spółkę z o.o.
Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując przedmiotową sprawę w postępowaniu
odwoławczym stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. w decyzji z dnia [...] 2006 r. Nr [...] przy określaniu podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych za 2003 r. nieprawidłowo ustalił wysokość przychodów Spółki, nie uwzględniając w nich kwoty 6.100,00 zł stanowiącej cenę uzyskaną ze sprzedaży części nieruchomości położonej w B. ul. [...] i [...]j.
Postanowieniem z dnia [...] 2006 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. zwrócił sprawę organowi pierwszej instancji w celu dokonania wymiaru uzupełniającego oraz zmiany w tym zakresie ww. decyzji, ponieważ zobowiązanie podatkowe zostało określone w kwocie niższej, niż to wynika z przepisów prawa podatkowego. Na podstawie całości materiału dowodowego, zebranego w trakcie postępowania kontrolnego i podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. decyzją z dnia [...] 2006 r. Nr [...] zmienił decyzję z dnia [...] 2006 r. Nr [...] i określił dla Spółki wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za okres od [...] 2003 r. do [...] 2003r. w kwocie 52.525,00 zł.
W wydanej decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, iż Spółka:
I Zaniżyła przychody o łączną kwotę 741.100,00 zł, na którą składa się:
1) kwota 735.000,00 zł stanowiąca scedowaną należność przez P. Spółkę z o.o., czym naruszono art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,
2) kwota 6.100,00 zł stanowiąca wartość uzyskaną ze sprzedaży udziału wynoszącego 1/100 część we własności zabudowanej nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] i [...], czym naruszono art. 14 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
II Zawyżyła koszty uzyskania przychodów o łączną kwotę 51.642,21 zł z tytułu:
1) ujęcia w kosztach wydatków za roboty budowlane w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w B. w kwocie 42.000,00 zł, udokumentowanych fakturą
VAT z dnia [...] 2003 r. Nr [...], wystawioną przez R. Sp.
z o.o., z tytułu których przychód uzyskano [...] 2004 r., czym naruszono art. 15 ust. 1 i 4 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,
2) ujęcia w kosztach wydatków za wykonanie stolarki PCV przy ul. [...]
w B. w kwocie 654,21 zł, udokumentowanych fakturą VAT z dnia
[...] 2003 r. Nr [...] wystawioną przez Zakład Produkcyjny W. Spółka jawna Bolesław i Robert W., z tytułu których w roku 2003 nie uzyskano przychodu, czym naruszono art. 15 ust. 1 i 4 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,
3) ujęcia w kosztach wydatków za odbiór kominów w stanie surowym w budynku przy ul. [...] w B. w kwocie 1.500,00 zł, udokumentowanych rachunkiem z dnia [...] 2003 r.. Nr [...] wystawionym przez Zakład Kominiarski Mirosław M. Mistrz Kominiarski, których zgodnie z § 7 pkt 8 umowy nr [...] zawartej z Janem i Violettą I.
Spółka nie miała obowiązku ponosić, nie uzyskując z tego tytułu przychodów, czym
naruszono art. 15 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,
4) zawyżenia odpisów amortyzacyjnych o kwotę 7.560,67 zł, poprzez naliczenie odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej określonej przez biegłego rzeczoznawcę zamiast kwoty wynikającej z dokumentu zakupu, czym naruszono
art. 15 ust. 6 w zw. z art. 16g ust. 1 pkt. 1 i art. 16g ust. 3 cyt. ustawy o podatku
dochodowym od osób prawnych.
Spółka nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, pismem z dnia [...] 2006 r. wniosła kolejne odwołanie od powyższej decyzji, podtrzymując dotychczasowe zarzuty oraz wniosząc nowe odnośnie ustalenia dotyczącego zaniżenia przez Spółkę przychodów o kwotę 6100,00 zł, stanowiącą wartość uzyskaną ze sprzedaży udziału wynoszącego 1/100 część we własności zabudowanej nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] i [...].
Dyrektor Izby Skarbowej po przeanalizowaniu odwołania Spółki jak również
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał, iż konieczne jest przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.
Postanowieniem z dnia [...] 2006 r. Nr [...] Dyrektor Izby
Skarbowej zlecił organowi pierwszej instancji w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.
Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując - zgodnie z art. 230 § 3 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa - odwołanie Spółki z dnia 27 stycznia 2006 r. łącznie z odwołaniem z dnia 24 kwietnia 2006 r., po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, jak również argumentów podnoszonych przez Spółkę uchylił decyzję organu pierwszej instancji i decyzją z dnia [...] 2006 r. Nr [...] określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 01 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. w kwocie 50.723,00 zł.
W przedmiotowej decyzji organ odwoławczy uznał, iż stosownie do art. 15 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych Spółka, zbywając udział wynoszący 1/100 część we własności zabudowanej nieruchomości, miała prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów kwotę 6.672,82 zł stanowiącą wydatek na nabycie tego udziału pomniejszony o sumę dokonanych odpisów amortyzacyjnych.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że nie znalazł podstaw do zmiany decyzji w zakresie pozostałych ustaleń, w tym ustalenia dotyczącego podwyższenia przychodów Spółki o kwotę 735.000.00 zł stanowiącą scedowaną na rzecz Spółki należność przez P. Spółkę z o.o., które to ustalenie Spółka kwestionowała w odwołaniu. Dalej organ wskazał, że w umowie cesji cedent nie określił tytułu jej dokonania oraz ewentualnych warunków jakie miałby spełnić cesjonariusz. Spółka w zamian za wierzytelność nie była bowiem zobligowana do jakiegokolwiek świadczenia, co w konsekwencji zdaniem organu oznacza, iż otrzymała ww. wierzytelność nieodpłatnie. Brak było również jakichkolwiek postanowień, iż cesja wierzytelności związana jest z podwyższeniem kapitału zakładowego i zapasowego Spółki bądź poprzez aport wierzytelności bądź przekazanie środków pieniężnych. Środki w kwocie 735.000,00 zł wpłynęły na konto Spółki w dniu [...] 2003r. natomiast dopiero w dniu [...] 2003r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki podjęło uchwałę nr 1 o podwyższeniu kapitału zakładowego Spółki. Zdaniem organu II instancji stanowi to przesłankę do uznania ww kwoty za przychód w świetle art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Spółka nie zgadzając się z decyzją Dyrektora Izby Skarbowej, skorzystała z prawa zaskarżenia jej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wniosła o uchylenie ww. decyzji w części dotyczącej uznania za przychód do opodatkowania kwoty 735.000 zł przekazanej Spółce w dniu [...] 2003r. oraz przeprowadzenie postępowania mediacyjnego celem wyjaśnienia i rozważenia okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuca rażące naruszenie następujących norm prawa:
- art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie
budzący zaufania do organów podatkowych m. in. w wyniku trzykrotnego
zajmowania różnych stanowisk oraz przewlekłości postępowania;
- art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszystkich
działań zmierzających do zebrania kompletnego materiału dowodowego i pełnego
wyjaśnienia sprawy, w tym dowodu z przesłuchania kredytodawcy oraz dowodów
księgowych dotyczących regulacji zobowiązań na kwotę 35.000,00 zł;
- art. 12 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 3 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób
prawnych w zw. z art. 65 kodeksu cywilnego poprzez niewłaściwe zastosowanie
i stwierdzenie wystąpienia przychodu w wys. 735.000,00 zł;
- art. 12 ust. 4 pkt 4 i 11 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez niewłaściwą wykładnię odmawiającą kwalifikacji przekazanych środków na
podwyższenie kapitału zakładowego jako przychodu wolnego od podatku z uwagi na
nie zarejestrowanie podwyższenia przez sąd rejestrowy.
W uzasadnieniu skargi Spółka podkreśliła, że kwota 735.000,00 zł uzyskana w wyniku cesji wierzytelności miała na celu podwyższyć kapitał zakładowy Spółki z o.o. P. poprzez utworzenie nowych udziałów i ich objęcie przez P. sp. z o.o., co w konsekwencji powodowało, iż ww suma nie mogła zostać uznana za przychód stosownie do art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, który stanowi, że do przychodów nie zalicza się przychodów otrzymanych na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego, funduszu udziałowego albo funduszu założycielskiego albo funduszu organizacyjnego ubezpieczyciela, a w towarzystwach funduszy powierniczych - wartości aktywów tych funduszy.
Ponadto pismem z dnia [...] 2006 r. Spółka wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji a Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] 2006 r. Nr [...] wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art.
1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie. Dlatego też, zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego.
W trakcie postępowania organy podatkowe ustaliły, że skarżąca Spółka uzyskała przychód w postaci otrzymanych pieniędzy w kwocie 700.000 zł., podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zwanej dalej p.d.o.p. Zgodnie z tym przepisem przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 13 i 14, są w szczególności otrzymane pieniądze.
Zdaniem Sądu, dokonując takiej oceny zaistniałego w Spółce stanu faktycznego naruszono zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej oraz zasadę swobodnej oceny dowodów, wynikającą z art. 191 Ordynacji podatkowej.
Aby można było powiedzieć, że podatnik uzyskał przychód w postaci otrzymanych pieniędzy, który podlega opodatkowaniu na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o p.d.o.p., wystąpić musi przysporzenie majątkowe trwałe, bezzwrotne i definitywne (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2003 r., sygn. akt SA/Bk 370/02, LEX nr 187853; orzeczenie NSA z dnia 23 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1501/99, LEX nr 45411 oraz wyrok z dnia 13 maja 2003 r., sygn. akt SA/Bk 1349/02, LEX nr 187835, a także ,,Prawo podatkowe. Komentarz do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych" pod redakcją W. Modzelewskiego, Warszawa 1999, str. 200, J. Marciniak: Komentarz do wymienionej ustawy, wyd. z 2002 r., str. 178).
Wyłącznie przychód charakteryzujący się takimi cechami może podlegać opodatkowaniu w wielkości uzyskanych przez podatnika pieniędzy. Wychodząc z takich założeń Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 września 2001 r., sygn. I SA/Gd 483/01 (niepubl.) wyraził pogląd, iż ,,aby otrzymane przez podatnika pieniądze uznać za przychód musi być zidentyfikowany tytuł prawny i przyczyna ich otrzymania" oraz że ,,nie można uznać za przychód kwoty nienależnego świadczenia na rzecz podatnika". Należy ponadto zauważyć, że skoro przychodem z działalności gospodarczej są przychody należne, a więc takie, których wydania podatnik może żądać - to musi istnieć też prawna podstawa do takiego żądania. W takiej sytuacji brak jest podstawy do przyjmowania, iż każda wpływająca do podatnika kwota pieniężna, bez względu na istnienie i rodzaj podstawy do jej wpłaty, zawsze stanowi przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej.
Uznać zatem wobec powyższego należy, iż tylko przysporzenie majątkowe o charakterze trwałym, bezzwrotnym i definitywnym, innymi słowy przysporzenie majątkowe pewne, nie podlegające żadnym zmianom, bez roszczenia zwrotnego i ostateczne, skutkuje przychodem w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o p.d.o.p., podlegającym daninie publicznoprawnej w postaci podatku dochodowego od osób prawnych.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie dokonana wpłata pieniędzy w kwocie 700.000 zł, na konto Spółki skarżącej w dniu [...] 2003 r. przez Panią G., tytułem zapłaty za nabytą od P. Spółki z o.o. (Spółki zależnej) nieruchomości, stanowiącej zabezpieczenie kredytu zaciągniętego przez skarżącą, nie stanowiła przychodu w wielkości dokonanej wpłaty.
Stwierdzić w tym miejscu wypada, że organ podatkowy dokonując ustaleń treści czynności cywilnoprawnej, uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, nie poprzestaje tylko na dosłownym brzmieniu oświadczeń woli złożonych przez strony czynności cywilnoprawnych.
W niniejszej sprawie przede wszystkim powiedzieć należy, iż w 2003 r. podjęto decyzje o podwyższeniu kapitału zakładowego Spółki skarżącej, z zaznaczeniem, iż Spółka w tym zakresie – mając na uwadze zaistniały stan faktyczny sprawy – wyrażała konsekwentne stanowisko. Istotne w sprawie jest to, że nowe udziały miały być objęte przez Spółkę P. za pieniądze uzyskane ze sprzedaży nieruchomości położonej przy ul. [...] w B., zabezpieczającej kredyt zaciągnięty przez Spółkę skarżącą (uchwała nr 52 z dnia [...] 2003 r.). Ważne jest także to, że przekazanie przez nabywcę ceny z tytułu nabycia przedmiotowej nieruchomości - nie zbywcy a skarżącej, determinowane było zapisem umowy o kredyt obrotowy krótkoterminowy, zawartej z Bankiem przez skarżącą, zmienionej w związku z planowanym zbyciem tej nieruchomości aneksem z dnia 26 sierpnia 2003 r. Z § 29 ust. 9 umowy z Bankiem wynika, że "W przypadku sprzedaży nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie przedmiotowego kredytu zwolnienie hipotek, o których mowa w § 13 c nastąpi pod warunkiem przeznaczenia środków uzyskanych ze sprzedaży tych nieruchomości na spłatę zadłużenia w Banku P. S.A.". W dniu [...] 2003 r. doszło do zmiany uchwały nr [...] w związku z wynegocjowaniem wyższej ceny za nieruchomość położoną przy ul. [...], z kwoty 400.000 zł na kwotę 700.000 zł (uchwała nr [...] z dnia [...] 2003 r.).
Nie ma przy tym znaczenia fakt, iż w uchwałach tych mowa jest o wniesieniu udziałów do Spółki skarżącej, a nie o pokryciu gotówką, czy też wierzytelnością podwyższonego kapitału. Istotny w kontekście niniejszej sprawy był bowiem zamiar i cel dokonanych czynności, z nich zaś jednoznacznie wynika, że chodziło o podwyższenie kapitału zakładowego Spółki skarżącej, ze środków pochodzących ze zbycia nieruchomości położonej przy ul. [...], nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu. W zamian Spółka P. miała uzyskać ekwiwalent w postaci udziałów skarżącej. Nie ma także znaczenia to, czy Spółce zależnej chodziło faktycznie o podwyższenie kapitału poprzez wniesienie udziałów, czy też był to niezręczny zapis, wynikający z braku wiedzy prawniczej, gdyż decydujący w sprawie jest właśnie równoważnik tego świadczenia w postaci udziałów w Spółce P.
Konsekwentne działania Spółek potwierdzają także późniejsze zdarzenia: oświadczenie z dnia [...] 2003 r. prezesa Spółki skarżącej, że Spółka zależna wpłaciła kwotę 700.000 zł tytułem objęcia udziałów, protokół z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki P. z dnia [...] 2003 r., z zamieszczoną w nim uchwałą nr 1 o podwyższeniu kapitału zakładowego, akt notarialny z dnia 30 października 2003 r. zawierający oświadczenie o objęciu udziałów w Spółce skarżącej.
Powyższe oznacza, iż od samego początku, czyli od maja 2003 r. przekazane pieniądze w dniu [...] 2003 r. w kwocie 700.000 zł miały na celu podwyższenie kapitału co się wiąże z ich ekwiwalentnym charakterem, nie można tym samym postawić tezy, iż otrzymane pieniądze stanowią przysporzenie majątkowe trwałe, bezzwrotne i definitywne, które na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o p.d.o.p. stanowi przychód podlegający opodatkowaniu.
Stwierdzić dalej należy, iż w momencie, w którym podwyższenie kapitału zakładowego okazało się ze względów prawnych niemożliwe, bez względu na to, jaką przyjmie się do oceny tego faktu datę, czy rok 2003 (pytanie Sądu pierwszej instancji o spółkę zależną), czy rok 2004 (odrzucenie apelacji z uwagi na uchybienie terminu), to i tak nie można powiedzieć, że doszło w tym czasie do zmiany charakteru otrzymanych pieniędzy z równowartościowego na nieekwiwalentny. Brak jest ku temu jakichkolwiek dowodów. Nie można też uznać, aby działania Spółek związane z podwyższeniem kapitału miały na celu inny, jakiś ukryty cel, niż wskazany w zgromadzonych dokumentach.
Wskazać w tym miejscu trzeba, że oceniając zdarzenia gospodarcze nie można ograniczać się wyłącznie do tego co miało miejsce w roku podatkowym. Oceniać zdarzenie należy poprzez pryzmat okoliczności z nim związanych w okresach wcześniejszych, jak i późniejszych. Inaczej może dojść do błędów w ustaleniach rzeczywistego charakteru łączących strony stosunków gospodarczych i mylnych wniosków w zakresie ich podatkowych skutków (por. wyrok z dnia 10 marca 2004 r, sygn. akt III SA 2004/02, LEX nr 162400).
Po odrzuceniu apelacji, w związku z powstaniem roszczenia o zwrot 700.000 zł oraz brakiem możliwości finansowych oddania przez skarżącą środków przekazanych na podwyższenie kapitału, Spółki P. (pożyczkodawca) i P. (pożyczkobiorca) zawarły w dniu [...] 2004 r. umowę pożyczki, przedmiotem której była owa kwota pieniędzy, z ekwiwalentnym świadczeniem za korzystanie z nich w postaci odsetek. Fakt ten świadczy w sposób przekonywujący o tym, iż otrzymana przez skarżącą kwota nie stanowiła przysporzenia majątkowego o charakterze trwałym, bezzwrotnym i definitywnym.
Istotne w sprawie jest również i to, że wszystkie te udokumentowane zdarzenia gospodarcze związane z podwyższeniem kapitału i zaciągniętą pożyczką miały miejsce przed rozpoczęciem postępowania kontrolnego. Nie można zatem postawić zarzutu, iż pod potrzeby postępowania kształtowano stan faktyczny.
Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy organy podatkowe podczas ponownego postępowania podatkowego zobowiązane będą do rozważenia, czy w okresie od dnia uznania rachunku bankowego skarżącej kwotą 700.000 zł do dnia zawarcia umowy pożyczki, nie wystąpiło nieodpłatne świadczenie polegające na możliwości korzystania z kwoty 700.000 zł , liczone wg odsetek, jakie należałoby zapłacić za korzystnie z takiej kwoty, w tym okresie w banku.
Warto w tym miejscu powołać wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2003 r., sygn. akt III RN 49/02, w którym SN przyjął, iż wkład pieniężny wpłacony przez akcjonariuszy spółki na podwyższenie kapitału akcyjnego, które ostatecznie nie nastąpiło, jest nieodpłatnym świadczeniem na rzecz spółki. Stanowi jej przychód w wysokości odsetek, jakie Spółka zapłaciłaby za kredyt równy temu świadczeniu. A także orzeczenie tego Sądu z dnia 10 czerwca 2003 r., sygn. akt [...], [...], gdzie postawiono tezę, że do chwili podjęcia przez nadzwyczajne zgromadzenie wspólników spółki z o.o. uchwały w sprawie podwyższenia jej kapitału zakładowego, dokonywane przez udziałowca wpłaty na poczet kapitału tej spółki nie mogły być objęte wyłączeniem przedmiotowym przychodów, o którym mowa w art. 12 ust. 4 pkt 4 updop, bowiem skorzystanie z tego wyłączenia możliwe było dopiero w chwili rzeczywistego podwyższenia kapitału zakładowego na skutek podjęcia stosownej uchwały przez zgromadzenie wspólników. Do tego momentu wpłaty takie należało zaliczyć do przychodów jako nieodpłatne świadczenia - art. 12 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, których wartość powinna zostać ustalona na podstawie jej art. 12 ust. 6 pkt 4 w wysokości odpowiadającej wysokości odsetek, jakie spółka musiałaby zapłacić, gdyby takie same kwoty chciała w tym czasie pozyskać na rynku kapitałowym.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Natomiast w oparciu o art. 200 p.p.s.a. orzeczono o kosztach sądowych.