I SA/BD 609/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając zwrot cła na rzecz austriackiego kontrahenta za koszt uzyskania przychodu, mimo braku formalnej umowy.
Spółka C. sp. z o.o. kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. Spór dotyczył zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zwrot cła poniesionego przez austriackiego kontrahenta. Organ podatkowy uznał te wydatki za nieuzasadnione, powołując się na brak związku z przychodem i sprzeczność z umową dystrybucyjną. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że zwrot cła był uzasadniony ekonomicznie i miał na celu utrzymanie relacji gospodarczych, co jest zgodne z celem osiągnięcia przychodu.
Sprawa dotyczyła sporu podatkowego między C. sp. z o.o. a Dyrektorem Izby Skarbowej w Bydgoszczy w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 rok. Organ pierwszej instancji zakwestionował zaliczenie przez spółkę do kosztów uzyskania przychodów wydatków w kwocie 194.167,23 zł, poniesionych na rzecz austriackiego kontrahenta M. GmbH, tytułem zwrotu cła za towary importowane z Polski. Organ uznał, że spółka nie była zobowiązana do ponoszenia tych kosztów na podstawie umowy dystrybucyjnej z 1996 r. i że nie wykazała związku tych wydatków z osiąganymi przychodami. Dyrektor Izby Skarbowej, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, również zakwestionował te wydatki, wskazując na brak związku z umową dystrybucyjną i ustnymi porozumieniami. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że zwrot cła na rzecz austriackiego kontrahenta był kosztem uzyskania przychodu, ponieważ miał na celu utrzymanie relacji gospodarczych i zwiększenie przychodów spółki. Sąd podkreślił, że przedsiębiorca ma prawo układać stosunki gospodarcze w sposób dla niego najbardziej opłacalny, a związek wydatku z celem (projekcją) uzyskania przychodu jest kluczowy. Sąd powołał się również na analogiczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które potwierdza, że zabiegi zmierzające do utrzymania dotychczasowych relacji gospodarczych mogą być podejmowane w celu uzyskania przychodu. Sąd zakwestionował również stanowisko organu dotyczące wiążącego charakteru umowy dystrybucyjnej dla spółek zależnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zwrot cła poniesionego przez zagranicznego kontrahenta może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, jeśli wykaże się jego związek z celem osiągnięcia przychodu, nawet jeśli nie wynika bezpośrednio z formalnej umowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zwrot cła był uzasadniony ekonomicznie i miał na celu utrzymanie relacji gospodarczych z kontrahentem, co jest zgodne z celem osiągnięcia przychodu. Kluczowy jest związek wydatku z projekcją uzyskania przychodu, a nie tylko z faktycznie osiągniętym przychodem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.p.d.o.p. art. 15 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Koszty uzyskania przychodów to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16. Podatnik ma możliwość odliczenia każdego wydatku pod warunkiem wykazania jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i wpływu na wielkość przychodu.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kryterium zgodności z prawem decyzji administracyjnej.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 16
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Zasada praworządności.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej.
o.p. art. 187
Ordynacja podatkowa
Obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Ocena dowodów na podstawie całego zebranego materiału.
u.o.r. art. 54
Ustawa o rachunkowości
k.s.h.
Kodeks spółek handlowych
Przepisy dotyczące spółek zależnych i dominujących.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zwrot cła poniesionego przez zagranicznego kontrahenta jest kosztem uzyskania przychodu, ponieważ miał na celu utrzymanie relacji gospodarczych i zwiększenie przychodów. Umowa dystrybucyjna zawarta między spółkami dominującymi nie jest wiążąca dla spółek zależnych, które nie były jej stroną i nie złożyły oświadczenia woli o przystąpieniu do niej. Przedsiębiorca ma prawo układać stosunki gospodarcze w sposób dla niego najbardziej opłacalny.
Odrzucone argumenty
Wydatki na zwrot cła nie miały związku z przychodem 2003r. i były sprzeczne z umową dystrybucyjną.
Godne uwagi sformułowania
koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ciężar udowodnienia, że określony wydatek jest kosztem uzyskania przychodu przedsiębiorca ma prawo układać tak bieg zdarzeń gospodarczych, który uzna, iż jest dla niego bardziej opłacalny istotny jest związek pomiędzy kosztem poniesionym a celem (projekcją) uzyskania przychodu
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
sprawozdawca
Leszek Kleczkowski
przewodniczący
Mirella Łent
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych w celu utrzymania relacji gospodarczych i zwiększenia przychodów, nawet jeśli nie wynikają one bezpośrednio z formalnej umowy. Interpretacja wiążącego charakteru umów między spółkami dominującymi a zależnymi."
Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny związku wydatku z przychodem i analizy konkretnych umów oraz porozumień.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia podatkowego – zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów, z interesującym aspektem umowy dystrybucyjnej i relacji między spółkami. Pokazuje, jak sąd interpretuje 'cel osiągnięcia przychodu' w praktyce.
“Czy zwrot cła dla zagranicznego partnera to koszt firmy? Sąd administracyjny wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 609/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2006-04-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-10-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/ Leszek Kleczkowski /przewodniczący/ Mirella Łent Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób prawnych Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 1992 nr 21 poz 86 art. 15 ust. 1, art. 16 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz (spr.) asesor WSA Mirella Łent Protokolant: pomocnik sekretarza sądowego Magdalena Buczek po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi C. sp. z o. o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 5.100 (pięć tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] 2005r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. w wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej określił dla C. Sp. z o. o. w B. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003r. w kwocie 123.360 zł. Zdaniem organu I instancji spółka zawyżyła koszty uzyskania przychodów bezpodstawnie zaliczając do nich wydatki w kwocie 194.167,23 zł poniesione na rzecz jednego z kontrahentów, tj. na rzecz firmy M. GmbH z siedzibą w S. w Austrii, tytułem zwrotu cła za towary importowane z Polski. Stwierdzono także, iż spółka niezasadnie zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów 2003r. wydatki z tytułu zarządzania w kwocie 262.724,57 zł dotyczące przychodów 2002r. Od powyższej decyzji spółka wniosła odwołanie. Zakwestionowała wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych tytułem zwrotu cła oraz wydatków z tytułu usług zarządzania. Wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Spółka zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 9 ust. l, art. 15 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 2003r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) oraz art. 120, art. 122 i art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Decyzją z dnia [...] 2005r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił w całości decyzję organu I instancji i określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003r. w kwocie 52.425 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż C. Sp. z o. o. wchodząca w skład grupy kapitałowej C., na podstawie faktur wystawionych w 2003r. przez M. GmbH, tj. jednego z głównych nabywców produkowanych przez spółkę wyrobów, zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów kwotę 194.167,23 zł tytułem zwrotu cła zapłaconego przez M. GmbH. Organ podał, że skarżąca zużywała do produkcji wyrobów gotowych surowce zakupione z krajów nienależących do Unii Europejskiej i w związku z importem tych surowców była zobligowana do zapłaty należnego cła. Jednakże w momencie wyprodukowania wyrobów gotowych z tego surowca i ich wyeksportowania, zapłacone wcześniej cło było zwracane przez urząd celny. Główny odbiorca wyrobów gotowych M. zgodnie z austriackimi przepisami prawa był natomiast zobligowany do zapłaty cła ze względu na pochodzenie towaru z kraju nienależącego do Unii Europejskiej. Wydatki spółki austriackiej z tyt. ww. cła zostały następnie scedowane na polską spółkę na podstawie spornych faktur. Organ powołując się na umowę w sprawie dystrybucji zawartą w dniu [...] 1996r. pomiędzy C. GmbH & Co. KG a M. GmbH & Co. KG wskazał, iż postanowienia tej umowy w żadnej mierze nie uzasadniają ponoszenia przez spółkę C. kosztów należności celnych, do zapłaty których zobowiązany był kontrahent austriacki z tytułu importu towarów. Organ wskazał, że w żadnych wyjaśnieniach nie stwierdzono, iż okoliczność zwrotu cła na rzecz M. z siedzibą w Austrii wynika wprost z postanowień umowy w sprawie dystrybucji. Co więcej w postępowaniu kontrolnym dostarczono także oświadczenia przedstawicieli obu spółek, że umowa dystrybucyjna z dnia [...] 1996 r. nie jest prawnie wiążąca dla spółek zależnych wchodzących w skład grup C. oraz M. Organ podniósł, iż w toku przeprowadzonego postępowania kontrolnego spółka zajęła stanowisko, że zwrot firmie M. Austria poniesionych przez nią kosztów cła importowego wynika z ustnie zawartego porozumienia pomiędzy obiema spółkami. W ocenie organu ustne porozumienie stoi w oczywistej sprzeczności z postanowieniami umowy dystrybucyjnej z dnia [...] 1996r. oraz załącznika nr 10 do tej umowy "Ogólne warunki dostaw i eksportu dla M. i C.", z których wynika, że skarżąca nie była zobowiązana do zwrotu austriackiemu kontrahentowi cła importowego. Organ wskazał, iż niepodważalne jest to, że występujące w sprawie cło importowe nakładane przez austriackie organy celne w związku z wprowadzeniem na austriacki obszar celny wyrobów może być związane wyłącznie z działalnością gospodarczą prowadzoną przez firmę M. GmbH z siedzibą w Austrii, a nie z działalnością eksportową prowadzoną przez skarżącą. Według organu spółka twierdząc o istnieniu związku pomiędzy wydatkami związanymi ze zwrotem cła importowego a osiąganymi przez nią przychodami, w toku całego postępowania nie wskazała, w jaki sposób zwracane jednemu z nabywców zagranicznych cło importowe wpływa na wysokość osiąganych przez nią przychodów, Organ za chybione uznał argumenty strony, jakoby produkty pochodzące z polskiego obszaru celnego eksportowane w 2003r. do Austrii były zwolnione z opłat celnych. Polska stała się członkiem Unii Europejskiej z dniem 01 maja 2004r. i z tym dniem zaczęły obowiązywać odpowiednie akty prawne dotyczące unii celnej w krajach członkowskich. Do tego czasu państwa wchodzące w skład Unii Europejskiej w kontaktach handlowych z Polską obliczały należne cło, które najczęściej zobowiązały nabywcę do jego uiszczenia. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja także miała miejsce. Towary, z których produkowane były wyroby skarżącej sprowadzane były z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej. Po ich przerobie (uszlachetnieniu) przy eksporcie do Austrii zapłacone cło było zwracane polskiej spółce. Okoliczności te wskazują, że w każdym przypadku importu towarów z polskiego obszaru celnego do Austrii naliczane byłoby cło. Organ nie podzielił argumentacji spółki, iż skoro umowa dystrybucyjna z dnia [...] 1996r. nie została podpisana ani przez nią, ani przez firmę M. Austria, tym samym z prawnego punktu widzenia umowa ta nie wiąże te podmioty. W ocenie organu odwoławczego nie do zaakceptowania są wyjaśnienia przedstawione w uzasadnieniu odwołania. Organ wskazał, iż w trakcie postępowania kontrolnego przekazano organowi I instancji jako dokument towarzyszący rachunkom obciążającym spółkę tytułem cła importowego należnego od austriackiej firmy M., przetłumaczoną z języka angielskiego umowę dystrybucyjną z [...] 1996r. wraz z załącznikami. Skoro spółka nie będąc stroną niniejszej umowy nie miała żadnych podstaw do legitymowania się nią jako dokumentem regulującym zasady jej działania, to nie przedstawiłaby wymienionej umowy organom powołanym do kontroli poprawności działalności w aspekcie deklarowanych podstaw opodatkowania. Twierdzenie jakoby umowa ta nie była wiążąca dla Spółki nie znajduje potwierdzenia w okolicznościach faktycznych ustalonych w trakcie postępowania podatkowego. Według organu stosunek prawny, jaki wiązał spółki zależne ze spółkami dominującymi wynika z przepisów ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz.1037 ze zm.). Skoro w sprawie umocowanie do działania w cudzym imieniu opiera się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe), to nieuprawnionym jest twierdzenie, że dla ważności skutków umowy zawieranej przez spółki dominujące koniecznym jest oświadczenie woli reprezentowanego (pełnomocnictwo) - spółek zależnych. Tym samym twierdzenie o nieważności umowy dystrybucyjnej i nie obowiązywania jej zapisów wobec spółki jest chybione. W związku z tym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przez ten organ art. 120 Ordynacji podatkowej. Organ wskazał na treść przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, a ocena ta daje pierwszeństwo dowodowe umowie z 1996r. Oświadczenie przedstawicieli C. GmbH oraz M. GmbH z dnia [...] 2004r. w opinii organu odwoławczego, stojące w sprzeczności z treścią umowy z dnia [...] 1996r. nie jest wystarczającym dowodem potwierdzającym okoliczność ustnego uregulowania stosunków Spółki z C. GmbH w kwestii zwrotu opłat celnych. Organ zaznaczył, iż dążąc do ustalenia prawdy materialnej, według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenił wartość dowodową tego środka dowodowego jako niewystarczającego do udowodnienia okoliczności, na którą powołuje się spółka. Natomiast treść wymienionej umowy w sposób bezpośredni w § 12 pkt 3 wskazuje, że wszelkie zmiany i uzupełnienia umowy wymagają dla swej ważności formy pisemnej, o ile przepisy nie przewidują innej, bardziej rygorystycznej formy. Zatem w przekonaniu organu odwoławczego okoliczność zawarcia umowy ustnej regulującej w sposób odmienny niż określono to w umowie z dnia [...] 1996r. pozostaje w sprzeczności z ustalonymi bezsprzecznie faktami i okolicznościami, które zostały potwierdzone dowodami, a które mają większą moc obiektywnego potwierdzenia okoliczności faktycznych sprawy. Za pozbawiony znaczenia organ odwoławczy uznał argument skarżącej, jakoby umowa w sprawie dystrybucji z 1996r. jej nie obowiązywała, gdyż umowa ta została podpisana w okresie, kiedy skarżąca w sensie prawnym nie istniała. Okoliczność ta w opinii organu odwoławczego nie ma żadnego znaczenia. Spółka została wymieniona w załączniku nr 2 do umowy jako podmiot zależny od C. GmbH. Zgodnie z preambułą do umowy obowiązywała ona również podmioty zależne od C. GmbH wymienione w załączniku nr 2 do umowy. Z ustaleń kontroli wynika, że 100% udziałów w spółce skarżącej posiadała w 1996r. C. GmbH z siedzibą w Niemczech. Stroną umowy w sprawie dystrybucji była właśnie ta niemiecka spółka. Ponadto spółka ta była jedynym udziałowcem C. Polska Sp. z o. o. Skoro skarżąca była spółką zależną od C. GmbH, to wszelkie podejmowane przez spółkę matkę decyzje były dla niej wiążące. Odnośnie ustalenia zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę 262.724,57 zł organ wskazał, iż z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że skarżąca zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów wydatek udokumentowany fakturą z dnia [...] 2003r. za zakupione od C. SAS z siedzibą we Francji usługi w zakresie zarządzania w kwocie 262.724,57 zł. Z ustaleń faktycznych wynika bezspornie, że wydatek ten dotyczył przychodów osiągniętych w 2002r. Organ powołując się na treść art. 9 ust. 1 i art. 15 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 54 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002r. Nr 76, póz. 694 ze zm.) stwierdził, iż spółka nie miała możliwości zarachowania spornych kosztów przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego za 2002r., w związku z tym prawidłowo zaliczyła te wydatki do kosztów uzyskania przychodów 2003r. Na decyzję organu II instancji skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, w tym art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez odmowę uznania za koszty uzyskania przychodów wydatków w kwocie 194.167,23 zł dotyczących zwróconej na rzecz zagranicznego kontrahenta przez C. opłaty celnej za eksport folii aluminiowej ze względu na przyjęcie, iż wydatki te nie miały związku z uzyskanym przychodem, 2) przepisów prawa procesowego, w tym art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzestrzeganie zasady praworządności w związku z naruszeniem przywołanych przepisów prawa materialnego, 3) art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący przez organ podatkowy materiału dowodowego zebranego w sprawie, 4) art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady dochodzenia prawdy obiektywnej. W uzasadnieniu skargi strona podała, iż argumentacja przedstawiona w zaskarżonej decyzji pozostaje w rażącej sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, jak i przepisami prawa. Zarzut ten odnosi się do zagadnienia wskazanej niezgodności zasad rozliczania kosztów opłat celnych z umową dystrybucyjną, jak i zarzucanego braku związku pomiędzy ponoszeniem tych opłat a uzyskiwanym przez spółkę przychodem oraz prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Skarżąca wskazała, iż teza o istnieniu zobowiązań wynikających dla niej z umowy dystrybucyjnej z dnia [...] 1996r. jest oczywiście bezzasadna. Spółka C. została utworzona na mocy umowy spółki zawartej w dniu [...] 1996r., zatem nie mogła być stroną umowy zawartej w dniu [...] 1996r., gdyż nie miała zdolności prawnej w tym czasie. Obowiązujący w momencie zawarcia umowy dystrybucyjnej Kodeks handlowy nie przewidywał zdolności prawnej dla spółki z o. o. w okresie przed jej zarejestrowaniem. Nie było więc możliwości, aby C. i M. GmbH zawarły umowę w imieniu C. Stanowisko organu podatkowego II instancji, jakoby na mocy przepisów Kodeksu spółek handlowych umowa zawarta przez spółkę dominującą z podmiotem trzecim była wiążąca także dla spółki zależnej jest według skarżącej oczywiście bezzasadne. Kodeks handlowy nie zawierał żadnych regulacji dotyczących spółki dominującej. Na mocy przepisów Kodeksu spółek handlowych nie jest możliwe zakładanie przez organ podatkowy II instancji wystąpienia z mocy prawa skutku prawnego w postaci związania spółki zależnej umową zawartą przez spółkę dominującą. W ocenie skarżącej sam fakt umieszczenia w umowie zawieranej pomiędzy dwoma podmiotami niemieckimi nazwy spółki polskiej nie oznacza, iż skarżąca stała się stroną tej umowy. Umowa taka jest wiążąca dla spółek niemieckich, a nie dla spółki polskiej, która nie złożyła oświadczenia woli o przystąpieniu do umowy dystrybucyjnej. Spółka wskazała, iż jej wydatki dokonane w 2003r. tytułem rekompensaty kosztów cła importowego poniesionych przez austriackiego kontrahenta miały na celu uzyskiwanie przychodu. Spółka kierując się chęcią zwiększenia swoich przychodów zdecydowała się ponieść koszty cła obciążające austriackiego odbiorcę swoich produktów i tym samym umożliwić sobie dokonywanie zakupów tańszych surowców. Spowodowało to znaczący przyrost obrotów spółki i osiąganych przez nią zysków. Według skarżącej austriacka spółka M. GmbH w momencie kalkulowania kosztów wiążących się z importem towarów pochodzących z Polski nie uwzględniła w nich opłat celnych, ponieważ w myśl prawa celnego Unii Europejskiej w przypadku importu towarów, których krajem pochodzenia była Polska wysokość stawek celnych wynosiła 0%. Strona podniosła, iż względy gospodarcze, tzn. możliwość generowania przez C. przychodów z tytułu sprzedaży na rzecz kontrahenta austriackiego, uzasadniały poniesienie kosztu cła przez C. Jeżeli skarżąca nie dokonywałaby refundacji kosztów ceł importowych, jej konkurencyjność, możliwość zwiększania przychodów stanęłaby pod znakiem zapytania. Nieuzasadnione jest więc twierdzenie organu II instancji, jakoby ponosząc wydatki na cło, strona skarżąca nie miała na celu osiągnięcia dochodu z tej transakcji handlowej. Skarżąca wskazała, iż dokonana przez organy podatkowe obu instancji ocena zasadności zaliczenia wymienionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów wynika z wyczerpującej analizy zebranego materiału dowodowego. Organ podatkowy pominął przy ustalaniu podstawy opodatkowania poniesione wydatki i arbitralnie ustalił, że dany wydatek nie jest kosztem uzyskania przychodu. Strona podniosła, iż co do zasady ciężar udowodnienia w postępowaniu podatkowym spoczywa na organie podatkowym. Podatnik wielokrotnie przedstawiał wyjaśnienia dotyczące zasadności związku wydatków z tytułu zwrotu ceł z uzyskiwaniem przychodu. Strona wskazała na wyjaśnienia z dnia [...] 2004r. Skarżąca powołała również art. 9 Układu Europejskiego z dnia 16 grudnia 1991r. ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską,z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony (Dz. U. Nr 11, poz. 38), zgodnie z którym wyroby przemysłowe, jeśli stanowiły w rozumieniu wspólnotowego prawa celnego wyroby pochodzenia polskiego i były importowane na teren państwa członkowskiego Unii Europejskiej, były w roku 2003 zwolnione od cła. Zwolnienie to nie odnosiło się natomiast do wyrobów, których krajem pochodzenia nie była Polska, ale kraj spoza Unii Europejskiej, niezwiązany z Unią umową stowarzyszeniową, jak np. Ukraina. Dlatego dokonywanie przez skarżącą importu surowców z Ukrainy, które po ich przerobie, nie wpływającym na określenie kraju pochodzenia dla potrzeb wspólnotowego prawa celnego, były eksportowane do Austrii, powodowało zwiększenie obciążeń celnych austriackiego importera w porównaniu z sytuacją, gdy towar importowany do Austrii był uznawany za pochodzący z Polski. Z tego powodu skarżąca wyraziła zgodę na rekompensowanie dodatkowych wydatków powstających po stronie M. GmbH na skutek importu towarów niepochodzących z Polski. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] 2005r. skarżąca podniosła, że nabyła osobowość prawną z dniem [...] 1997r. i tym samym za bezzasadne uznała twierdzenie organu o rzekomym uzyskaniu osobowości prawnej z dniem [...] 2001r. W piśmie z dnia [...] 2005r. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi stwierdzając, że okoliczności podniesione w ww. piśmie Spółki nie mają wpływu na ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga została uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a cyt. ustawy, oceniona według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269). Spór między stronami sprowadza się do oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i stwierdzenia czy zgodne z przepisami prawa było zaliczenie przez skarżącą do kosztów uzyskania przychodu zwrotu cła, którego dokonała na rzecz M. w Austrii Zdaniem skarżącej organy podatkowe dokonując oceny zebranych dowodów przekroczyły zasadę swobodnej oceny tych dowodów co doprowadziło do błędnych ustaleń, iż poniesiony wydatek w postaci zwrotu wartości cła na rzecz spółki austriackiej nie pozostaje w związku z przychodem 2003r. Z kolei Dyrektor Izby Skarbowej podkreśla, iż na podstawie oceny całego materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, w tym w szczególności na podstawie oceny materiałów źródłowych, zasadne jest stanowisko, że nie został wykazany związek pomiędzy poniesionym wydatkiem a przychodem 2003r. Zgodnie z art. 15 ust.1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art.16. Użyty w tym przepisie zwrot "koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów" oznacza, iż podatnik ma możliwość odliczenia dla celów podatkowych każdego wydatku pod tym wszakże warunkiem, iż wykaże jego związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a poniesienie go ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Ordynacja podatkowa ani tym bardziej ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie wskazuje w sposób jednoznaczny na kim spoczywa ciężar dowodzenia. Podatnik uznając wydatek za koszt uzyskania przychodu odnosi ewidentnie korzyści albowiem ten koszt zmniejsza podstawę opodatkowania. Na nim więc spoczywa ciężar udowodnienia, że określony wydatek jest kosztem uzyskania przychodu. Ma on obowiązek nie tylko udokumentować, że wydatek został poniesiony (prawidłowo zarachowany), ale wykazać także, iż poniesiony został w celu osiągnięcia przychodu. Nie oznacza to jednak całkowitego zwolnienia organu podatkowego od podejmowania czynności procesowych mających na celu ustalenie rzeczywistego przebiegu zdarzeń. W ocenie Sądu organ podatkowy nie obalił skutecznie twierdzenia skarżącej, że poniesiony wydatek pozostaje w związku z przychodem 2003r. Zauważyć należy, że w toku postępowania podatkowego skarżąca wyjaśniła, że zdecydowała się zwrócić wartość cła obciążającego austriackiego odbiorcę swoich produktów, aby zachować uzyskiwanie przychodu z tytułu współpracy z tym kontrahentem. Nabywała towary od zbywcy ukraińskiego, ponieważ oferowane przez niego ceny były korzystniejsze w stosunku do cen oferowanych przez dostawców polskich, jednakże z drugiej strony obowiązana była do zwrotu opłat celnych. Nabywanie natomiast surowców od zbywców polskich wiązałoby się z poniesieniem wyższych kosztów z tytułu cen. Pomimo zatem poniesienia kosztów w postaci zwrotu cła, skarżąca twierdzi, iż opisany przebieg zdarzeń spowodował przyrost obrotów i osiąganych zysków. Wskazuje, że bardziej opłacalna była transakcja w przypadku sprowadzenia surowców z Ukrainy (po niższych cenach) i zwrotu cła, niż w przypadku nabycia surowców od dostawców polskich. Sąd zauważa, że przedsiębiorca ma prawo układać tak bieg zdarzeń gospodarczych, który uzna, iż jest dla niego bardziej opłacalny. Nie można wykluczyć, iż nabycie surowców od dostawców polskich wiązałoby się ostatecznie z porównywalnymi, czy wyższymi kosztami. Zauważyć również należy, że w odwołaniu skarżąca podniosła, iż marża handlowa brutto osiągnięta przez Spółkę w 2003r. na sprzedanych - w ramach współpracy z kontrahentem austriackim - wyrobach wynosiła ok. 1.800.000 zł. Materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych nie pozostaje w sprzeczności z twierdzeniem skarżącej, iż w przypadku niedokonania zwrotu cła stałaby się kontrahentem mniej konkurencyjnym niż inne podmioty. W konsekwencji należy stwierdzić, iż zwrot cła dokonany przez polska spółkę na rzecz kontrahenta austriackiego nie stanowił wydatku pozostającego poza związkiem z przychodem za 2003r. Sąd zauważa, iż w wyroku z dnia 2 grudnia 2005r. Sygn. akt II FSK 11/05 Naczelny Sąd Administracyjny – na tle analogicznego stanu faktycznego i prawnego w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2001r. tejże skarżącej spółki - stwierdził, że również zabiegi zmierzające do utrzymania dotychczasowych relacji gospodarczych podejmowane być mogą w celu uzyskania przychodu. Ta ostatnia kategoria jest wartością obiektywną i mierzalną niezależnie od tego, czy przychód nastąpił ze względu na dotychczas istniejące czy też nowe więzi gospodarcze. Sąd wskazał, iż istotne są także intencje jakimi kierowała się spółka podejmując decyzję o ponoszeniu wydatku. Co więcej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że decydującego znaczenia nie ma ani to, czy nastąpiło faktyczne osiągnięcie lub zwiększenie przychodów, ani rozmiar takiego zwiększenia. Do kosztów uzyskania przychodów zakwalifikowane mogą być koszty poniesione przez podatnika w przypadku, gdy stwierdzono uzyskanie przychodów w rozmiarze nieodpowiadającym gospodarczej istocie przedsięwzięcia, w tym np. przychodów w wysokości mniejszej, a nawet niewspółmiernie mniejszej od poniesionych nakładów. Zasadniczo błędne byłoby odtwarzanie związku pomiędzy wydatkami a rzeczywiście uzyskanymi przychodami, istotny jest związek pomiędzy kosztem poniesionym a celem (projekcją) uzyskania przychodu. Zwrócić również należy uwagę, że przedłożony materiał nie zawiera dowodów, które pozwoliłyby skutecznie zakwestionować treść oświadczenia z dnia [...] 2004r. złożonego przez dominujące spółki M. i C., z którego wynika, że umowa dystrybucyjna zawarta 1 października 1996r. nie jest prawnie wiążąca dla spółek zależnych wchodzących w skład grupy C. oraz M. Podniesiono, że umowa dystrybucyjna ma charakter programowy i jej ogólne reguły mogą być modyfikowane porozumieniami lokalnych spółek, ponieważ realizacja konkretnych transakcji zależy od uwarunkowań lokalnego rynku. Z uwagi na powyższe okoliczności faktyczne i prawne, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. O kosztach sądowych Sąd orzekł stosownie do art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI