I SA/BD 601/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2024-11-27
NSApodatkoweŚredniawsa
VATspółka z o.o.kuratorreprezentacjazdolność procesowaodrzucenie skargiKRSKodeks cywilnyPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę spółki z o.o. z powodu braku organów uprawnionych do jej reprezentacji, mimo ustanowienia kuratora.

Sąd administracyjny odrzucił skargę spółki z o.o. wniesioną przez ustanowionego kuratora. Kurator, mimo wezwań sądu, nie przedstawił dokumentu potwierdzającego jego umocowanie do reprezentowania spółki przed sądem administracyjnym, a zakres jego działania ograniczony był do spraw podatkowych i postępowań związanych z powołaniem organów spółki lub jej likwidacją. Sąd uznał, że braki w organach spółki uniemożliwiają jej działanie, co stanowi podstawę do odrzucenia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał sprawę ze skargi spółki S. J. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Skargę w imieniu spółki wniósł ustanowiony dla niej kurator, radca prawny P. Sąd wezwał kuratora do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu potwierdzającego jego umocowanie do reprezentowania spółki przed sądem administracyjnym, wskazując na odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Kurator przedłożył dokumenty dotyczące ustanowienia go kuratorem, jednakże zakres jego umocowania, wynikający z postanowień Sądu Rejonowego, obejmował reprezentację spółki w sprawach podatkowych oraz działania zmierzające do powołania zarządu lub likwidacji spółki, ale nie reprezentację przed sądem administracyjnym. Sąd, powołując się na art. 42 Kodeksu cywilnego i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, że kurator nie był uprawniony do wniesienia skargi. Dodatkowo, sąd badał działania kuratora zmierzające do powołania organów spółki, które okazały się nieskuteczne z powodu postawy jedynego udziałowca. Wobec braku organów spółki uprawnionych do jej reprezentacji i braku umocowania kuratora do działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kurator ustanowiony na podstawie art. 42 Kodeksu cywilnego w zakresie określonym przez sąd rejestrowy, obejmującym reprezentację w sprawach podatkowych i postępowaniach związanych z organami spółki, nie jest automatycznie uprawniony do reprezentowania spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli taki zakres nie został wyraźnie wskazany.

Uzasadnienie

Zakres umocowania kuratora wynika z postanowienia sądu rejestrowego. W analizowanej sprawie, postanowienie to nie obejmowało reprezentacji spółki przed sądami administracyjnymi. Sąd administracyjny podkreślił, że do skutecznego działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymagane jest wykazanie umocowania dokumentem, a brak takiego umocowania kuratora skutkuje odrzuceniem skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 28 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 29

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 42 § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 42 § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 42 § 3

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kurator nie wykazał umocowania do reprezentowania spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W składzie organów skarżącej spółki zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.

Godne uwagi sformułowania

kurator nie był zatem uprawniony do reprezentacji spółki w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi do sądu administracyjnego w składzie organów skarżącej spółki zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie

Skład orzekający

Tomasz Wójcik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu umocowania kuratora ustanowionego dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz przesłanek odrzucenia skargi z powodu braków w organach spółki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku organów spółki i zakresu umocowania kuratora, który nie obejmował reprezentacji sądowo-administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne kwestie proceduralne dotyczące reprezentacji spółek w sądzie, zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych, gdy brakuje organów do zarządzania.

Czy kurator spółki może reprezentować ją przed sądem? WSA w Bydgoszczy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 601/24 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-11-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Tomasz Wójcik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. J. sp. z o. o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 19 czerwca 2024 r. nr 0401-IOV2.4103.16.2024 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od listopada 2019 r. do listopada 2020 r. postanawia: odrzucić skargę
Uzasadnienie
Radca prawny P., działając jako kurator S.J. sp. z o. o. w B., wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 19 czerwca 2024 r. nr 0401-IOV2.4103.16.2024 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od listopada 2019 r. do listopada 2020 r.
Pismem z dnia 11 września 2024 r. Sąd wezwał kuratora do usunięcia w terminie siedmiu dni, od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynikałoby uprawnienie do wniesienia skargi. Sąd jednocześnie pouczył, że nieusunięcie wskazanego braku formalnego skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi. Wezwanie do uzupełnienia braków zostało doręczone kuratorowi w dniu 16 września 2024 r.
Pismem z dnia 23 września 2024 r. kurator uzupełnił brak formalny skargi w ten sposób, że przedłożył informację odpowiadającą aktualnemu odpisowi z rejestru przedsiębiorców KRS dotyczącą S. J. sp. z o. o. oraz dodatkowo postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sadowego z dnia 24 marca 2023 r. sygn. akt [...] w sprawie wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym kuratora P.. Kurator w piśmie wyjaśnił, że w dniu 23 maja 2023 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy ustanowił go kuratorem dla spółki S. J. sp. z o. o. m.in. w zakresie reprezentowania spółki we wszystkich sprawach podatkowych oraz innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych. Ponieważ sprawa o sygn. akt I SA/Bd 601/24 dotyczy sporu z organami podatkowym, kurator uznał, że zgodnie z treścią postanowienia z dnia 23 marca 2023 r. oraz treścią art. 42 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej: k.c.) jest kuratorem dla spółki. Kurator jednocześnie wskazał, że w przypadku uznania przez Sąd ze postanowienie z dnia 23 marca 2023 r. swoim zakresem nie obejmuje złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 19 czerwca 2024 r. nr 0401-IOV2.4103.16.2024, wnosi o wyznaczenie dla ww. spółki kuratora w jego osobie w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 601/24. Dodatkowo oświadczył, że wyraża zgodę na powołanie go na funkcję kuratora dla tej spółki.
Na podstawie zarządzenia z dnia 24 października 2024 r. Sąd pismem z dnia 28 października 2024 r. wezwał kuratora wnoszącego skargę spółki do udzielenia informacji w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania przez: 1. podanie, jakie działania zostały podjęte przez kuratora - zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt [...] - celem powołania zarządu spółki S. J. sp. z o. o., ewentualnie czy podjęto czynności zmierzające do likwidacji spółki; oraz 2. wskazanie w jakim czasie, według wiedzy kuratora, zostaną powołane organy ww. spółki. Sąd jednocześnie poinformował kuratora, że zgodnie z art. 42 § 2 k.c. oraz ww. postanowieniem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, kurator nie może reprezentować spółki zastępując jej statutowe organy w postepowaniu sądowoadministracyjnym w niniejszej sprawie. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 42 § 3 k.c. kurator niezwłocznie podejmuje czynności zmierzające do powołania albo uzupełnienia składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania, a w razie potrzeby do jej likwidacji. Sąd podał, że z przedłożonych przez kuratora informacji, w tym odpisu KRS wynika jednoznacznie, że kurator został ustanowiony celem reprezentowania spółki we wszystkich sprawach podatkowych oraz w innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych, a także celem zwołania zgromadzenia wspólników w przedmiocie powołania zarządu, oraz w razie potrzeby - do złożenia wniosku o rozwiązanie spółki i wyznaczenie likwidatora, a także do reprezentowania spółki w toku tego postępowania. Kurator może działać do dnia 23 marca 2025 r. Sąd dodatkowo, w odpowiedzi na zawarty w piśmie z dnia 23 września 2024 r. wniosek kuratora o wyznaczenie go na kuratora do reprezentowania skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym poinformował kuratora, że kuratora dla strony niemającej zdolności procesowej, która nie ma przedstawiciela ustawowego, jak również dla strony niemającej organu powołanego do jej reprezentowania, ustanawia sąd na wniosek strony przeciwnej, o czym stanowi art. 30 § 1 p.p.s.a.
Pismem z dnia 30 października 2024 r. kurator poinformował, że w ramach pełnienia funkcji kuratora S. J. sp. z o. o., w celu uzyskania danych adresowych jedynego udziałowca tej spółki, zwrócił się o uzyskania informacji od: Straży Granicznej, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Służby Więziennej. Podał, że po uzyskaniu aktualnego adresu zamieszkania wspólnika wyznaczył czterokrotnie termin nadzwyczajnego walnego zgromadzenia wspólników w celu wyboru zarządu spółki. Pomimo kontaktu telefonicznego z kuratorem, wspólnik nie stawił się na żaden z wyznaczonych terminów. Z uwagi na postawę jedynego udziałowca, w ocenie kuratora, nie ma możliwości powołania zarządu ww. spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 28 § 1 i art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Do skutecznego przeprowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego z udziałem osoby prawnej konieczne jest, by przy każdej czynności procesowej posiadała ona zdolność procesową. Na każdym etapie postępowania sąd z urzędu uwzględnia braki w zakresie zdolności procesowej.
W niniejszej sprawie skargę w imieniu skarżącej spółki S. J.sp. z o. o. wniósł kurator r. pr. P.. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 22 marca 2023 r., sygn. akt [...]Sąd Rejonowy w Bydgoszczy XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, po rozpatrzeniu wniosku Trzeciego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy: 1) ustanowił w osobie r. pr. P. kuratora dla S. J. sp. z o. o. na okres 1 roku licząc od daty uprawomocnienia się postanowienia, nie dłużej jednak niż do dnia powołania organu reprezentacji spółki; 2) określił zakres uprawnień kuratora jako: postaranie się o niezwłoczne powołanie zarządu, a w razie potrzeby - złożenie wniosku o rozwiązanie spółki i wyznaczenie likwidatora, a także reprezentowanie spółki w toku tego postępowania i reprezentowanie spółki w toku wszystkich postępowań podatkowych i w innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych; oraz 3) zobowiązał kuratora do złożenia pierwszego sprawozdania sądowi rejestrowemu z dokonanych czynności kurateli po 9 miesiącach, licząc od daty uprawomocnienia się postanowienia (k. 1562, t. 5/7 akt administracyjnych). Postanowieniem z dnia 14 marca 2024 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Bydgoszczy XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, po rozpatrzeniu wniosku Skarbu Państwa – Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, przedłużył okres, na który został ustanowiony kurator P. o kolejny rok, tj. do dnia 23 marca 2025 r. (k. 31, t. 7/7 akt administracyjnych). Z treści uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sadowego z dnia 24 marca 2023 r., sygn. akt [...] w sprawie wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym kuratora P. wynika, że kuratora r. pr. P. ustanowiono na podstawie art. 42 k.c. (k. 42 akt sądowych). Z aktualnego odpisu Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nr KRS: [...] (stan na dzień 27 listopada 2024 r.) wynika, że dla spółki S. J. sp. z o. o. ustanowiony jest kurator P.. W podstawie powołania kuratora i zakresie jego działania wskazano art. 42 k.c. - celem reprezentowania spółki we wszystkich sprawach podatkowych oraz w innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych, a także celem zwołania zgromadzenia wspólników w przedmiocie powołania zarządu, oraz w razie potrzeby - do złożenia wniosku o rozwiązanie spółki i wyznaczenie likwidatora, a także do reprezentowania spółki w toku tego postępowania. Zgodnie z powołanym art. 42 § 1 k.c., jeżeli osoba prawna nie może być reprezentowana lub prowadzić swoich spraw ze względu na brak organu albo brak w składzie organu uprawnionego do jej reprezentowania, sąd ustanawia dla niej kuratora. Kurator podlega nadzorowi sądu, który go ustanowił. Z treści art. 42 § 2 k.c. wynika natomiast, że do czasu powołania albo uzupełnienia składu organu, o którym mowa w § 1, albo ustanowienia likwidatora, kurator reprezentuje osobę prawną oraz prowadzi jej sprawy w granicach określonych w zaświadczeniu sądu.
W niniejszej sprawie p. pr. P. został ustanowiony kuratorem dla skarżącej spółki na wniosek Trzeciego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy na okres do dnia 23 marca 2025 r. W określonym przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego zakresie działania kuratora wskazano postaranie się o niezwłoczne powołanie zarządu, a w razie potrzeby - złożenie wniosku o rozwiązanie spółki i wyznaczenie likwidatora, a także reprezentowanie spółki w toku tego postępowania i reprezentowanie spółki w toku wszystkich postępowań podatkowych i w innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych. Z ww. orzeczenia sądu rejestrowego nie wynika więc, aby kurator został upoważniony do reprezentowania skarżącej przed sądami administracyjnymi. Kurator w momencie wniesienia skargi spółki S. J. sp. z o. o. nie był zatem uprawniony do reprezentacji spółki w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Mając na uwadze brak w aktach sprawy dokumentu potwierdzającego uprawnienie r. pr. P. do reprezentowania skarżącej spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Sąd wezwał kuratora do złożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynikałoby uprawnienie do wniesienia skargi. Kurator takiego dokumentu nie przedłożył. Zatem na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie zmienił się zakres umocowania kuratora do działania. W tych okolicznościach, Sąd wezwał kuratora do podania, jakie działania zostały podjęte celem powołania zarządu spółki S. J. sp. z o. o., ewentualnie czy podjęto czynności zmierzające do likwidacji spółki, oraz wskazania w jakim czasie, według wiedzy kuratora, zostaną powołane organy ww. spółki. W udzielonej przez kuratora odpowiedzi z dnia 30 października 2024 r. kurator jednoznacznie wskazał, że – mając na uwadze dotychczas podejmowane przez siebie czynności - nie ma możliwości powołania zarządu ww. spółki.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Ponieważ w składzie organów skarżącej spółki zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, a nadto kurator jednoznacznie oświadczył, że nie ma możliwości powołania organu spółki S. J. sp. z o. o., w sprawie zaistniała podstawa do odrzucenia wniesionej przez kuratora skargi.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI